I SA/Łd 894/22

I SA/Łd 894/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /przewodniczący/
Joanna Grzegorczyk-Drozda /sprawozdawca/
Paweł Janicki
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 737/23 - Wyrok NSA z 2024-06-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 64 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 października 2022 r. nr 1001-IEE-1.711.127.2022.3.AG w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie wystawił wobec G. N. (dalej także: "zobowiązany", "strona" lub "skarżący"), tytuł wykonawczy nr 1002-723.854530.2020 z dnia 23 listopada 2020 r., obejmujący zaległości w podatku od towarów i usług za okres od października 2013 r. do stycznia 2014 r.
Podstawą wystawienia ww. tytułu wykonawczego była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z dnia 23 czerwca 2020 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie skierował do PKO BP S.A. - przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Ognivo - zawiadomienie z dnia 25 listopada 2020 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienie to, wraz z odpisami tytułów wykonawczych, zostało doręczone zobowiązanemu dniu 1 grudnia 2020 r.
W wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego powstały koszty egzekucyjne, tj. opłata za czynność egzekucyjną i opłata manipulacyjna.
W dniu 3 grudnia 2020 r. oraz 8 grudnia 2020 r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał - tytułem realizacji zajęcia - środki pieniężne na konto organu egzekucyjnego. Wpłaty te nie pokryły w całości dochodzonych od zobowiązanego zaległości w podatku od towarów i usług.
Na podstawie wniosku strony, decyzją z dnia 18 grudnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie rozłożył spłatę zaległości podatkowych (w tym należności objętych tytułem wykonawczym nr 1002-723.854530.2020) na raty.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2020 r. organ egzekucyjny zawiesił prowadzone wobec podatnika postępowanie egzekucyjne, z uwagi na zawarty układ ratalny.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2021 r. organ egzekucyjny poinformował zobowiązanego, iż od dnia 20 lutego 2021 r., w wyniku nowelizacji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uległa zmniejszeniu wysokość opłaty manipulacyjnej naliczonej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym m.in. na podstawie tytułu wykonawczego nr 1002-723.854530.2020. Został on również poinformowany o pozostałej do uregulowania kwocie kosztów egzekucyjnych, tj 42.767,79 zł.
W dniu 28 kwietnia 2021 r. zobowiązany przekazał - przelewem bankowym - na konto organu egzekucyjnego należną kwotę kosztów egzekucyjnych.
W dniu 29 lipca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie zakończył egzekucję administracyjną prowadzoną w oparciu o tytuł wykonawczy nr 1002-723.854530.2020, ponieważ dochodzony na jego podstawie obowiązek został uregulowany w ramach układu ratalnego.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. pełnomocnik strony wniósł o wydanie zawiadomienia w sprawie kosztów egzekucyjnych związanych z postępowaniem egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 listopada 2020 r. nr 1001-723.854530.2020, w związku z dokonaniem czynności egzekucyjnych, które miały na celu wyegzekwowanie należności określonych decyzją z dnia 23 czerwca 2020 r.
Zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2022 r. organ egzekucyjny poinformował pełnomocnika o wysokości należnych kosztów egzekucyjnych dotyczących przedmiotowego tytułu wykonawczego.
W dniu 30 sierpnia 2022 r. pełnomocnik złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, o których mowa w ww. zawiadomieniu.
W dniu 5 września 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie wydał postanowienie o wysokości kosztów egzekucyjnych, które powstały w zakończonym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 listopada 2020 r. nr 1002-723.854530.2020. W uzasadnieniu ww. postanowienia, organ egzekucyjny określił wysokość kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 10.652,41 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w wyniku rozpatrzenia zażalenia strony, postanowieniem z dnia 27 października 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał w szczególności na fakt, iż dnia 20 lutego 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa zmieniająca).
W analizowanej sprawie, postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego, który został wystawiony i doręczony przed dniem 20 lutego 2021 r., tj. przed dniem wejścia w życie powyższych zmian, a zostało zakończone dnia 29 lipca 2022 r., a więc już po dniu 20 lutego 2021 r. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu, w kwestii zasad naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych.
W dalszej części uzasadnienie organ zauważył, że zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 19.02.2021 r.), na koszty egzekucyjne składają się: opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym. Co do zasady koszty te obciążają zobowiązanego i przypadają na rzecz organu egzekucyjnego, który dokonał określonych czynności egzekucyjnych. Wyjątki od tej zasady określono w art. 64c § 2-4 u.p.e.a. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia żadna z tych okoliczności nie wystąpiła.
W odniesieniu do wysokości kosztów egzekucyjnych organ wskazał na treść art. 64 § 1 pkt 4, § 6, § 7, § 9 pkt 2 u.p.e.a., a w przypadku opłaty manipulacyjnej – na art. 64 § 10 u.p.e.a., zauważając jednocześnie, że ustawa zmieniająca zawiera regulacje przejściowe dotyczące zasad naliczania i postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, które powstały w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Opłatę manipulacyjną, niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej - naliczoną w egzekucji należności pieniężnej objętej każdym tytułem wykonawczym w wysokości wyższej niż 100 zł na podstawie dotychczasowych przepisów - pobiera się w wysokości 100 zł.
Wskazana wyżej regulacja oznacza, że opłata manipulacyjna, naliczona według dotychczasowych zasad w wysokości ponad 100 zł - jeżeli do dnia 19 lutego 2021 r. nie została wyegzekwowana lub zapłacona – od dnia 20 lutego 2021 r. nie może zostać pobrana w wysokości wyższej niż 100 zł.
Z przepisów ustawy zmieniającej wynika ponadto, że niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie tej ustawy opłatę za czynności egzekucyjne naliczoną w wysokości wyższej niż 40.000 zł, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, pobiera się w wysokości 40.000 zł.
Oznacza to, że opłata za czynności egzekucyjne naliczona według dotychczasowych zasad w wysokości ponad 40.000 zł - jeżeli do dnia 19 lutego 2021 r. nie została wyegzekwowana lub zapłacona – od dnia 20 lutego 2021 r. nie może zostać pobrana w wysokości wyższej niż 40.000 zł.
Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego organ egzekucyjny naliczył następujące koszty egzekucyjne odnośnie tytułu wykonawczego nr 1002-723.854530.2020: opłatę manipulacyjną w kwocie 100 zł oraz opłatę za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w PKO BP S.A. w kwocie 10.552,41 zł.
W ocenie organu koszty egzekucyjne z tytułu opłaty manipulacyjnej i opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zostały prawidłowo wyliczone na podstawie dotychczasowych przepisów u.p.e.a., z uwzględnieniem przepisów ustawy zmieniającej.
Za nietrafiony uznał przy tym zarzut naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez pominięcie wytycznych Trybunału Konstytucyjnego. W jego ocenie organ egzekucyjny uwzględnił nowe unormowania prawne i przeliczył - wg zasad ustawy zmieniającej - koszty egzekucyjne, które powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym m.in. na podstawie tytułu wykonawczego.
Pełnomocnik zobowiązanego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 października 2022 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 77 § 1 w związku z art. 6, art. 7 i art. 11 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., art. 190 ust. 1 oraz art. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, poprzez niezbadanie przy naliczeniu wysokości opłat za czynności egzekucyjne rzeczywistych nakładów pracy oraz wydatków, które poniósł organ egzekucyjny,
- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a, poprzez działanie niezgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, oraz licznymi wyrokami sądów administracyjnych, dotyczących niewspółmiernego ustalania przez organy egzekucyjne wysokości kosztów egzekucyjnych w stosunku do podjętych czynności,
- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z art 7 i art. 8 ustawy zmieniającej, art. 6 k.p.a., art. 18 u.p.e.a., poprzez naliczenie przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych powyżej ustawowego limitu;
- art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 oraz 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez pobranie kosztów egzekucyjnych w niewspółmiernej wysokości do podjętych przez organ egzekucyjny działań.
Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie, a także zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego oraz zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), dalej: p.u.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Kontroli sądu poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 października 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie z dnia 5 września 2022 r. o wysokości kosztów egzekucyjnych, które powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 listopada 2020 r. o numerze 1002-723.854530.2020.
Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie jest sporny, zaś spór pomiędzy stronami sprowadza się do kwestii prawidłowości określenia w rozpoznawanej sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego, w szczególności w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14.
Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (Dz.U. z 2016 r. poz. 1244), orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uchylił przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ani przepisu art. 64 § 6 u.p.e.a. Co więcej Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.
Trybunał jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.
Dalej Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.
Wyjaśniając skutki swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.
Realizując wskazania zawarte w ww. wyroku TK ustawodawca uchwalił ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2019 r., poz. 1553 (zmiana przepisów weszła w życie w dniu 20 lutego 2021 r.).
W rozpoznawanej sprawie – jak trafnie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu – postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego, który został wystawiony i doręczony przed 20 lutego 2021 r., tj. przed dniem wejścia w życie powyższych zmian, a zostało zakończone 29 lipca 2022 r., a więc już po 20 lutego 2021 r. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu, w kwestii zasad naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych – w szczególności art. 7 i art. 8 ustawy zmieniającej.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę manipulacyjną naliczoną w egzekucji należności pieniężnej objętej każdym tytułem wykonawczym w wysokości wyższej niż 100 zł na podstawie art. 64 § 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości 100 zł. W kolejnym ustępie tego artykułu sprecyzowano zasady określania opłaty manipulacyjnej w przypadku jej częściowego wyegzekwowania lub zapłacenia w wysokości niższej niż 100 zł (ust. 2). Natomiast w jego ust. 3 wskazano, że nie pobiera się opłaty manipulacyjnej, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej opłata ta została wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości nie niższej niż 100 zł.
Kolejny przepis przejściowy, tj. art. 8 odnosi się do opłaty za czynności egzekucyjne. Stanowi on w ust. 1, że niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę za czynności egzekucyjne naliczoną w egzekucji należności pieniężnej w wysokości wyższej niż 40.000 zł, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, na podstawie art. 64 § 1 pkt 1-5, 7 i 11 oraz § 1a i 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości 40.000 zł. Podobnie, jak w poprzednim przypadku, tak również w tym przepisie w ust. 2 sprecyzowano zasady określania opłaty za czynności egzekucyjne w przypadku jej częściowego wyegzekwowania lub zapłacenia w wysokości niższej niż 40.000 zł. Ponadto w ust. 3 przyjęto, że nie pobiera się opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej opłata ta została wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości nie niższej niż 40.000 zł.
Analiza powyższych przepisów przejściowych uzasadnia twierdzenie, że do opłaty manipulacyjnej, jak również opłat za czynności egzekucyjne, które nie zostały w całości wyegzekwowane lub zapłacone dobrowolnie przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Poczynić przy tym należy bardzo istotne zastrzeżenie, a mianowicie, że tak ustalona wysokość opłaty manipulacyjnej i opłaty za czynność egzekucyjną nie może przekraczać odpowiednio 100 zł i 40.000 zł. Co niezwykle istotne w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w świetle jednoznacznych sformułowań zawartych w art. 7 i art. 8 ustawy zmieniającej, wskazane kwoty dotyczą opłaty manipulacyjnej objętej każdym tytułem wykonawczym, zaś w przypadku opłaty za czynności egzekucyjne – naliczane są oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego. Wprowadzono zatem górną granicę wspomnianych opłat, co było główną przyczyną stwierdzenia niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Nadmienić należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14 zarzut ten odniósł do wszystkich opłat, które nie posiadają maksymalnego pułapu wysokości. Dodać również należy, że taki zabieg legislacyjny zasługuje na aprobatę, gdyż ustawodawca w ten sposób zrównał sytuację prawną zobowiązanych w stosunku, do których było prowadzone postępowanie egzekucyjne przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, z sytuacją zobowiązanych, którzy podlegają znowelizowanym uregulowaniom. Mianowicie bez względu na to, w jakim brzmieniu stosowane są przepisy u.p.e.a., to opłata manipulacyjna nie może przekroczyć 100 zł, a opłata za czynność egzekucyjną nie może wynosić więcej niż 40.000 zł.
Tak zaprezentowane stanowisko pozostaje zbieżne z założeniami do projektu zmiany ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - druk sejmowy nr VIII.3379).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy określając wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela winien posługiwać się uregulowaniami dotychczasowymi z uwzględnieniem pułapu maksymalnego wynikającego z art. 7 ustawy zmieniającej w odniesieniu do opłaty manipulacyjnej, a także z art. 8 ustawy zmieniającej co do opłat za czynności egzekucyjne.
Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego organ egzekucyjny naliczył następujące koszty egzekucyjne odnośnie tytułu wykonawczego nr 1002-723.854530.2020: opłatę manipulacyjną w kwocie 100 zł oraz opłatę za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w PKO BP S.A. w kwocie 10.552,41 zł.
W ocenie sądu nie ulega wątpliwości, że obie te wartości mieszczą się w granicach kwot, wyznaczonych w stosownych przepisach przejściowych ustawy zmieniającej, o których mowa powyżej. Uwzględniając zaś jednoznaczne brzmienie art. 7 i art. 8 ustawy zmieniającej zamierzonego skutku nie mogła odnieść argumentacja skargi wskazująca na wysokość łącznej kwoty kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z postępowaniem egzekucyjnym wszczętym w związku z decyzję wymiarową z dnia 23 czerwca 2020 r.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zgadza się również ze stanowiskiem organu, który wskazując na ugruntowaną linię orzeczniczą w zakresie pobierania opłaty na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. stwierdził, że opłata egzekucyjna nie może być naliczona wówczas, gdy nie nastąpi faktyczne zajęcie jakichkolwiek środków na rachunku bankowym, czyli gdy mamy do czynienia z tzw. "pustym" rachunkiem bankowym. Natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że doszło do skutecznego zajęcia rachunku bankowego. Na zajętym rachunku bankowym były bowiem środki pieniężne, które zostały przekazane organowi egzekucyjnemu. Dla skuteczności zajęcia, a w konsekwencji dla powstania kosztów egzekucyjnych nie ma znaczenia, czy wierzytelność będąca na rachunku bankowym w dniu zajęcia wystarczała na pokrycie wszystkich dochodzonych należności objętych zawiadomieniem o zajęciu.
Uwadze sądu nie uszło przy tym, że wysokość kosztów egzekucyjnych naliczonych w niniejszym postępowaniu przez organy jest wysoka, zaś z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone, zaś wszystko powinno się odbywać w ramach i przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego stanu faktycznego danej sprawy, co musi być weryfikowalne i poddawać się kontroli sądowej (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 7 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 1092/17). Uwzględniając jednak kryterium sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o którym mowa w art. 1 § 2 p.u.s.a., sąd podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 13 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2950/19, że miarkowanie omawianych opłat w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych także w sytuacji, gdy nie przekraczają kwot maksymalnych, nie ma uzasadnienia prawnego (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 3154/19). I choć oczywiście pożądane jest powiązanie wysokości kosztów egzekucyjnych z nakładem pracy podmiotu prowadzącego egzekucję (a także z efektywnością egzekucji), to jednak nie oznacza to, iż opłaty egzekucyjne muszą być ustalane w sposób ściśle powiązany z rzeczywistymi kosztami konkretnego postępowania egzekucyjnego, którą to refleksję podzielił Trybunał Konstytucyjny m.in. w wyroku z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt P 63/14 (wyrok WSA w Gliwicach z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 383/21).
Wobec powyższych argumentów, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
aj