I SA/Łd 89/22
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Dyrektora KIS, uznając, że odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy, ustalone w ugodzie sądowej, jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Skarżąca otrzymała od pracodawcy odszkodowanie w wyniku ugody sądowej za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że odszkodowanie to nie jest zwolnione z podatku PIT, ponieważ jego wysokość wynikała z ugody, a nie wprost z przepisów odrębnych ustaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę interpretację, stwierdzając, że przepisy Kodeksu pracy (art. 45, 471 w zw. z art. 42 § 1 K.p.) określają wysokość i zasady ustalania takiego odszkodowania, a ugoda sądowa, zatwierdzona przez sąd, nie wyłącza zastosowania zwolnienia podatkowego.
Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania odszkodowania otrzymanego przez pracownika w wyniku ugody sądowej za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy. Wnioskodawczyni otrzymała kwotę 18 500 zł tytułem odszkodowania, które zostało ustalone na podstawie art. 45, art. 471 w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu pracy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że odszkodowanie to nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., ponieważ jego wysokość i zasady ustalania wynikają z ugody sądowej, a nie wprost z przepisów odrębnych ustaw. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Wskazał, że przepisy Kodeksu pracy, na podstawie których ustalono odszkodowanie, są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Podkreślił, że ugoda sądowa, zatwierdzona przez sąd, który bada jej zgodność z prawem i słuszny interes pracownika, nie wyłącza zastosowania zwolnienia podatkowego, w przeciwieństwie do ugód pozasądowych, które są wprost wymienione jako wyłączenie w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, uznając, że odszkodowanie to jest zwolnione z podatku.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, odszkodowanie to jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Uzasadnienie
Wysokość i zasady ustalania odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy wynikają wprost z przepisów Kodeksu pracy (art. 45, 471 w zw. z art. 42 § 1 K.p.). Ugoda sądowa, zatwierdzona przez sąd, nie wyłącza zastosowania zwolnienia podatkowego, w przeciwieństwie do ugód pozasądowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy, ustalone w ugodzie sądowej, którego wysokość i zasady ustalania wynikają z przepisów Kodeksu pracy, korzysta ze zwolnienia podatkowego. Wyłączenie z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g dotyczy ugód innych niż sądowe.
Pomocnicze
K.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
K.p. art. 471
Kodeks pracy
K.p. art. 42 § § 1
Kodeks pracy
K.c. art. 917
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.c. art. 203 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
K.p.c. art. 223 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
K.p.c. art. 184
Kodeks postępowania cywilnego
K.p.c. art. 469
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy, ustalone w ugodzie sądowej, którego wysokość i zasady ustalania wynikają z przepisów Kodeksu pracy, korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Ugoda sądowa, zatwierdzona przez sąd, nie jest tożsama z ugodą pozasądową, która jest wyłączona ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. Przepisy Kodeksu pracy (art. 45, 471 w zw. z art. 42 § 1 K.p.) są przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Odrzucone argumenty
Odszkodowanie przyznane na podstawie ugody sądowej nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, ponieważ jego wysokość wynika z ustaleń między stronami, a nie wprost z przepisów odrębnych ustaw.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się w tym, iż organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. Nie każde odszkodowanie w rozumieniu przepisów K.c. będzie podlegało zwolnieniu, nawet jeżeli stanowi naprawienie szkody w rozumieniu art. 361 K.c. W przedmiotowej sprawie odszkodowanie przyznano na podstawie ugody zawartej przed sądem. Należy przy tym powtórzyć, iż było to odszkodowanie, którego wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów Kodeksu pracy. Regulacja art. 21 ust. 1 pkt. 3 byłaby nielogiczna i de facto wyłączałaby ze zwolnienia od podatku dochodowego odszkodowania wynikające z zawartych ugód sądowych, skoro w art. 21 ust. 1. pkt. 3g wprost wskazano, że ze zwolnienia nie korzystają jedynie odszkodowania wynikające z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Skład orzekający
Paweł Kowalski
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Grzegorczyk-Drozda
sędzia
Grzegorz Potiopa
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy, ustalone w ugodzie sądowej, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, o ile ich wysokość i zasady ustalania wynikają z przepisów Kodeksu pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ugody sądowej w sprawie wypowiedzenia warunków pracy i odnosi się do konkretnych przepisów Kodeksu pracy i ustawy o PIT. Należy analizować każdy przypadek indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z odszkodowaniami pracowniczymi i interpretacją przepisów prawa pracy w kontekście podatkowym. Jest to istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Odszkodowanie za zwolnienie z pracy: czy musisz zapłacić od niego podatek? WSA wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Łd 89/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2022-04-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Grzegorz Potiopa Joanna Grzegorczyk-Drozda Paweł Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 883/22 - Wyrok NSA z 2025-03-26 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1128 art. 21 ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j. Sentencja Dnia 27 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. – K. na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 listopada 2021 r. nr 0113-KDIPT2-2.4011.805.2021.3.SR w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Łd 89/22 UZASADNIENIE Zaskarżoną interpretacją z dnia [...] r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził że stanowisko J.Z.K. (dalej: Wnioskodawca, skarżąca) przedstawione we o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest nieprawidłowe. W uzasadnianiu interpretacji wyjaśniono, że w dniu 5 sierpnia 2021 r. wpłynął do organu podatkowego wniosek (uzupełniony pismem złożonym w dniu 9 listopada 2021 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania otrzymanego odszkodowania. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni otrzymała od pracodawcy wypowiedzenie warunków pracy i płacy, z czym nie zgodziła się i złożyła odwołanie do sądu pracy. W wyniku negocjacji, została zawarta ugoda sądowa, na mocy której pracodawca zobowiązał się m.in. do zapłaty na rzecz Wnioskodawczyni kwoty 18 500 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy. Wysokość i zasady odszkodowania objętego ugodą wynikały z art. 45, art. 471 w zw. z art. 42 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 – dalej K.p.). Na podstawie tych przepisów zostało ugodzone odszkodowanie. Pracodawca zobowiązał się wypłacić odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy na podstawie art. 45, art. 471 w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu pracy, tj. w wysokości zależnej od okresu wypowiedzenia. Ugodzone odszkodowanie nie miało żadnego związku z różnicą między wynagrodzeniem, które Wnioskodawczyni mogłaby uzyskać gdyby nie wypowiedzenie warunków pracy, a wynagrodzeniem otrzymanym po zmianie warunków. Ugoda sądowa wyczerpała jedynie wzajemne roszczenia stron objęte sporem sądowym zawisłym przed Sądem Rejonowym dla [...] w Ł. pod sygn. akt [...]. W dniu 2 marca 2021 r. pracodawca Wnioskodawczyni wypłacił kwotę 13 049 zł 92 gr zamiast ugodzonej kwoty 18 500 zł, bowiem potrącił zaliczkę na podatek oraz składki ZUS. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy i płacy jest zwolnione od podatku od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1128, z późn. zm. - dalej u.p.d.o.f.) ? Zdaniem Wnioskodawczyni, odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy jest zwolnione od podatku od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawczyni powołując się na interpretacje podatkowe wydane wobec innych podatników, jak również orzecznictwo sądowe, podniosła, że ugoda sądowa stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740, z późn. zm. – dalej K.c.).i nie może stanowić negatywnej przesłanki zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przeciwnie, zawarcie ugody sądowej stanowi wprost o dopuszczalności zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f. Mając tak zarysowany stan faktyczny i przedstawione przez Wnioskodawczynię stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał je za nieprawidłowe. Powołując się na treść z art. 9 ust. 1 art. 10 ust. 1 pkt 1 art. 11 ust. 1 art. 12 ust. 1 art. 12 ust. 4 art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b u.p.d.o.f. organ wydający interpretację wskazał, że aby wypłacona kwota korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: wypłacona kwota musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, jej wysokość lub zasady ustalania muszą wynikać z przepisów odrębnych ustaw, podstawą jej przyznania nie może być zawarta umowa lub ugoda pozasądowa. Odwołując się następnie do prawa cywilnego stwierdzono, że zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Zdaniem organu w niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpił element szkody, zaś przedmiotowe świadczenie stanowi świadczenie, które ma na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Wnioskodawczyni otrzymała przedmiotowe odszkodowanie z tej racji, że poniosła szkodę. Tym samym, w ocenie organu, pierwszy warunek został spełniony. Odnosząc się do drugiego warunku, zauważono, że z informacji zawartych we wniosku wynika, iż strony sporu podjęły negocjacje w celu jego polubownego rozwiązania. Ich efekt stanowiło uzgodnienie warunków ugody sądowej, mocą której stosownie do treści art. 917 K.c. strony poczyniły sobie wzajemne ustępstwa w celu uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z wypowiedzenia warunków pracy oraz zakończenia istniejącego sporu. W zawartej ugodzie sądowej nie wskazano, że wysokość lub zasady ustalenia odszkodowania wynikają z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, lub innych aktów. W związku z powyższym uznano, że kwota przyznanego Wnioskodawczyni odszkodowania wynika z ustaleń zawartych między stronami ugody. Wobec powyższego, organ uznał, że określone w ugodzie świadczenie otrzymane przez Wnioskodawczynię nie jest odszkodowaniem, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem przyjęto, że nie został spełniony drugi warunek. Analizując trzeci warunek, organ stwierdził, że skoro otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowanie zostało przyznane na podstawie ugody sądowej, i uznał, że trzeci warunek został spełniony. Reasumując stwierdzono, że wypłacone Wnioskodawczyni na podstawie ugody sądowej odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem kwota odszkodowania wynika z ustaleń zawartych między stronami ugody. Na interpretację indywidulaną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej interpretacji zarzucono, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj.: art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 45 K.p. art. 47 K.p. w zw. z art. 42§ 1 k.p. oraz art. 917 K.c. - poprzez błędną wykładnię, iż zasady przyznawania zawartego w ugodzie sądowej odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie zmieniające nie wynikają z ustawy, a w konsekwencji wadliwe uznanie, że ww. odszkodowanie nie podlega zwolnieniu od podatku od osób fizycznych, Mając na uwadze powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację tożsamą z tą podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.: z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg m.in. na interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego polega na tym, że właściwy organ interpretujący ocenia tylko i wyłącznie stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę oraz wyrażoną przez niego ocenę prawną (art. 14b § 3 o.p.). W sprawach tego rodzaju, organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do analizy okoliczności podanych we wniosku. Zakres oceny stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznaczony jest przez treść zadanego przez wnioskodawcę pytania. Organ dokonujący interpretacji nie może więc wykraczać poza granice, które wyznaczają: treść zadanego pytania i okoliczności stanu faktycznego przytoczone we wniosku Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego, sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie. Sąd rozpoznając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego może taką interpretację uchylić (art. 146 § 1 p.p.s.a.) bądź skargę oddalić (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do treści art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Oznacza to, że sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c o.p.) zarówno organ interpretacyjny jak i sąd administracyjny w ramach kontroli interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej. Granica, w której organ jest uprawniony do wydania interpretacji wyznaczona jest zatem przez przepisy art. 14b § 1, § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 o.p. Zgodnie z art. 14b § 1 niniejszej ustawy interpretacje wydawane są na pisemny wniosek zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do art. 14b § 3 tej ustawy składający wniosek o wydanie interpretacji obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 o.p.). Na tle przywołanych regulacji należy wskazać, że specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się w tym, iż organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe (tak NSA w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1543/13, orzeczenie to, podobnie jak wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie przytoczone powyżej regulacje prawne oraz treść złożonej skargi, będącej przedmiotem rozpoznania w przedmiotowym postępowaniu, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest uzasadniona, a analiza treści zaskarżonej interpretacji doprowadziła do wniosku, że nie odpowiada ona przepisom prawa. W rozpatrywanej sprawie organ uznał - nie zgadzając się ze stanowiskiem Wnioskodawczyni - że wypłacone na podstawie ugody sądowej odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f. W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z powyższym stanowiskiem organu wydającego interpretację, a rację w tym sporze należy przyznać skarżącej. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia szkody, czy odszkodowania, tym nie mniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od przyjętego w systemie prawa cywilnego ich znaczenia. Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Kodeks cywilny przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: kontraktową (art. 471 K.c. i nast.), która powstaje z mocy umowy oraz deliktową (art. 415 K.c. i nast.) wynikającą z czynów niedozwolonych. O tym, co stanowi szkodę oraz jakie są zasady i sposoby jej naprawienia decydują przepisy art. 361 i 363 K.c. Wypłata odszkodowania jest konsekwencją wystąpienia szkody. Jednakże co celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie każde odszkodowanie w rozumieniu przepisów K.c. będzie podlegało zwolnieniu, nawet jeżeli stanowi naprawienie szkody w rozumieniu art. 361 K.c. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o u.p.d.f., wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydawanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495, z późn. zm.) z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłaconych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Nie ulega wątpliwości, że rację ma organ podnosząc, iż warunkiem wystarczającym do powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych będzie niezrealizowanie choćby jednej ze wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f. przesłanek. Błędne jest natomiast stanowisko organu, zgodnie z którym nie została spełniona jedna z trzech przesłanek (pozostałe dwie przesłanki nie są kwestionowane) z uwagi na wyrażoną w zaskarżonym rozstrzygnięciu ocenę, że określone w ugodzie świadczenie otrzymane przez Wnioskodawczynię nie jest odszkodowaniem, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów odrębnych ustaw. Wskazać należy, że na podstawie art. 44 K.p. pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy. Stosownie do art. 45 § 1 ww. ustawy w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu (art. 45 § 1 ww. ustawy). Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 471 Kodeksu pracy). Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku (i w jego uzupełnieniu) Wnioskodawczyni otrzymała od pracodawcy wypowiedzenie warunków pracy i płacy, z czym nie zgodziła się i złożyła odwołanie do sądu pracy. W wyniku negocjacji, została zawarta ugoda sądowa, na mocy której pracodawca zobowiązał się m.in. do zapłaty na rzecz Wnioskodawczyni kwoty 18 500 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy. W uzupełnieniu wniosku wskazano, że: – ugoda sądowa została zawarta w dniu 10 lutego 2021 r., – ugoda sądowa została zawarta na podstawie art. 917 K.c. oraz art. 223 K.p.c., – ugoda dotyczyła wypłaty przez pracodawcę na rzecz Wnioskodawczyni odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy i ustalenia nowych warunków pracy. Wysokość i zasady odszkodowania objętego ugodą wynikały z art. 45, art. 471 w zw. z art. 42 § 1 K.p., – w ugodzie wskazano, że pracodawca niezgodnie z prawem wypowiedział Wnioskodawczyni warunki pracy, – odszkodowanie nie pozostawało w żadnym związku z jakąkolwiek szkodą. Ugodzone odszkodowanie należało się Wnioskodawczyni za sam fakt niezgodnego z prawem wypowiedzenia przez pracodawcę warunków pracy. Stąd też pracodawca przyznając, że wadliwie dokonał wypowiedzenia zmieniającego zobowiązał się wypłacić Wnioskodawczyni odszkodowanie (pkt 1 ugody) za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy (tylko za to). Natomiast na mocy pkt 2-4 ugody ustalone zostały dla Wnioskodawczyni nowe warunki pracy, – pracodawca zobowiązał się wypłacić odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków pracy na podstawie art. 45, art. 471 w zw. z art. 42 § 1 K.p. tj. w wysokości zależnej od okresu wypowiedzenia. Ugodzone odszkodowanie nie miało żadnego związku z różnicą między wynagrodzeniem, które Wnioskodawczyni mogłaby uzyskać gdyby nie wypowiedzenie warunków pracy a wynagrodzeniem otrzymanym po zmianie warunków. Mając na uwadze stan faktyczny przedstawiony przez Wnioskodawczynię oraz powołane wyżej przepisy prawa Sąd stwierdza, iż otrzymane odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f., bowiem jego wysokość oraz zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw, tj. Kodeksu pracy. Tym samym, zdaniem Sądu, błędnie wskazał Dyrektor KIS, że wysokość kwoty pieniężnej, którą otrzymała skarżąca nie wynikała z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. W ocenie Sądu przepisy Kodeksu pracy mogą być uważane za przepisy odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., jako wprost określające wysokość lub zasady ustalania odszkodowania. I właśnie takimi przepisami są art. 45, art. 471. w zw. z art. 42 § 1 K.p na podstawie, których oparte było roszczenie dochodzone przez skarżącą od pracodawcy. Patrząc na argumentację organu przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji trzeba również zauważyć, że jej podsumowanie (na stronie 8 zaskarżonej interpretacji) sprowadza się do konstatacji, zgodnie z którą wypłacone Wnioskodawczyni na podstawie ugody sądowej odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego bowiem kwota odszkodowania wynika z ustaleń zawartych między stronami. Z powyższym stwierdzeniem nie sposób się zgodzić z co najmniej dwóch przyczyn. Po pierwsze, w przedmiotowej sprawie odszkodowanie przyznano na podstawie ugody zawartej przed sądem. Należy przy tym powtórzyć, iż było to odszkodowanie, którego wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów Kodeksu pracy. Co prawda strony negocjując ugodę mogły uzgodnić wysokość odszkodowania, ale musiała się ona mieścić w granicach przewidzianych prawem. Wynika to z faktu, że nad zgodnością z prawem zawartej ugody czuwał sąd na mocy art. 203 § 4 w związku z art. 223 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Ugoda została zwarta na rozprawie przed Sądem Rejonowym w X Wydziale Pracy i ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 lutego 2021 r. Dodać także należy, iż w myśl art. 184 Kodeksu postępowania cywilnego ugody sądowe podlegają kontroli sądu, którego obowiązkiem jest uznanie ugody za niedopuszczalną, jeżeli jej treść jest niezgodna z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Dodatkowo w sprawach pracowniczych, sąd jest zobowiązany do badania ugody, by ta nie naruszała słusznego interesu pracownika - art. 469 k.p.c. Dysponujący wyrokiem lub ugodą sądową znajduje się w takiej samej kategorii i dlatego w zgodzie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP powinni być tak samo traktowani. Po drugie, rację ma skarżąca, że przejmując argumentację organu, regulacja art. 21 ust. 1 pkt. 3 byłaby nielogiczna i de facto wyłączałaby ze zwolnienia od podatku dochodowego odszkodowania wynikające z zawartych ugód sądowych, skoro w art. 21 ust. 1. pkt. 3g wprost wskazano, że ze zwolnienia nie korzystają jedynie odszkodowania wynikające z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Mając na uwadze powyższe, zaskarżona interpretacja indywidualna, jako wydana z naruszeniem przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f., podlegała uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) w zw. z art. 146 § 1 P.p.s.a. W toku dalszego postępowania w niniejszej sprawie organ interpretacyjny uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę