I SA/Łd 958/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-01-20
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługOrdynacja podatkowakorekta deklaracjizwrot podatkuzaległość podatkowaumorzenie postępowaniakontrola podatkowazapłata podatku

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie dotyczącej zobowiązań w podatku od towarów i usług, uznając, że zwrot nienależnie otrzymanej nadpłaty nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która uchyliła decyzje organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2000 r. Podatnik zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że jego zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek zapłaty, a zwrot nadpłaty nie powinien być traktowany jako zaległość. Sąd uznał jednak, że zwrot nienależnie otrzymanej kwoty nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę podatnika A z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 14 lipca 2003 r., która uchyliła decyzje organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2000 r. Organ pierwszej instancji pierwotnie odmówił umorzenia postępowania i określił zobowiązania podatkowe, powołując się na ustalenia kontroli podatkowej wskazujące na zaniżenie należnych zobowiązań poprzez zaliczenie sprzedaży usług do działalności zwolnionej. Po odwołaniu strony, Izba Skarbowa uchyliła te decyzje, uznając, że stanowisko organu pierwszej instancji nie znajduje uzasadnienia i że wpłata dokonana przez stronę powinna być uwzględniona. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie za większość miesięcy, ale odmówił umorzenia za kwiecień i wrzesień 2000 r., określając zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej ostatecznie uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie za wszystkie miesiące, uznając, że różnice w kwocie 1 zł nie stanowią podstawy do prowadzenia postępowania. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że zobowiązanie wygasło przez zapłatę, a zwrot nadpłaty nastąpił bez jego winy. Sąd uznał, że zwrot nienależnie otrzymanej kwoty nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego i że strona skarżąca nie wykazała, iż zwrot nie nastąpił z jej winy w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zwrot nienależnie otrzymanej nadpłaty podatku nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który traktuje zwrot podatku otrzymany nienależnie na równi z zaległością podatkową, ma na celu ochronę podatnika przed negatywnymi konsekwencjami (np. odsetkami) w sytuacji, gdy zwrot nastąpił bez jego winy. Nie oznacza to jednak, że samo dokonanie zwrotu powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego i uniemożliwia organowi dochodzenie należnego podatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 52 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zwrot podatku otrzymany nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. Przepis ten chroni podatnika przed traktowaniem zwrotu jako zaległości podatkowej, ale nie wyklucza możliwości dochodzenia przez organ podatkowy należnego podatku.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 21 § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 208 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. i p.a. art. 10 § 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot nienależnie otrzymanej nadpłaty podatku nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Podatnik nie wykazał, że nienależny zwrot podatku nie nastąpił z jego winy w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek jego zapłaty w październiku 2000 r. Zwrot wpłaconej kwoty, uznanej wówczas przez organ za nienależne zobowiązanie, nie wywołuje skutków prawnopodatkowych w zakresie dalszego istnienia spornego zobowiązania podatkowego. Zaistniała sprzeczność pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji a końcowym ustępem uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy Z przepisu tego nie można wyciągać, tak jak to uczyniła strona skarżąca, wniosku, że dokonanie podatnikowi nienależnie /błędnie/ lub w wysokości wyższej od należnej zwrotu podatku powoduje, iż nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego i organ podatkowy nie może domagać się zapłaty podatku w prawidłowej wysokości.

Skład orzekający

P. Kiss

przewodniczący sprawozdawca

A. Świderska

członek

P. Janicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących skutków nienależnego zwrotu podatku i wygaśnięcia zobowiązania podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy dokonał zwrotu nadpłaty, która okazała się nienależna, a podatnik twierdził, że zobowiązanie wygasło.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych dotyczących zwrotu nadpłaty i wygaśnięcia zobowiązania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy zwrot nadpłaty podatku oznacza koniec zobowiązań? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 7039,81 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 958/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Świderska
Paweł Janicki
Piotr Kiss /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędziowie NSA A. Świderska, P. Janicki, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi A z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania podatkowego. oddala skargę.
Uzasadnienie
W oparciu o wyniki przeprowadzonego postępowania kontrolnego w stosunku do A prowadzonej przez W. i T. małż. K., Urząd Skarbowy w Z. decyzjami z dn.[...] dotyczącymi poszczególnych miesięcy od stycznia do września 2000r., wydanymi z powołaniem się na przepisy m.in. art.21 par.1 i 3, art. 207 i art.208 par.1 ustawy z dn. 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 10 ust.2 ustawy z dn.8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./ odmówił umorzenia postępowania za rozpatrywane okresy podatkowe i określił dla strony odpowiednie zobowiązania w podatku od towarów i usług.
W motywach wydanych decyzji organ orzekający powołując się na ustalenia przeprowadzonej na początku września 2001r. kontroli podatkowej stwierdził, że strona zaniżyła należne zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług poprzez zaliczenie do działalności zwolnionej od opodatkowania sprzedaży usług polegających na wypełnianiu deklaracji składanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. W ustosunkowaniu się do złożonego w toku postępowania podatkowego wniosku strony o umorzenie postępowania z uwagi na wcześniejsze dokonanie korekty deklaracji podatkowych za rozpatrywane okresy podatkowe i uiszczenie brakującego podatku organ podał, że do chwili wszczęcia kontroli podatkowej w zakresie przedmiotowych zobowiązań podatkowych nie otrzymał korekt deklaracji, a dokonana przez stronę wpłata kwoty 7.039,81 zł została w dn.19.12.2000r. w całości zwrócona stronie jako nienależna wpłata.
W odwołaniach od powyższych decyzji A wnosząc o ich uchylenie zarzuciła, że Urząd Skarbowy bezpodstawnie przyjął, iż nie zostały złożone deklaracje korygujące za miesiące od stycznia do września 2000r. oraz błędnie dokonał zwrotu wpłaconej kwoty zobowiązań podatkowych, która to wpłata spowodowała wygaśnięcie przedmiotowych zobowiązań.
Po rozpatrzeniu odwołań strony Izba Skarbowa w Ł. decyzjami z dn.14.07.2003r. /dziewięć decyzji/ uchyliła w całości zaskarżone decyzje organu pierwszej instancji uznając, iż w świetle ustalonego w sprawie materiału dowodowego stanowisko Urzędu Skarbowego nie znajduje dostatecznego uzasadnienia. Organ odwoławczy stwierdził, że okolicznością niesporną jest fakt wystawienia przez stronę w dn. 20.10.2000r. bankowych poleceń przelewu na konto Urzędu Skarbowego na kwotę ogółem 7.039,81 zł z tytułu podatku VAT i odsetek m.in. za okresy styczeń – sierpień 2000r., w związku z czym postępowanie organu pierwszej instancji odnośnie zwrotu powyższej kwoty i wydania zaskarżonych decyzji bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. decyzją z dn. [...] umorzył postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – marzec oraz maj – sierpień 2000r., natomiast odmówił umorzenia postępowania za miesiące kwiecień i wrzesień 2000r. i określił za wymienione dwa miesiące kwoty zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług. W motywach wydanej decyzji organ stwierdził, że aczkolwiek przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło w pełni faktu wpływu do Urzędu Skarbowego korekt deklaracji podatkowych za rozpatrywane okresy, to jednak mając na uwadze adnotacje na przelewie bankowym strony z dn.20.10.2000r. przyjął, iż strona dokonała skorygowania podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do sierpnia 2000r. Jednocześnie wobec braku takiej adnotacji na przelewie dotyczącej miesiąca września 2000r. organ uznał, ze deklaracja korygująca za ten miesiąc nie została złożona. Z przedstawionego w decyzji wyliczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2000r. wynika, że wyliczona przez organ wysokość podatku za ten miesiąc jest wyższa o 1 zł od wysokości tego podatku wykazanego w korekcie.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony z dn.15.03.2004r. uchylił w całości zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2000r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że organ pierwszej instancji ostatecznie uznał, iż strona złożyła korekty deklaracji rozliczeniowych w zakresie podatku VAT za miesiące styczeń-sierpień 2000r., a także w terminie deklarację za miesiąc wrzesień 2000r., które to deklaracje w zasadzie odpowiadały wyliczeniu zobowiązania dokonanemu w oparciu o ustalenia kontrolne /według organu odwoławczego jedynie w rozliczeniach za kwiecień i wrzesień 2000r. wystąpiły różnice w kwocie 1 zł, które z uwagi na ich niewielką wysokość nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do prowadzenia postępowania podatkowego i wydania decyzji również za te miesiące/. Jednocześnie organ odwoławczy w zakończeniu swojej decyzji przedstawił w formie tabelarycznej pozostające do zapłaty kwoty podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2000r. /w sumie 3.115zł/, zgodne z deklaracjami korygującymi strony, od których to kwot zaległości organ odstąpił od naliczania odsetek za zwłokę.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze strona wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, tj. art.59 par.1 pkt 1 i art.52 par.1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego poprzez jego zapłatę i stwierdzenie istnienia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy zwrot wpłaconego zobowiązania podatkowego nastąpił bez winy zobowiązanego. Zdaniem strony skarżącej zaistniała sprzeczność pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i umarzającej postępowanie podatkowe a końcowym ustępem uzasadnienia stwierdzającym wystąpienie określonych zaległości podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania podatkowego za rozpatrywane okresy podatkowe jest związane z przyjęciem korekt deklaracji rozliczeniowych strony, co nie może oznaczać, iż organy skarbowe zrezygnowały z dochodzenia należności budżetowych zadeklarowanych przez podatnika w ramach samo obliczenia podatku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści zaskarżonej decyzji organu podatkowego drugiej instancji wynika, iż ostatecznie organ przyjął wysokość podatku od towarów i usług, obciążającego stronę skarżącą za rozpatrywane miesiące od stycznia do września 2000r. w wysokościach wyliczonych przez stronę w deklaracjach korygujących pierwotne rozliczenia dokonane przez stronę i postępowanie podatkowe w tych sprawach zostało umorzone. Również w skardze strona nadal nie kwestionuje wyliczenia wysokości podatku wynikającego z dokonanych korekt deklaracji podatkowych za powyższe okresy.
Stanowisko strony skarżącej sprowadza się do stwierdzenia, iż jej zobowiązanie podatkowe za przedmiotowe okresy podatkowe wygasło wskutek jego zapłaty w październiku 2000r., przy czym według strony dokonany przez Urząd Skarbowy w Z. w grudniu 2000r. zwrot całości wpłaty, uznanej wówczas przez organ podatkowy jako nienależne zobowiązanie, nie wywołuje żadnych skutków prawnopodatkowych w zakresie dalszego istnienia spornego zobowiązania podatkowego, które według strony bezpowrotnie wygasło z chwilą dokonania wpłaty. Uzasadnienia prawnego dla swojego stanowiska strona upatruje w treści art.52 par.1 pkt 2 ustawy z dn. 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, zgodnie z którym na równi z zaległością podatkową traktuje się także m.in. zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy.
Zdaniem Sądu powyższego stanowiska strony skarżącej nie można uznać za słuszne i prawidłowe.
Okolicznością bowiem niesporną jest fakt, iż należne zobowiązanie podatkowe strony skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane okresy podatkowe nie zostało w całości wykonane. Należy także zwrócić uwagę, iż dokonany przez urząd skarbowy zwrot dodatkowej wpłaty strony skarżącej wynikającej z dokonanej przez stronę pierwotnych błędnych deklaracji rozliczeniowych za miesiące od stycznia do sierpnia 2000r. był spowodowany przekonaniem organu, iż strona faktycznie nie złożyła w okresie przed wszczęciem kontroli podatkowej przedmiotowych deklaracji korygujących, a więc w przekonaniu organu wpłata strony stanowiła w tym okresie nadpłatę podatkową, podlegającą zwrotowi.
W odniesieniu się do powołania się strony na treść art.52 par.1 pkt 2 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, iż z analizy tego przepisu wynika, że w przypadku, gdy podatnik wykaże, że otrzymany przez niego nienależny zwrot podatku nie nastąpił z jego winy, to zwrot ten nie jest traktowany na równi z zaległością podatkową, co oznacza jedynie, iż podatnik nie może ponosić konsekwencji związanych z traktowaniem takiego zwrotu jako zaległości podatkowej, w tym w szczególności związanych z naliczaniem odsetek za zwłokę. Z przepisu tego nie można wyciągać, tak jak to uczyniła strona skarżąca, wniosku, że dokonanie podatnikowi nienależnie /błędnie/ lub w wysokości wyższej od należnej zwrotu podatku powoduje, iż nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego i organ podatkowy nie może domagać się zapłaty podatku w prawidłowej wysokości.
W zakończeniu należy nadmienić, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ drugiej instancji uznając, iż dokonany stronie nienależnie zwrot podatku nie nastąpił z winy strony odstąpił od naliczenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej spowodowanej błędnym zwrotem podatku przez Urząd Skarbowy w Z.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym powodować jej uchylenie, należało na podstawie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ orzec, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI