I SA/Łd 919/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.
Sprawa dotyczyła zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 1996 rok. Podatniczka kwestionowała ustalenia organów podatkowych, podnosząc zarzuty dotyczące przedawnienia, naruszenia zasad postępowania dowodowego oraz błędnej interpretacji przepisów. Sąd, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie, uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że podatniczka nie wykazała pochodzenia zgromadzonych środków i poniesionych wydatków z ujawnionych źródeł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., dotyczącą zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 1996 rok. Podatniczka zarzucała naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia, zasady prawdy obiektywnej, nienależytego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz błędną wykładnię przepisów o podatku dochodowym. Sąd, powołując się na art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyjął ocenę prawną wyrażoną w poprzednim wyroku z dnia 10 lutego 2004 r. (sygn. akt I SA/Łd 1802/02). Stwierdzono, że ciężar wykazania źródeł przychodu i posiadanych zasobów majątkowych spoczywa na podatniku, a w przypadku braku takich dowodów, organy podatkowe mogą opierać się na domniemaniach i uprawdopodobnieniu. Sąd uznał, że podatniczka nie wykazała, aby zgromadzone środki pochodziły z ujawnionych, opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania źródeł. W kwestii przedawnienia, sąd podtrzymał stanowisko, że decyzja organu odwoławczego z sierpnia 2002 r. została wydana przed upływem terminu przedawnienia. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przedawnienie nie nastąpiło.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek podatkowy powstał w 1997 r. (złożenie zeznania), a decyzja organu odwoławczego z sierpnia 2002 r. została wydana przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia. Wcześniejsze czynności egzekucyjne również przerwały bieg przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1 i 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach podlegają opodatkowaniu. Wysokość tych przychodów ustala się na podstawie sumy wydatków i wartości zgromadzonych zasobów finansowych, nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach i posiadanych przedtem zasobach majątkowych.
u.p.d.o.f. art. 30 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dochód z nieujawnionych źródeł podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym.
u.z.p. art. 7 § ust. 1
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Pomocnicze
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego. Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i nienależytego zebrania materiału dowodowego. Zarzut błędnej wykładni przepisów ustawy o PIT dotyczących dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.
Godne uwagi sformułowania
nie znajdującym pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu ciężar dowodu spoczywa na organie administracji publicznej zasada prawdy obiektywnej ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd
Skład orzekający
Cezary Koziński
sprawozdawca
Teresa Porczyńska
członek
Zbigniew Kmieciak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieujawnionych, ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym, zasad postępowania dowodowego oraz przedawnienia prawa do wydania decyzji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1996 roku i późniejszych lat, z uwzględnieniem przepisów przejściowych i nowelizacji. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być odmienna w świetle aktualnego brzmienia Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii podatkowych, takich jak dochody nieujawnione i przedawnienie, które są zawsze interesujące dla podatników i prawników. Długotrwały proces sądowy i wielokrotne zmiany decyzji dodają jej dynamiki.
“Dochody z "czarnej" gotówki: czy fiskus zawsze zdąży z podatkiem?”
Dane finansowe
WPS: 701 064 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 919/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-04-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Cezary Koziński /sprawozdawca/ Teresa Porczyńska Zbigniew Kmieciak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Sygn. powiązane II FSK 1166/05 - Wyrok NSA z 2006-10-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak, Sędzia NSA T. Porczyńska, Asesor WSA C. Koziński (spr.), Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym nie znajdującym pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. oddala skargę Uzasadnienie I SA/Łd 919/04 UZASADNIENIE W toku kontroli skarbowej przeprowadzonej w 1999 r. w firmie A – A. S., inspektor kontroli skarbowej ustalił, iż w 1996 r. skarżąca dokonała wpłaty do kasy prowadzonej firmy, na zwiększenie jej kapitału, kwoty 130.000,- zł oraz wpłat na konto "rozrachunki z właścicielem" kwoty 1.206.093,42 zł. W wyniku kontroli z dnia [...] nr [...], inspektor kontroli skarbowej stwierdził, iż nie są znane źródła pochodzenia wpłacanych przez Panią A. S. kwot. Ponadto ustalono, iż w 1996 r. skarżąca zgromadziła środki pieniężne na koncie osobistym byłego męża S. F. w kwocie 19.266,07 zł oraz na własnym koncie osobistym w kwocie 246.098,80 zł. Na dzień 31 grudnia 1996 r. ustalono również istnienie dwunastomiesięcznej lokaty terminowej w kwocie 155.151,40 zł przekazanej z konta Pana S. F.. Po zbadaniu możliwości pokrycia powyższych zasobów finansowych zgromadzonych w 1996 r. oraz ustalonych w trakcie kontroli wydatków w kwocie 8.047,80 zł na utrzymanie gospodarstwa domowego Pani A. S., przychodami z już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródeł przychodów i posiadanych przedtem zasobami majątkowymi, Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił wartość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwocie 1.764.657,49 zł, podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w zakresie dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie 1.323.492,80 zł. W dniu 14 grudnia 2000 r. podatniczka wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła między innymi naruszenie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 ze zm.) - przez wydanie w przedmiotowej sprawie zarówno wyniku kontroli z dnia 30 listopada 1999 r. jak i decyzji podatkowej w zakresie ustalania podstawy opodatkowania. Zdaniem pełnomocnika strony wydany przez Inspektora wynik kontroli z dnia 30 listopada 1999 r. stanowił "w istocie decyzję podatkową", a więc wydana w dniu [...] decyzja była drugą decyzją w tej samej sprawie, która nie powinna funkcjonować w obrocie prawnym. Strona wniosła też skargę na wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 30.XI.1999 r. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2001 r. Sygn. akt I SA/Łd 1670/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi odrzucił skargę podatniczki na wskazany wynik kontroli w przedmiocie podstaw opodatkowania roku podatkowego 1996. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zaskarżony akt noszący nazwę "wynik kontroli" jest w swej istocie decyzją podatkową. Wniesienie skargi do NSA jest niedopuszczalne bez wyczerpania możliwości odwołania do organu nadrzędnego. Wobec powyższego Izba Skarbowa w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] Nr [...] uchyliła zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ decyzja ta została wydana, z naruszeniem przepisów art. 247 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Inspektor wydał decyzję z dnia [...] Nr [...] ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1996 r. w kwocie 1.323.492,80 zł. Z kolei postanowieniem z dnia 5.11.2001 r. dokonano zmiany Inspektora Kontroli Skarbowej w związku z długotrwałym przebywaniem na zwolnieniu lekarskim Inspektora prowadzącego kontrolę. Rozpatrując sprawę w związku z wniesieniem przez stronę odwołania, Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. decyzją z dnia [... Nr [...] uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części i orzekła zmniejszyć ustalone zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1996 rok z kwoty 1.323.492,80 zł do kwoty 1.154.475,00 zł. Powyższą decyzję Pani A. S. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Wyrokiem z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 1802/02, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł.. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził między innymi, iż skargę należało uznać za uzasadnioną, gdyż w przedmiotowej sprawie naruszono art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie nie pomniejszenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od przychodów z nieujawnionych źródeł, o kwotę dochodu ustalonego w decyzji określającej zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w części decyzję organu pierwszej instancji i ustalił zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1996 r. w kwocie 701.064,- zł. Na decyzję dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Pani A. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie: - art. 7 § 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych poprzez błędna wykładnię, - art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nienależyte i nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, - art. 20 ust. l i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez ustalenie, iż podatniczka osiągnęła dochód nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, iż na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych doszło w niniejszej sprawie do przedawnienia prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego, a tym samym prawa do wydania decyzji podatkowej. Dniem, w którym najpóźniej powstał obowiązek podatkowy dotyczący dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu był dzień 31 grudnia 1996 r. Obowiązkiem podatkowym (w odróżnieniu od zobowiązania podatkowego) jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Tak rozumiany obowiązek podatkowy powstał w przedmiotowej sprawie w roku 1996, kiedy nastąpiły (jak oceniły to organy podatkowe) wpłaty środków pieniężnych na rachunek firmy A, nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychody za ten rok. Licząc pięcioletni okres przedawnienia od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy, tj. od końca 1996 r. należy uznać, iż przedawnienie do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie upłynęło w dniu 31 grudnia 2001 r. Decyzja organu I instancji została wydana [...], a więc po upływie okresu przedawnienia do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, co stanowi naruszenie prawa. Skarżąca wskazuje, iż błędne jest uznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej, że moment powstania "obowiązku podatkowego" jest tożsamy z momentem "obowiązku zapłaty tego podatku". Obowiązek zapłaty podatku przy dochodach nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu powstaje w chwili doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a nie w chwili złożenia deklaracji podatkowej. Terminem płatności dla zobowiązań powstających na skutek doręczenia decyzji ustalającej jest termin 14 dni od doręczenia tej decyzji, a nie moment złożenia zeznania podatkowego. Strona skarżąca wskazała również, iż organ podatkowy jest zobowiązany z urzędu do określenia jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. Określony zakres dowodów może być w toku postępowania zmieniony. Ponadto organ z urzędu przeprowadza dowody wskazane w postanowieniu. Z art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. W prawie publicznym regułą jest, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji publicznej. W skardze stwierdzono również, iż bezzasadne jest twierdzenie organu podatkowego, iż konstrukcja art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wyrazem woli ustawodawcy co do modyfikacji tejże zasady. Modyfikacja, czy odstąpienie od zasady obowiązku przeprowadzenia dowodów przez organ podatkowy możliwe jest tylko w drodze bezpośredniego, wynikającego wprost uregulowania w prawie. Wyjątki od zasady obowiązującej w przepisach muszą bowiem wynikać wprost z przepisów prawa. Zdaniem strony skarżącej organ podatkowy wydający decyzję w niniejszej sprawie naruszył wszystkie wymienione obowiązki wynikające z dążenia do utrzymania zasady prawdy obiektywnej. Dowodem tego jest twierdzenie organu, iż jako generalną zasadę, która przyjął przy przeprowadzaniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie jest zasada, w myśl której "kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne obowiązany jest fakty te udowodnić". Skarżąca zgadza się z tym, iż w interesie podatnika leży współpraca z organem podatkowym, o tyle niedopuszczalne jest aby z faktu braku dowodów wypływały dla podatnika negatywne konsekwencje. Zarzucono, iż organ podatkowy nie dał wiary oświadczeniom i wyjaśnieniom skarżącej składanym w toku postępowania podatkowego, nie wyjaśniając tego w decyzji, a jednocześnie organ podatkowy dla ustalenia stanu faktycznego posługuje się jako środkami dowodowymi uprawdopodobnieniem i domniemaniami faktycznymi. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż nie można stwierdzić aby w niniejszej sprawie doszło do powstania dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, o którym mowa w art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Postępowanie podatkowe w sprawie toczy się od 1997 r., czyli od 8 lat. W jego toku wydano wiele decyzji podatkowych, z których każda ustalała wysokość zobowiązania w innej wysokości (od kwoty 1.323.492,80 zł do 701.064,- zł). Rozpiętość kwotowa decyzji, które zapadły w sprawie potwierdza tylko brak rzetelnych podstaw dla określenia samego zobowiązania jak i jego wysokości. Większość decyzji była uchylana ze względu na uchybienia dotyczące m.in. postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż przedstawione zarzuty są bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podatkowy II instancji stwierdził, iż kwestia oceny początkowego terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zryczałtowanego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym w przedmiotowej sprawie znalazła już swoje rozstrzygniecie w prawomocnym wyroku z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 1802/02. Sąd nie stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 21 lutego 2002 r. wydana została po upływie terminu do jej wydania. Upływ terminu przewidzianego w art. 7 ustawy o zobowiązaniach podatkowych (obecnie 68 Ordynacji podatkowej) w chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy nie stanowi zaś przeszkody do uchylenia przez ten organ w całości lub w części zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została wydana przed upływem tego terminu. W rozpatrywanej sprawie nastąpiło także przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1996 r., na skutek dokonania czynności egzekucyjnych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreślił, iż organ odwoławczy ponownie rozstrzygając sprawę co do ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu zastosował się w pełni do wytycznych Sądu zawartych w powołanym wyżej wyroku, co pozwoliło na wyeliminowanie w toku postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 11.08.2004 r., stwierdzonych uprzednio nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty strony skarżącej przedstawione w niniejszej sprawie są częścią zarzutów przedstawionych w skardze Pani A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...], które były przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Łodzi i znalazły swoją ocenę w wyroku z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt I S.A./Łd 1802/02. Na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 137, poz. 1270 z póź. zm) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym Sąd przyjmuję ocenę prawną co do naruszenie przepisów art. 7 § 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, art. 122, 187, 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 20 ust. 1 i 3, art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyrażoną w wyroku z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 1802/02. W wyroku tym Sąd stwierdził, iż za przychody z innych źródeł zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 ustawy 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416), rozumie się m.in. przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Z kolei wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się, zgodnie z ust. 3 przywołanego wyżej art. 20, przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Dochód z nieujawnionych źródeł przychodów zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy nie łączy się z dochodami z innych źródeł przychodów i podlega opodatkowaniu zgodnie z ust. 2 pkt 2 cyt. art. 30 podatkiem w wysokości 75% dochodu. Z przywołanej regulacji prawnej wynika zatem, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania źródeł przychodu i posiadanych wcześniej zasobów majątkowych uzasadniających poniesione w danym roku podatkowym wydatki. Sąd podzielił prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że posiadane przedtem zasoby majątkowe, o których mowa w ust. 3 art. 20 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych muszą pochodzić z ujawnionych przedtem źródeł (już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania), co wynika z treści ust. 1 art. 20 i zawartej tam zasady opodatkowania przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, a także z treści art. 20 ust. 3 ustawy. Wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się, przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku podatkowym zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Wobec braku definicji ustawowej pojęcia "przedtem" logicznym wydaje się, iż chodzi tu o zasoby majątkowe podatnika wolne od opodatkowania bądź też już opodatkowane do roku podatkowego, którego dotyczy decyzja wydana w tym trybie (wyrok NSA z dnia 26.V.1999 r SA/Sz 798/98 LEX nr 36859, wyrok NSA z dnia 6.X.2000 r. I SA/Lu 741/99 LEX nr 45559). Odmowa uwzględnienia w zasobach zgromadzonych "przedtem" zasobów, co do których skarżąca nie wykazała, że były wolne od opodatkowania lub były opodatkowane, nie narusza zatem powyższego przepisu. Ciążący na podatniku obowiązek wykazania źródeł przychodu i posiadanych wcześniej zasobów majątkowych uzasadniających poniesione w danym roku podatkowym wydatki oznacza, że to podatnik powinien złożyć w toku postępowania wnioski – np. o przesłuchanie świadków, pozwalające uznać za wiarygodne fakty zgromadzenia w latach wcześniejszych wskazanych zasobów majątkowych. Wobec braku takich wniosków strony dokonana przez organy podatkowe ocena zgromadzonego w prowadzonym postępowaniu materiału dowodowego, nie narusza swobodnej oceny dowodów do jakiej organy mają prawo na mocy art.191 ustawy Ordynacja podatkowa. Zwrócono także uwagę na prezentowany w orzecznictwie pogląd, że organy obu instancji zasadnie ustaliły wielkość wydatków poniesionych przez stronę na pokrycie bieżących kosztów utrzymania jej rodziny w oparciu o dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące przeciętnych miesięcznych wydatków na jedną osobę w gospodarstwach domowych podobnych do gospodarstwa domowego skarżących, skoro brak było w sprawie innego kryterium takiego ustalenia, zaś skarżąca wydatków tych nie określiła (wyrok NSA z dnia 4.XI.1998 r. SA/Sz 2197/97 LEX nr 34918/). W ówczesnym wyroku Sąd stwierdził, iż ocenę początkowego terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zryczałtowanego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym należy odnieść do analizowanego roku podatkowego. Należy mieć na uwadze, że przedmiotem analizy w tej sprawie nie jest opodatkowanie przychodów poszczególnych lat podatkowych przed 1996 r., a ustalenie możliwości pokrycia między innymi zasobami majątkowymi zgromadzonymi wcześniej, wydatków analizowanego roku podatkowego. Zasadnie strona skarżąca wywodzi, że art. 324 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.) nie ma zastosowania do kwestii materialno-prawnych, w tym terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 7 ust.1 uchylonej ustawy z dnia 19 lipca 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. nr 108, poz.486 ze zm.), gdy następuje opodatkowanie dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, nie można wydać decyzji, jeżeli od końca roku w którym powstał obowiązek podatkowy upłynęło 5 lat. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie na tle cyt. przepisu pogląd, że obowiązek podatkowy strony do zapłaty tego podatku powstał w dacie złożenia zeznania podatkowego za rok 1996, a więc zgodnie z art.45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w 1997 r. Decyzja organu odwoławczego wydana w sierpniu 2002 r. wydana została przed upływem terminu przedawnienia do jej wydania. Skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] uznano za uzasadnioną z uwagi na naruszenie cyt. art.20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez nie pomniejszenie podstawy opodatkowania podatkiem od dochodów z nieujawnionych źródeł, o kwotę dochodu ustalonego w decyzji określającej zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiącego podstawę określenia wysokości podatku dochodowego za 1996 r. Dochód ten ma istotne znaczenie przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od dochodów z nieujawnionych źródeł. Wyjaśnienie organów, że dochód ustalony w decyzji określającej zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych "finansuje" zapasy wyrobów gotowych, które w bilansie zostały wykazane w zaniżonej wysokości, pozostaje bez znaczenia dla obowiązku ustalenia prawidłowej podstawy opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł, zgodnie z art. 20 ust.3 powołanej ustawy. Powyższe oznaczało w konsekwencji zarzucane przez stronę naruszenie także art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nienależyte i nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz błędną w tym zakresie ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., wydając decyzję z dnia [...] nr [...], zastosował się do oceny i wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt I S.A./Łd 1802/02. Ustalił zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1996 r. w kwocie 701.064 zł. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI