I SA/Łd 924/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi G. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie dotyczące kosztów egzekucyjnych. Sprawa wywodziła się z postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 listopada 2020 r. w związku z nieuregulowanym podatkiem od towarów i usług. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w szczególności w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), twierdząc, że koszty egzekucyjne zostały naliczone w oderwaniu od faktycznie podjętych czynności i są niewspółmierne. Sąd analizując sprawę, podkreślił, że postępowanie egzekucyjne rozpoczęło się przed wejściem w życie nowelizacji u.p.e.a. (20 lutego 2021 r.), a zakończyło po tej dacie, co wymagało zastosowania przepisów w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r. z uwzględnieniem przepisów przejściowych. Sąd uznał, że organy prawidłowo naliczyły opłatę za czynności egzekucyjne (5% kwoty egzekwowanej należności, z limitem 40.000 zł zgodnie z art. 8 ustawy zmieniającej) oraz opłatę manipulacyjną (1% kwoty egzekwowanych należności, z limitem 100 zł zgodnie z art. 7 ustawy zmieniającej). Sąd wyjaśnił, że wyrok TK SK 31/14 nie uchylił przepisów, a jedynie wskazał na potrzebę określenia maksymalnych limitów opłat, co zostało uczynione przez ustawodawcę w ustawie zmieniającej. Sąd odrzucił zarzut braku powiązania kosztów z nakładem pracy organu, wskazując na ugruntowane orzecznictwo, że opłaty egzekucyjne nie muszą być ściśle powiązane z rzeczywistymi kosztami postępowania. Sąd stwierdził, że doszło do skutecznego zajęcia rachunku bankowego i przekazania środków, co uzasadnia naliczenie kosztów, a nieistotne jest, czy środki te pokryły całość dochodzonej należności. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPrawidłowe stosowanie przepisów przejściowych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz interpretacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 w kontekście naliczania kosztów egzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne rozpoczęło się przed nowelizacją, a zakończyło po niej. Interpretacja wyroku TK SK 31/14 w kontekście konkretnych limitów opłat.
Zagadnienia prawne (4)
Czy koszty egzekucyjne naliczone w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zakończonym po tej dacie, powinny być naliczane według przepisów obowiązujących przed nowelizacją, z uwzględnieniem przepisów przejściowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przed dniem 20 lutego 2021 r. i zakończonego po tej dacie, zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, które nakazują stosowanie przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, nawet jeśli zakończyły się po tej dacie.
Czy wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych (opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej) jest zgodna z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naliczone koszty egzekucyjne są zgodne z przepisami, ponieważ mieściły się w granicach kwot wyznaczonych przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej, a organy prawidłowo zastosowały te przepisy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że opłata za czynności egzekucyjne i opłata manipulacyjna zostały obliczone zgodnie z art. 64 u.p.e.a. i mieściły się w limitach określonych w art. 7 i 8 ustawy zmieniającej, które stanowiły implementację wyroku TK SK 31/14.
Czy koszty egzekucyjne powinny być ściśle powiązane z rzeczywistymi nakładami pracy i wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłaty egzekucyjne nie muszą być ustalane w sposób ściśle powiązany z rzeczywistymi kosztami konkretnego postępowania egzekucyjnego, nawet jeśli nie przekraczają kwot maksymalnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo NSA i WSA, zgodnie z którym miarkowanie opłat egzekucyjnych w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych nie ma uzasadnienia prawnego, a Trybunał Konstytucyjny również podzielił tę refleksję.
Czy naliczenie opłaty egzekucyjnej jest dopuszczalne w przypadku skutecznego zajęcia rachunku bankowego, nawet jeśli środki na rachunku nie wystarczały na pokrycie wszystkich dochodzonych należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dla skuteczności zajęcia i powstania kosztów egzekucyjnych nie ma znaczenia, czy środki na rachunku bankowym w dniu zajęcia wystarczały na pokrycie wszystkich dochodzonych należności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kluczowe jest skuteczne zajęcie rachunku bankowego i przekazanie środków organowi egzekucyjnemu, a brak wystarczających środków na pokrycie całości należności nie wpływa na zasadność naliczenia kosztów egzekucyjnych.
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa zasady naliczania opłat za czynności egzekucyjne, w tym opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych. W kontekście sprawy, kluczowe było zastosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym do 19.02.2021 r. oraz przepisów przejściowych ustawy zmieniającej.
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa zasady naliczania opłaty manipulacyjnej. W sprawie zastosowano przepisy przejściowe ustawy zmieniającej, ograniczające maksymalną wysokość tej opłaty.
ustawa zmieniająca art. 7 § 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Wprowadza górny limit 100 zł dla opłaty manipulacyjnej, jeśli nie została wyegzekwowana lub zapłacona przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (20.02.2021 r.).
ustawa zmieniająca art. 8 § 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Wprowadza górny limit 40.000 zł dla opłaty za czynności egzekucyjne, jeśli nie została wyegzekwowana lub zapłacona przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (20.02.2021 r.).
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definiuje składniki kosztów egzekucyjnych (opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna, wydatki) i wskazuje, że co do zasady obciążają one zobowiązanego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zarzut naruszenia w kontekście braku zbadania nakładów pracy organu.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym) w przypadku skarg na postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi o oddaleniu skargi, jeśli nie zachodzą podstawy do jej uwzględnienia.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada zakazu nadmiernej ingerencji. Powołana w kontekście wyroku TK SK 31/14.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności i zakazu nadmiernej ingerencji w prawa jednostki. Powołana w kontekście wyroku TK SK 31/14.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności. Powołana w kontekście wyroku TK SK 31/14.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Powołana w kontekście wyroku TK SK 31/14.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r. z uwzględnieniem przepisów przejściowych ustawy zmieniającej. • Naliczone koszty egzekucyjne (opłata za czynności egzekucyjne i opłata manipulacyjna) mieściły się w granicach kwot wyznaczonych przepisami przejściowymi. • Opłaty egzekucyjne nie muszą być ściśle powiązane z rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego. • Skuteczne zajęcie rachunku bankowego i przekazanie środków organowi egzekucyjnemu uzasadnia naliczenie kosztów egzekucyjnych, niezależnie od wysokości środków na koncie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez akceptację braku zbadania rzeczywistych nakładów pracy oraz wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny przy ustalaniu kosztów egzekucyjnych. • Naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przez akceptację działania organu naliczającego koszty egzekucyjne sprzecznego z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14. • Naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 7 oraz art. 8 ustawy zmieniającej w związku z art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez akceptację przekroczenia ustawowego limitu kosztów egzekucyjnych. • Naruszenie art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez pobranie kosztów egzekucyjnych o niewspółmiernej do podjętych czynności wysokości.
Godne uwagi sformułowania
organy prawidłowo stwierdziły, że w sprawie niniejszej zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych • miarkowanie omawianych opłat w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych także w sytuacji, gdy nie przekraczają kwot maksymalnych, nie ma uzasadnienia prawnego • dla skuteczności zajęcia, a w konsekwencji dla powstania kosztów egzekucyjnych nie ma znaczenia, czy środki będące na rachunku bankowym w dniu zajęcia wystarczały na pokrycie wszystkich dochodzonych należności objętych zawiadomieniem o zajęciu
Skład orzekający
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
sprawozdawca
Bożena Kasprzak
członek
Joanna Grzegorczyk-Drozda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz interpretacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 w kontekście naliczania kosztów egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne rozpoczęło się przed nowelizacją, a zakończyło po niej. Interpretacja wyroku TK SK 31/14 w kontekście konkretnych limitów opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów egzekucyjnych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów przejściowych i wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Koszty egzekucyjne: Jak przepisy przejściowe i wyrok TK wpłynęły na ich naliczanie?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.