I SA/Łd 87/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki S sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne dotyczące zajętej wierzytelności.
Spółka S sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu jej zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Spółka kwestionowała naliczanie odsetek i kosztów egzekucyjnych oraz brak rozpatrzenia wniosku o raty. Sąd administracyjny uznał zarzuty za bezzasadne, podkreślając, że spółka jako dłużnik zajętej wierzytelności miała obowiązek przekazania środków, a organ egzekucyjny miał prawo naliczać odsetki i wystawić tytuł wykonawczy. Sąd odrzucił również argument o braku wymagalności z powodu złożenia wniosku o raty, wskazując, że liczy się tylko pozytywne rozstrzygnięcie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę spółki S sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty spółki dotyczące postępowania egzekucyjnego. Spółka była dłużnikiem zajętej wierzytelności, a organ egzekucyjny prowadził postępowanie wobec Koncesjonowanego Biura Ochrony S2. Po zajęciu wierzytelności przysługujących spółce S2 wobec S sp. z o.o., organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę prawidłowości realizacji środka egzekucyjnego i wydał postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. Następnie wystawiono tytuł wykonawczy na pozostałą należność wraz z odsetkami i kosztami. Spółka S sp. z o.o. złożyła zarzuty, podnosząc m.in. naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 i 6 lit. c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestionując zasadność naliczania odsetek i kosztów oraz brak rozpatrzenia wniosku o rozłożenie należności na raty. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd wyjaśnił, że dłużnik zajętej wierzytelności ma obowiązek przekazania środków, a organ egzekucyjny ma prawo naliczać odsetki i wystawić tytuł wykonawczy, gdy dłużnik uchyla się od obowiązku. Podkreślono, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są sformalizowane i ograniczone do katalogu wskazanego w art. 33 § 2 u.p.e.a. Sąd odrzucił argumentację spółki dotyczącą braku wymagalności z powodu złożenia wniosku o raty, wskazując, że jedynie pozytywne rozstrzygnięcie wniosku może mieć wpływ na postępowanie egzekucyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ma prawo naliczać i egzekwować odsetki za zwłokę od dłużnika zajętej wierzytelności, który bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętych należności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której dłużnik uchylający się od obowiązku byłby w lepszej sytuacji niż ten, który dobrowolnie przekazuje środki, co jest nieracjonalne i sprzeczne z celem przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 70 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1-2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia tożsamego co do treści i uzasadnienia z postanowieniem uchylonym przez organ II instancji. Naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie wymagalności obowiązku, mimo niezakończonego postępowania o raty. Naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie podstawy do obciążenia odsetkami za zwłokę. Naruszenie art. 34 § 2 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie rozstrzygnięcia o nierozpatrzeniu zarzutu kosztów egzekucyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Samo złożenie wniosku o rozłożenie na raty należności zajętej w toku egzekucji nie może być wiązane z brakiem wymagalności obowiązku.
Skład orzekający
Cezary Koziński
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Janicki
sędzia
Tomasz Furmanek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności w zakresie naliczania odsetek przez dłużnika zajętej wierzytelności oraz wpływu wniosku o raty na wymagalność obowiązku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, które są istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa. Wyjaśnia zasady naliczania odsetek i znaczenie wniosków o raty.
“Egzekucja administracyjna: Kiedy odsetki i wnioski o raty stają się kluczowe?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 87/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-03-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Cezary Koziński /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Janicki Tomasz Furmanek Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 27 par. 1 pkt 3, art. 33 par. 2 pkt 1, art. 33 par. 2 pkt 6 lit. a-c, art. 70 par. 1, art. 71a par. 1, art. 71a par. 9, art. 71b Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S Sp. z o.o. z/s w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 listopada 2023 r. nr 1001-IEW-3.7113.58.2023.5.U08.JH w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 30 listopada 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty z 12 lipca 2023 r., oddalające zarzuty nieistnienia oraz braku wymagalności obowiązku, zgłoszone w toku egzekucji administracyjnej przez S sp. z o.o. (dłużnika zajętej wierzytelności). W uzasadnieniu organ odwoławczy podał między innymi, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Koncesjonowanego Biura Ochrony S2 W toku tego postępowania dokonano zajęcia wierzytelności przysługujących zobowiązanemu wobec S sp. z o.o. W związku z brakiem odpowiedzi na zawiadomienia o zajęciu organ egzekucyjny przeprowadził wobec S sp. z o.o. kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w trybie art. 71a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). W oparciu o ustalenia podjęte w wyniku tej kontroli organ egzekucyjny wydał 31 maja 2021 r., na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., postanowienia określające wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty 405.664,70 zł. S sp. z o.o. następnie występowała kilkukrotnie do organu egzekucyjnego o umożliwienie dokonywania częściowych wpłat, w odpowiadających tej spółce terminach. W ten sposób została uiszczona łączna kwota 240.020,00 zł. Spółka wystąpiła również z wnioskiem o rozłożenie na raty pozostałej do uregulowania kwoty, jednak Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty, postanowieniem z 19 września 2022 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, argumentując, że brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Spółka złożyła zażalenie, a następnie skargę do sądu administracyjnego na wydane po rozpoznaniu zażalenia postanowienie organu drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 145/23, oddalił skargę. Orzeczenie to jest prawomocne. Wobec niedopełnienia przez spółkę S swoich obowiązków, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty wystawił 26 października 2022 r. tytuł wykonawczy wobec tej spółki, obejmujący pozostałą do uregulowania należność, to jest 150.644,70 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 1.770,59 zł. Następnie na tej podstawie dokonał zajęcia przysługujących tej spółce wierzytelności z rachunku bankowego w Bank A S.A. oraz wierzytelności wobec C. i C1 sp. z o.o. W wyniku realizacji ww. zajęć uzyskano 9 listopada 2022 r. sumę pozwalającą pokryć dochodzoną należność, odsetki oraz koszty egzekucyjne. Po otrzymaniu 2 listopada 2022 r. odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciach, spółka S, wnioskiem z 7 listopada 2022 r., ponownie wystąpiła o ratalną spłatę wierzytelności. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty postanowieniem z 17 stycznia 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Postanowienie to jest ostateczne. Z kolei pismem z 9 listopada 2022 r. S sp. z o.o. złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej podnosząc, że prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne, naruszało art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c u.p.e.a. W ocenie strony organ egzekucyjny, przy wystawieniu tytułu wykonawczego, nie był uprawniony do naliczania nowych odsetek za zwłokę czy kosztów egzekucyjnych, ponieważ doszłoby do podwójnego ich naliczenia: najpierw od zobowiązanego, a następnie od dłużnika zajętej wierzytelności. W zakresie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., spółka wskazała na konieczność powstrzymania się z działaniami egzekucyjnymi do czasu rozpoznania wniosku o rozłożenie zaległości na raty. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty postanowieniem z 17 stycznia 2023 r., oddalił zarzut braku wymagalności zobowiązania objętego tytułem wykonawczym z 26 października 2022 r., uznał w części zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę i postanowił, że zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie kosztów egzekucyjnych nie podlega rozpatrzeniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z 7 czerwca 2023 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolejnym postanowieniem z 12 lipca 2023 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty, na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., oddalił podniesione przez spółkę zarzuty braku wymagalności obowiązku zobowiązania objętego ww. tytułem wykonawczym oraz nieistnienia obowiązku zapłaty odsetek. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 30 listopada 2023 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, wskazał między innymi, że istniały pełne podstawy do rozstrzygnięcia zarzutów spółki, mimo złożonego wniosku o rozłożenie na raty należności dochodzonej wobec spółki. Organ wskazał również na potrzebę wykazania w tytule wykonawczym odsetek za zwłokę, a także na brak podstaw do rozstrzygania, w postępowaniu wszczętym zarzutami, o zasadności nałożenia na stronę kosztów egzekucyjnych oraz o prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego. W skardze złożonej przez S sp. z o.o. do tutejszego sądu, na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 30 listopada 2023 r., skarżąca spółka, wnosząc o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: (1) art. 6 i art. 8 § 1-2 w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez nieuprawnione utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy było ono tożsame co do treści rozstrzygnięcia i uzasadnienia z wydanym uprzednio postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty z 17 stycznia 2023 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 26 października 2022 r., które Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 7 czerwca 2023 r. uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania oraz konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mogący mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; (2) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że obowiązek określony tytułem wykonawczym był wymagalny, w sytuacji gdy nie zostało rozpatrzone zażalenie na postanowienie w przedmiocie rozłożenia należności na raty oraz, że zachodziła podstawa do wystawienia tytułu wykonawczego, podczas gdy dłużnik zajętej wierzytelności dobrowolnie wykonywał obowiązek wynikający z układu ratalnego zawartego z Naczelnikiem i nie został ostatecznie rozstrzygnięty kolejny wniosek o rozłożenie należności na raty; (3) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że istniała podstawa do obciążenia dłużnika zajętej wierzytelności obowiązkiem zapłaty odsetek za zwłokę od należności podatkowych ewentualnie odsetek ustawowych; (4) art. 34 § 2 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty rozstrzygnięcia nieznanego ustawie postanowienia o nierozpatrzeniu zarzutu bezpodstawnego obciążenia dłużnika zajętej wierzytelności kosztami egzekucyjnymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że S sp. z o.o. występuje w postępowaniu egzekucyjnym, toczącym się wobec zobowiązanego Koncesjonowanego Biura Ochrony S2, w roli dłużnika zajętej wierzytelności, o którym mowa w art. 1a pkt 3 u.p.e.a. Wierzytelności przysługujące ww. spółce S2 wobec spółki S zostały zajęte zawiadomieniami organu egzekucyjnego z 16 czerwca i 19 listopada 2020 r. oraz 22 marca 2021 r., doręczonymi skarżącej odpowiednio 22 czerwca i 23 listopada 2020 r. oraz 25 marca 2021 r. Skarżąca spółka dobrowolnie spłaciła część wierzytelności, zaś co do pozostałej części organ egzekucyjny przeprowadził, w trybie określonym w art. 71a § 1 u.p.e.a., kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, w rezultacie której ustalił pozostałą do zapłaty kwotę — 405.664,70 zł. W myśl art. 71a § 9 zd. 1 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. W oparciu o tą regulację Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty postanowieniem z 31 maja 2021 r., określił wysokość kwoty zajętej w toku postępowania egzekucyjnego i nieprzekazanej przez skarżącą spółkę, zgodnie z ustaleniami ww. kontroli. Wszystkie przytoczone wyżej okoliczności nie są kwestionowane przez stronę. Stosownie do art. 71b u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności. W niniejszej sprawie pozostałą do zapłaty część zajętej wierzytelności Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty objął tytułem wykonawczym z 26 października 2022 r. wystawionym wobec spółki S, wymieniając m.in. w części D1: 1) wysokość należności pieniężnej — 150.644,70 zł, 2) datę, od której nalicza się odsetki — 1 października 2022 r., 3) wysokość odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego — 1.770,59 zł. Następnie na tej podstawie organ egzekucyjny zajął wierzytelności skarżącej spółki z rachunku bankowego oraz przysługujące wobec jej kontrahentów. Z tych źródeł 9 listopada 2022 r. wpłynęły na rachunek organu egzekucyjnego środki pozwalające na zaspokojenie należności objętych egzekucją prowadzoną na podstawie tytułu wykonawczego z 26 października 2022 r. Po otrzymaniu wspomnianego tytułu wykonawczego skarżąca spółka, pismem z 9 listopada 2022 r., złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, powołując się na naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c u.p.e.a. Zarzuty skarżącej koncentrowały się po pierwsze wokół zasadności naliczania przez organ egzekucyjny odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania egzekucyjnego, po drugie zaś na zignorowaniu przez ten organ przeszkody w prowadzeniu egzekucji wobec skarżącej, jaką — w jej ocenie — było niezakończone postępowanie w przedmiocie rozłożenia ww. należności na raty. Wszystkie zarzuty zostały słusznie ocenione przez organy jako bezzasadne. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby trafnie podnosi, że w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, zaś dłużnik zajętej wierzytelności może wnieść zarzuty wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zarzuty w egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ. Tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z przesłanek wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. podlegają rozpatrzeniu. Wskazanie innych uchybień czy nieprawidłowości nie uprawnia do ich rozpatrzenia. Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być m.in. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.). Odnosząc się do tego ostatniego warto uzupełnić, że przyczyny wymienione pod literami a–b cytowanego art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., obejmują sytuacje, w których odroczono termin wykonania obowiązku (lit. a), bądź rozłożono na raty spłatę należności pieniężnej (lit. b). Organ odwoławczy słusznie wskazuje, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie (wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., III FSK 1222/22). Podstawę zarzutu nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., stanowić może także wysokość objętych tytułem wykonawczym odsetek za zwłokę, gdyż podlegają one konkretyzacji dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. dopiero w tytule wykonawczym następuje określenie m.in. terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Zatem w tytule wykonawczym określa się kwotowo wysokość odsetek należnych za okres od daty powstania danej należności do dnia jego wystawienia. Samą wysokość odsetek określają przepisy prawa (wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r., II FSK 2213/18). W rozpatrywanej sprawie obowiązek skarżącej spółki wynika wprost z ostatecznego (niezaskarżonego przez stronę) postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty z 31 maja 2021 r., wydanego na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., określającego wysokość kwoty nieprzekazanej przez skarżącą (dłużnika zajętej wierzytelności) — 405.664,70 zł. Na tej podstawie ten sam Naczelnik, uwzględniając wpłacone w międzyczasie środki, wystawił 26 października 2022 r. tytuł wykonawczy wobec spółki S. W tytule tym między innymi wskazano należne odsetki za zwłokę obciążające skarżącą spółkę obok należności głównej, zajętej w toku egzekucji z wierzytelności. Podstawa prawna naliczenia tych odsetek wynika wprost z art. 70 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym unormowaniem dłużnik zajętej wierzytelności jest obowiązany do naliczenia odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie, należnych od następnego dnia po dniu wystawienia przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub prawa majątkowego, do dnia przekazania organowi egzekucyjnemu środków pieniężnych uzyskanych z zajęcia, z zastrzeżeniem § 2. Jest rzeczą oczywistą, że w chwili zajęcia wierzytelności organ egzekucyjny nie może wiedzieć kiedy zostanie mu przekazana dochodzona należność. Stąd też ustawodawca nakłada na dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek wyliczenia odsetek według stopy podanej przez organ w zawiadomieniu o zajęciu (art. 67 § 2 pkt 3 u.p.e.a.), za okres wskazany w art. 70 § 1 u.p.e.a. Skoro jednak dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętych należności, obowiązek obliczenia odsetek od niezapłaconej w terminie należności przechodzi na organ egzekucyjny. Odmienna interpretacja art. 70 § 1 i art. 71b u.p.e.a. prowadziłaby do nieakceptowalnej sytuacji, w której dłużnik zajętej wierzytelności samodzielnie przekazujący zajętą wierzytelność, obliczałby i odprowadzał odsetki od tej należności, natomiast ten, który uporczywie odmawiałby spełnienia swojego obowiązku, byłby w korzystniejszej sytuacji, ponieważ organ ściągałby przymusowo tylko nieodprowadzoną należność bez odsetek. Taka interpretacja wspomnianych przepisów jest nieracjonalna i kłóci się z celem tych regulacji. Zgodzić się zatem należy z organem odwoławczym, że skoro dłużnik zajętej wierzytelności jest obowiązany sam obliczać odsetki za zwłokę, to w przypadku niewywiązania się z dobrowolnego przekazania zajętej wierzytelności — jak w niniejszej sprawie — organ egzekucyjny ma prawo odsetki za zwłokę naliczać i egzekwować w oparciu o tytuł wykonawczy, wystawiony na podstawie art. 71b u.p.e.a. Argumentacja strony skarżącej, dotycząca zarzutu sformułowanego w pkt 3 skargi, sprowadzająca się do negowania obowiązku naliczenia odsetek od należności egzekwowanej od dłużnika zajętej wierzytelności, jest w ocenie Sądu bezzasadna. Nietrafny jest również, zawarty w pkt 2 skargi, zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. przez wadliwe, zdaniem strony, przyjęcie, że obowiązek określony tytułem wykonawczym z 26 października 2022 r. był wymagalny w sytuacji, gdy nie rozstrzygnięto jeszcze wniosku spółki o rozłożenie należności na raty. Argumentacja skargi opiera się na wybiórczej interpretacji art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., pomijającej to, że przepis ten jest tylko fragmentem regulacji zawartej w pkt 6 art. 33 § 2. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z przepisu tego wynika, że brak wymagalności obowiązku zachodzi w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia go na raty lub wystąpienia innej równorzędnej przyczyny, stanowiącej przeszkodę w egzekwowaniu należności. Zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. nie może być wiązany — tak jak to robi skarżąca spółka — z samym złożeniem wniosku o rozłożenie na raty należności zajętej w toku egzekucji. Jedynie pozytywne rozstrzygnięcie wniosku zobowiązanego o udzielenie ulgi w spłacie należności może mieć wpływ na postępowanie egzekucyjne, a nie sam fakt złożenia wniosku w tym przedmiocie. W przeciwnym wypadku oznaczałoby to, że zobowiązany, mimo uchylania się od wykonania obowiązku, mógłby skutecznie bronić się przed stosowaniem wobec niego środków egzekucyjnych składając różne wnioski o udzielenie ulg w spłacie należności. Wierzyciel w takim przypadku byłby pozbawiony możliwości dochodzenia realizacji obowiązku do czasu ostatecznego zakończenia wszystkich postępowań zainicjowanych przez zobowiązanego (wyrok NSA z 16 lutego 2020 r., I GSK 2204/18). Bezzasadne okazały się również zarzuty zawarte w pkt 1 i 4 skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy słusznie wytknął skarżącej spółce, że zarzuty te w istocie nie uwzględniają rzeczywistej treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W rozstrzygnięciu tym, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie orzekał o "nierozpatrzeniu zarzutu bezpodstawnego obciążenia dłużnika zajętej wierzytelności kosztami egzekucyjnymi". Rozstrzygnięcie takie zawarte było w poprzednio wydanym przez organ pierwszej instancji postanowieniu z 17 stycznia 2023 r. W postanowieniu tym Naczelnik orzekł wówczas, o oddaleniu zarzutu braku wymagalności zobowiązania objętego tytułem wykonawczym z 26 października 2022 r., uznał w części zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę, a także rozstrzygnął, że "zarzut nieistnienia obowiązku kosztów egzekucyjnych nie podlega rozpatrzeniu". W kolejnym postanowieniu tego organu z 12 lipca 2023 r. treść rozstrzygnięcia brzmiała jednak inaczej: "na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 (u.p.e.a.) oddalam zarzut braku wymagalności zobowiązania objętego tytułem wykonawczym numer (...) z 26 października 2022 roku oraz oddalam zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty odsetek". Z treści tego rozstrzygnięcia wynika niewątpliwie po pierwsze, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie powielił swojego poprzedniego rozstrzygnięcia z 17 stycznia 2023 r., a po drugie — wydał rozstrzygnięcie wyłącznie w przedmiocie oddalenia wniesionych przez skarżącą spółkę zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Organ nie rozstrzygał kwestii obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych, ani też prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego. Zgodnie z tym co już zostało wyżej powiedziane, w przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Dlatego też organ nie może rozpoznawać innych kwestii wykraczających poza granice wyznaczone przez regulację art. 33 u.p.e.a. Również sąd administracyjny nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok NSA z 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10). W tej sytuacji bezzasadne okazały się zawarte w pkt 1 i 4 skargi zarzuty naruszenia art. 6 i art. 8 § 1-2 w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 34 § 2 u.p.e.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę. P.C.FF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI