I SA/Łd 880/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą zwrotu akcyzy, opłaty paliwowej i emisyjnej, uznając prymat umowy międzynarodowej nad rozporządzeniem wykonawczym w kwestii uprawnień do zwolnień podatkowych.
Spółka Centrum A domagała się zwrotu zapłaconej akcyzy, opłaty paliwowej i emisyjnej, argumentując, że dostarcza paliwo dla sił zbrojnych USA na podstawie umowy międzynarodowej. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając, że spółka nie spełnia kryteriów wykonawcy kontraktowego USA określonych w rozporządzeniu wykonawczym. WSA w Łodzi uchylił decyzję organów, stwierdzając, że umowa międzynarodowa (EDCA) przyznaje prawo do zwolnień również wykonawcom kontraktowym, a nie tylko wykonawcom kontraktowym USA, co wynika z zasady prymatu prawa międzynarodowego nad prawem krajowym niższej rangi.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki Centrum A Sp. j. o zwrot zapłaconej akcyzy, opłaty paliwowej i emisyjnej, poniesionych w związku z dostawami paliwa dla sił zbrojnych USA. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, opierając się na rozporządzeniu Ministra Finansów, które ograniczało prawo do zwolnienia do tzw. wykonawców kontraktowych USA. Spółka argumentowała, że zgodnie z umową międzynarodową (Umowa między Rządem RP a Rządem USA o wzmocnionej współpracy obronnej z 2020 r.), prawo do zwolnienia przysługuje również wykonawcom kontraktowym, nieposiadającym statusu wykonawcy kontraktowego USA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przychylił się do stanowiska spółki. Sąd podkreślił, że ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią część krajowego porządku prawnego i mają pierwszeństwo przed ustawami, a tym bardziej przed aktami wykonawczymi, w przypadku kolizji. W ocenie Sądu, rozporządzenie wykonawcze było sprzeczne z postanowieniami umowy międzynarodowej, która przyznawała szersze uprawnienia do zwolnień podatkowych. Sąd uznał, że błędna interpretacja przepisów przez organy naruszyła zasadę prymatu prawa międzynarodowego oraz zasadę równości wobec prawa. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonawca kontraktowy, nawet nieposiadający statusu wykonawcy kontraktowego USA, ma prawo do zwrotu podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i emisyjnej, jeśli spełnia warunki wynikające z umowy międzynarodowej, która ma pierwszeństwo przed krajowym rozporządzeniem wykonawczym ograniczającym to prawo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa międzynarodowa (EDCA) przyznaje prawo do zwolnień podatkowych (w tym poprzez zwrot zapłaconego podatku) zarówno wykonawcom kontraktowym USA, jak i innym wykonawcom kontraktowym dostarczającym towary lub usługi na rzecz sił zbrojnych USA. Rozporządzenie wykonawcze, które ograniczało to prawo wyłącznie do wykonawców kontraktowych USA, było sprzeczne z umową międzynarodową i jako akt niższego rzędu powinno zostać pominięte.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
Umowa EDCA art. 19 § ust. 1-2
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej
Przepisy te przewidują zwolnienie od podatku akcyzowego i innych danin publicznych towarów importowanych albo nabywanych przez siły zbrojne USA lub na ich rzecz do ich wyłącznego użytku. Zwolnienie to ma charakter przedmiotowy i nie określa kręgu podmiotów uprawnionych, co oznacza, że uprawnione są siły zbrojne USA oraz inne podmioty dokonujące nabycia na ich rzecz. Umowa zawiera definicje wykonawcy kontraktowego i wykonawcy kontraktowego USA, którzy mogą ubiegać się o zwolnienie.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1-2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy określające status prawny umów międzynarodowych w krajowym porządku prawnym, w tym zasadę ich bezpośredniego stosowania i pierwszeństwa przed ustawami w przypadku kolizji.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa, naruszona przez dyskryminujące stanowisko organów podatkowych.
Pomocnicze
Umowa EDCA art. 2 § lit. e-f
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej
Definicje wykonawcy kontraktowego i wykonawcy kontraktowego USA, kluczowe dla rozróżnienia podmiotów uprawnionych do zwolnień podatkowych.
Umowa EDCA art. 37 § ust. 3-4
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej
Przepisy dotyczące uchylenia poprzedniej umowy i utrzymania w mocy porozumienia wykonawczego w zakresie niebędącym sprzecznym z nową umową.
Rozporządzenie MF art. 37 § ust.1 pkt 1-2
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 czerwca 2021 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego
Przepisy, które organy podatkowe błędnie uznały za podstawę odmowy zwrotu, ograniczając prawo do zwolnienia jedynie do wykonawców kontraktowych USA.
Porozumienie wykonawcze art. 3 § ust.1
Porozumienie wykonawcze między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o statusie sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącego zwolnień podatkowych dla celów oficjalnych
Przepis wskazujący, że zwolnienie poprzez zwrot zapłaconych podatków następuje na wniosek sił zbrojnych USA lub wykonawcy kontraktowego sił zbrojnych USA, co organy błędnie zinterpretowały jako wyłączność dla wykonawców kontraktowych USA.
u.p.akc. art. 31 § ust. 6
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.akc. art. 39 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.akc. art. 113 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.akc. art. 31 § ust. 6
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.akc. art. 39 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.akc. art. 113 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Dz. U. z 2020r., poz. 1827
Ustawa z dnia 17 września 2020 r. o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej, podpisanej w Warszawie dnia 15 sierpnia 2020 r.
u.p.d.o.f. art. 21 § pkt 46c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zmiana wprowadzająca zwolnienie od podatku dochodowego dla dochodów uzyskanych przez wykonawcę kontraktowego w rozumieniu umowy EDCA.
k.p.a. art. 121
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2018 r. poz. 265 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa międzynarodowa (EDCA) ma pierwszeństwo przed krajowym rozporządzeniem wykonawczym w kwestii zwolnień podatkowych. Prawo do zwolnienia podatkowego przysługuje wykonawcom kontraktowym, nie tylko wykonawcom kontraktowym USA. Odmowa zwrotu podatku narusza zasadę równości wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na § 37 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia MF, ograniczająca prawo do zwolnienia do wykonawców kontraktowych USA. Interpretacja art. 3 ust. 1 Porozumienia wykonawczego jako wyłączającego prawo do zwrotu dla polskich wykonawców kontraktowych.
Godne uwagi sformułowania
ratyfikowana umowa międzynarodowa ... stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą a maiori ad minus umowa ta musi mieć pierwszeństwo w razie sprzeczności z aktem podustawowym zasada o pominięciu aktu niższego rzędu winna zawsze znajdować zastosowanie w procesie stosowania prawa stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa
Skład orzekający
Ewa Cisowska-Sakrajda
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Grzegorczyk-Drozda
członek
Tomasz Furmanek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu umów międzynarodowych nad krajowymi przepisami wykonawczymi w zakresie zwolnień podatkowych dla dostaw na rzecz sił zbrojnych USA oraz zasady równości wobec prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dostaw na rzecz sił zbrojnych USA na podstawie umowy EDCA i jej porozumień wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawnych związanych z prymatem prawa międzynarodowego nad krajowym oraz równością wobec prawa w kontekście umów wojskowych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i międzynarodowym.
“Umowa międzynarodowa ważniejsza niż polskie rozporządzenie: WSA w Łodzi o zwrocie akcyzy dla dostaw dla wojsk USA.”
Dane finansowe
WPS: 427 082 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 880/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-03-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Cisowska-Sakrajda /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Grzegorczyk-Drozda Tomasz Furmanek Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2153 art. 2 lit. e-f, art. 19 ust. 1-2, art. 37 ust. 3-4 Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej, podpisana w Warszawie dnia 15 sierpnia 2020 r. Dz.U. 2021 poz 1178 par. 37 ust.1 pkt 1-2 Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 czerwca 2021 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego Dz.U. 2015 poz 817 art. 3 ust. 1 Porozumienie wykonawcze między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o statusie sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącego zwolnień podatkowych dla celów oficjalnych podpisane w Warszawie dnia 27 kwietnia 2015 r. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 32 ust. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2024 r. sprawy ze skargi Centrum A Spółki jawnej z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 13 października 2023 r. nr 1001-IOA.4105.12.2023.9.JS w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego oraz opłat paliwowej i emisyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 16739 (szesnaście tysięcy siedemset trzydzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia 13 października 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 18 maja 2023 r. odmawiającą Centrum A Spółka jawna z siedzibą w G. zwrotu akcyzy w wysokości 427.082,00 zł, opłaty paliwowej w wysokości 137.292,00 zł oraz opłaty emisyjnej w wysokości 29.454,00 zł zapłaconych przez wykonawcę kontraktowego W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor wskazał, że spółka wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2023 r. zwróciła się o zwrot zapłaconej kwoty akcyzy, opłaty paliwowej i opłaty emisyjnej przez wykonawcę kontraktowego, w związku z Porozumieniem Wykonawczym między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki do Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o statusie sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącego zwolnień podatkowych dla celów oficjalnych, podpisanym w Warszawie dnia 27 kwietnia 2015 r. Spółka jest podmiotem krajowym, zajmującym się działalnością handlową, m.in. sprzedażą detaliczną i hurtową paliw. Spółka realizuje dostawy paliw na rzecz sił zbrojnych USA, na podstawie kontraktu znak: [...] i [...]. Do wniosku o zwrot zapłaconej kwoty akcyzy przez wykonawcę kontraktowego, spółka dołączyła kopie: wykazu towarów i usług sprzedanych do armii Stanów Zjednoczonych USA, zestawienie ilości sprzedanych wyrobów akcyzowych do armii Stanów Zjednoczonych, kontrakty [...] i [...], kserokopie dwóch świadectw zwolnienia z podatku VAT i podatku akcyzowego zgodnie z art. 18 ust. 3 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki, faktur zakupu oleju napędowego oraz faktury sprzedaży oleju napędowego. Spółka – jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji - nie posiada statusu wykonawcy kontraktowego USA i tym samym nie spełnia podstawowego kryterium wskazanego w treści § 37 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 czerwca 2021 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1178) uprawniającego do uzyskania zwrotu akcyzy zapłaconej na terenie kraju. Zdaniem Dyrektora, spółka jako wykonawca kontraktowy działający w stosunkach pomiędzy prowadzącym skład podatkowy a siłami zbrojnymi USA - chcąc skorzystać ze zwolnienia akcyzowego - powinna postępować w sposób uregulowany przez przepisy ustawy o podatku akcyzowym odnoszące się do składu podatkowego i procedury zawieszenia poboru akcyzy (zwolnienie bezpośrednie). Podzielił pogląd orzecznictwa sądowego w tej kwestii stwierdzając, że umowa ta oraz porozumienie nie dają spółce żadnego dodatkowego uprawnienia, ani też szczególnego obowiązku. Przepisy umowy i porozumienia nie regulują w sposób odmienny od ustawy o podatku akcyzowym możliwości stosowania zwolnień. Dodatkowo wskazują procedurę wystawiania określonych dokumentów i formularzy, które muszą być przedłożone, aby można było zastosować zwolnienie. Zgodnie z art. 19 ust. 2 umowy świadectwo zwolnienia jedynie potwierdza sam fakt transakcji. Jak wynika z treści zawartego porozumienia wykonawczego, świadectwo będzie rozumiane wyłącznie jako potwierdzenie, że zostały spełnione warunki dla zwolnienia z podatku. Świadectwo zwolnienia jest jedynie dokumentem, który potwierdza, że określona jednostka sił zbrojnych USA jako uprawniony podmiot dokonała nabycia określonej partii wyrobów akcyzowych zwolnionych z akcyzy. Prawo do zwrotu akcyzy przysługujezatem wykonawcy kontraktowemu USA (czyli podmiotowi z art. 2 lit. f) umowy EDCA), nie zaś wykonawcy kontraktowemu (art. 2 lit. e) umowy EDCA), co wynika z literalnego brzmienia przepisów rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego wydanego na podstawie art. 31 ust. 6, art. 39 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Dyrektor wskazał, że w przypadku zwolnień od akcyzy wyrobów akcyzowych nabywanych ze składów podatkowych (§ 37 rozporządzenia) przyjęto konstrukcję, że czynności objęte zwolnieniem będą dokonywane przez "siły zbrojne Stanów Zjednoczonych Ameryki lub na ich rzecz", bez wskazywania "wykonawców kontraktowych Stanów Zjednoczonych". Natomiast w sytuacji, kiedy zwolnienie realizowane jest przez zwrot podatku, to zgodnie z art. 3 Porozumienia siły zbrojne Stanów Zjednoczonych Ameryki lub "wykonawca kontraktowy Stanów Zjednoczonych" mogą złożyć wniosek o zwrot zapłaconych podatków. W związku z powyższym, w przepisach rozporządzenia, przyjęte zostało, iż "wykonawca kontraktowy Stanów Zjednoczonych" występuje wyłącznie w sytuacji, gdy zwolnienie od akcyzy, w przypadku sprzedaży na terytorium kraju, realizowane jest przez zwrot podatku. Dyrektor stwierdził, że zrównanie pojęć wykonawcy kontraktowego sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych z pojęciem wykonawcy kontraktowego USA zawarte zostało w § 2 ust. 20 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług siłom zbrojnym, wielonarodowym kwaterom i dowództwom, towarzyszącemu im personelowi cywilnemu, członkom ich rodzin oraz jednostkom dokonującym nabycia towarów lub usług na rzecz sił zbrojnych (Dz. U. 2022 poz. 1380). Ponadto podkreślił, że jak wynika z akt sprawy, spółka oświadczyła w treści odwołania, że w odniesieniu do przedmiotowych dostaw paliwa nie będzie posiadać statusu wykonawcy kontraktowego USA, stąd też organ odwoławczy nie badał tej kwestii. Tym samym wnioskodawca posiadając status wykonawcy kontraktowego, wyprowadzając wyroby akcyzowe z cudzego składu podatkowego do sił zbrojnych USA z zapłaconą akcyzą, dysponując dokumentami, o których mowa w art. 19 ust. 3 umowy EDCA, (transakcja jest potwierdzona dokumentem wystawionym przez siły zbrojne USA, którym jest świadectwo zwolnienia z podatku), nie będzie miał prawa ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego w cenie paliwa zakupionego na rzecz sił zbrojnych USA. W świetle powyższego, dostawy paliwa ze składu podatkowego na rzecz sił zbrojnych USA realizowane przez podmiot niebędący właścicielem składu podatkowego, z którego te paliwa będą wyprowadzane, nie podlegają zwolnieniu w trybie określnym w § 41 rozporządzenia. W skardze na tą decyzję spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Spółka podniosła zarzuty naruszenia: - art. 19 ust. 2 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej z dnia 15 sierpnia 2020 r.; 1) art. 9 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 19 ust. 2 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej; 2) art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym; 3) art. 121 i art. 122 o.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej poprzez uznanie, iż spółka nie jest uprawniona do zwrotu podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz opłaty emisyjnej w związku z realizacją dostaw na rzecz sil zbrojnych Stanów Zjednoczonych - niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego; - pominięcie ratio legis przepisów. W odpowiedzi na tę skargę Dyrektor uznał podniesione zarzuty za bezpodstawne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając w trybie uproszczonym w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, organy naruszyły bowiem przepisy prawa materialnego poprzez błędną ich interpretację i wadliwe zastosowanie w niespornych okolicznościach faktycznych. Przede wszystkim Sąd zauważa, że zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji RP Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Z kolei w myśl ust. 2 tego przepisu umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. W kontekście treści tych przepisów w doktrynie i judykaturze nie budzi wątpliwości, że ratyfikowane umowy międzynarodowe stają się częścią krajowego systemu prawa (jako źródła prawa powszechnie obowiązującego – zob. art. 87 ust. 1 Konstytucji) po ich ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Ogłoszenie tych umów ma następować w trybie właściwym dla ogłaszania ustaw (art. 88 ust. 3 Konstytucji). Publikacja ratyfikowanej umowy międzynarodowej w dzienniku urzędowym wywołuje ten skutek, że jej postanowienia można stosować bezpośrednio w stosunkach wewnętrznych w państwie, bez potrzeby wydawania aktów implementujących. Bezpośrednie stosowanie ratyfikowanej umowy międzynarodowej, podobnie jak Konstytucji (art. 8 ust. 2), polega na podejmowaniu wprost na jej podstawie (bez pośrednictwa aktu prawa wewnętrznego) aktów jednostkowych i konkretnych oraz ogólnych aktów stosowania prawa. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie lub referendum ogólnokrajowym (art. 91 ust. 2 w zw. z art. 89 i 90 Konstytucji), ma pierwszeństwo w wypadku kolizji z ustawami. Kolizja dotyczy przede wszystkim niezgodności treściowej umowy międzynarodowej i ustawy i stwierdza się ją w toku stosowania prawa (zwłaszcza przed sądem); ustawa pozostająca w kolizji nie traci mocy obowiązującej, ale jest pomijana i w jej miejsce stosuje się odpowiednie samowykonalne unormowania umowy międzynarodowej. Jak wskazuje się w piśmiennictwie: "zasada pierwszeństwa umów ma walor zasady konstytucyjnej podlegającej bezpośredniemu stosowaniu; nie wynika z transformacji umowy w prawo wewnętrzne, chociaż umowa wymaga ratyfikacji za zgodą ustawy. Pierwszeństwo przed daną ustawą umowy mają mieć tylko wtedy, «jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową», tzn. w sytuacji niezgodności przepisów ustawy z umową międzynarodową". Zasada pierwszeństwa umowy nie ma zastosowania jedynie w wypadku kolizji z Konstytucją (tak wyroki TK – P 1/05, K 18/04, K 32/09, Komentarz do art. 91 Konstytucji RP pod redakcją Piotra Tulei Lex 2023). Opisana wyżej zasada ma kluczowe znacznie w rozpoznawanej sprawie. Doszło w niej bowiem do niezgodności umowy zawartej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej z dnia 15 sierpnia 2020r. ratyfikowanej na podstawie ustawy z dnia 17 września 2020r. o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej, podpisanej w Warszawie dnia 15 sierpnia 2020 r. (Dz. U. z 2020r., poz. 1827) i rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszu i Polityki Regionalnej z dnia 28 czerwca 2021r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego wydanego na podstawie art. 31 ust. 6, art. 39 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 113 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2020r., poz. 722 ze zmianami) opublikowanego w Dz. U. z 2021r., poz. 1178. Z jednej strony bowiem art. 19 ust. 1 i ust. 2 umowy z dnia 15 sierpnia 2020r. przewiduje zwolnienie od podatku akcyzowego i innych danin publicznych towarów importowanych albo nabywanych przez siły zbrojne USA lub na ich rzecz do ich wyłącznego użytku. Zwolnienie to ma charakter przedmiotowy i nie określa kręgu podmiotów uprawnionych. Oznacza to, że uprawnione do zwolnienia są siły zbrojne USA oraz inne podmioty, które dokonują nabycia lub importu towarów i usług na rzecz sił zbrojnych USA do ich wyłącznego użytku, spełniające warunki wynikające z powołanych zapisów umowy bez ograniczeń. Zważyć przy tym należy, że strona skarżąca ubiega się w tej sprawie o zwolnienie realizowane poprzez zwrot zapłaconej akcyzy, którego regulacja jest zawarta w zdaniu ostatnim, którego redakcja wskazuje, że dotyczy przypadków określonych w ust. 1 i 2. Zgodnie z powołanym zapisem w pozostałych przypadkach zwolnienie realizowane jest poprzez zwrot podatku zapłaconego w danym kwartale. Zwrot jest dokonywany w terminie trzydziestu (30) dni od otrzymania przez organ podatkowy Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o taki zwrot. Zaprezentowana treść art. 19 ust.1 i 2 jest istotna dla rozstrzygnięcia jako, że wskazana umowa zawiera w art. 2 pkt e) i f) definicje wykonawcy kontraktowego i wykonawcy kontraktowego USA, którzy mogą ubiegać się o przyznanie zwolnienia, gdyż zgodnie z umową mogą realizować dostawy na rzecz sił zbrojnych USA do ich wyłącznego użytku. Zgodnie z art. 2 pkt e) wykonawca kontraktowy oznacza osobę fizyczną, która nie jest członkiem sił zbrojnych ani personelu cywilnego, osobę prawną albo inny podmiot posiadający zdolność prawną, dostarczający towary lub świadczący usługi siłom zbrojnym USA na podstawie umowy lub umowy o podwykonawstwo zawartej z siłami zbrojnymi USA lub na ich rzecz. Z kolei w myśl art. 2 pkt f) wykonawca kontraktowy USA to osoba fizyczna, która nie jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest osobą zamieszkałą na stałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub osobę prawną, która nie jest zarejestrowana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz jest obecna na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu dostarczania towarów i świadczenia usług siłom zbrojnym USA na podstawie umowy zawartej z siłami zbrojnymi USA lub na ich rzecz. Umowa określa status wykonawców kontraktowych i wykonawców kontraktowych USA (art. 34) oraz reguluje poszczególne sfery ich aktywności (np. art. 3 ust. 2 - 6, art. 27 ust. 3), jednak nie nadaje jednej z omawianych grup uprzywilejowanej pozycji w kwestii zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i 2. Z powyższych względów uprawnione jest przyjęcie, że w świetle treści art. 19 ust. 1 i 2 wskazanej umowy uprawnionymi do zwolnienia są zarówno wykonawcy kontraktowi USA, jak i wykonawcy kontraktowi nie mający statusu wykonawców kontraktowych USA. Z drugiej strony § 37 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2021r., na który powołują się organy odmawiając spółce skarżącej prawa do zwolnienia wskazuje, że zwolnienie to, poza siłami zbrojnymi USA przysługuje jedynie wykonawcom kontraktowym USA. Zachodzi więc oczywista sprzeczność między treścią umowy międzynarodowej i aktu prawnego rangi podustawowej. Skoro zatem art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w sytuacji sprzeczności między umową międzynarodową i ustawą wewnętrzną nakazuje dać prymat umowie, to a maiori ad minus umowa ta musi mieć pierwszeństwo w razie sprzeczności z aktem podustawowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie znajdzie zasada lex superior derogat legi inferiori, która pozwala pominąć § 37 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego z dnia 28 czerwca 2021r. w procesie wykładni prawa. Sąd wyraża wobec tego przekonanie, że zasada o pominięciu aktu niższego rzędu winna zawsze znajdować zastosowanie w procesie stosowania prawa, w tym także przez organy podatkowe, zaś brak jej dostrzeżenia w rozpoznawanej sprawie świadczy o wadliwości zaskarżonej decyzji i konieczności jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Powyższego stanowiska nie jest w stanie zniweczyć podnoszona przez organy podatkowe okoliczność, że art. 3 ust. 1 Porozumienia wykonawczego między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o statusie sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącego zwolnień podatkowych dla celów oficjalnych z dnia 27 kwietnia 1015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 817) przewiduje, że zwolnienie poprzez zwrot zapłaconych podatków następuje na wniosek sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych lub wykonawcy kontraktowego sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych, co zdaniem organów oznacza, że w rozpoznawanej sprawie spółce skarżącej będącej wykonawcą kontraktowym nie przysługuje takie uprawnienie. Po pierwsze powyższe Porozumienie wykonawcze należy uznać za akt wykonawczy w stosunku do wcześniej obowiązującej umowy międzynarodowej, wobec czego jego treść nie może determinować kształtu uprawnień nadanych tą umową a tym bardziej umową z dnia 15 sierpnia 2020r. Wniosek ten jest tym bardziej oczywisty, że w myśl art. 37 ust. 3 umowy z dnia 15 sierpnia 2020r. uchylona została wcześniej obowiązująca umowa o statusie sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po wtóre zważyć należy, że art. 37 ust. 4 umowy z 15 sierpnia 2020, na który powołują się organy pozostawia w mocy wskazane Porozumienie jedynie w zakresie w jakim nie jest sprzeczne z tą umową. Jeśli więc zasadne jest zaprezentowane wyżej stanowisko o dopuszczalności zwolnienia poprzez zwrot podatku także dla wykonawców kontraktowych art. 3 ust. 1 Porozumienia należy uznać za sprzeczny z umową a przez to pozbawiony mocy prawnej. Ponadto zwrócić uwagę należy na okoliczność, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 ust.1 Konstytucji RP. Zasada ta wymaga zachowania równości na płaszczyźnie stanowienia prawa (równość wobec prawa) oraz na płaszczyźnie stosowania prawa – Komentarz do art. 32 ust.1 Konstytucji RP pod red. P. Tulei, Lex 2023. Tymczasem stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stawia w niezasadnie uprzywilejowanej pozycji podmioty obce, co de facto dyskryminuje podmioty polskie naruszając wskazaną zasadę konstytucyjną. Wyrazem respektowania tej zasady może zostać uznana zaakcentowana w skardze zmiana ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i wejście w życie pkt 46c art. 21, zgodnie z którym wolne od podatku są dochody uzyskane przez wykonawcę kontraktowego w rozumieniu art. 2 lit. e) umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej, podpisanej w Warszawie dnia 15 sierpnia 2020 r. (Dz. U. poz. 2153 i 2154) mającego miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z tytułu dostarczania towarów i usług siłom zbrojnym USA w rozumieniu art. 2 lit. a) tej umowy lub budowy infrastruktury dla tych sił zbrojnych na podstawie umowy lub umowy o podwykonawstwo zawartych z tymi siłami zbrojnymi lub na ich rzecz. Ustosunkowując się do treści skargi zauważyć należy, że o ile rację ma strona skarżąca podnosząc naruszenie przez organy art. 19 ust. 2 umowy z 15 sierpnia 2020r. o tyle podnosi błędną argumentację. Zdaniem sądu cytowane wyżej ostatnie zdanie zapisu umowy nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia, lecz odnosi się do zapisów ust. 1 i 2 w sytuacji, gdy podmiot ubiegający się o zwolnienie w dacie transakcji nie posiada wymaganych dokumentów. W toku ponowionego postępowania organ odwoławczy uwzględni powyższe wywody jako wiążące. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). ds
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI