I SA/Łd 908/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-02-21
NSApodatkoweŚredniawsa
interpretacja podatkowapodatek dochodowy od osób fizycznychsprzedaż udziałówmoment powstania przychoduspółka z o.o.Ordynacja podatkowapostępowanie interpretacyjneWSAKIS

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS o odmowie wszczęcia postępowania interpretacyjnego, uznając, że stan faktyczny nie był na tyle hipotetyczny, aby uniemożliwić jego ocenę.

Skarżący T. D. złożył wniosek o interpretację podatkową dotyczącą momentu rozpoznania przychodu ze sprzedaży udziałów w spółce. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, uznając stan faktyczny za hipotetyczny i wielowariantowy. WSA w Łodzi uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że opisany stan faktyczny był wystarczająco szczegółowy do dokonania oceny, a niepewność co do sposobu ustalenia ceny ostatecznej nie stanowiła przeszkody do wszczęcia postępowania interpretacyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi T. D. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca pytał o moment rozpoznania przychodu ze sprzedaży udziałów w spółce z o.o., która była częścią grupy spółek. Cena sprzedaży była ustalana w sposób wielowariantowy, co Dyrektor KIS uznał za podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, twierdząc, że stan faktyczny jest hipotetyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że opisany stan faktyczny, mimo pewnej wielowariantowości w sposobie ustalania ceny ostatecznej, był wystarczająco szczegółowy i wyczerpujący, aby organ mógł dokonać oceny stanowiska wnioskodawcy. Sąd podkreślił, że niepewność co do ostatecznej kwoty przychodu nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania interpretacyjnego, a organ nie skorzystał z możliwości uzupełnienia wniosku. WSA wskazał, że organ powinien był dokonać interpretacji przepisów dotyczących momentu powstania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stan faktyczny nie jest na tyle hipotetyczny, aby uniemożliwić wszczęcie postępowania interpretacyjnego. Opis jest wystarczająco szczegółowy do dokonania oceny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opis stanu faktycznego, mimo pewnej wielowariantowości w sposobie ustalania ceny ostatecznej, jest wystarczająco szczegółowy i wyczerpujący do dokonania przez organ oceny stanowiska wnioskodawcy. Niepewność co do ostatecznej kwoty przychodu nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania interpretacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

o.p. art. 14b § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 19 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

o.p. art. 14d § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 169

Ordynacja podatkowa

ustawa o covid art. 31g

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 18

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan faktyczny opisany we wniosku o interpretację, mimo pewnej wielowariantowości w sposobie ustalania ceny ostatecznej, jest wystarczająco szczegółowy i wyczerpujący do dokonania przez organ oceny stanowiska wnioskodawcy. Niepewność co do ostatecznej kwoty przychodu nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania interpretacyjnego. Organ nie skorzystał z możliwości uzupełnienia wniosku.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o hipotetycznym i wielowariantowym charakterze stanu faktycznego jako podstawie do odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

stan faktyczny jest na tyle hipotetyczny, wielowariantowy, iż sam wnioskodawca nie jest pewien, który z opisanych wariantów finalnie się ziści sam element niepewności w postaci kilku wariantów sposobu wyliczenia ceny podstawowej i ceny ostatecznej, na którym koncentruje się organ nie uzasadnia odmowy wszczęcia postępowania z wniosku strony nie ma podstaw, aby odmówić mu wydania interpretacji indywidualnej tylko dlatego, że jeszcze nie zdecydował się, który wariant rzeczywiście zrealizuje

Skład orzekający

Cezary Koziński

przewodniczący

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Bożena Kasprzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego przez organ podatkowy w sytuacji, gdy stan faktyczny zawiera elementy wielowariantowe lub hipotetyczne, ale jest wystarczająco szczegółowy do oceny stanowiska wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację podatkową i odmowy wszczęcia postępowania. Nie dotyczy meritum sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać argumentu o 'hipotetycznym' stanie faktycznym do odmowy wydania interpretacji, co jest istotne dla podatników składających wnioski. Pokazuje też, jak sądy administracyjne reagują na takie praktyki.

Czy organ podatkowy może odmówić interpretacji, bo nie wiesz, ile dokładnie zarobisz? WSA mówi: nie tak łatwo!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 908/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak
Cezary Koziński /przewodniczący/
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 14b par. 1, art. 14d par. 1, art. 14h, art. 165a par. 1, art. 169
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1327
art. 31g
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędzia WSA Bożena Kasprzak, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 września 2023 r. nr 0113-KDIPT2-3.4011.37.2023.3.IR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 lipca 2023 r. nr 0113-KDIPT2-3.4011.37.2023.2.SJ; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 580,- (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 28 września 2023 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 14 lipca 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku T. D. o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie momentu powstania przychodu ze sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor wskazał, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nadesłanym do organu 17 stycznia 2023 r. i uzupełnionym pismem nadesłanym 23 stycznia 2023 r., strona wskazała, że 15 listopada 2022 r. sprzedała ogół praw i obowiązków w spółce jawnej. Spółka ta była częścią grupy spółek, stanowiącej jedną całość gospodarczą, w skład której wchodzą jeszcze dwie inne spółki z ograniczona odpowiedzialnością oraz jedna spółka osobowa. Wymienione podmioty prowadziły działalność w zakresie handlu detalicznego. Wszyscy wspólnicy tych spółek sprzedali wszystkie udziały w kapitale zakładowym spółek wchodzących w skład grupy jednemu nabywcy. Nabywca zakupił bezpośrednio udziały w spółkach z o.o. oraz bezpośrednio i pośrednio ogóły praw i obowiązków w spółkach osobowych należących do grupy. Cena za udziały w zbywanych przez podatnika spółkach była kalkulowana dla nabycia całej grupy spółek i potem "rozdzielana" pomiędzy poszczególne spółki, a potem pomiędzy udziały lub ogóły praw i obowiązków poszczególnych wspólników, proporcjonalnie do wielkości udziału każdego wspólnika.
Wspólnicy spółek należących do grupy oraz nabywca zawarli umowę przedwstępną sprzedaży wszystkich udziałów (bezpośrednio) oraz ogółów praw i obowiązków (bezpośrednio i pośrednio), w której określili zasady ustalania ceny sprzedaży spółek. Zasady te strony nieznacznie zmieniły w umowie przyrzeczonej zbycia wszystkich spółek. Umowa przyrzeczona określała sposób wyliczenia ostatecznej ceny za wszystkie spółki z grupy. Cena ta została rozdzielona pomiędzy poszczególnych wspólników, stosownie do proporcji udziałów w kapitale zakładowym (spółki z o.o.) i udziału w zysku (spółki osobowe). Strony zatem w pierwszej kolejności określiły cenę podstawową, mającą dwojaki charakter: orientacyjny i jednocześnie będący podstawą do dalszych wyliczeń ostatecznej ceny. Następnie strony określiły matematyczny wzór, w oparciu o który zostanie określona ostateczna cena sprzedaży wszystkich spółek grupy. Wzór ten sprowadza się do tego, że pewne wartości zostaną odjęte od ceny podstawowej (m.in. suma długów obciążających spółki, wartość towarów bliskich przeterminowania lub niesprzedanych w określonym czasie od wprowadzenia do magazynu, posiadanych przez spółki na dzień sprzedaży), a pewne zostaną do niej dodane (m.in. ilość gotówki na dzień sprzedaży w spółkach grupy, sumy należności przysługujące spółkom, wartość zapasów innych niż zapasy towarów, którym zbliża się termin przydatności lub które nie zostały zbyte przez określony okres od ich wprowadzenia do magazynu). W efekcie zostanie ustalona cena ostateczna, która może być większa lub mniejsza od ceny podstawowej. Strony ustaliły, że ostateczna cena zostanie ustalona do końca marca 2023 r., jednak nie wykluczyły przedłużenia tego terminu.
Z opisu stanu faktycznego wynikało ponadto, że część ceny podstawowej została wpłacona na rzecz wspólników przez nabywcę w dniu zawarcia umowy przyrzeczonej, za pośrednictwem depozytu notarialnego notariusza dokonującego czynności poświadczenia podpisów pod umową przyrzeczoną, a część została zabezpieczona w tym depozycie na zabezpieczenie rozliczenia ceny ostatecznej. Nabywca złożył do depozytu notarialnego, w dniu poprzedzającym zawarcie umowy przyrzeczonej, kwotę odpowiadającą cenie podstawowej. Kwota odpowiadająca 95% wartości ceny podstawowej została przez notariusza przelana na rachunki bankowe wspólników, w wysokości przypadającej na cenę podstawową za udziały lub ogóły praw i obowiązków każdego ze wspólników. Natomiast kwota 5% ceny podstawowej pozostała na rachunku depozytowym notariusza.
Na tle tak opisanego stanu faktycznego wnioskodawca sformułował pytania:
(1) w jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wpłaconej na jego rachunek bankowy przypadającej na niego 95% ceny podstawowej za sprzedane przez niego prawa i obowiązki w spółce;
(2) w jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconej przez notariusza wnioskodawcy przypadającej na niego, za sprzedane prawa i obowiązki w spółce, części lub całości zatrzymanej w depozycie notarialnym kwoty 5% ceny podstawowej, w sytuacji, kiedy cena ostateczna przewyższy 95% ceny podstawowej, ale będzie niższa albo równa 100% ceny podstawowej (jeśli taka nadwyżka nastąpi);
(3) w jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przypadającej na niego za sprzedane prawa i obowiązki w spółe nadwyżki ceny ostatecznej nad ceną podstawową (jeśli taka nadwyżka wystąpi).
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 14 lipca 2023 r., na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: o.p.), odmówił T. D. wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie momentu powstania przychodu ze sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Przywołując obszerne fragmenty z wniosku a dotyczące sposobu ustalenia ceny podstawowej i ceny ostatecznej oraz pytania nr 2 i nr 3 wniosku, organ stwierdził, że z uwagi na poglądowy i hipotetyczny charakter złożonego wniosku, nie ma możliwości dokonania oceny przedstawionych stanowisk w ramach interpretacji przepisów prawa podatkowego, wydawanej w trybie art. 14b § 1 o.p.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 28 września 2023 r., utrzymał w mocy własne postanowienie z 14 lipca 2023 r.
Zdaniem organu, analiza treści wniosku o wydanie interpretacji wskazywała, że jest to w istocie wniosek o udzielenie porady z zakresu obowiązków podatkowych, w celu optymalizacji obciążeń podatkowych, a nie wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w rozumieniu art. 14b o.p. Strona nie przedstawiła bowiem stanu faktycznego pozwalającego na wydanie interpretacji, a jedynie, w trybie hipotetycznym, kilka możliwości uzyskania faktycznego przychodu. Po pierwsze z rozpatrywanego wniosku wynikało, że strony określiły cenę (podstawową) "mającą dwojaki charakter – orientacyjny i przede wszystkim będącej podstawą do dalszych wyliczeń ostatecznej ceny". Po drugie zaś, hipotetyczny charakter miała treść postawionych we wniosku pytań oraz stanowiska podatnika do tych pytań.
Organ stwierdził, że opis stanu faktycznego, treść postawionych pytań i przedstawione przez podatnika własne stanowisko w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego wskazują, że tak naprawdę sam podatnik nie wie dokładnie, co nastąpi w przyszłości, rozważa jedynie hipotetycznie wystąpienie pewnych zdarzeń (w zależności od tego, w jaki sposób zostanie ustalona cena ostateczna za sprzedane udziały, w tym jeśli w ogóle wystąpi "nadwyżka", o której mowa w pytaniach nr 2 i nr 3). Przedstawiony opis stanu faktycznego nie pozwala zatem na uznanie, że przedmiotowy wniosek dotyczy wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, bowiem określa alternatywnie elementy zdarzeń przyszłych, które miałyby być objęte zakresem przedmiotowym żądanego rozstrzygnięcia.
W dalszej części uzasadnienia Dyrektor KIS stwierdził, że z art. 31g z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wynikało jednoznacznie, że wnioski złożone w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonego w związku z COVID-19 organ podatkowy rozpatrywał w terminie 6 miesięcy od daty wpływu. Termin na rozpatrzenie wniosku strony, który upływał 17 lipca 2023 r., nie został zatem naruszony.
W skardze na to postanowienie T. D. zarzucił, mające wpływ na wynik postępowania, naruszenie przepisów postępowania:
(1) art. 165a § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 14 b § 3 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
(2) art. 121 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie;
(3) art. 31g ustawy o covid w zw. z 14o o.p., poprzez ich niezastosowanie.
Wobec tego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS podtrzymując argumenty uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wydane w pierwszej instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W ocenie Sądu, organy niezasadnie przyjęły, że zaistniały podstawy do odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego, tym samym w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 165a § 1 o.p.
Stosownie do art. 165a o.p. (stosowanego odpowiednio w postępowaniu interpretacyjnym z mocy odesłania zawartego w art. 14h o.p.), gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio (§ 1). Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 2).
Użyty w powyższym przepisie zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoją na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok WSA z 7 marca 2007 r., III SA/Wa 2207/06; dostępny, tak jak pozostałe, powołane dalej orzeczenia, na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku podatnika o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Czy trafnie organ wywiódł, iż lektura opisanego we wniosku stanu faktycznego uzasadnia ocenę, iż stan ten jest na tyle hipotetyczny, wielowariantowy, iż sam wnioskodawca nie jest pewien, który z opisanych wariantów finalnie się ziści. A stwierdzenie to uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania z wniosku strony, jako inna przyczyna, o której mowa w art. 165a § 1 o.p.
Czy rację należy przyznać stronie skarżącej, która przyznaje, iż owszem wielowariantowość stanu faktycznego występuje, jednakże co do sposobu wyliczenia ceny podstawowej i ceny ostatecznej, nie momentu powstania przychodu, którego określenie, wskazanie jest istotą sformułowanych we wniosku pytań.
Zdaniem Sądu, analiza znajdującego się w aktach administracyjnych wniosku o wydanie interpretacji podatkowej - po części przytoczonego w stanie faktycznym niniejszej sprawy dla zobrazowania problemu - uzasadnia akceptację stanowiska strony skarżącej.
Zgodnie z art. 14b § 1 o.p., Dyrektor KIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny.
W judykaturze wyrażono pogląd, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie, którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych wątpliwości udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Interpretacja podatkowa ma służyć wyjaśnieniu problemu prawnego o charakterze podatkowym, który to problem przedstawia wnioskodawca, wskazując przepisy budzące jego wątpliwości. Samo zaś udzielenie interpretacji polega na wyrażeniu poglądu dotyczącego rozumienia treści poddanych przez wnioskodawcę interpretacji przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację niejako "porusza się", zatem wyłącznie w ramach stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego na gruncie tego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oceny prawnej. Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, lecz ogranicza się do analizy okoliczności podanych we wniosku w zakresie sformułowanego pytania. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (wyrok WSA z 3 października 2023 r., I SA/Łd 620/23).
W kontrolowanej sprawie, odmowę wszczęcia postępowania z wniosku o wydanie interpretacji podatkowej, organ uzasadnia brakiem jednoznacznego stanu faktycznego. Zwraca uwagę na hipotetyczne elementy opisanego stanu faktycznego, na wątpliwości, jakie ma sam skarżący opisując zarówno stan faktyczny, jak i formułując pytania. Zdaniem Sądu argumentacja organu nie zasługuje na uwzględnienie albowiem stan faktyczny przedstawiony we wniosku jest szczegółowy i wyczerpujący do dokonania przez organ oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawienia uzasadnienia prawnego swego stanowiska. Świadczy o tym nie tylko lektura samego wniosku o wydanie interpretacji podatkowej, ale i fakt, iż organ nie skorzystał z możliwości uzupełnienia, czy doprecyzowania wniosku na podstawie art. 169 w zw. z art. 14h o.p. Nadto co nader istotne w sprawie, organ skupił się na wykazaniu, iż wielowariantowość i hipotetyczny charakter stanu faktycznego wynikają z kilkuetapowego procesu ustalenia ceny podstawowej i ceny ostatecznej, którą ma uzyskać skarżący w zamian za sprzedaż udziałów w spółce kapitałowej. Tymczasem, skarżący obszernie opisując stan faktyczny, jasno wskazał co jest istotą tegoż wniosku. Lektura sformułowanych przez stronę pytań – przywołanych w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia - nie budzi wątpliwości, iż wszystkie dotyczą momentu, okresu roku, w jakim strona powinna rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z opisaną transakcją. Co więcej, przedstawiając własne stanowisko w sprawie i zakreślając przedmiot wniosku strona wskazała adekwatne w jej ocenie przepisy prawa (art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 11 ust. 1, art. 18, art. 19 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), które winny zostać podane analizie organu. W ocenie Sądu sam element niepewności w postaci kilku wariantów sposobu wyliczenia ceny podstawowej i ceny ostatecznej, na którym koncentruje się organ nie uzasadnia odmowy wszczęcia postępowania z wniosku strony. Tym bardziej, iż w żadnym z zaskarżonych postanowień organ nie wskazał, aby pozostałe elementy opisanego stanu faktycznego, jak chociażby podział ceny uzyskanej ze sprzedaży spółki, czy sposób oraz termin/okres dokonywanych rozliczeń budził wątpliwości i zastrzeżenia uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania z wniosku o wydanie interpretacji podatkowej.
Z tych wszystkich względów, Sąd stwierdza, że organ bezpodstawnie odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania powołując się na przedstawienie przez niego stanu faktycznego w sposób hipotetyczny. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej powinien dokonać interpretacji przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (określającego moment powstania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów) w kontekście stanu faktycznego przedstawionego we wniosku interpretacyjnym oraz wyjaśnić czy korekta ceny sprzedanych udziałów w określonym czasie wpływa na "moment rozpoznania przychodu" z tego tytułu.
Na marginesie zauważyć należy, iż przeszkody do wszczęcia postępowania interpretacyjnego nie stanowi wielowariantowość stanu faktycznego — jeżeli skarżący "zakłada dwa warianty działania i żadnego z nich na etapie wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej nie wyklucza, nie ma podstaw, aby odmówić mu wydania interpretacji indywidualnej tylko dlatego, że jeszcze nie zdecydował się, który wariant rzeczywiście zrealizuje" (wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r., II FSK 2726/12).
Odnotować również należy, mając na uwadze zarzuty skargi, że Sąd podziela stanowisko organu, który trafnie argumentował o braku zasadności podniesionego już w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 31g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Stosownie do art. 31g ustawy o COVID-19, w przypadku wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej złożonych i nierozpatrzonych do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw oraz złożonych od dnia wejścia w życie tej ustawy do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonego w związku z COVID-19, trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 14d § 1 o.p., przedłuża się o 3 miesiące.
Jak wynika z dokumentów sprawy, 17 stycznia 2023 r. wpłynął wniosek strony z dnia 13 stycznia 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, uzupełniony pismem z dnia 17 stycznia 2023 r. natomiast stan zagrożenia epidemiologicznego odwołano z dniem 1 lipca 2023 r. Co oznacza, iż termin na rozpatrzenie przez organ podatkowy wniosku złożonego przez stronę skarżącą wynosił 6 miesięcy od daty wpływu wniosku, czyli w przedmiotowej sprawie upływałby z dniem 17 lipca 2023 r.
Końcowo należy zauważyć, jak argumentuje organ, funkcja ochronna interpretacji podatkowej realizuje się w przypadku, gdy wnioskodawca zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej, a rzeczywiście zaistniała po jego stronie sytuacja faktyczna jest tożsama ze stanem faktycznym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji. Ocena tej "tożsamości" jest możliwa, gdy stan faktyczny/zdarzenie przyszłe zostały opisane w sposób, który nie pozostawia wątpliwości, jakie konkretne okoliczności tworzą ten stan faktyczny. Stąd konieczne jest wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego we wniosku lub w odpowiedzi na wezwania do jego uzupełnienia. A skoro to wnioskodawca zakreśla ramy stanu faktycznego i prawnego opisanego we wniosku to ryzyko pominięcia określonych informacji albo podanie ich w sposób niezgodny z rzeczywistością obciąża wnioskodawcę, który będzie chciał skorzystać z ochronnej funkcji interpretacji indywidualnej.
Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 165a § 1 w zw. z art. 14h o.p.), w związku z czym podlegało ono uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Jednocześnie, w ramach stosowania środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów podjętych w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której skarga dotyczyła, jako niezbędne dla końcowego jej załatwienia Sąd uchylił również postanowienie je poprzedzające (art. 135 p.p.s.a.).
Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne. O kosztach postępowania orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1995).
dch

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI