I SA/Łd 968/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-04-19
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITnierzetelność ksiągoszacowaniekoszty uzyskania przychodówprzychodykontrola skarbowaspółka cywilnaubój zwierzątweterynaria

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając prawidłowość oszacowania podstawy opodatkowania w sytuacji nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję określającą im wysokie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Organy podatkowe stwierdziły zawyżenie kosztów uzyskania przychodów i zaniżenie przychodów, co doprowadziło do oszacowania podstawy opodatkowania. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, nieprawidłowe prowadzenie kontroli oraz błędy w szacowaniu. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły nierzetelność ksiąg i zasadnie dokonały oszacowania podstawy opodatkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi T. i J. małż. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. Organy podatkowe, po kontroli, stwierdziły zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o 146.819,57 zł oraz zaniżenie przychodów o 1.528.123,56 zł, co skutkowało określeniem zobowiązania podatkowego w wysokości 663.433,50 zł. Podstawą do oszacowania podstawy opodatkowania była nierzetelność podatkowej księgi przychodów i rozchodów, wynikająca m.in. z błędów w księgowaniu wydatków, niezaewidencjonowania części przychodów oraz nieprawidłowości w obrocie trzodą chlewną (niepoddanie części zwierząt badaniu weterynaryjnemu). Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym wydanie upoważnienia do kontroli przez niewłaściwą osobę, co miało powodować bezprawność postępowania. Kwestionowali również sposób szacowania podstawy opodatkowania, wskazując na błędy w wyliczeniach wskaźnika wydajności poubojowej oraz niewłaściwy wybór metody szacowania. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Stwierdził, że upoważnienie do kontroli zostało wydane prawidłowo, a organy podatkowe wykazały nierzetelność ksiąg i zasadnie dokonały oszacowania podstawy opodatkowania, stosując realistyczny wskaźnik wydajności poubojowej, który został zweryfikowany na korzyść podatników. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający, a ocena organów trafna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z tego powodu jest nieuzasadniony.

Uzasadnienie

Ustawa o kontroli skarbowej pozwala dyrektorowi urzędu na upoważnianie inspektorów do czynności kontrolnych. W sprawach nieuregulowanych stosuje się Ordynację podatkową, która dopuszcza działanie pracownika urzędu w imieniu organu na podstawie pełnomocnictwa, co nie zmienia właściwości organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

op art. 247 § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku wydania decyzji przez organ niewłaściwy lub z naruszeniem prawa.

op art. 193 § 6

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wykazania nierzetelności ksiąg przez organ podatkowy.

op art. 23 § 3

Ordynacja podatkowa

Metody szacunkowego ustalania podstawy opodatkowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.k.s. art. 11 § 2 pkt 3

Ustawa o kontroli skarbowej

Zakres uprawnień dyrektora urzędu kontroli skarbowej, w tym upoważnianie inspektorów.

u.k.s. art. 13 § 7

Ustawa o kontroli skarbowej

Organ wydający upoważnienie do przeprowadzenia czynności kontrolnych.

op art. 31 § 1

Ordynacja podatkowa

Odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniu kontrolnym.

op art. 143

Ordynacja podatkowa

Możliwość działania pracownika urzędu w imieniu organu na podstawie pełnomocnictwa.

op art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności w postępowaniu podatkowym.

op art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

op art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

op art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

op art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

op art. 197 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do załatwienia sprawy w terminie.

op art. 188

Ordynacja podatkowa

Zasada oceny wiarygodności dowodów.

op art. 190

Ordynacja podatkowa

Dowód z przesłuchania świadka.

op art. 127

Ordynacja podatkowa

Funkcja organu odwoławczego.

op art. 23 § 1 pkt 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.

op art. 23 § 5

Ordynacja podatkowa

Obowiązek uzasadnienia wyboru metody oszacowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe wykazały nierzetelność ksiąg podatkowych poprzez udokumentowane zawyżenie kosztów i zaniżenie przychodów. Organy podatkowe zasadnie dokonały oszacowania podstawy opodatkowania, stosując realistyczny wskaźnik wydajności poubojowej. Upoważnienie do kontroli zostało wydane prawidłowo, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych są nieuzasadnione.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieważności decyzji z powodu wydania upoważnienia do kontroli przez niewłaściwą osobę. Zarzut formalnego, a nie merytorycznego rozpoznania odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej. Zarzut błędów w wyliczeniach wskaźnika wydajności poubojowej. Zarzut niewłaściwego wyboru metody szacowania podstawy opodatkowania. Zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej poprzez włączenie do akt pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe dokonały określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania podatkowa księga przychodów i rozchodów nie była prowadzona rzetelnie zarzut nieważności zaskarżonej decyzji [...] należy uznać za nieuzasadniony organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny

Skład orzekający

Cezary Koziński

sprawozdawca

Teresa Porczyńska

członek

Zbigniew Kmieciak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nierzetelności ksiąg podatkowych, zasad prowadzenia kontroli skarbowej oraz metod szacowania podstawy opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z działalnością gospodarczą w zakresie obrotu zwierzętami i przetwórstwa mięsnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest rzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych i jakie mogą być konsekwencje błędów. Zawiera szczegółowe omówienie procedury kontroli i szacowania podatku.

Nawet 660 tys. zł długu? Jak błędy w księgowości i obrocie zwierzętami doprowadziły do drakońskiego podatku.

Dane finansowe

WPS: 663 433,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 968/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /sprawozdawca/
Teresa Porczyńska
Zbigniew Kmieciak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Sygn. powiązane
II FSK 1276/05 - Wyrok NSA z 2006-10-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak, Sędzia NSA T. Porczyńska, Asesor WSA C. Koziński (spr.), Protokolant A. Łuczynśka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. i J. małż. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr. [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wszczął postępowanie podatkowe w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych Państwa T. i J. S., prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej A. Przedmiotem działalności tej Spółki był skup trzody chlewnej, ubój zwierząt i sprzedaż hurtowa mięsa, a także wynajem lokali użytkowych.
W dniu [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją nr [...] określił podatnikom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w wysokości 663.433,50 zł.
Postępowanie podatkowe poprzedzone zostało kontrolą, w wyniku której stwierdzono zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w kwocie 146.819,57 zł oraz zaniżenie przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 1.528.123,56 zł.
Zawyżenie kosztów uzyskania przychodów wiązało się z błędami w zakresie księgowania rachunków wystawionych przez państwowy B, C S.A. w Ł., zakupów artykułów sanitarnych, videodomofonu, artykułów do wykończenia podłóg i ścian, odkurzacza, części do samochodu NUBIRA, błędnym wykazaniu wydatków na remont budynków, wydatków związanych z używaniem samochodu marki POLONEZ (niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych), zaliczeniu w całości w koszty uzyskania przychodu zakupu komputera i dysku o wartości 9.247,54 zł, dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych budynku, który nie był wynajmowany.
Zaniżenie przychodów w firmie A wiązało się z niezaewidencjonowaniem sprzedaży szynki z golonką, wynajmem lokali użytkowych oraz niewykazaniem w całości przychodu ze sprzedaży ubitych zwierząt.
Kontrolujący uznali, iż podatkowa księga przychodów i rozchodów, prowadzona w Spółce A nie była prowadzona rzetelnie, w związku z tym dokonano określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. W celu sprawdzenia, czy wszystkie zakupione zwierzęta zostały wprowadzone do obrotu, a ich sprzedaż wykazana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, obliczono procentowy udział elementów handlowych do wagi zakupu zwierząt. Podstawą takiego działania inspektorów kontroli skarbowej były rozbieżności w liczbie badanych zwierząt w porównaniu z zakupami. Ustalono, iż nie poddano obowiązkowemu badaniu weterynaryjnemu 9.279 sztuk świń, co stanowiło 23,48% zakupu objętego badaniem.
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł..
Pełnomocnicy strony skarżącej złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, na podstawie art. 247 par l pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 8 ust. l pkt 3, art. 11 ust. 2 pkt 3, art. 12 ust. 7 ustawy o Kontroli Skarbowej - wobec wydania upoważnienia do kontroli, postanowienia przedłużenia terminu ważności upoważnienia do czynności kontrolnych przez niewłaściwą osobę, co powoduje, że postępowanie kontrolne prowadzone było bezprawnie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 23 par. l pkt l i 2 oraz § 3 art. 120, 122, 127, 180 §1, 197 § 1, 188, 191 i 193 § 6 Ordynacji Podatkowej oraz złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. dokonał formalnego, a nie merytorycznego rozpoznania złożonego odwołania.
Dopuszczono w nieznanym trybie do uzupełnienia materiału dowodowego przez uzupełnienie akt sprawy przez organ nie prowadzący postępowania, a nadto przez załączenie do akt sprawy pisma - oświadczenia Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, w sposób uniemożliwiający zadawanie pytań i w ten sposób stanowiący obejście art. 190 Ordynacji podatkowej.
O formalnym, a nie merytorycznym rozpoznaniu odwołania, świadczy także zdaniem skarżących, wyselekcjonowany dobór zdań w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z dokumentów przesłanych przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych.
Zdaniem pełnomocników strony skarżącej, wyliczenia wskaźnika poubojowego świń, dokonane przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Ł., były obarczone szeregiem błędów i nie mogły być podstawą do ustaleń podatkowych, co zostało potwierdzone przez Generalnego Inspektora Jakości Handlowej i Instytut Przemysłu Mięsnego w P..
Dowodem potwierdzającym formalne, a nie merytoryczne rozpoznanie sprawy, a zatem podjęcie wysiłków celem utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, a nie wykonania funkcji organu odwoławczego - art. 127 Ordynacji podatkowej, jest także stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., iż do wyliczeń podatkowych przyjęto wartość uzysku obliczonego do udokumentowanej masy zakupu 74,38% - czyli tak jak przyjął to Instytut w swojej opinii. Jednocześnie organ podatkowy stwierdza, że do wyliczenia ilości sprzedaży półtusz, sadła i osierdzi nie przyjęto wskaźnika 72,52% (proponowanego przez Instytut - w związku z stopniem okarmienia zwierząt, długością transportu, porą roku, rasą i masą, specyfika uboju oraz warunkami wychłodzenia) z uwagi na fakt, iż sugestie o wielkości populacji i czynnikach wpływających na wskaźniki wydajności poubojowej nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Skarżący wskazali, iż organ odwoławczy wie lepiej aniżeli Instytut Przemysłu Mięsnego, jakie są w tym zakresie prawidłowe wartości i jaka jest rzeczywistość.
Zwrócono także uwagę na to, że jedynym, wybranym z opinii Instytutu przez Izbę Skarbową dla potrzeb uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jest wskaźnik -74,38%. Jest to jedyny wskaźnik w materiałach E., który został uznany za prawidłowy przez Instytut - ale pod pewnymi dodatkowymi warunkami. Ten niewielki fragment dotyczący tylko wartości 74,38% wykorzystano w uzasadnieniu decyzji wymiarowej - sugerując jednocześnie uznanie opinii. Pominięto jednak z całym rozeznaniem te stwierdzenia opinii, które dotyczą koniecznej konsekwencji postępowania co do tego, że wskaźnik ten powinien być podstawą dalszych ustaleń kontrolujących. Nie odniesiono się do zarzutu braku zastosowania do wskaźnika 74,38% odchylenia standardowego, stanowiącego miarę rozproszenia wartości zmiennej losowej od wielkości średniej. Przez to organ odwoławczy ograniczył się w swojej decyzji do przyjęcia tylko tych argumentów i wyselekcjonowanych dowodów, które potwierdzają tezę wymiarową.
Ponadto pełnomocnicy strony skarżącej zarzucili, iż szacunkowe ustalenie podstaw opodatkowania zostało przesądzone jeszcze przed stwierdzeniem wadliwości, czy jak stwierdzają organy podatkowe nierzetelności ksiąg podatkowych. Organ podatkowy był zobowiązany ocenić, czy dane wynikające z ksiąg podatkowych pozwalają, bądź nie pozwalają, na określenie podstawy opodatkowania. W sprawie dysponowano materiałem dowodowym dotyczącym wszystkich usterek, czyli wiadomo było jakie nieprawidłowości, o jakiej wartości znalazły się w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Za wyjątkiem problemu "szynki", który został ostatecznie wyjaśniony, przede wszystkim w odwołaniu, żaden z zarzutów nie dotyczy wielkości obrotu [...]. W tej sytuacji zarzut nierzetelności można co najwyżej postawić po stronie kosztów, a nie przychodów. Konieczność takiego właśnie postępowania wynika z treści art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej.
Odnośnie problemu kosztów w sprawie, problem dowodowy spłycono, generalnie odrzucając wszystkie zastrzeżenia i dowody w tym zakresie, w tym oświadczenie wykonawcy, który naprawiał kanalizację w ubojni, rozpoznanie sprawy trawnika z perspektywy tego co widziano w roku 2003, a czego nie mogli widzieć kontrolujący w roku 2001 - czyli po kolejnym utwardzaniu placu, a także dokładnego opisu faktur, który wbrew stanowisku organów podatkowych umożliwia identyfikację faktur i odniesienie ich do inwestycji bądź do remontów. W ten sposób mogłaby nastąpić prawidłowa weryfikacja ustalenia wartości kosztów, a co za tym idzie ustalenia wielkości 0,5% obrotu dla możliwości pominięcia ksiąg podatkowych za dowód w postępowaniu. W tym zakresie problem ten również został pominięty przez organ podatkowy II instancji, co narusza art. 187 § l Ordynacji podatkowej. Te okoliczności wskazują, że nie wystąpiły w sprawie, prawem przewidziane okoliczności uzasadniające szacunkowe ustalanie podstaw opodatkowania w zakresie obrotu.
Wskazano, iż metoda produkcyjna szacunkowego ustalenia podstaw opodatkowania (obrotu) przyjęta przez organy podatkowe znajduje się na czwartym miejscu w sześciopozycyjnej liście metod, wymienionych w art. 23 § 3 Ordynacji podatkowej. Przyjęta przez organy podatkowe metoda produkcyjna nie może być zastosowana wobec obciążenia jej siedmioma poważnymi wadami wymienionymi w dokumentach nadesłanych przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej, a także z powodów merytorycznych opisanych w opinii Instytutu Przemysłu Mięsnego i Tłuszczowego. Ustawodawca nie bez kozery przyjął w § 3 art. 23 Ordynacji podatkowej określoną kolejność metod szacunkowego ustalania podstaw opodatkowania. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że nie ma przeszkód do zastosowania w niniejszej sprawie metody porównawczej wewnętrznej. Wybór metody powinien także być uzasadniony, a w szczególności decyzja powinna zawierać uzasadnienie z jakich powodów nie przyjęto w pierwszej w kolejności metody porównawczej wewnętrznej. Elementy porównania A, przeprowadzone przez E. z zakładem D w P. zostały odrzucone przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej, jako niemożliwe ze względu na inne warunki funkcjonowania i ocenę poubojową w systemie EUROP. W tej sytuacji jedyną właściwą metodą, w tych warunkach mogłaby być jedynie metoda porównawcza wewnętrzna.
Zarzucono także pominięcie w sprawie dowodów z oświadczeń lekarzy weterynarii oraz pracowników zakładu utylizującego odpady zwierzęce, a także dowód z opinii biegłego w zakresie ustalenia możliwego do osiągnięcia obrotu przez A w roku 2001.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując i przedstawiając argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W dniu 14 kwietnia 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo – głos do protokołu rozprawy, w którym stwierdził, iż problem ustalonego wskaźnika wydajności poubojowej zwierząt sprowadza się do odniesienia go do masy ciała zakupionych zwierząt, a nie masy ciała zwierząt ważonych tuż przed ubojem i rozbiorem. Ponownie wskazano na błędy pracowników Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przy wyliczaniu wydajności poubojowej świń.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w głosie do protokołu złożonym w dniu 14 kwietnia 2005 r. wskazał przyczyny, dla których dokonano szacunkowego określenia podstawy opodatkowania i jakim wskaźnikiem uzysku półtusz się posłużono. W odpowiedzi na argument pełnomocnika strony skarżącej, iż właściciele zawyżali wagę na fakturach zakupowanych zwierząt dodając sobie 3% tytułem okarmienia, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż praktyka w tym zakresie jest odwrotna, czyli odlicza się do 3% tytułem okarmienia, na co wskazał również w swoich wyjaśnieniach z dnia 14 lipca 2003 r. Instytut Przemysłu Mięsnego i Tłuszczowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jaki i decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz 926 z póź. zm.), gdyż jej zdaniem nieuprawniona osoba wydała upoważnienie do kontroli i postanowienia o przedłużeniu terminu ważności upoważnienia do czynności kontrolnych. Z akta sprawy wynika, iż postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego oraz upoważnienie do przeprowadzenia czynności kontrolnych zostało wydane w dniu 28.04.2003 r. i podpisane z upoważnienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. przez Wicedyrektora.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 1999 r., nr 54, poz. 572 z póź. zm.) dyrektor urzędu kontroli skarbowej w szczególności: upoważnia inspektorów i pracowników do przeprowadzenia czynności kontrolnych (pkt 3) i wydaje decyzje w sprawach określonych w ustawie (pkt 3a). Z kolei art. 13 ust. 7 tej ustawy stanowi, iż upoważnienie do przeprowadzenia czynności kontrolnych jest wydawane przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej lub Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. W związku z tym, że ustawa ta nie zawiera uregulowań co do "załatwienia spraw" w postępowaniu kontrolnym, to niewątpliwie należy skorzystać z odesłania zawartego a rat. 31 ust. 1 tej ustawy, tzn. - w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem art. 54 i art. 290 § 3 tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 1a. Ordynacja podatkowa w art. 143 pozwala na udzielenie pracownikowi urzędu, podległego organowi prawa, do działania w imieniu organu w zakresie określonym w pełnomocnictwie, a jego udzielenie nie oznacza zmiany właściwości organu (zob. M. Szubiakowski, Prz.Podat. 2001/6/50 - t.1).
Z tych względów zarzut nieważności zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu podatkowego pierwszej instancji należy uznać za nieuzasadniony.
Organy podatkowe wskazały u podatników nieprawidłowości w prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów – stwierdzono zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 146.819,57 zł, co było podstawą uznania jej za nierzetelną. Ustalono także nieprawidłowości w ewidencjonowaniu przychodu ze sprzedaży "szynki z golonką" oraz przychodu z najmu lokali użytkowych. Ponadto, wobec braku dokumentacji wskazującej uzysk mięsa wieprzowego i podrobów od ubijanych zwierząt rzeźnych, organy podatkowe dokonały sprawdzenia czy prawidłowo wykazano przychód z tego tytułu, gdyż stwierdzono niepoddanie obowiązkowemu badaniu weterynaryjnemu 9.279 sztuk świń.
Księgi prowadzone do celów podatkowych stanowią w większości wypadków podstawowe źródło dowodowe i zgodnie z art. 193 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa są dowodem tych faktów i zdarzeń, które zostały w nich zapisane.
Księgi te stanowią zatem dla organów podatkowych i organów kontroli dowód do ustalenia podstawy opodatkowania, pod warunkiem, że są rzetelne i niewadliwe.
Jeśli organ podatkowy lub organ kontroli zamierza zarzucić podatnikowi prowadzenie księgi w sposób wadliwy lub nierzetelny i odrzucić ją jako dowód w postępowaniu podatkowym, to musi to wykazać w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego czy kontrolnego, czyli przedstawić konkretne zarzuty lub dowody podważające rzetelność ksiąg. Z tego obowiązku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, jak i Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wywiązali się i tym samym nie naruszyli przepisów postępowania podatkowego. Ciężar odparcia zarzutów w tym zakresie przechodzi na podatnika.
W sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. organy podatkowe dokonały szacunkowego ustalenia podstaw opodatkowania metodą produkcyjną, których wielkość wyliczono biorąc za podstawę wskaźnik wydajności poubojowej trzody chlewnej w wysokości 74,38%. W tym celu posłużono się wskaźnikiem wyliczonym przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (76,08%), który został zweryfikowany do 74,38%, po przedstawieniu przez stronę pisma Instytutu Przemysły Mięsnego i Tłuszczowego w W. Dział Surowców Inżynieryjnych w P.. Wskaźnik ten porównano także ze wskaźnikami uzyskiwanymi w trzech innych zakładach mięsnych, położonych na terenie województwa łódzkiego i okazał się on niższy od tam uzyskiwanych. Sprawdzono także czy, wskaźnik ten mieści się także w ogólnych granicach przyjętych przez literaturę opisującą takie zagadnienia.
Wobec tego zarzuty skarżących, co do wyliczeń wskaźnika wydajności poubojowej przez E. są bezzasadne, gdyż zostały one zweryfikowane, na podstawie innych danych z korzyścią dla podatników. Organy podatkowe w przeprowadzonym postępowaniu ustalając wielkość podstawy opodatkowania dokonały wyliczeń w oparciu o realistyczny wskaźnik wydajności poubojowej.
Szacunkowe ustalenie podstawy opodatkowania winno nastąpić w taki sposób, aby określone w ten sposób podstawy były w sposób najbardziej możliwy zbliżone do rzeczywistych.
W art. 23 Ordynacji podatkowej ustawodawca wskazał na to, że organ podatkowy określa podstawę opodatkowania (czyli osiągnięty przez podatnika dochód) w drodze oszacowania wyłącznie w trzech wypadkach: po pierwsze - wówczas gdy brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do określenia podstawy opodatkowania; po drugie - wówczas, gdy dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, oraz po trzecie, gdy podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania. Skoro obliczenie dochodu nie było możliwe na podstawie posiadanej przez Spółkę dokumentacji, to były podstawy do jego szacowania.
Wybór metody oszacowania mieści się w zakresie działania organu podatkowego. Skoro organ podatkowy wybiera określoną metodę, to kontroli sądowej podlega nie wybór metody jako takiej, lecz to, czy zastosowane w tej metodzie dane znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym i czy prawidłowy jest wniosek końcowy w postaci ustalenia dochodu. Jeśli organ dysponuje uznanymi za wiarygodne dowodami podważającymi treść zapisów księgi, to dane zawarte w tych dowodach mogą, wraz z zakwestionowanymi danymi z księgi, służyć ustaleniu podstawy opodatkowania. Podatnicy nie przedstawili jednak wiarygodnych dowodów, dlaczego ilość zakupu trzody chlewnej nie zgadza się z zestawieniami badań lekarzy weterynarii, dlaczego liczba 454 sztuk padłych zwierząt nie zgadza się z wykazem zawartym w "książkach badania przedubojowego i poubojowego".
Sąd nie podziela poglądu pełnomocnika strony skarżącej, iż organy podatkowe ustalając jaką metodą będą się posługiwali przy ustalaniu podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, powinny uzasadnić, dlaczego nie wybrano innych metod oszacowania. Ordynacja podatkowa w art. 23 § 5 nakazuje jedynie, aby organ podatkowy uzasadnił wybór metody oszacowania i zmierzał do określenia podstawy opodatkowania w wysokości zbliżonej do rzeczywistej.
W ocenie Sądu organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny. Zatem zarzut stawiany przez skarżącego - naruszenia art. 120, 122, 180, 187 § 1, 191 Ordynacji podatkowej - nie jest uzasadniony.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut strony skarżącej, iż włączenie do akt sprawy pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...]nr [...] jest naruszeniem art. 190 Ordynacji podatkowej, gdyż pismo to niema charakteru dowodu z zeznania świadka, opinii biegłego, czy też sporządzenia oględzin. Jest to pismo organu administracji państwowej, dotyczące stanu prawnego w zakresie posługiwania się świadectwami miejsca i urzędowych świadectw zdrowia, postępowania lekarskiego w przypadku padnięcia zwierząt przed ubojem i sporządzania protokołów padłych zwierząt. Te wyjaśnienia niewątpliwie pomogły organom kontrolnym w zbieraniu materiału dowodowego, który mógłby potwierdzić wielkość padłych zwierząt w transporcie, jak i przed ubojem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji organu I instancji, organy podatkowe nie powołują się na dowód w postaci oświadczenia Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii.
Organy podatkowe mogły uznać za niewiarygodne dowody z zeznań świadków - lekarzy weterynarii i kierowców przywożących żywiec rzeźny do ubojni w sytuacji, gdy dane o padłych zwierzętach powinny wynikać z ksiąg badania przedubojowego i innych dokumentów, np. protokołów lekarzy weterynarii. Nie naruszono tym samym przepisu art. 188 Ordynacji podatkowej.
Także pisma Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 06 maja 2003 r., skierowanego do E, nie można traktować jako wniosku o szacunkowe, lecz raczej rzeczywiste ustalenie wydajności poubojowej zwierząt rzeźnych, co nie przesądzało już w tym momencie o nierzetelności ksiąg podatkowych. Szacunkowe ustalenie dochodu nastąpiło dopiero po dacie sporządzenia protokołu kontroli, z którego wynikały nieprawidłowości w prowadzonej księdze przychodów i rozchodów, z wykorzystaniem wskaźnika procentowego wydajności poubojowej zwierząt, tj. po 29 maja 2003 r. Tym samym chybiony jest zarzut strony naruszenia art. 193 § 6 Ordynacji podatkowej.
Trudno też uznać za uzasadniony zarzut, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, dokonał formalnego a nie merytorycznego rozpoznania odwołania strony i tym samym naruszył przepis art. 127 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI