I SA/Łd 947/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o nałożeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT, uznając, że kwota zwrotu była należna podatnikowi.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o ustaleniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT za styczeń 2002 r. Skarżąca argumentowała, że zastosowano nieobowiązujące przepisy oraz że kwota zwrotu podatku naliczonego była jej należna. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję, ponieważ kwota zwrotu była należna podatnikowi, a organ podatkowy błędnie zastosował przepis o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym.
Sprawa dotyczyła skargi A Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r. w kwocie 138 537 zł. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT i podatku akcyzowym, wskazując na błędną wykładnię i zastosowanie przepisów, w tym art. 27 ust. 6 uchylonej ustawy z 1993 r. oraz art. 109 ust. 5 ustawy z 2004 r. Podkreślono, że przepisy te nie miały zastosowania do stanu faktycznego sprzed 1 maja 2004 r. i brak było przepisów przejściowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że art. 27 ust. 6 ustawy z 1993 r. został błędnie zastosowany, ponieważ kwota zwrotu podatku naliczonego nad należnym, o którą wnioskowała spółka, była kwotą należną w pełnej wysokości. Sąd wyjaśnił, że ograniczenie bezpośredniego zwrotu części nadwyżki (zgodnie z art. 21 ust. 4 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z 1993 r.) nie zmienia faktu, że cała nadwyżka stanowiła kwotę należną dla podatnika, a jedynie wpływało na czas i sposób jej rozliczenia. W związku z tym, że sytuacja faktyczna nie uprawniała organów podatkowych do zastosowania sankcji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie mogło zostać nałożone na podstawie uchylonego przepisu art. 27 ust. 6 ustawy z 1993 r., ponieważ brak było przepisów przejściowych pozwalających na jego stosowanie do stanu faktycznego sprzed wejścia w życie nowej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchylenie ustawy z 1993 r. i brak przepisów przejściowych w ustawie z 2004 r. uniemożliwiały stosowanie sankcji VAT przewidzianych w starej ustawie do zdarzeń sprzed jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. i p.a. art. 27 § ust. 6
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis ten stanowił podstawę do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty zawyżenia zwrotu podatku naliczonego. Sąd uznał, że jego zastosowanie w tej sprawie było nieuprawnione, ponieważ kwota zwrotu była należna podatnikowi, a przepis został uchylony bez przepisów przejściowych.
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 109 § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten został powołany przez organy podatkowe jako podstawa prawna, jednak sąd uznał, że nie miał zastosowania do stanu faktycznego sprzed 1 maja 2004 r.
u.p.t.u. i p.a. art. 21 § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Wspomniany w kontekście braku sezonowości działalności skarżącej, co miało wpływ na sposób rozliczenia nadwyżki podatku naliczonego.
u.p.t.u. i p.a. art. 21 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Wspomniany w kontekście rozliczania nadwyżki podatku naliczonego.
o.p. art. 4
Ordynacja podatkowa
Zarzucane naruszenie w kontekście konstrukcji zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 5
Ordynacja podatkowa
Zarzucane naruszenie w kontekście konstrukcji zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zarzucane naruszenie poprzez wydanie decyzji konstytutywnej w oparciu o nieobowiązujący przepis.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie nieobowiązujących przepisów (art. 27 ust. 6 ustawy z 1993 r.) do stanu faktycznego sprzed ich uchylenia, bez przepisów przejściowych. Błędna interpretacja pojęcia 'kwota należna' przez organ podatkowy, co skutkowało nieuprawnionym nałożeniem dodatkowego zobowiązania podatkowego. Naruszenie prawa wspólnotowego (Szósta Dyrektywa) poprzez zastosowanie art. 109 ust. 5 ustawy z 2004 r. do okresu sprzed wejścia w życie tej ustawy.
Godne uwagi sformułowania
kwota należna dodatkowe zobowiązanie podatkowe ma charakter subsydiarny nie może być żadnych wątpliwości, że taka właśnie kwota posiadała dla skarżącej walor kwoty należnej zmianie podlega jedynie czas i sposób jej rozliczenia
Skład orzekający
Bogdan Lubiński
przewodniczący
Paweł Janicki
sprawozdawca
Cezary Koziński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'kwota należna' w kontekście zwrotu VAT oraz stosowanie przepisów VAT po zmianach legislacyjnych i wejściu do UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2002 r., choć zasady intertemporalne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów VAT, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i okresu przejściowego po wejściu do UE. Pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja pojęć prawnych.
“Czy można nałożyć karę VAT za okres sprzed 2004 roku? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 138 537 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 947/06 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Bogdan Lubiński /przewodniczący/ Cezary Koziński Paweł Janicki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Cezary Koziński, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 4.214,73 (cztery tysiące dwieście czternaście złotych i 73/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Łd 947/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. ustalił dla "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r. w kwocie 138 537 zł. Od powyższej decyzji "A" Sp. z o.o. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towaru i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. Nadto zdaniem strony skarżącej powyższa decyzja narusza zarówno zasady postępowania podatkowego, jak i zasady postępowania dowodowego zawarte w ustawie z dnia 29 sierpnia 2997 r. Ordynacja podatkowa. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł , iż zaskarżona decyzja została podjęta między innymi na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z 8 stycznia 1993 r. oraz na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług z 11 marca 2004 r., które stanowią, iż w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustali dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia. Powołane przepisy świadczą, iż dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towaru i usług ma charakter subsydiarny względem głównego zobowiązania podatkowego. Dodatkowe zobowiązanie aktualizuje się z chwilą stwierdzenia przez organ podatkowy, że w konkretnym wypadku podatnik w łożonej deklaracji wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej albo kwotę zwrotu różnicy podatku lub podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej. Tym samym decyzja określająca kwotę zobowiązania lub kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości stanowi zawsze niezbędną materialnoprawną przesłankę ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, ponieważ jej treść warunkuje również ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego. Fakt, iż regulacje w zakresie sankcji VAT zostały przeniesione bez zmian do ustawy z 2004 r. o podatku od towarów i usług wskazuje w ocenie organu podatkowego, iż zamiarem ustawodawcy nie była rezygnacja z wymierzania dodatkowego zobowiązania podatkowego wobec stanów faktycznych zaistniałych przed 1 maja 2004 r. Na powyższą decyzję "A" Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Strona skarżąca podniosła, iż przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ogólnych prawa podatkowego zawartych w art. 4 i art. 5 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie konstrukcji zobowiązania podatkowego i nie zastosowanie jej do zaistniałego stanu prawnopodatkowego. Nadto w ocenie skarżącej spółki zaskarżona decyzja narusza art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji konstytutywnej w oparciu o nieobowiązujący przepis art. 27 ust. 6 uchylonej ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. i zastosowanie przepisu art. 109 ust. 5 ustawy o podatku od towaru i usług z dnia 11 marca 2004 r. pomimo niespełnienia hipotezy zawartej w tym przepisie. Strona skarżąca wskazała, iż decyzja będąca przedmiotem skargi narusza również przepis art. 27 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych przez zastosowanie przepisu art. 109 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, który rozszerza przedmiot opodatkowania wbrew przepisom powołanej dyrektywy i wprowadza sankcję VAT poza procedurą przewidzianą prawem wspólnotowym. Uzasadniając skargę skarżąca spółka podniosła, iż zgodnie z powołanymi powyżej przepisami Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe może powstać wyłącznie na podstawie regulacji obowiązujących. Przepis art. 27 ust. 6 ustawy z 1993 r. o podatku od towaru i usług oraz podatku akcyzowym, stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, został uchylony ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Obecnie obowiązująca ustawa nie zawiera przepisów przejściowych zezwalających na stosowanie regulacji dotyczących sankcji VAT zawartych w uchylonej ustawie z 1993 r. Powyższe w ocenie strony skarżącej wskazuje, iż wszystkie unormowania uchylonej ustawy utraciły przymiot prawa obowiązującego, a co za tym idzie organy podatkowe nie miały prawa stosować zawartych w tej ustawie przepisów art. 27 ust. 6. W odniesieniu do przepisu art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który również został powołany przez organy podatkowe jako podstawa prawna wydania zaskarżonej decyzji, strona skarżąca wskazała, iż zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny, przepisy powołanej ustawy mają zasadniczo zastosowanie do czynności dokonanych po dniu 1 maja 2004 r. oznacza to, iż powołany powyżej przepis nie może posłużyć do konkretyzacji obowiązku podatkowego określonego przepisami ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z 1993 r. Brak przepisów intertemporalnych wskazuje zdaniem skarżącej spółki, iż intencją ustawodawcy było wprowadzenie swoistej abolicji w związku z zakończeniem funkcjonowania ustawy z 1993 r. Z uwagi na brak wyraźnych przepisów przejściowych niedopuszczalne jest przyjęcie, aby obowiązek podatkowy powstały na podstawie jednej ustawy i dotyczący danego podatku mógłbyć konkretyzowany przepisami innej ustawy dotyczącej innego w sensie prawnym podatku. W związku z powyższym strona skarżąca wiosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając odpowiedź na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu nakazującym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zmianami) w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia. Dotyczy to również różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1. Powyższy przepis, jak się wydaje nie powinien budzić trudności interpretacyjnych, gdyż jego redakcja jest jasna i oczywista, pod warunkiem wszakże należytego zrozumienia użytego przez ustawodawcę pojęcia "kwota należna". Cytowana ustawa z dnia 8 stycznia 1993r. nie daje definicji tego terminu. Należy zatem w pierwszym rzędzie zbadać wyniki wykładni językowej jako najbliższej tekstowi przepisów prawa. W myśl Słownika Języka Polskiego PWN (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 500) należny to przysługujący, należący się komuś lub czemuś. Odnosząc powyższe znaczenie nadane analizowanemu pojęciu przez reguły językowe do sytuacji faktycznej i prawnej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie podnieść należy, że spółka skarżąca domagając się zwrotu na rachunek bankowy pełnej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2002r. nie naruszyła art. 27 ust.6 cytowanej ustawy. Nie może być bowiem żadnych wątpliwości, że taka właśnie kwota posiadała dla skarżącej walor kwoty należnej, bowiem taka była w omawianym okresie rozliczeniowym nadwyżka podatku naliczonego nad należnym. Wniosku tego nie może obalić stanowisko organów podatkowych (zaakceptowane przez sąd w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za styczeń 2002r.), że działalność skarżącej nie ma charakteru sezonowego w rozumieniu art. 21 ust.5 ustawy. Na podstawie art. 21 ust.4 związku z art. 21 ust.1 cytowanej ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. oznacza to tylko tyle, że zwrotowi bezpośredniemu podlega jedynie część nadwyżki tj. 22% obrotu opodatkowanego stawkami niższymi niż stawka podstawowa podczas, gdy pozostała część nadwyżki podlega rozliczeniu za kolejne okresy rozrachunkowe w sposób podany w art. 21 ust.1. Nie zmienia to jednak charakteru całości omawianej kwoty. Jest to bowiem dla podatnika w dalszym ciągu kwota należna i to w pełnej wysokości, a zmianie podlega jedynie czas i sposób jej rozliczenia. Zupełnie inna byłaby natomiast sytuacja, gdyby skarżąca wystąpiła z żądaniem zwrotu za styczeń 2002r. kwoty wyższej niż 482.563 zł. W takiej bowiem sytuacji nadwyżka przekraczająca tę właśnie kwotę utraciłaby (w istocie nigdy by go nie posiadała) status kwoty należnej i podlegałaby sankcji określonej w art. 27 ust.6 cytowanej ustawy. Zresztą właśnie takiej sytuacji dotyczy regulacja zawarta w art. 27 ust.6 in fine ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. W tej sytuacji przyjąć należy, że w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 27 ust.6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, która nie uprawniała do tego organów podatkowych. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności na podstawie art. 145 §1 pkt 1 litera a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI