I SA/Łd 885/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, która próbowała odliczyć podatek VAT od faktur wystawionych przez nieistniejącą firmę.
Podatniczka próbowała obniżyć podatek VAT należny o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu oleju napędowego, wystawionych przez firmę A spółkę z o.o. Okazało się jednak, że spółka ta była firmą nieistniejącą, nieprowadzącą działalności pod wskazanym adresem i niezarejestrowaną w urzędzie skarbowym. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, a WSA podtrzymał to stanowisko, uznając, że faktury od podmiotu nieistniejącego nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2003 r. w kwocie 8.661 zł. Podatniczka bezpodstawnie obniżyła podatek należny o kwotę 5.913,60 zł podatku naliczonego, wynikającego z faktur zakupu oleju napędowego wystawionych przez firmę A spółkę z o.o. z siedzibą w Warszawie. Ustalono, że spółka ta była firmą nieistniejącą, nieprowadzącą działalności pod wskazanym adresem, niezarejestrowaną w sądzie ani urzędzie skarbowym i nie składającą deklaracji VAT-7. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, powołując się na przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT. Podatniczka argumentowała, że decyzje organów naruszają wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2004 r., który uznał za niezgodne z konstytucją przepisy pozbawiające podatnika prawa do obniżenia podatku należnego na podstawie faktur niepotwierdzonych kopią u sprzedawcy, podkreślając, że ograniczenia praw podatnika mogą wynikać jedynie z ustawy. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że wyrok TK nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczył innych przepisów, a podstawą decyzji organów były przepisy ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że faktury od podmiotu nieistniejącego nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, co jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury wystawione przez podmiot nieistniejący i nieuprawniony do ich wystawienia nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że posiadanie faktur od podmiotu, którego istnienia nie ustalono, nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego. Podkreślono, że konstrukcja podatku VAT zakłada, iż nabywca nie ma prawa odliczyć podatku naliczonego, jeśli zbywca nie zapłacił podatku należnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 10 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 27 § 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Pomocnicze
O.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § 1-4
Ordynacja podatkowa
rozp. MF § 34
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozp. MF art. 48 § 4
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozp. MF art. 48 § 4
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, w przeciwieństwie do par. 48 ust. 4 pkt 2, który był przedmiotem wyroku TK.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury zakupu oleju napędowego pochodziły od podmiotu nieistniejącego, co uniemożliwiało obniżenie podatku należnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył innych przepisów rozporządzenia wykonawczego i nie miał zastosowania w sprawie. Podstawą prawną decyzji były przepisy ustawy o VAT, a nie wyłącznie przepisy rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Decyzje organów podatkowych zostały wydane z naruszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.04.2004 r. Ograniczenia praw podatnika mogą nastąpić jedynie w ustawie, nie zaś w rozporządzeniu.
Godne uwagi sformułowania
faktury wystawione przez podmiot nieistniejący i nieuprawniony do ich wystawienia nie mogą stanowić podstawy do obniżania podatku należnego podstawową zasadą podatku od towarów i usług jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jeśli zbywca towaru nie zapłaci /nie rozliczy/ podatku należnego, to nabywca nie ma prawa odliczyć takiego podatku naliczonego odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący czy niezarejestrowany jest niedopuszczalne
Skład orzekający
J. Brolik
przewodniczący
A. Wrzesińska-Nowacka
członek
P. Kiss
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że odliczenie VAT od faktur wystawionych przez nieistniejący podmiot jest niedopuszczalne, nawet w kontekście zmian prawnych i orzecznictwa TK."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2003 roku. Interpretacja przepisów rozporządzenia wykonawczego może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa VAT dotyczącą odliczania podatku naliczonego i stanowi przykład, jak sądy interpretują przepisy w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
“Odliczenie VAT od fikcyjnej firmy? Sąd wyjaśnia, dlaczego to niemożliwe.”
Dane finansowe
WPS: 5913,6 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 885/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-02-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Aleksandra Wrzesińska-Nowacka Jacek Brolik /przewodniczący/ Piotr Kiss /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 686/05 - Postanowienie NSA z 2006-03-07 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie NSA A. Wrzesińska-Nowacka, P. Kiss (spr.), Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2003 r. oddala skargę. Uzasadnienie I S.A./Łd 885/04 U Z A S A D N I E N I E Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...], wydaną z powołaniem się na przepisy m.in. art. 207, art.21 par. 1 i 3, art. 53 par.1-4 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./, art. 10 ust.2, art.19 ust.1 i art. 27 ust. 4 ustawy z dn.08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm./ oraz par.34 i par.48 ust.4 pkt 1 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dn.22.03.2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 27, poz.268 ze zm./ określił dla A. K., prowadzącej działalność gospodarczą w ramach stacji paliw w K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2003r., podlegające wpłacie do urzędu skarbowego w kwocie 8.661 zł. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na ustalenia przeprowadzonej w firmie strony kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług stwierdził m.in., że w rozliczeniu za miesiąc luty 2003r. podatniczka bezpodstawnie dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego w ogólnej wysokości 5.913,60 zł wynikającego z trzech wskazanych faktur zakupu oleju napędowego, wystawionych przez firmę A spółkę z o.o. z siedzibą w W., ul. A 18/210, która to spółka była firmą nieistniejącą. W powyższym zakresie organ powołał się na pisemne informacje otrzymane od miejscowo właściwego dla wymienionej spółki Pierwszego Urzędu Skarbowego W.-Ś., z których wynika, że spółka z o.o. A : - nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem, - nie figuruje w ewidencji Sądu Rejonowego w W. ani też nie została zarejestrowana jako podatnik w tamt. Urzędzie Skarbowym, - w latach 2002 – 2003 nie składała w tamt. Urzędzie Skarbowym deklaracji VAT-7. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ stwierdził, iż zgodnie z powołanymi w sentencji decyzji przepisami rozporządzenia wykonawczego do ustawy o podatku od towarów i usług, faktury wystawione przez podmiot nieistniejący i nieuprawniony do ich wystawienia nie mogą stanowić podstawy do obniżania podatku należnego. Decyzja organu zawiera również szczegółowe rozliczenie podatku od towarów i usług za rozpatrywany okres podatkowy. W krótkim odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka wnosząc o jej uchylenie w całości powołała się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2004r. uznające za niezgodne z konstytucją przepis rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług /Dz.U. z 2002r. nr 27, poz. 268 ze zm./ pozbawiający podatnika prawa do skorzystania z możliwości obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na podstawie faktur zakupu nie potwierdzonych kopią u sprzedawcy. Skarżąca podniosła, że w powyższym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny dodatkowo podkreślił również, iż wszelkie ograniczenia praw podatnika mogą nastąpić jedynie w ustawie, nie zaś w rozporządzeniu. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, iż faktury nabycia towarów pochodzące od podmiotów nieistniejących i nieuprawnionych do ich wystawiania nie mogą stanowić podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego, o którym mowa w art.19 ust.1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z powołanymi w decyzji organu pierwszej instancji przepisami rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dn.22.03.2002r. do wystawiania faktur VAT uprawnieni są tylko zarejestrowani podatnicy podatku od towarów i usług, a faktury pochodzące od podmiotów nieistniejących lub nieuprawnionych do ich wystawiania nie mogą stanowić podstawy do obniżania podatku należnego. W odniesieniu się do powołania się strony na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dn.27.04.2004r. organ stwierdził, że w powyższym wyroku orzeczono o niezgodności z art.92 ust.1 i art.217 Konstytucji RP jedynie przepisu par.48 ust.4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dn.22.03.2004r., który to przepis nie miał w tej sprawie zastosowania. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze A. K. powtórzyła swój zarzut, iż decyzja organu pierwszej instancji, utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji została wydana z naruszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dn.27.04.2004r., w którym stwierdzono m.in., że wszelkie ograniczenia praw podatnika mogą nastąpić jedynie w ustawie, nie zaś w rozporządzeniu. Zdaniem skarżącej wydane w stosunku do niej decyzje organów podatkowych zostały wydane na podstawie przepisów wskazanego rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dn.22.03.2002r., co jest niezgodne z powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo stwierdził, że podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji był art.10 ust.2 ustawy o podatku od towarów oraz powtórzył, iż powołany przez skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dn.27.04.2004r. nie dotyczył przepisów rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dn.22.03.2002r., o których mowa w decyzjach organów podatkowych obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z zebranego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego, nie kwestionowanego w tym zakresie przez stronę skarżącą wynika, że skarżąca, będąca podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu prowadzenia stacji paliw w K. w rozliczeniu tego podatku za miesiąc luty 2003r. dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego w łącznej wysokości 5.913,60 zł wynikające z trzech wskazanych faktur zakupu oleju napędowego, wystawionych przez firmę A spółkę z o.o. z siedzibą w W., ul. A 18/210. Okolicznością niekwestionowaną, wynikającą z ustaleń kontrolnych Pierwszego Urzędu Skarbowego W.-Ś., właściwego miejscowo dla spółki A jest również fakt, iż wymieniona spółka nie prowadziła działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, nie figurowała w ewidencji Sadu Rejonowego w W. oraz właściwego urzędu skarbowego i nie składała w tym urzędzie w latach 2002-2003 deklaracji podatkowych VAT-7, a więc była firmą nieistniejącą pod względem podatkowoprawnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż posiadane przez skarżącą faktury zakupu oleju napędowego, pochodzące od podmiotu, którego istnienia nie ustalono nie mogą stanowić podstawy do skorzystania przez skarżącą z uprawnienia przewidzianego w art.19 ust.1 ustawy z dn.08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm./ tj. do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego z takich faktur. W odniesieniu się do zarzutu skargi powołującej się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dn.27.04.2004r. sygn. akt K 24/3 /opubl. W OTK –A 2004/4/33/ należy przede wszystkim stwierdzić, iż wymieniony wyrok dotyczył stwierdzenia niezgodności z przepisami Konstytucji RP art.32a ustawy o podatku od towarów i usług oraz par.48 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dn.22.03.2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 27, poz.268 ze zm./, które to przepisy podatkowe nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Nie można również podzielić poglądu skargi, iż decyzja organu pierwszej instancji oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu drugiej instancji zostały wydane na podstawie wskazanego przepisu wymienionego rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów, który to przepis według skarżącej wprowadził ograniczenie jej prawa do przedmiotowego obniżenia podatku należnego za rozpatrywany okres podatkowy. Jak bowiem wynika z treści decyzji organu pierwszej instancji zasadniczą podstawą prawną jej wydania był art. 10 ust. 2 oraz art.19 ust.1 i art.27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Powołanie w decyzji obok wymienionych przepisów ustawy dodatkowo także przepisów rozporządzenia wykonawczego, mających zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego nie można uznać za nieprawidłowość, mogącą w szczególności powodować uznanie takiej decyzji za niezgodną z prawem. Na podstawie analizy i wykładni przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy stwierdzić, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądowym, w tym również Trybunału Konstytucyjnego /por. np. wyrok Trybunału z dn.16.06.1998r. sygn. U 9/97, opubl. W OTK 1998/4/51/, iż podstawową zasadą podatku od towarów i usług jest prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług /art. 19 ust. 1 ustawy/, który to podatek został we wcześniejszej fazie obrotu zapłacony /rozliczony/ przez zbywcę. Sąd administracyjny w wielu wyrokach stwierdzał w sposób wyraźny, że z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że jeśli zbywca towaru nie zapłaci /nie rozliczy/ podatku należnego, to nabywca nie ma prawa odliczyć takiego podatku naliczonego i powszechnie przyjmuje się stanowisko, iż odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący czy niezarejestrowany jest niedopuszczalne /por. wyrok NSA z dn.22.08.2002r. sygn. akt III S.A. 95/01, opubl. W M.Podat. 2002/9/2 lub wyrok WSA w W-wie z dn.07.06.2004r. sygn. akt III S.A. 593/03, opubl. W Mon. Pr.Celn. 2004 nr 8 str.376/. W zakresie powyższego stanowiska nie może mieć istotnego znaczenia podniesiona na rozprawie przed Sądem argumentacja pełnomocnika skarżącej, iż przedmiotowy towar /olej napędowy/ nabyty przez skarżącą od firmy A w wyniku dalszego zbycia spowodował wystąpienie opodatkowanego obrotu. Przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest bowiem odrębnie każda czynność prawna podlegająca temu podatkowi, w związku z czym opodatkowanie dalszego obrotu przedmiotowym towarem nie może mieć istotnego wpływu na możliwość dokonania przez skarżącą odliczenia podatku naliczonego wynikającego z wcześniejszej czynności dotyczącej nabycia tego towaru od nieistniejącego podmiotu. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ należało skargę oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI