I SA/Łd 920/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-02-16
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzabezpieczenieobowiązek podatkowykaruzela podatkowanieprawidłowościkontrola celno-skarbowapostępowanie podatkoweegzekucjasytuacja finansowaobowiązki podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w VAT, uznając zasadność obawy niewykonania tych zobowiązań przez spółkę.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej zabezpieczenia na majątku spółki wykonania zobowiązań w podatku od towarów i usług. Spółka kwestionowała zasadność zabezpieczenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, a istniała uzasadniona obawa niewykonania tych zobowiązań przez spółkę z uwagi na jej trudną sytuację finansową, nieuiszczanie zaległości oraz wykryte nieprawidłowości w rozliczeniach VAT.

Sprawa dotyczyła skargi A Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która uchyliła częściowo decyzję organu pierwszej instancji i w pozostałym zakresie utrzymała ją w mocy, dotyczącą określenia przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług oraz zabezpieczenia na majątku spółki wykonania tych zobowiązań. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych, w tym bezzasadne obciążenie dodatkowym zobowiązaniem podatkowym i niewłaściwą ocenę sytuacji finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 33 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że istniała uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych przez spółkę, co potwierdzały liczne okoliczności, takie jak: rodzaj i wysokość wykrytych nieprawidłowości w rozliczeniach VAT (udział w karuzeli podatkowej), trwałe nieuiszczanie zobowiązań publicznoprawnych (prowadzone postępowania egzekucyjne po nieudanych próbach spłaty ratalnej), zła kondycja finansowo-majątkowa spółki (brak złożonych sprawozdań, niski kapitał, wzrost zobowiązań, strata za 2020 r., niewielki majątek ruchomy), wykreślenie z rejestru VAT oraz wszczęcie śledztwa o przestępstwo skarbowe. Sąd podkreślił, że postępowanie w zakresie blokady rachunków bankowych i postępowanie w zakresie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych są odrębne i opierają się na różnych przepisach oraz przesłankach. W ocenie Sądu, materiał dowodowy został prawidłowo zebrany i oceniony, a zaskarżona decyzja była zgodna z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 33 Ordynacji podatkowej, ponieważ istniała uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych przez spółkę, co potwierdzały liczne okoliczności wskazujące na jej złą kondycję finansową, nieuiszczanie zaległości oraz wykryte nieprawidłowości w rozliczeniach VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie stwierdziły istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązań podatkowych przez spółkę. Przesłanki do zabezpieczenia obejmowały rodzaj i wysokość wykrytych nieprawidłowości w rozliczeniach VAT, trwałe nieuiszczanie zobowiązań publicznoprawnych, złą kondycję finansowo-majątkową spółki, wykreślenie z rejestru VAT oraz wszczęcie śledztwa o przestępstwo skarbowe. Sąd podkreślił, że instytucja zabezpieczenia ma na celu zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie przyszłych należności, a organ nie ma obowiązku dokładnego ustalania wysokości zobowiązania w postępowaniu zabezpieczającym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

O.p. art. 33 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.

O.p. art. 33 § 2

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 33 § 3

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczeniu podlega także kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.

O.p. art. 33 § 4

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy, w decyzji o zabezpieczeniu, określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania.

Dz. U. z 2021 r., poz. 1540

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 112c

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy określenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego.

u.p.t.u. art. 96 § 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący wykreślenia z rejestru podatników VAT.

u.p.t.u. art. 119zw § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący blokady rachunków bankowych.

u.p.t.u. art. 119zzb § 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący blokady rachunków bankowych.

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Dz.U. z 2020 r. poz. 106

Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług

Dz.U. L 145, s. 1

Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku

Dz.U. L 128, s. 41

Dyrektywa Rady 2002/38/WE z dnia 7 maja 2002 r.

Dz.U. UE L 301/10

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r.

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązań podatkowych przez spółkę z uwagi na jej złą kondycję finansową, nieuiszczanie zaległości oraz wykryte nieprawidłowości w rozliczeniach VAT. Prawidłowe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Odrębność postępowań w sprawie blokady rachunków bankowych i zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych przez organy podatkowe. Argumentacja, że uchylenie postanowienia o przedłużeniu blokady rachunków bankowych wyklucza możliwość wydania decyzji o zabezpieczeniu.

Godne uwagi sformułowania

istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane trwałe nieuiszczanie zobowiązań o charakterze publicznoprawnym dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego postępowanie w zakresie blokady rachunków bankowych oraz w zakresie zabezpieczenia wykonania przedmiotowych zobowiązań podatkowych, nie są tożsame instytucja zabezpieczenia zobowiązania podatkowego była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego

Skład orzekający

Bożena Kasprzak

przewodniczący

Grzegorz Potiopa

sprawozdawca

Paweł Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania instytucji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w przypadku spółek zmagających się z problemami finansowymi i wykrytymi nieprawidłowościami podatkowymi, a także rozróżnienie między blokadą rachunków a zabezpieczeniem zobowiązań."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej relacji z organami podatkowymi, a ocena obawy niewykonania zobowiązania jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą zabezpieczać należności, gdy istnieje obawa ich niewykonania, co jest istotne dla przedsiębiorców. Podkreśla również znaczenie prawidłowego prowadzenia dokumentacji i rozliczeń podatkowych.

Czy Twoja firma jest bezpieczna? Sąd potwierdza prawo urzędu do zabezpieczenia VAT-u, gdy grozi niewypłacalność.

Dane finansowe

WPS: 5 000 245 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 920/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący/
Grzegorz Potiopa /sprawozdawca/
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Sygn. powiązane
I FSK 864/22 - Wyrok NSA z 2024-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 33 par. 1, art. 33 par. 2 pkt 2, art. 33 par. 3, art. 33 par. 4 pkt 2, art. 119zw par. 1, art. 119zzb par. 4, art. 121 par. 1, art. 122, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (dawniej: B Sp. z o.o. w Ł.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł, z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2020 r. oraz przybliżonych kwot odsetek za zwłokę, a także zabezpieczenia na majątku Spółki wykonania ww. zobowiązań oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. (dalej także: "DIAS"), na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 33 § 1, § 2 pkt 1 i 2, § 3, § 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540; dalej także: "O.p."), uchylił zaskarżoną przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dawniej B Sp. z o.o.; dalej także: "Skarżąca". "Strona" lub "Spółka"), decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P (dalej także: "NUS") z [...] r. z dnia [...] r. w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i maj 2020 roku i w tym zakresie określił przybliżone kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług miesiące od marca do maja 2020 r., a w pozostałym zakresie, tj.:
- określenia w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do maja 2020 roku, przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań podatkowych oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy,
- oraz zabezpieczenia na majątku Spółki kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług i kwoty dodatkowego zobowiązania za miesiące od marca do maja 2020 r. utrzymał decyzję Organu I instancji w mocy.
Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, NUS prowadził wobec Strony kontrolę celno-skarbową w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od marca do maja 2020 r.
Wobec ujawnionych w toku kontroli nieprawidłowości i zaistniałej obawy niewykonania przyszłych zobowiązań NUS wydał decyzję z dnia [...] października 2020 r. zabezpieczającą na majątku Spółki przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych za ww. miesiące wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia wydania decyzji oraz zabezpieczającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług za wskazane okresy.
Spółka od powyższej decyzji wniosła odwołanie.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego DIAS wydał decyzję z dnia [...] r. Wyraził pogląd, że Organ I instancji zasadnie wydał w stosunku do Strony decyzję zabezpieczającą wobec ustalonych w toku kontroli celno-skarbowej okoliczności świadczących o dokonywanych w sposób nieprawidłowy rozliczeniach w zakresie podatku od towarów i usług Spółki.
Jak wskazał DIAS, Organ I instancji, na podstawie złożonych przez Spółkę plików JPK_VAT ustalił, że w kontrolowanym okresie Strona zadeklarowała ponad 92% wszystkich nabyć od podmiotu C Sp. z o.o. (dalej: "C1") na kwotę 14.244.414,18 zł (VAT 2.663.589,66 zł). Z kolei, wobec C1 kontrolę celno-skarbową za miesiąc kwiecień 2020 r. prowadził Naczelnik W.- M. Urzędu Celno-Skarbowego w O.i ustalił, że nabywała towary od podmiotów, które bądź w ogóle nie deklarowały w kontrolowanym okresie żadnych nabyć, bądź deklarowały, że dostawcą jest podmiot, który sam nie deklarował żadnej sprzedaży, jak również podatku należnego. Zarówno C1, jak i jej dostawcy posiadali siedziby w biurach wirtualnych. Tym samym ustalono, że C1 oraz jej dostawcy pełniły funkcję "buforów" w mechanizmie "obrotu karuzelowego" w podatku od towarów i usług, których jedynym celem było wydłużenie łańcucha fikcyjnych dostaw do Skarżącej spółki.
Wobec zaistnienia opisanych nieprawidłowości, a tym samym odliczania podatku z tytułu faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, NUS określił Skarżącej przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od marca do maja 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia wydania zaskarżonej decyzji. NUS nie zastosował przy tym podwyższonej stawki tych odsetek wynoszącej 150% wobec ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, powstałego z zaniżenia kwoty zobowiązania w całości lub w części w wyniku obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w części dotyczącej podatku naliczonego wynikającego z tych faktur wynosi 100%.
DIAS podkreślił, że nieprawidłowość w postaci ustalenia przez Organ I pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i maj 2020 roku, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 33 § 4 pkt 1 oraz 33 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej NUS winien określić przybliżoną kwotę zobowiązania za ww. okresy, została przez niego usunięta rozstrzygnięciem zgodnie z art. 127 O.p., co wynika z istoty postępowania odwoławczego, w ramach którego sprawa rozpoznawana jest ponownie w pełni.
Zdaniem DIAS, dokonując powyższej korekty rozstrzygnięcia Organu I instancji nie naruszył zakazu reformationis in peius, bowiem sytuacja Skarżącej nie pogorszyła się względem tej określonej w zaskarżonej decyzji, a łączna kwota podlegająca zabezpieczeniu na dzień wydania decyzji wynosi 5.000.245,00 zł (2.270.006,00 zł - należność główna, 66.650,00 zł - odsetki za zwłokę, 2.663.589,00 zł - dodatkowe zobowiązanie).
Organ II instancji wyraził zdanie, że NUS prawidłowo wyliczył kwoty zobowiązań i dodatkowego zobowiązania Skarżącej w podatku od towarów i usług za okresy marzec, kwiecień i maj 2020 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i ustalającej dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług.
Odnosząc się do zarzutów Strony dotyczących kwoty zabezpieczenia, ustaleń kontroli i wniosków dowodowych, DIAS zauważył, że w decyzji o zabezpieczeniu część dotycząca określenia przybliżonej kwoty zobowiązania ma charakter jedynie informacyjny, nieprzesądzający o ostatecznej wysokości zobowiązania. Ostateczne rozstrzygnięcie kwestii wysokości zobowiązania podatkowego dokona się w ramach postępowania podatkowego, zakończonego odrębną decyzją.
Organ II instancji wskazał, że przeprowadzona przez NUS kontrola celno-skarbowa podważyła domniemanie rzetelności Strony jako podatnika, a wykryte nieprawidłowości dały podstawę Organowi I instancji do przyjęcia, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zabezpieczanych zobowiązań podatkowych, a tym samym do wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Zdaniem DIAS, na zasadność dokonania zabezpieczenia na majątku Skarżącej przez Organ I instancji wpływają również prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu VAT-7 za okresy 1/2020, 7/2020 oraz 2/2020, gdzie kwoty należności głównych wynoszą odpowiednio 1.111.064,40 zł, 277.922,90 zł i 845.326,00 zł, oraz na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości z tytułu CIT-8 za 2020 r., gdzie kwota należności głównej wynosi 173.362,00 zł. Wszystkie wskazane tytuły wykonawcze zostały wydane po uprzednim rozkładaniu zaległości Spółki na raty, a których następnie Spółka nie regulowała. Powyższe, zdaniem DIAS, świadczy o spełnieniu przesłanki do dokonania zabezpieczenia, tj. trwałego nieuiszczania zobowiązań podatkowych.
Organ odwoławczy powołując stanowisko judykatury stwierdził, że Organ I instancji miał podstawy twierdzić, iż w sprawie zaistniała uzasadniona obawa niewykonania przez stronę zobowiązań podatkowych w kontrolowanym okresie, o czym świadczą następujące okoliczności:
- znaczny spadek dochodu Spółki w roku 2019, a w ostatecznie wykazana w zeznaniu CIT-8 za 2020 r. strata i w wysokości 5.000.245 zł,
- informacje ze sporządzonego przez Stronę w dniu 04.04.2019 r. sprawozdania finansowego za 2018 rok, z którego wynika, że kapitał (fundusz) podstawowy Spółki stanowi wartość 5.000 zł,
- zmniejszenie się wartości środków pieniężnych w kasie i na rachunkach (z kwoty 330.747,30 zł na koniec 2017 roku, do kwoty 315.595,20 zł na koniec 2018 r.),
- wzrost w ciągu roku zobowiązań długo- i krótkoterminowych Spółki (z 18.618,24 zł na 680.576,06 zł oraz z 6.434.877,77 zł na 15.372.301,30 zł),
- znaczne zwiększenie się kosztów działalności operacyjnej Spółki (z 21.067.734,81 zł na 31.12.2017 r. do kwoty 61.714.430,51 zł na 31.12.2018 r.),
- brak majątku nieruchomego,
- nieznaczna, w stosunku do przewidywanych zobowiązań, wartość majątku ruchomego (5 samochodów o łącznej wartości 90.000 zł),
- zysk netto Spółki na ostatni dzień 2018 r. wyniósł 386.112,49 zł, zatem w wysokości znacznie niższej od przyszłych kwot zaległości podatkowych,
- wzrost dochodów Strony w stosunku do straty wykazanej w poprzednim roku, który nie doprowadził do zmniejszenia zaległości Strony, wynoszących na dzień 11.08.2021 r. łącznie z odsetkami 2.944.040,42 zł,
- niezłożenie sprawozdań finansowych za lata 2019-2020,
- nieskuteczność egzekucji ze wskazywanego przez pełnomocnika majątku spółki o wartości 7.000.000 zł,
- wykreślenie z rejestru podatników podatku od towarów i usług z dniem 20.07.2020 r.,
- wszczęcie śledztwa wobec Spółki o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 2 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s., które prowadzone jest pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Ł. – P. pod sygn. akt [...],
- dokonanie przez Szefa KAS w dniu 13.07.2020 r. blokady rachunków bankowych Spółki na okres 72 godzin z uwagi na możliwość wykorzystania banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi (art. 119zv § 1 O.p.), przedłużone w dniu 16.07.2020 r. na kolejne 3 miesiące.
Organ odwoławczy podsumował, iż całokształt ustalonych w sprawie okoliczności stanowił wystarczającą podstawę do stwierdzenia istnienia uzasadnionej obawy niewykonania w przyszłości zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od marca do maja 2020 r. i wydania decyzji z dnia [...] października 2020 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik Spółki częściowo powielił zarzuty odwołania zarzucając:
1. obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na treść wydanej decyzji w postaci:
a. art. 96 ust, 9 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r. poz. 106; dalej także: "u.p.t.u."), poprzez naruszenie prawa skarżącego do prowadzenia wszelkiej działalności, pomimo, że w sprawie nie przeprowadzono wszystkich dowodów, a brak jest przesłanek do stwierdzenia, że opisane przez Szefa KAS działania są realizowane z zamiarem opisanym w treści tego przepisu, w szczególności w sytuacji niezweryfikowania informacji i ich niepodania podatnikowi przed wykreśleniem, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do nich, czym narażono spółkę na znaczną szkodę majątkową;
b. art 191 O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego,
c. art. 119zw § 1 O.p., poprzez jego zastosowanie, będące wynikiem nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego,
d. art. 112c u.p.t.u. poprzez bezzasadne, przedwczesne obciążenie podatnika kwotą dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% wskazując (bez przeprowadzenia dodatkowych ustaleń i zwrócenia się o odpowiednie dokumenty),
e. art. 17 i nast. szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1 - wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 23), zmienionej dyrektywą Rady 2002/38/WE z dnia 7 maja 2002 r. (Dz.U. L 128, s. 41- wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 358), (zwanej dalej "szóstą dyrektywą") w sytuacji, gdy przepisy te stanowią zasadę podstawową wspólnego systemu podatku VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu, a prawo to przysługuje bezpośrednio w stosunku do całego podatku obciążającego transakcje powodujące naliczenie podatku, z którego skorzystała Spółka;
f. art. 42 ust 1 pkt 2 ustawy VAT w zw. z art. 45a Rozporządzenia wykonawczego
Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 282/2011 w odniesieniu do niektórych zwolnień związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi poprzez odmówienie podatnikowi zastosowania stawki 0%;
g. art. 191 O.p. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń w sprawie na podstawie
pogłębionego materiału dowodowego, który zostanie zgromadzony w toku postępowania kontrolnego;
h. art. 121 § 1 w zw. z art. 119zzb § 4 oraz art. 67a O.p. poprzez zaniechanie uznania, że nawet w przypadku zakwestionowana prawidłowości postępowania Spółki, pomimo prowadzonej weryfikacji zgodnej z założeniami przedstawionymi przez Ministra Finansów, podatnik mógłby skorzystać z ulgi podatkowej w postaci rozłożenia świadczenia publicznoprawnego na raty w celu zachowania płynności finansowej Spółki;
i. art. 122 w zw. z art. 119zzb § 4 O.p., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, który doprowadził do niewłaściwego przyjęcia, iż Spółka mogła posługiwać się fakturami VAT niedokumentującymi rzeczywistych transakcji gospodarczych;
2. Błąd w ustaleniach faktycznych, który był podstawą wydania decyzji w postaci:
a. błędnego przyjęcia, że Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej (czemu przeczy choćby czynność przeszukania), jak również pominięcie pracowników zatrudnionych faktycznie przez tą Spółkę, w sytuacji, gdy Spółka nie ma możliwości wglądu w sytuację prawną i faktyczna dalszych kontrahentów Spółki C1, natomiast posiada wszelką dokumentację i korespondencję z C i zleconą weryfikację Spółki;
b. niewłaściwego i niepopartego zebranym materiałem dowodowym ustalenia, że ze zgromadzonego dotychczas materiału wynika, że Spółka może uczestniczyć
w wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych;
c. całkowitego pominięcia i niezbadania okoliczności jakimi podmiotami są
odbiorcy towaru i usług Spółki i czym się te podmioty zajmują ponadto zaniechanie wskazania, czy Spółka wykazywała Wewnątrzwspólnotową Dostawę Towarów na podstawie dokumentów CMR z jej dalszymi kontrahentami co w oczywisty sposób wskazuje, że Spółka realnie dostarczała nabyty przez siebie towar i usługi;
d. niewłaściwego ustalenia, że analiza posiadanych przez Szefa KAS informacji w zakresie sytuacji majątkowej Spółki jest całkowicie dowolne i sprzeczne z faktycznym stanem Spółki, skoro zabezpieczono na jej kontach całą kwotę świadczenia powiększoną o 100%, przy tym na kontach uwolniono jeszcze pozostałe środki, które do dnia dzisiejszego spływają na konto Spółki, a Spółka prowadziłaby dalszą działalność, gdyby nie pozbawione podstaw faktycznych wykreślenie jako czynnego podatnika VAT,
e. niewłaściwego przyjęcia, że po 24 czerwca 2020 roku nie stwierdzono obciążeń na rachunkach bankowych wobec C1, gdy w rzeczywistości w tym czasie nie dokonywano sprzedaży, a w dniu 3 lipca 2020 roku doszło do zablokowania i wykreślenia podmiotu jako czynnego podatnika VAT (czego organ w ogóle nie uwzględnił - wykreślenie następuje z urzędu na podstawie art. 96 ust 9 pkt 5 ustawy VAT) i w tym zakresie Spółka nie mogła dokonywać płatności na rzecz swojego kontrahenta, czyniąc ten zarzut (str. 13) całkowicie chybionym;
f. pominięcia wykazywanych przez Spółkę faktur dotyczących ubezpieczenia towaru, wynajmu pomieszczeń magazynowych i usług transportowych, umożliwiających wstępną weryfikację, iż Spółka dysponowała i dysponuje zakupionym, oryginalnym towarem;
g. pominięcia okoliczności czego dotyczyły nabycia środków trwałych, umów na najem pomieszczeń i ich ilości, wskazujące, że Spółka dysponuje oddziałami na terenie całego kraju pozwalające na prowadzenie działalności pracy tymczasowej oraz handlowej;
h. pominięcia wykazywanych przez Spółkę faktur dotyczących ubezpieczenia towaru, wynajmu pomieszczeń magazynowych i usług transportowych, umożliwiających wstępną weryfikację, iż Spółka dysponowała i dysponuje zakupionym, oryginalnym towarem;
i. pominięcia, że za kontrolowany okres, w którym Spółka prowadziła w ramach działu handlowego transakcje, Spółka zapłaciła swojemu kontrahentowi cenę towaru brutto (w tym dokonując każdorazowo weryfikacji kontrahenta), wobec czego nałożenie na Spółkę dalszych obostrzeń wskazuje na to, że Spółka została obciążona obowiązkiem zapłaty podatku w wysokości trzykrotnej;
j. niewłaściwego uznania, iż Spółka miała brać udział w wyłudzeniu podatku VAT, gdy w rzeczywistości prowadziła postępowania i transakcje na podstawie przepisów ustawy VAT i wszelkich dostępnych środków przedstawionych przez Ministerstwo Finansów i własne opracowane mechanizmy weryfikacji (wywiadownie, zapytania podatkowe, inspekcje towarów, zebranie oświadczeń od kontrahenta, umowa o współpracy, lista numerów seryjnych produktów);
k. niewłaściwego poczynienia zarzutu, że Spółka posiada zaległość wobec C na kwotę 7.000.000 złotych, gdy w rzeczywistości przebieg transakcji z
kontrahentem wskazywał na częściową sprzedaż elektroniki użytkowej kontrahentom Spółki, szczegółową weryfikację towaru, a w końcu blokadę rachunku bankowego Spółki, która uniemożliwiła zapłatę wskazanej kwoty jej kontrahentom, a zarzut ten ma o tyle marginalne znaczenie, gdy Spółka była w stanie (do czasu wykreślenia z listy czynnych podatników VAT) wykonywać na bieżąco swoje zobowiązania pomimo blokady rachunku na kwotę ok. 5.327.179,32 złotych;
l. oparcia się w ocenie sytuacji finansowej Spółki wyłącznie na deklarowanych
kwotach zysku netto i pominięcie, że Spółka w 2018 roku miała obrót w wysokości około 62.000.000 co uzasadnia przyjęcie, że Spółka ma środki na regulowanie swoich zobowiązań;
m. pominięcia, że kontrolowanym Spółkom przysługiwało prawo do złożenia
korekty faktur VAT, natomiast w dniu 23 lipca 2020 roku Spółka D złożyła deklaracje dla podatku od towarów i usług i jaki wpływ na wykonanie zobowiązania mogła mieć pandemia koronawirusa;
n. całkowite pominięcie, że Spółka korzysta z usług faktorów w celu zapewnienia
płynności swojej działalności w związku z czym ma możliwość zabezpieczenia całości lub części świadczeń publicznoprawnych;
o. błędnego ustalenia, że do zmiany Prezesa Zarządu zaszło w dniu 28 kwietnia
2020 roku, gdy w rzeczywistości Dział Handlowy Spółki został utworzony przez Prezesa Zarządu K. S. w marcu 2020 roku, a wpis do KRS w wypadku zmiany Członka Zarządu nie ma charakteru konstytutywnego i w tym zakresie zaniechano ustalenia na podstawie dokumentów rejestrowych Spółki (w aktach spraw znajduje się podstawa i czasookres dokonanego wpisu o zmianie Prezesa Zarządu);
p. całkowite pominięcie, iż wyrokiem WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt
III SA/Wa 1950/20 zostały uchylone postanowienia o blokadzie rachunków bankowych Spółki, w związku z czym stwierdzenie przez organ, iż w niniejszej sprawie aktywność podatnika w zakresie udowodnienia, że jego działania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i przepływami finansowymi są zgodne z prawem, nie doprowadziło do uchylenia postanowienia o blokadzie rachunków bankowych jest niezgodne ze stanem rzeczywistym, a tym samym brak jest podstaw do orzeczenie zobowiązania dodatkowego w kwocie 100%, gdyż wpływa to na brak zaufania do orzeczeń organów państwowych i narusza zasadę wyrażoną w art. 8 K.p.a.
Skarżąca obszernie formułując zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nadto o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej także: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Wyjaśnione zostały motywy podjętej decyzji, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 33 O.p. uznając, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi konieczność zabezpieczenia na majątku Spółki przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od marca do maja 2020 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz przybliżonych kwot dodatkowych zobowiązań podatkowych w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za ww. okresy.
Organy podatkowe przyjęły, że w sprawie wystąpiły podstawy do wydania decyzji w świetle art. 33 O.p. Prowadzenie wobec Strony postępowania egzekucyjnego oznacza, że zostały już wyczerpane wszelkie możliwości doprowadzenia do wykonania tych wierzytelności w sposób dobrowolny. Wszystkie tytuły wykonawcze wystawione zostały po wcześniejszym rozkładaniu zapłaty zaległości na raty, których Spółka nie spłacała.
Skoro zatem Strona nie regulowała ciążących na niej zaległości, to tym bardziej prawdopodobne jest, że nie wyrazi woli wykonania przyszłych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i maj 2020 roku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka do dokonania zabezpieczenia wskazana w art. 33 O.p., tj. trwałe nieuiszczanie zobowiązań publicznoprawnych.
Skarżąca prezentowała natomiast stanowisko kwestionujące zasadność wydania zaskarżonych decyzji, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
W ocenie Sądu przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Przepisy art. 33 § 2 pkt 2 i § 3 O.p. stanowią, że zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega wówczas także kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Stosownie do art. 33 § 4 pkt 2 O.p. w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania, określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (por. R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz: Komentarz do art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007) uregulowana w art. 33 Ordynacji podatkowej instytucja zabezpieczenia jest wykorzystywana przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Służy ona zabezpieczeniu interesu budżetu państwa i budżetów samorządowych zanim jeszcze powstaną przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej, określone w art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadniczym celem tej instytucji jest nie tyle przymusowy pobór podatków (to jest celem postępowania egzekucyjnego), ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Jest to postępowanie umożliwiające skuteczne wyegzekwowanie należności podatkowych od podmiotów zobowiązanych, w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania te nie zostaną zapłacone (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., III SA 7499/98).
Z regulacji tych wynika, że w trybie art. 33 § 2 pkt 2 O.p. możliwe jest zabezpieczanie zobowiązań, które powstały z mocy prawa, a wobec których jeszcze nie wydano decyzji określającej wysokość zobowiązania. W tym przypadku nie jest jeszcze znana kwota zobowiązania. Stosowanie zabezpieczenia w tym trybie jest możliwe jedynie w ramach wszczętego i prowadzonego postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej. Dokonanie zabezpieczenia wymaga wydania decyzji o zabezpieczeniu w której organ podatkowy określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego. Określając przybliżoną wysokość zobowiązania podatkowego organ podatkowy, w decyzji o zabezpieczeniu, określa również wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji.
Z treści powołanych przepisów wynika, że w celu dokonania zabezpieczenia istotne jest spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 33 § 1 O.p. Jest nią uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Pojęcia tego ustawodawca nie zdefiniował. Wskazał jednak, że są to w szczególności: trwałe nieuiszczanie zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Użycie określenia "w szczególności" wskazuje na to, iż katalog przesłanek wskazujących na istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązań podatkowych ma charakter otwarty, a ww. przesłanki są przykładowe. Wystąpienie jednej z okoliczności wskazujących na istnienie uzasadnionej obawy, o której mowa, w tym wymienionej w przepisie, pozwala na uznanie zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu. W decyzji organ ma obowiązek opisać okoliczności, które zadecydowały o dokonaniu zabezpieczenia, a także wskazać dane dotyczące podstawy opodatkowania (przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z odsetkami za zwłokę).
Wprawdzie podstawowa przesłanka zastosowania zabezpieczenia, tj. "uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, a jedynie zobrazowana przykładowymi okolicznościami, to należy uznać, że chodzi o działania podatnika bądź sytuacje z nim związane, które wpływają na jego stan majątkowy w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 726/08). Co istotne, uzasadniona obawa musi istnieć już w chwili rozstrzygania w przedmiocie zabezpieczenia, jednak obawa ta odnoszona jest zarazem do zdarzenia, które jeszcze nie nastąpiło (a nawet nie wiadomo czy w ogóle wystąpi - zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1383/08). To, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 594/11), przy czym organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia (por. ww. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r.). Wymaga jednak podkreślenia, że ciężar wykazania opisanych powyżej okoliczności spoczywa na organie podatkowym prowadzącym postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. To organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów potwierdzających obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1358/06).
Podkreślić należy, że instytucja zabezpieczenia zobowiązania podatkowego była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 (OTK ZU seria A, nr 7/2013, poz. 97). Trybunał wskazał, że punktem odniesienia oceny decyzji o zabezpieczeniu na wskazanych płaszczyznach jest jej uzasadnienie, które musi zawierać co najmniej podstawowe dane o aktualnej sytuacji majątkowej (w ramach której wskazać należy chociaż źródła i wysokość średnich miesięcznych dochodów i obciążeń podatnika) i życiowej podatnika (w kontekście przede wszystkim środków koniecznych na zapewnienie bytu osobom pozostającym na utrzymaniu strony). Zasadne jest również zobrazowanie sytuacji majątkowej podatnika i jego rzetelności w wywiązywaniu się z obowiązków fiskalnych w oparciu o deklaracje i zeznania podatkowe posiadane przez organ podatkowy. Dopiero zestawienie wspomnianych danych przybliżających kondycję ekonomiczną podatnika, jego zasoby oraz możliwości płatnicze z kwotą przewidywanego zobowiązania podatkowego może zostać uznane za wykazanie uzasadnionej obawy niewykonania (dobrowolnego lub przymusowego) tego zobowiązania (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 6 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 297/11; teza powtórzona następnie w czterech wyrokach tego sądu z dnia 1 sierpnia 2012 r. o sygn. akt: III SA/Gl 464/12, III SA/Gl 465/12, III SA/Gl 467/12 i III SA/Gl 468/12). Dokonując ustaleń w tym zakresie organy podatkowe powinny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, uwzględnić wszystkie okoliczności przedstawione przez strony, a w razie wątpliwości dokonać własnych ustaleń (zob. wyroki WSA w Łodzi z 12 czerwca 2008 r. o sygn. akt: I SA/Łd 1383/07, I SA/Łd 1384/07 i I SA/Łd 1385/07). Trybunał zauważył również, że przesłankami pozytywnymi uzasadniającymi zastosowanie tej instytucji są na przykład:
- znaczna wysokość zaległości podatkowych wraz z odsetkami w porównaniu z dochodami podmiotu, gdy strona nie podejmuje starań w kierunku uregulowania zobowiązań (por.np. wyrok WSA w Gliwicach z 2 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 432/09);
- relatywnie niskie dochody podatnika w stosunku do przyszłego zobowiązania (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 726/08);
- ustalone nierzetelne prowadzenie ksiąg handlowych, zwłaszcza zaniżanie dochodów będących przedmiotem opodatkowania (por. np. wyroki: WSA w Białymstoku z 18 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Bk 367/05 i WSA w Rzeszowie z 15 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 248/10);
- ujawnienie w postępowaniu kontrolnym okoliczności, że podatnik dokonywał obniżenia podatku należnego na podstawie fikcyjnych faktur (por. np. wyroki: WSA w Rzeszowie z 15 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 248/10; WSA w Gdańsku z 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 22/08; WSA w Warszawie z 12 października 2004 r., sygn. akt IIISA 2408/03, Lex nr 260869, wyrok niepublikowany w CBOSA; teza powtórzona w ponad dwudziestu innych orzeczeniach).
Przesłanką zabezpieczenia zatem może być ujawnienie, że podatnik dokonał obniżenia podatku należnego w oparciu o faktury wystawiane przez nierzetelnych kontrahentów, którzy nie wykonali na rzecz podatnika usług udokumentowanych tymi fakturami (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 września 2019 r., I SA/Łd 402/19, LEX nr 2726292).
Pamiętać również należy, że określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Nie oznacza to jednak, iż jest to kwota rzeczywiście obciążającego go zobowiązania, podlegającego wpłacie do budżetu państwa lub kwota zawyżonego zwrotu podatku od towarów i usług podlegająca zwrotowi do urzędu skarbowego. Ta bowiem zostanie dopiero określona przez organ pierwszej instancji w tzw. decyzji wymiarowej (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 3019/17, LEX nr 2725296).
Podsumowując tą część zaznaczyć należy, że konstrukcja zastosowanej w niniejszej sprawie normy prawnej pozwala przyjąć, że zawarte w niej przesłanki dopuszczalności zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego choć mają charakter przykładowy, to jednak wskazujący na takie działania podatnika, które wpływają na jego stan majątkowy w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości ich wykonania. W pozostałym zakresie zwrot normatywny "uzasadniona obawa" należy rozumieć jako przyczynę mającą swoje konkretne źródło, dla której organ podatkowy uznaje konieczność dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Ustalenie każdej przesłanki należy do organu podatkowego, który w sposób logiczny i czytelny musi uprawdopodobnić jej istnienie. Dlatego ocena sytuacji podatnika w tym zakresie powinna być dokonywana na podstawie obiektywnych kryteriów, gdyż tylko wtedy decyzja o zabezpieczeniu podlegająca kontroli sądowej będzie sprawdzalna (S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, WKP 2019).
W opinii Sądu, DIAS w zaskarżonej decyzji zasadnie przyjął, że w sprawie zaszły przesłanki do wydania decyzji, w której łączna kwota podlegająca zabezpieczeniu na dzień wydania decyzji wynosi 5.000.245,00 zł (2.270.006,00 zł - należność główna, 66.650,00 zł - odsetki za zwłokę, 2.663.589,00 zł – dodatkowe zobowiązanie).
Organ odwoławczy zasadnie uznał, że w sprawie zaistniała uzasadniona obawa niewykonania przez Stronę zobowiązania w podatku od towarów u usług za okresy od marca do maja 2020 r., o czym świadczą następujące okoliczności:
a) rodzaj oraz wysokość ustalonych w toku kontroli celno-skarbowej nieprawidłowości, tj. stwierdzenie, że Stronie nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany na fakturach VAT, na których jako sprzedawca widnieje C Sp. z o. o., jak również dokonane ustalenia, iż ww. obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych i stwierdzały czynności, które faktycznie nie zostały dokonane, co skutkowało stosownie do art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług, określeniem przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego,
b) trwałe nieuiszczanie zobowiązań publicznoprawnych wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronie nr 12 na łączną kwotę należności głównych 2.407.675,30 zł i co kluczowe, okoliczność, że prowadzone postępowania egzekucyjne zostały wszczęte po wcześniejszym rozkładaniu zapłaty zaległości na raty i niewywiązywaniu się Strony z własnych deklaracji spłaty w odroczonych terminach płatności,
c) ustalenia w zakresie sytuacji majątkowo-finansowej Spółki dokonane na stronach 13 i 14 zaskarżonej decyzji, które również potwierdzają złą kondycję Spółki:
- sprawozdania finansowe za lata 2019 i 2020 nie zostały złożone, a ze sprawozdania finansowego za 2018 rok wynika, że kapitał (fundusz) podstawowy Spółki stanowi wartość 5.000 zł. Zmniejszyła się również wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach z kwoty 330.747,30 zł na koniec 2017 roku do kwoty 315.595,20 zł na koniec 2018 roku, przy jednoczesnym wzroście zobowiązań długoterminowych oraz krótkoterminowych i zwiększeniu się kosztów działalności operacyjnej Spółki z 21.067.734,81 zł na 31 grudnia 2017 r. do kwoty 61.714.430,51 zł na 31 grudnia 2018 r.,
- z rachunku zysków i strat wynika, że Spółka na ostatni dzień 2018 roku odnotowała zysk netto w kwocie 386.112,49 zł, jednakże jego wysokość jest zdecydowanie niższa od przyszłych kwot zaległości podatkowych, a ten wzrost dochodów Strony w stosunku do straty wykazanej w poprzednim roku nie doprowadził do zmniejszenia zaległości Strony, które na dzień 11 sierpnia 2021 r. wynosiły łącznie z odsetkami 2.944.040,42 zł,
- w złożonym zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych - CIT-8 za 2018 rok Spółka wykazała dochód w kwocie 4.019.089 zł, w 2019 roku dochód wyniósł 912.430 zł, natomiast za 2020 rok Spółka wykazała stratę w kwocie 5.722.456,52 zł - zatem znaczny spadek dochodu Spółki i strata za 2020 rok, potwierdzają obawę niewykonania przyszłych zobowiązań podatkowych,
- Spółka nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, a posiadany i wyceniony majątek ruchomy (w łącznej kwocie 90.000 zł) jest znacznie niższy od przewidywanych zobowiązań,
d) istotne z punktu widzenia uzasadnienia obawy niewykonania zobowiązania jest również to, że Spółka została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług z dniem 20 lipca 2020 r., jak również wszczęcie śledztwa o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 2 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s., które prowadzone jest pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Ł. – P. pod sygn. akt [...].
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznaje zarzuty skargi za bezzasadne. Szczególnie, że w treści skargi nie nawiązano do argumentacji Organu odwoławczego w zakresie zarzutów odwołania, którego przedmiotem była decyzja o zabezpieczeniu, czego Strona zdaje się nie brać pod uwagę. Skarżąca argumentuje, że skoro uchylono postanowienie o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych to nie sposób przypisać Spółce świadomego wykorzystywanie sektora bankowego do oszustw podatkowych. Niemniej jednak, ujawnienie w kontroli celno-skarbowej okoliczności stwarzających podstawę do przyjęcia, że rozliczając podatek, niezasadnie dokonano obniżenia podatku należnego, stwarza już wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 października 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 474/18).
Sąd odnosząc się zarzutów skargi stwierdza, że są one w zasadzie powieleniem zarzutów wskazanych w złożonej skardze na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych.
Rozpatrując powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1950/20 uchylił zaskarżone postanowienie. WSA w Warszawie uznał, że wystąpiły uzasadnione przesłanki do zastosowania art. 119zv § 1 O.p. , a odnoszącej się do tzw. "krótkiej blokady" rachunku bankowego. Jednakże, zdaniem WSA w Warszawie należało również rozważyć, "czy Szef KAS jest w stanie wykazać już w procedurze blokadowej, chociażby prawdopodobieństwo przypisania Skarżącej świadomości oszustwo podatkowego, a jeżeli tak, to przedstawi w tym zakresie wyczerpujące uzasadnienie oraz zebrane na tę okoliczność dowody. Natomiast jeżeli organ uzna, że nie dysponuje w tej w kwestii wystarczającymi dowodami to, orzekając ponownie, ograniczy wysokość blokowanej kwoty, pomijając mogące powstać, ale obecnie zbyt niepewne, dodatkowe zobowiązanie, o którym mowa w art 112c u.p.t.u., ewentualnie przyjmie inną wysokość sankcji, wedle niższej stawki". Zatem w opinii Strony istotną kwestią w badanej sprawie jest okoliczność wydania zaskarżonej decyzji o zabezpieczeniu pomimo stwierdzenia w wyniku kontroli sądowoadministracyjnej konieczności uchylenia postanowienia o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych. Zdaniem Skarżącej uchylenie ww. postanowienia dowodzi braku w sprawie przesłanek do dokonania zabezpieczenia w ogóle, co stanowiło przeszkodę do wydania zaskarżonej decyzji, a mimo to nie wzięto tej okoliczności pod uwagę.
Sąd odnosząc się do powyższego stanowiska Skarżącej stwierdza, że postępowanie w zakresie blokady rachunków bankowych oraz w zakresie zabezpieczenia wykonania przedmiotowych zobowiązań podatkowych, nie są tożsame. Rozstrzygnięcia w tych sprawach wydawane są w oparciu o inne przepisy, a tym samym organy je wydające zobowiązane są wykazać zupełnie inne przesłanki. Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy zarzuty naruszenia art. 119zw § 1, czy art. 119zzb § 4 O.p. za bezzasadne.
Sad jednocześnie wskazuje, że w zakresie ustaleń, czy dodatkowe zobowiązania, o których mowa w art. 112a-c ustawy o podatku od towarów i usług mogłoby być określone w innej wysokości zostanie rozstrzygnięte na późniejszym etapie, gdyż jak wynika z akt sprawy nie zakończyła się jeszcze kontrola celno-skarbowa. Celem instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika jest zagwarantowanie środków finansowych koniecznych dla zaspokojenia tych należności w chwili, gdy zostaną określone wiążąco decyzją "wymiarową". W związku z tym w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy nie ma obowiązku dokładnego ustalania wysokości zobowiązania podatkowego, na co wskazuje literalne brzmienie art. 33 § 4 pkt 2 O.p.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie został zbadany i oceniony we wzajemnej łączności wynikających z niego okoliczności i zdarzeń, a wnioski wysnute na jego podstawie są oparte na przepisach prawa. Ocena zebranych dowodów nie narusza reguł swobodnej oceny, gdyż organy podatkowe oceniły ich wartość dowodową według swej wiedzy oraz wewnętrznego przekonania. Ocena ta w rozpatrywanej sprawie jest, przy tym zgodna z wymaganiami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Przyjętym ustaleniom faktycznym nie można zarzucić wadliwości w realizacji zasady materialnej prawdy obiektywnej, natomiast dokonana ocena zgromadzonych dowodów nie narusza granic swobodnej oceny dowodów oraz przepisów art. 121 § 1, art. 122 i art. 191 O.p.
W ocenie Sądu całokształt ustalonych w sprawie okoliczności wypełnia przesłankę zastosowania instytucji zabezpieczenia uregulowanej w art. 33 § 1 O.p. Ustalenia dokonane w trackie kontroli celno-skarbowej, potwierdzone również w wyroku WSA w Warszawie z 13 listopada 2020 r., uzasadniają, że uszczuplenia w należnym podatku od towarów i usług powstały, a przesłanki do dokonania zabezpieczenia, czyli wykazanie uzasadnionej obawy, że zobowiązania nie zostaną wykonane są aktualne. Potwierdzeniem powyższego są prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu VAT-7 za okresy 1/2020, 7/2020 oraz 2/2020, gdzie kwoty należności głównych wynoszą odpowiednio 1.111.064,40 zł, 277.922,90 zł i 845.326,00 zł, oraz na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości z tytułu CIT-8 za 2020 r., gdzie kwota należności głównej wynosi 173.362,00 zł. Wszystkie wskazane tytuły wykonawcze zostały wydane po uprzednim rozkładaniu zaległości Spółki na raty, a których następnie Spółka nie regulowała. Powyższe, świadczy o spełnieniu przesłanki do dokonania zabezpieczenia, tj. trwałego nieuiszczania zobowiązań podatkowych.
Słusznie DIAS uznał, że obliczu potwierdzonej przesłanki trwałego nieuiszczania zobowiązań publicznoprawnych (które na dzień 11 sierpnia 2021 r. wynoszą łącznie z odsetkami 2.944.040,42 zł), jak również słabej kondycji finansowo-majątkowej Spółki, czy wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług i w końcu wszczęcia śledztwa o przestępstwo skarbowe trudno zakładać, iż Spółka dobrowolnie ureguluje prognozowane kwoty zobowiązań należnych Skarbowi Państwa.
Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i właściwie uzasadniona, zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym. Podjęte rozstrzygnięcie zostało oparte na właściwie zgromadzonym i przeanalizowanym materiale dowodowym oraz nie przekracza zasad swobodnej oceny dowodów, logiki i doświadczenia życiowego.
Z powyższych względów podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne i Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
P.C.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI