I SA/Łd 887/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-02-22
NSApodatkoweWysokawsa
VATzwrot podatkudodatkowe zobowiązanie podatkowenadużycie prawarolnik ryczałtowyhandel hurtowywarzywapostępowanie podatkowekontrola podatkowafaktury VAT RR

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że organy podatkowe błędnie stwierdziły nadużycie prawa przez spółkę w transakcjach handlu warzywami, pomijając dowody wskazujące na rzeczywiste uszlachetnienie towaru.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu spółce A. sp. z o.o. zwrotu VAT i dodatkowego zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe uznały, że transakcje między rolnikiem ryczałtowym M. P., spółką A. i firmą B. (należącą do M. P.) stanowiły nadużycie prawa, mające na celu uzyskanie korzyści podatkowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny, pomijając dowody wskazujące na rzeczywiste uszlachetnienie towaru (sortowanie, obieranie, pakowanie) przez spółkę A. oraz inwestycje w odpowiedni sprzęt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęczycy. Organy podatkowe określiły spółce A. sp. z o.o. zwrot podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. oraz ustaliły dodatkowe zobowiązanie podatkowe, uznając, że transakcje między rolnikiem ryczałtowym M. P., spółką A. i firmą B. (należącą do M. P.) stanowiły nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Zdaniem organów, celem tych transakcji było uzyskanie korzyści podatkowych, a spółka A. pełniła rolę pośrednika w obrocie warzywami. Sąd uznał jednak, że organy podatkowe błędnie ustaliły stan faktyczny i naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów. Sąd wskazał, że organy pominęły dowody i zeznania świadków wskazujące na rzeczywiste uszlachetnienie towaru przez spółkę A. (sortowanie, obieranie, pakowanie warzyw) oraz na inwestycje spółki w urządzenia do tego celu. Sąd podkreślił, że ceny towarów uszlachetnionych są wyższe, co potwierdza gospodarczy sens transakcji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd kwestii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w tym konkretnym przypadku organy podatkowe błędnie uznały transakcje za nadużycie prawa, pomijając dowody wskazujące na rzeczywiste uszlachetnienie towaru przez spółkę.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że działania spółki miały na celu zasadniczo osiągnięcie korzyści podatkowych. Pominęły dowody na sortowanie, obieranie i pakowanie warzyw przez spółkę, a także inwestycje w odpowiedni sprzęt, co nadaje transakcjom sens gospodarczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1, 4, 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące nadużycia prawa w transakcjach VAT. Sąd analizował, czy transakcje miały na celu osiągnięcie korzyści podatkowych sprzecznych z celem przepisów.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów. Sąd zarzucił organom jej naruszenie.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Sąd zarzucił jej naruszenie.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy materialnej. Sąd zarzucił jej naruszenie.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i oceny materiału dowodowego. Sąd zarzucił organom niekompletność.

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6, § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji. Sąd zarzucił organom brak pełnego uzasadnienia i niewskazanie dowodów.

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji. Sąd zarzucił organom brak pełnego uzasadnienia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 15 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja działalności gospodarczej, która ma na celu realizację celu gospodarczego.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a oraz pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit b) i c)

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące konsekwencji nadużycia prawa.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 116 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 6 § pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów, prawdy materialnej oraz budowania zaufania do organów. Organy pominęły dowody i zeznania świadków wskazujące na rzeczywiste uszlachetnienie towaru (sortowanie, obieranie, pakowanie) przez spółkę A. Spółka inwestowała w urządzenia do sortowania i obierania warzyw, co potwierdza gospodarczy sens transakcji. Zestawienia ilościowe nabytych i sprzedanych warzyw nie potwierdzają wniosku organów o braku różnic w towarze. Organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że celem transakcji było zasadniczo osiągnięcie korzyści podatkowych.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe prawidłowo uznały transakcje za nadużycie prawa, ponieważ spółka A. była ogniwem pośrednim w obrocie warzywami między M. P. (rolnikiem ryczałtowym) a firmą B. (należącą do M. P.), a wszystkie podmioty działały pod tym samym adresem i miały powiązania osobiste. Szybki obrót towarami i podobny przedmiot działalności spółek świadczą o braku rzeczywistej działalności gospodarczej, a jedynie o chęci uzyskania korzyści podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

organy pominęły te części zeznań M. P. i I. K., które wyjaśniały sens ekonomiczny handlu skarżąca wykonywała rzeczywiste (związane z działalnością gospodarczą) działania polegające na swoistym uszlachetnieniu towaru zasady wiedzy i doświadczenia życiowego wskazują no to, że cena towaru w rodzaju warzyw i owoców popakowanych, posortowanych i obranych jest inna (wyższa) niż tego samego asortymentu nieposiadającego takich cech organy pominęły także to, że w materiale dowodowym zebranym w sprawie znajdują się dowody nabycia urządzeń przeznaczonych do sortowania warzyw i obierania cebuli

Skład orzekający

Joanna Grzegorczyk-Drozda

przewodniczący

Paweł Kowalski

sprawozdawca

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego organy podatkowe nie mogą arbitralnie stwierdzać nadużycia prawa w VAT, ignorując dowody na rzeczywistą działalność gospodarczą i inwestycje podatnika. Podkreśla znaczenie rzetelnej oceny dowodów i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obrotu warzywami między rolnikiem ryczałtowym, spółką i powiązanym podmiotem. Wymaga analizy konkretnych dowodów w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą błędnie interpretować transakcje jako nadużycie prawa, a sąd koryguje ich błędy, podkreślając znaczenie dowodów na rzeczywistą działalność gospodarczą. Jest to pouczające dla podatników i prawników zajmujących się VAT.

Sąd obronił spółkę przed zarzutem nadużycia prawa VAT. Kluczowe okazały się dowody na sortowanie i obieranie warzyw.

Dane finansowe

WPS: 6302 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 887/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/
Paweł Kowalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 998/23 - Wyrok NSA z 2024-03-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 191, art.121 § 1, art.122, art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art.124 o.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1221
art. 5 ust. 1, art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w Ł.1 na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 września 2022 r. nr 1001-IOV2.4103.18.2022.13.U28.IM w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w Ł.1 kwotę 2.100 (dwa tysiące sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 marca 2022 r., wydaną wobec A. sp. z o.o. z siedzibą w Ł., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Łęczycy,
1. określił spółce wysokość zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r. w kwocie 6.302,00 zł,
2. ustalił spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 752,00 zł, tj. w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2018 r.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
W wyniku rozpoznania środka odwoławczego, decyzją z 30 września 2022 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że A. sp. z o.o. jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej VAT), a głównym przedmiotem jej działalności jest handel hurtowy owocami i warzywami (w tym ogórkami, ziemniakami, marchwią, cebulą, pietruszką, kapustą białą, kapustą czerwoną, porem, burakiem czerwonym, selerem).
Prezesem Zarządu firmy A. była I. K., natomiast funkcję Wiceprezesa pełnił P. P. . W trakcie kontroli, na podstawie okazanych faktur VAT i faktur VAT RR, ustalono, że największym dostawcą ogórków do firmy A. sp. z o.o. był M. P. (rolnik ryczałtowy), a największym odbiorcą warzyw z tej firmy była firma B. , której właścicielem był M. P.. Podobnie przedstawiał się zakup i sprzedaż cebuli pomiędzy tymi podmiotami.
W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że M. P. (rolnik ryczałtowy i jednocześnie przedsiębiorca prowadzący firmę B. ) zna właścicieli A. sp. z o.o., bowiem prowadzi on działalność gospodarczą pod tym samym adresem co A. sp. z o.o., tj. G. 36C, [...-...] Ł.. M. P. wynajmuje też biuro i magazyn od firmy A., a jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą w tym samym zakresie co skarżąca, tj. handel hurtowy owocami i warzywami. Skarżąca nabywając towary (ogórki i cebulę) z gospodarstwa rolnego M. P. (rolnika ryczałtowego) wystawiała faktury VAT RR, uzyskując tym samym prawo do odliczenia podatku naliczonego widniejącego na tych dokumentach. Zakupiony przez skarżącą towar był tego samego dnia, bądź w odstępie kilku dni od jego nabycia, sprzedawany do firmy B. należącej do M. P.. Firma B. , jako czynny podatnik podatku od towarów i usług, miała prawo do odliczenia podatku naliczonego widniejącego w fakturach dokumentujących zakup warzyw. W tym samym czasie M. P. prowadził również gospodarstwo rolne (produkcja warzyw), wybierając status rolnika ryczałtowego, nie zobowiązanego do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzono, iż przekazanie przez M. P. własnych produktów rolnych na cele własnej działalności gospodarczej nie stanowiłoby odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT (art. 7 ust. 1), bowiem będąc ich właścicielem jednocześnie nie mógł przenieść prawa do rozporządzania tymi produktami jak właściciel, gdyż prawo to posiadał ciągle, w całym procesie wytwarzania oraz w efekcie końcowym. W związku z powyższym M. P. przekazując własne produkty rolne na cele prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w postaci firmy B. M. P., nie miałby prawa do wystawienia faktury VAT RR, o której mowa w art. 116 ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym zostałby pozbawiony możliwości odliczenia podatku naliczonego. Organ podatkowy I instancji uznał zatem, że sposób działania M. P., dokonującego sprzedaży własnych produktów rolnych na rzecz A. sp. z o.o., a następnie sposób działania skarżącej, dokonującej sprzedaży tych samych produktów rolnych na rzecz firmy B. M. P., która następnie sprzedawała ww. produkty na rzecz innych podmiotów, umożliwiała nie tylko odliczenie przez skarżącą zryczałtowanego podatku wynikającego z wystawionych faktur VAT RR, ale również odliczenie przez firmę B. M. P. podatku VAT wynikającego z faktur wystawionych przez stronę. Tym samym uznano, że skarżąca uczestniczyła w świadomych działaniach mających na celu uzyskanie korzyści podatkowych, przez co nadużyła prawa do odliczenia zryczałtowanego zwrotu podatku z wystawionych przez siebie faktur VAT RR w analizowanym okresie, w tej części, która była następnie przedmiotem sprzedaży na rzecz firmy B. M. P.. Organ podatkowy uznał, że następujące po sobie transakcje nabycia i sprzedaży produktów rolnych, mimo spełnienia wymogów formalnoprawnych, skutkowały uzyskaniem korzyści podatkowej, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem obowiązujących przepisów, gdyż dotyczyły czynności następujących w ramach nadużycia prawa. Zdaniem organu celem spornych transakcji było uzyskanie po stronie skarżącej spółki prawa do odliczenia zryczałtowanego zwrotu podatku z faktur dotyczących nabyć produktów warzywnych od M. P. - jako rolnika ryczałtowego, zaś po stronie M. P. możliwość odliczenia podatku VAT w wysokości 5%, wynikającego z wystawionych faktur VAT dotyczących sprzedaży tych samych warzyw przez skarżącą na rzecz firmy B. M. P.. Zdaniem organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie taki sposób działania, stanowił nadużycie prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o VAT.
W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łowiczu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał na treść art. 535 i art. 58 § 1 ustawy – Kodeks cywilny, a także art. 5 ust. 1, art. 6 pkt 2, art. 7 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT i stwierdził, że stan faktyczny rozpatrywanej sprawy wskazuje, że sporne transakcje spółki stanowią nadużycie prawa, a istotną rolę w tym procederze miała odgrywać skarżąca, jako tzw. ogniwo pośrednie pomiędzy rolnikiem ryczałtowym M. P. a firmą B. , również należącą do M. P.. Zdaniem organu odwoławczego wskazany przez organ I instancji sposób działania, polegający na sprzedaży towarów przez M. P., jako rolnika ryczałtowego, na rzecz skarżącej, a następnie sposób działania skarżącej, dokonującej sprzedaży tych samych produktów rolnych na rzecz firmy B. M. P., która dalej sprzedawała ww. produkty na rzecz innych podmiotów, umożliwiała nie tylko odliczenie przez A. sp. z o.o. zryczałtowanego podatku wynikającego z wystawionych faktur VAT RR, ale również odliczenie przez M. P. podatku VAT wynikającego z wystawionych przez skarżącą na jego rzecz faktur VAT. Organ odwoławczy nie uznał za przekonywujące twierdzeń pełnomocnika strony jakoby głównym powodem dostarczania ogórków do firmy A. była ich segregacja mająca się odbywać w tej firmie i stwierdził, że zaprezentowane stanowisko powstało na potrzeby prowadzonego postępowania. W konsekwencji powyższego organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut strony, dotyczący naruszenia art. 108 ust. 1, art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 ustawy o VAT, których zastosowanie stanowiło wynik uznania wskazanych transakcji za służące nadużyciu prawa.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi nie dopatrzył się również naruszenia przez organ I instancji reguł postępowania procesowego, uznając że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami a stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy, na podstawie wszystkich zebranych w sprawie dowodów.
Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że jako dowód w sprawie, do akt postępowania włączono kserokopie decyzji:
- Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 15.09.2019 r., nr 1001- IOV2.4103.83.2018.8.U28.SD, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT za 07/2017r., określenia wysokości zwrotu podatku VAT za 08, 09/2017 r. oraz orzekającej o obowiązku zapłaty podatku za 07,08,09/2017 r., ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za 08, 09/2017 r. dla A. Sp. z o.o.,
- Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęczycy z 16.09.2021 r., nr 1018-SPO.4103.37.2021.SZD, określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku VAT za 07, 08, 09/2017 r. dla M. P.,
- Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 17.06.2022r. nr 1001-1OV-2.4103.73.2021.21.U28.KŁ, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT za 07, 08, 09/2017 r. dla M. P..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wskazał następnie, że przedmiotowej sprawie ocena zaprezentowana przez organ I instancji pozostała spójna z oceną dokonaną przez organy podatkowe we włączonych decyzjach, a następnie, iż wyrokiem z 3 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 646/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. sp. z o.o. w analogicznym stanie prawnym dotyczącym podatku VAT za poszczególne miesiące 2017 r. (wyrok nieprawomocny).
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie strona podniosła zarzuty:
I. naruszenia przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 5 ust 4 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1221) – zwanej "ustawą o VAT", poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w odniesieniu do transakcji pomiędzy skarżącą a M. P., podczas gdy żadna z przesłanek warunkująca zastosowanie tych przepisów nie została spełniona;
2) art. 112b ust. 1 pkt 1 lit b) i c) ustawy o VAT poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w odniesieniu do transakcji pomiędzy skarżącą a M. P., podczas gdy przepis ten nie znajdował zastosowania;
3) art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) oraz pkt 3 ustawy o VAT poprzez bezpodstawne zakwestionowanie prawa skarżącej do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT RR wystawionych przez skarżącą w imieniu M. P. rolnika ryczałtowego, pomimo tego, że winien on być neutralny dla skarżącej;
II. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.
1) art. 191 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm., dalej: "o.p."), poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i arbitralnej mającej na celu dowiedzenie postawionej przez organ twierdzenia o nadużyciu prawa przez spółkę, w związku z tym naruszenie jednocześnie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
2) art. 122 w związku z art. 187 § 1 o.p., poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej, w wyniku niekompletnego zebrania i braku oceny materiału dowodowego w sprawie;
3) art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 w zw. z art. 124 o.p., poprzez:
a) brak wskazania dowodów, na których organ II Instancji oparł swoją decyzję, a którym dowodom oraz argumentom skarżącej odmówił wiarygodności;
b) brak pełnego uzasadnienia decyzji przez Dyrektora IAS, podczas gdy organ II Instancji w wydanej przez siebie decyzji winien w sposób kompletny przedstawić własne argumenty.
Jednocześnie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęczycy, umorzenie postępowania podatkowego w sprawie i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, w szczególności w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego są przedwczesne, bowiem ustalenia faktyczne jakich dokonał organ są błędne, gdyż pomijają dowody i twierdzenia przemawiające na korzyść skarżącej spółki. Innymi słowy uzasadnione są zarzuty naruszenia art. 191 w związku z art.121 § 1, art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 w związku z art.124 o.p. Wady te miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, nie można bowiem wykluczyć, że rozstrzygnięcie byłoby inne, gdy nie te wady.
Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 5 ust. 4 w związku z ust. 1 i ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ust. 4 tej ustawy, w przypadku wystąpienia nadużycia prawa dokonane czynności, o których mowa w ust.1 (odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terenie kraju), wywołują jedynie takie skutki podatkowe, jakie miałyby miejsce w przypadku odtworzenia sytuacji, która istniałaby w braku czynności stanowiących nadużycie prawa. Z kolei ust. 5 stanowi: przez nadużycie prawa rozumie się dokonanie czynności, o których mowa w ust. 1, w ramach transakcji, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.
Spór pomiędzy stronami postępowania sprowadza się do oceny, czy czynności wykonane pomiędzy rolnikiem ryczałtowym M. P. - dostawa ogórków i cebuli na rzecz A. spółki z o.o. i pomiędzy A. sp. z o.o., a B. M. P., a więc na rzecz podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (także cebuli i ogórków), miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, czy też stanowiły rzeczywiste czynności (nabywania, sortowania, obierania cebuli i sprzedaży warzyw). Zgodnie z twierdzeniami skarżącej, spółka dokonywała uszlachetnienia warzyw nabywanych od M. P. (sortowanie, obieranie i pakowanie) i taki towar już po uszlachetnieniu sprzedawała do B. M. P..
Organ odwoławczy wskazał, że o nadużyciu prawa przez skarżącą spółkę świadczy to, że zarówno B. M. P., jak i skarżąca spółka prowadziły taką samą działalność gospodarczą tj. hurtowy handel warzywami, pod tym samym adresem – G. 36c. Właścicielem nieruchomości była firma A. sp. z o.o., a firma B. M. P. wynajmowała od spółki biuro i magazyn. Ponadto obrót był szybki, A. nabywała od M. P. warzywa, i tego samego dnia lub w odstępie kilku dni je sprzedawała, w takich samych bądź w innych ilościach na rzecz B. . Poza tym pomiędzy zaangażowanymi w obrót warzywami podmiotami istniały związki osobiste – P. P. (wiceprezes zarządu A. sp. z o.o.) oraz I. K. (prezes zarządu A. sp. z o.o.) byli zatrudnieni w B. M. P.. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zacytował także fragmenty zeznań M. P. i I. K., która zajmowała się administracyjną częścią funkcjonowania spółki A.. Podniósł również, że P. P. (wiceprezes A. sp. z o.o.) zrezygnował z możliwości złożenia zeznań jak i wyjaśnień pisemnych.
Należy przede wszystkim wskazać, że organy pominęły te części zeznań M. P. i I. K., które wyjaśniały sens ekonomiczny handlu z M. P. i B Wobec tego, po pierwsze należy zauważyć, że M. P. w odpowiedział na pytanie organu, czy dokonywał transakcji z A. sp. z o.o. jako rolnik ryczałtowy i przedsiębiorca przyznał ten fakt i stwierdził, że przedmiotem transakcji była cebula żółta i czerwona oraz ogórki, które sprzedawał do A., i od tego podmiotu także nabywał te warzywa. Po drugie w zeznaniach z dnia 26 marca 2021 roku stwierdził, że towar, który sprzedawał z B. był zapakowany w worki BIG BAG lub worki raszlowe, ogórek był posegregowany na 3 klasy a cebula na dwie klasy, zapakowana w worki BIG BAG. Segregacji dokonywała A. sp. z o.o. Na to, że świadek przywoził do skarżącej spółki towar nieposegregowany wskazują następujące zeznania: "sprzedaję towar na rzecz A. ogórka, który jest nieposortowany, a oni sprzedają mi ogórek posortowany na klasy, bo ja towar ze swojej firmy muszę sprzedać posortowany. Cebulę sprzedaję do A. w łusce, a oni mi ją sprzedają obraną. Nie wiem, czy towar, który odkupowałem był tym, który na rzecz A. sprzedałem, jeśli chodzi o ogórka i cebulę. Chodzi o to, że ja nie posiadam maszyny sortującej warzywa i w związku z tym sprzedaję warzywa do A., a kupuję od nich tak jak zeznałem".
Z kolei I. K. (zeznania z dnia 15 kwietnia 2021 r.) na szczegółowe pytanie związane z okazanymi fakturami zakupu ogórków od M. P., a następnie sprzedaży ogórków do B. stwierdziła, że "nie ma sensu logicznego, tzn. łączenie faktur VAT RR z fakturą sprzedaży (dla B.), ponieważ to jest inny towar. Spółka ma wielu dostawców, od którego mogła kupić ten S., nie tylko Pan P. dostarcza towar, spółka współpracuje z wieloma innymi rolnikami (...) nie można sumować tego towaru na fakturach, ponieważ są inne rozmiary towaru w innych cenach. Taka analiza jest dla mnie bezzasadna i nawet gdyby Spółka sprzedawała ogórek p. M. P. do firmy B. tzw.kwaszeniak, czy konserwa, to nie znaczy, że jest to ten sam ogórek, który kupiła od p. P. rolnika ryczałtowego, ponieważ tak jak powiedziałam spółka współpracuje z wieloma rolnikami. Nigdy nie jest tak, że jest to takie samo warzywo w takim samym stanie". Ponadto przy okazji okazania jej poszczególnych faktur VAT RR zeznawała: "wynika, że po przesortowaniu przez Spółkę, wyszło, że przywiózł on...", następnie "wynika, że z danej partii towaru którą przywiózł p. P., po przesortowaniu przez spółkę, wyszło, że przywiózł on..."
Te fragmenty zeznań obu świadków, które zostały przez organ odwoławczy pominięte, wskazują na to, że warzywa, które dostarczał rolnik ryczałtowy M. P., w spółce A. były sortowane na klasy i pakowane, a cebula ponadto była obierana z łuski. Towar w takim stanie był sprzedawany do firmy B. M. P.. Oznacza to, że skarżąca wykonywała rzeczywiste (związane z działalnością gospodarczą) działania polegające na swoistym uszlachetnieniu towaru. Ponadto warzywa, które A. sprzedawał B. mogły nie być tymi samymi warzywami, które wcześniej nabyła od rolnika ryczałtowego M. P.. Z punktu widzenia M. P. opisane transakcje były uzasadnione tym, że nie posiadał on maszyny sortującej.
Organy pominęły także to, że w materiale dowodowym zebranym w sprawie znajdują się dowody nabycia urządzeń przeznaczonych do sortowania warzyw i obierania cebuli. Otóż skarżąca spółka nabyła od kontrahenta C. A. C. stół selekcyjny (faktura VAT nr [...] z dnia 30 sierpnia 2018 r.), który został wpisany do ewidencji środków trwałych pod pozycją 12, w łącznej kwocie 11.300 złotych, a w miesiącu lipcu spółka "poniosła pierwszą transzę za maszynę do obierania cebuli IMIZUNI". Nadto A. ponosiła wydatki związane z zatrudnieniem pracowników z Ukrainy. Skoro A. ponosiła wydatki na nabycie specjalistycznych urządzeń związanych z sortowaniem i obieraniem warzyw oraz z zatrudnieniem pracowników z Ukrainy, to twierdzenia M. P. i I. K. o pakowaniu, sortowaniu i obieraniu warzyw nabytych nabierają waloru wiarygodności.
Potwierdzeniem okoliczności braku tożsamości pomiędzy nabytym a następnie sprzedanym asortymentem warzyw są zestawienia ilościowe wynikające z dowodów źródłowych (faktur VAT RR i faktur VAT), dotyczące towarów nabywanych od M. P., a następnie sprzedawanych B. . I tak:
- czerwiec 2018 roku: M. P. sprzedaje w dniach 19, 24 i 27 czerwca 2018 roku 33.400 kg ogórka gruntowego, a na podstawie faktury z dnia 27 czerwca 2018 roku B. dokonuje zakupu 23.370 kg ogórka gruntowego,
- lipiec 2018 roku: M. P. na podstawie 17 faktur wystawionych pomiędzy 1 a 31 lipca 2018 roku sprzedaje A. 272.299 kg ogórka gruntowego, B. na podstawie dwóch faktur (wystawionych 24 i 26 lipca 2018 roku) kupuje od A. 123.710 kg ogórka gruntowego,
- sierpień 2018 roku: M. P. na podstawie 14 faktur wystawionych pomiędzy 1 sierpnia 2018 r. a 30 sierpnia 2018 r. sprzedaje A. 245.712 kg ogórka gruntowego, a B. na podstawie jednej faktury z dnia 31 sierpnia 2018 roku nabywa 47.790 kg ogórka gruntowego,
- listopad 2018 roku: M. P. na podstawie 14 faktur wystawionych pomiędzy 9 listopada 2018 roku, a 30 listopada 2018 roku i B. na podstawie 2 faktur wystawionych pomiędzy 19 i 20 listopada 2018 roku, sprzedali A. sp. z o.o. łącznie 101.585 kg cebuli, zaś A. sp. z o.o. na podstawie 4 faktur wystawionych w okresie od 14 listopada 2018 roku do 30 listopada 2018 roku sprzedała do B. 147.000 kg cebuli.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że obrót warzywami był szybki, bowiem A. sp. z o.o. sprzedawała do B. warzywa tego samego dnia lub w przeciągu kilku dni, a ponadto takie same lub różne ilości warzyw. W świetle powyższego zestawienia, które przecież zostało sporządzone przez organ podatkowy pierwszej instancji, wniosek ten jest dowolny. Jak wyżej wskazano, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi powołał także inne okoliczności, które jego zdaniem prowadziły do wniosku, że we wzajemnych relacjach pomiędzy opisanym trzema podmiotami dochodziło do nadużycia prawa (siedziba w tym samym miejscu, taki sam przedmiot działalności, bliskie relacje osobiste pomiędzy podmiotami). Okoliczności te są prawdziwe, niemniej nie mogą zastąpić dowodów, które w sposób przekonujący obalą twierdzenia skarżącej, że dokonywała sortowania, pakowania i obierania z łupin cebuli. Innymi słowy, że transakcje dokonywane w relacjach rolnik ryczałtowy M. P. -> A. sp. z o.o. -> B. realizowały cel gospodarczy opisany w art.15 ust. 2 ustawy VAT.
Również, jak wyżej wskazano, przedwczesne jest badanie, czy na skutek spornych transakcji A. sp. z o.o. i inne podmioty odniosły nienależną korzyść podatkową. Rozważanie tych okoliczności ma bowiem sens tylko wówczas, gdy w toku postępowania organy w sposób niebudzący wątpliwości udowodniłyby, że działania strony miały na celu zasadniczo osiągnięcie korzyści podatkowej. Na koniec należy wspomnieć, że zasady wiedzy i doświadczenia życiowego wskazują no to, że cena towaru w rodzaju warzyw i owoców popakowanych, posortowanych i obranych jest inna (wyższa) niż tego samego asortymentu nieposiadającego takich cech.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy odniosą się do wskazanych wyżej fragmentów zeznań I. K. oraz M. P., wyjaśnią jaki cel realizowała skarżąca nabywając stół sortujący oraz maszynę do obierania cebuli IMIZUNI, czym w ramach działalności A. sp. z o.o. zajmowali się pracownicy z Ukrainy (pracą w gospodarstwie rolnym, czy sortowaniem warzyw).Ponadto, jak się wydaje, celowe będzie ustalenie, czy skarżąca nabywała także opakowania do warzyw (BIG BAG i worki raszlowe) oraz czy przed nabyciem stołu do sortowania oraz maszyny IMIZUNI spółka posiadała urządzenia do sortowania, pakowania i obierania warzyw. Wreszcie sporządzą uzasadnienie odpowiadające wymogom opisanym w art. 210 § 1 pkt. 6 i § 4 o.p.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a należało uchylić zaskarżoną decyzję, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art.205 § 2 p.p.s.a
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI