I SA/Łd 862/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-04-23
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturyczynności niedokonanenierzetelność fakturprawo do odliczeniaorgan celno-skarbowytransport drogowypaliwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego, utrzymującą w mocy decyzję określającą wyższe zobowiązanie w VAT z powodu odliczenia podatku naliczonego od faktur dokumentujących czynności niedokonane.

Podatnik skarżył decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego, która utrzymała w mocy decyzję określającą wyższe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2018 rok. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki W i A, uznając je za dokumentujące czynności niedokonane. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym zaprzeczenia wystawców faktur i istotne różnice w dokumentach, uznał skargę za niezasadną, potwierdzając prawidłowość ustaleń organu.

Sprawa dotyczyła skargi M. Ch. na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję określającą podatnikowi wyższe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 roku. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT, które według ustaleń organu stwierdzały czynności niedokonane. Faktury te zostały wystawione przez spółki A S.C. J. G., A. Ł. oraz Przedsiębiorstwo Wielobranżowe W Sp. z o.o. Sp. komandytowa. Organ ustalił, że podatnik niezasadnie obniżył podatek należny o podatek naliczony z tych faktur, co potwierdziły zeznania świadków i porównanie z autentycznymi fakturami wystawianymi przez wskazane spółki. Spółki te zaprzeczyły wystawieniu kwestionowanych faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę podatnika. Sąd uznał, że ustalenia organów podatkowych są prawidłowe, a zgromadzony materiał dowodowy, w tym zaprzeczenia wystawców faktur, różnice w dokumentach, wątpliwe daty transakcji oraz brak szczegółowych danych pojazdów, jednoznacznie wskazują na nierzetelność zakwestionowanych faktur. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko wtedy, gdy nabyte towary lub usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, a w tym przypadku nie doszło do rzeczywistego nabycia. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, uznając, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a ustalenia faktyczne zostały dokonane w oparciu o rzetelne dowody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest rzeczywiste nabycie towarów lub usług i ich wykorzystanie do czynności opodatkowanych. W przypadku faktur dokumentujących czynności niedokonane, prawo do odliczenia VAT jest wyłączone na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje, gdy nabyte towary lub usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie można odliczyć podatku VAT dysponując fakturami stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 99 § ust. 1 i 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 109 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury stwierdzające czynności niedokonane nie dają prawa do odliczenia VAT. Zaprzeczenia wystawców faktur oraz istotne różnice między zakwestionowanymi fakturami a fakturami wzorcowymi świadczą o nierzetelności dokumentów. Wątpliwości dotyczące dat zakupu paliwa (weekendowe, świąteczne) oraz brak numerów rejestracyjnych pojazdów na fakturach paliwowych podważają ich wiarygodność. Brak szczegółowego opisu usług naprawczych i numerów rejestracyjnych pojazdów na fakturach za naprawy, w kontraście do faktur wzorcowych, świadczy o ich nierzetelności.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że faktury W i A nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Naruszenie Karty Praw Podstawowych UE (art. 47) i dyrektywy VAT poprzez oparcie decyzji na dowodach z innych postępowań bez zapoznania podatnika. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 122, 180, 187, 191) poprzez kwestionowanie prawa do obniżenia VAT bez udowodnienia winy podatnika, odmowę przeprowadzenia dowodów, pobieżną analizę zeznań świadków.

Godne uwagi sformułowania

faktury stwierdzające czynności niedokonane prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje jedynie wówczas, gdy nabywane towary lub usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych organ potwierdził nierzetelność tychże faktur porównując je z przykładowymi fakturami faktury przedstawione przez podatnika nie stanowią dowodu rzeczywistego nabycia brak świadomości po stronie podatnika można bowiem rozpatrywać jedynie wówczas, gdy dochodzi do rzeczywistego obrotu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie występował jedynie obrót fakturami, które, jak wykazały organy, nie dokumentowały żadnej rzeczywistej czynności gospodarczej.

Skład orzekający

Joanna Grzegorczyk-Drozda

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Janicki

sędzia

Tomasz Furmanek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odliczania VAT od faktur dokumentujących czynności niedokonane oraz znaczenia rzetelności dokumentów księgowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zakupem paliwa i usług naprawczych od podmiotów, które zaprzeczyły wystawieniu faktur.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy, ale ważny problem w VAT – odliczanie podatku od tzw. pustych faktur. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują transakcje i jakie dowody są kluczowe.

Uważaj na "puste" faktury VAT – sąd potwierdza: brak rzeczywistej transakcji to brak prawa do odliczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 862/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Janicki
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 106
art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda(spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. Ch. na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 25 września 2023 r. nr 368000-COP[1].4103.54.2023.31 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
M. C. wniósł skargę na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 25 września 2023 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia 28 września 2022 r. określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r.
Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania podatkowego przeprowadzonego w zakresie przestrzegania przez stronę przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2018 r. stwierdzono, iż podatnik niezasadnie obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT stwierdzających czynności niedokonane, na których jako wystawcy figurowały następujące podmioty:
- A S.C. J. G., A. Ł., [...], [...] S. N., NIP [...], 78 faktur tego wystawcy rozliczonych w okresach III - XII 2018 r., na łączną kwotę netto 152.840 zł, VAT 31.153,20 zł;
- Przedsiębiorstwo Wielobranżowe W Sp. z o.o. Sp. komandytowa, [...] R., [...], NIP: [...], 967 faktur wskazanego wystawcy rozliczonych w każdym z okresów 2018 r. na łączną kwotę netto 324.157,40 zł, VAT 74.551,92 zł.
Opierając się na powyższych ustaleniach decyzją z dnia 28 września 2022 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 1 i ust. 12, art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jed. z 2020 r., poz. 106 ze zm. – dalej jako: "ustawa o VAT") określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2018 r. w kwotach innych niż wykazane w deklaracjach VAT-7, tj. za:
- styczeń 2018 r. w kwocie 7.059 zł.
- luty 2018 r. w kwocie 10.669 zł.
- marzec 2018 r. w kwocie 17.747 zł.
- kwiecień 2018 r. w kwocie 14.569 zł.
- maj 2018 r. w kwocie 11.085 zł.
- czerwiec 2018 r. w kwocie 15.142 zł.
- lipiec 2018 r. w kwocie 14.986 zł.
- sierpień 2018 r. w kwocie 14.357 zł.
- wrzesień 2018 r. w kwocie 14.553 zł.
- październik 2018 r. w kwocie 15.289 zł.
- listopad 2018 r. w kwocie 14.088 zł.
- grudzień 2018 r. w kwocie 10.574 zł.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez M. C. odwołania, decyzją z dnia 25 września 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi utrzymał w mocy własną decyzję pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotem sporu w sprawie są stwierdzone przez organ zarówno w toku przeprowadzonej kontroli, jak też postępowania podatkowego nieprawidłowości w zakresie obniżenia przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony wynikających z faktur VAT, na których jako wystawcy wskazane zostały spółki W i A, a które to faktury, według ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, stwierdzają czynności niedokonane.
Organ wyjaśnił, że w 2018 r. przedmiotem działalności podatnika był transport drogowy polegający na przewozie towarów z hurtowni kosmetycznej P z siedzibą w P Oddział w W. do ich nabywców z Polski. Na terenie parku logistycznego tej firmy w R. k/W., ul.[...] parkowano samochody wykorzystywane w prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i służące do przewozu ww. towarów. Stamtąd też odbierano towar i dostarczano do innych podmiotów na terenie Polski.
Organ wskazał, że choć zakwestionowane zakupy oleju napędowego oraz transakcje których przedmiotem była naprawa oraz zakup części wpisywały się w charakter prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, jednakże wymienione w zakwestionowanych fakturach podmioty zaprzeczyły ich wystawieniu oraz dokonaniu sprzedaży paliwa czy też usług napraw wraz z częściami - co znalazło potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z materiału tego wynika, iż podatnik brał udział w procederze polegającym na zakupie pustych faktur VAT dostarczanych przez osoby trzecie celem zminimalizowania zobowiązań w podatku od towarów i usług. Tego rodzaju proceder został stwierdzony w toku licznych kontroli celno - skarbowych przeprowadzonych wobec innych podmiotów gospodarczych, które ujmowały w księgach podatkowych nierzetelne faktury VAT rzekomo wystawione przez spółki W i A. Podmioty te, co do zasady, skorygowały rozliczenia podatkowe, eliminując z nich kwoty wynikające z tego rodzaju faktur. Z zeznań przytoczonych w zaskarżonej decyzji wynika, iż za ww. faktury podatnicy płacili od 10 do 12% ich wartości brutto.
Ponadto wskazano, że z pisma strony z dnia 5 listopada 2021 r. wynika, iż jedynymi dowodami potwierdzającymi współpracę ze spółkami A i W są zakwestionowane faktury oraz zeznania świadków.
W odniesieniu do spółki W ustalono, że wszystkie faktury, na których spółka ta widnieje jako wystawca zawierają adnotacje o uregulowaniu ich gotówką, bez wskazania numeru rejestracyjnego pojazdu, ani podpisu osoby uprawnionej do odbioru. W tym miejscu znajdował się natomiast odcisk pieczęci z danymi spółki W i nieczytelna parafka. Ponadto na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że kierowcy podatnika nie kojarzyli tej spółki, mimo, iż był to główny dostawca paliwa w tym okresie, zaś tankowani na stacji tej spółki miały się odbywać bardzo często, nieraz nawet kilka razy dziennie. Podkreślono ewidentne różnice w wyglądzie między fakturami faktycznie wystawionymi przez spółkę W a fakturami okazanymi przez podatnika, których spółka W nie potwierdziła.
Wątpliwości organu dotyczyły też zakupu paliwa w soboty, niedziele i święta, w sytuacji kiedy pracownicy nie pracowali w weekendy oraz święta a hurtownia PGD w te dni była zamknięta. Powyższe okoliczność w ocenie organu świadczą o fikcyjności faktur rozliczonych przez podatnika, których wystawcą była spółka W.
W odniesieniu do spółki A organ wyjaśnił, że na fakturach, których wystawcą jest ten podmiot jako przedmiot transakcji podano wyłącznie "naprawa+części". Żadna z faktur nie zawiera dodatkowego opisu, jakim ewentualnie pracom serwisowo-naprawczym były poddane konkretne pojazdy i jakich części zamiennych użyto do ich naprawy. Faktury te nie zawierają także numeru rejestracyjnego pojazdu, którego naprawa miałaby dotyczyć. Na każdej z faktur, w miejscu osoby wystawiającej, podane są dane M. Ł. (naniesione komputerowo) oraz zamieszczona jest parafka. Przedmiotowe faktury nie zawierają numeru konta, jako forma płatności widnieje zapis - gotówka.
W odpowiedzi na wezwanie organu spółka A pismem z dnia 19 sierpnia 2021r. wyjaśniła, że nigdy nie współpracowała z firmą podatnika, nie zawierała żadnych umów, nie wystawiała faktur dla firmy M. C.. Do ww. pisma spółka A dołączyła zanonimizowaną fakturę z dnia 27 marca 2021 r., którą wystawiła na rzecz innego odbiorcy celem przedstawienia organowi w jakim formacie i o jakiej treści wystawiała faktury od 2011 r.
W toku przeprowadzonej wobec podatnika kontroli celno-skarbowej organ dokonał porównania faktur VAT ujętych przez stronę w księgach podatkowych z ww. przykładową fakturą spółki A, stwierdzając, iż różnią się one w sposób istotny zarówno co do formy graficznej jak i treści a także odciskami pieczęci. Przede wszystkim na fakturze faktycznie wystawionej przez spółkę A wyszczególnione są materiały jakie zostały zużyte do naprawy oraz rodzaje wykonanych usług a także numer rejestracyjny naprawianego samochodu, co jest informacją bardzo ważną przy tego typu usługach zarówno dla usługobiorcy, jak i usługodawcy chociażby w kontekście reklamacji ww. usług. Na fakturze przesłanej przez spółkę A wskazany jest także konkretny bank, informacja o mechanizmie podzielonej płatności i numer rachunku bankowego, natomiast na fakturach znajdujących się w firmie podatnika są tylko zapisy "Bank:", "Nr konta:" i pozostawione jest puste miejsce. Zdecydowanie inne są pieczątki wystawcy faktur, różnią się czcionką liter, ale i również wielkością, co ma przełożenie na treść pieczątki.
Powyższe ustalenia znalazły też potwierdzenie w plikach J spółki A, w których brak jest jakichkolwiek faktur sprzedaży na rzecz firmy podatnika.
W toku przesłuchania w dniu 5 sierpnia 2021 r. podatnik nie potrafił wskazać, kiedy dokładnie nawiązał współpracę z tą firmą, osobiście nigdy nie spotykał się z osobami z tej spółki. Kontakt telefoniczny następował ok. dwóch razy w miesiącu, przy czym podatnik nie potrafił podać danych osób, z którymi rozmawiał oraz numeru telefonu. Podatnik stwierdził, iż utracił dane z telefonu w związku z jego upadkiem do
wody. Według zeznań strony ze spółką A kontaktowali się także pracownicy firmy w razie potrzeby naprawy aut. Przesłuchani w toku postępowania kierowcy zatrudnieni w firmie podatnika (M. D. i S. D.) nie potrafili jednoznacznie wypowiedzieć się w zakresie kontaktów z tym podmiotem. Ponadto na podstawie zeznań kierowców (M. W., S. D. i S. P.) ustalono, że wręcz na zasadzie wyjątku płacili oni za faktury w zakładach naprawczych i sporadycznie odbierali dokumenty z tych firm.
W świetle powyższych ustaleń, wbrew wyjaśnieniom strony w piśmie z dnia 5 listopada 2021 r. oraz protokole przesłuchania strony z dnia 5 sierpnia 2021 r., organ przyjął, że zeznania kierowców nie potwierdzają, by dokonywano napraw w spółce A i że z tego tytułu spółka ta wystawiła faktury na rzecz firmy podatnika.
Ponieważ strona nie zgodziła się z ustaleniami poczynionymi przez organ odwoławczy, wniosła skargę na jego rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podnosząc zarzuty naruszenia:
1) prawa materialnego, tj.:
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, poprzez błąd w wykładni prawnej i przyjęcie, że faktury VAT wystawione przez spółki W i A nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego;
- art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, poprzez określenie zobowiązania podatkowego bez zapoznania podatnika z dowodami pochodzącymi z postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko innym podmiotom, na których została oparta decyzja;
- art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, poprzez określenie zobowiązania podatkowego bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury, oraz, iż miał obowiązek na podstawie prawidłowo wystawionej faktury - której prawidłowość nie została zakwestionowana - dysponować innymi dokumentami potwierdzającymi dokonanie transakcji mimo, iż nie wiedział i nie przypuszczał że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa.
2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jed. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. - dalej jako: "O.p.") poprzez kwestionowanie prawa obniżenia podatku należnego o podatek zapłacony na podstawie faktur VAT wystawionych przez W i A, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje mające stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z nieprawidłowościami lub przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktur;
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu polegającego na:
· określeniu ilości zużytego w roku 2018 r. przez samochody należące do skarżącego paliwa,
· określeniu ilości zakupionego w roku 2018 roku paliwa przez skarżącego na podstawie niezakwestionowanych przez organ podatkowy faktur,
na okoliczność wyjaśnienia, czy skarżący nie uczestnicząc w zakupie paliwa do samochodów dostawczych wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej miał podstawy sądzić, że przekazywane przez kierowców faktury z firmy W nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych;
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez niewykazanie, że część faktur wystawionych przez W i A podpisanych jest przez tę samą osobę widniejącą jako wystawca faktury;
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez pobieżną analizę zeznań świadków, i na tej podstawie przyjęcie, że pracownicy firmy skarżącego nie dokonywali zakupów paliwa na stacji paliw W w R.;
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez pobieżną analizę zeznań świadków, i na tej podstawie przyjęcie, że skarżący nie dokonywał napraw samochodów wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w A.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i wnioski końcowe zawarte w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm. – dalej jako: "p.u.s.a."). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie
W rozpatrywanej sprawie, sąd przyjmuje dokonane przez organy rozważania, uznając je za prawidłowe. Ponieważ zostały one w sposób wyczerpujący przedstawione zarówno w treści zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji, sąd uznał za zbędne ponownie ich obszerne przytaczanie. Sąd pragnie wskazać na główne czynniki i argumenty, które w powiązaniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym i ustaleniami organu, legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje jedynie wówczas, gdy nabywane towary lub usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Z przytoczonej regulacji prawnej wynika w sposób jednoznaczny, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod dwoma warunkami. Po pierwsze musi dojść do nabycia towarów lub usług, a po wtóre nabyte towary lub usługi muszą być wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
W rozpoznawanej sprawie ustalenia organów podatkowych będące podstawą zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wskazują, że dokumenty przedstawione przez skarżącego, to jest faktury nabycia usług od spółki A i paliwa od spółki W nie stanowią dowodu rzeczywistego nabycia.
Podstawą prawną zakwestionowania prawa do odliczenia VAT stał się art. 88 ust. 3a punkt 4 litera a), zgodnie z którym nie można odliczyć podatku VAT dysponując fakturami stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane.
Sąd w całości akceptuje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie ustalono cały szereg okoliczności uzasadniających rozstrzygnięcie.
W odniesieniu do faktur rzekomo wystawionych przez spółkę W zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że spółka ta zaprzeczyła, by wystawiła kwestionowane faktury. Organ potwierdził nierzetelność tychże faktur porównując je z przykładowymi fakturami z J spółki i stwierdzając znaczne i oczywiste różnice przedstawione w zestawieniu zawartym w decyzji I instancji. Ponadto jak wyjaśniła spółka W w roku 2018 oraz 2019 wystawiła na rzecz skarżącego łącznie 3 faktury.
Znamienne jest, że faktury przedstawione przez podatnika nie zawierają numerów rejestracyjnych pojazdów, które miały być tankowane. Już samo to budzi zasadnicze zastrzeżenia, gdyż uniemożliwia identyfikację pojazdu oraz celu nabycia paliwa.
Na uwagę zasługują również daty zakupu paliwa w soboty, niedziele i święta, w sytuacji, kiedy pracownicy nie pracowali w weekendy oraz święta (302 faktury w 2018 r.). Istotnym przy tym jest, iż za wyjątkiem 6 przypadków nie były to jednorazowe zakupy, lecz od 2 do 4 tankowań danego dnia, co jest wykluczone, ponieważ w niedzielę i święta hurtownia PGD była zamknięta, zaś dostawy w soboty, jeżeli wystąpiły, to zdarzały się sporadycznie.
Organ trafnie też, w ocenie sądu, zwrócił uwagę na odmienność wyglądu zakwestionowanych faktur i faktur dotyczących nabycia paliwa od innych dostawców, które noszą zapisy nazwisk kierowców i posiadają ślady wykorzystywania do czynienia zapisków.
Zdaniem sądu, wszystkie powyżej wskazane okoliczności, szeroko wymienione i szczegółowo opisane w decyzjach wydanych przez organy obu instancji, jednoznacznie wskazują na nierzetelność przedmiotowych faktur. Te ustalenia w pełni potwierdzają zasadność odmowy odliczenia skarżącemu podatku VAT wynikającego z zakwestionowanych przez organy faktur.
Nie jest przy tym tak, jak uważa strona skarżąca, wywodząc, że z zeznań kierowców skarżącego wynika, że nazwa spółki W jest im znana i że realizowali na stacjach tej spółki zakupy paliwa, co miałoby oznaczać, że stan faktyczny nie został prawidłowo ustalony.
Organy nie kwestionowały bowiem znajomości nazwy spółki W przez kierowców skarżącego oraz możliwości zakupu paliwa na jej stacjach paliw. Analizując szczegółowo okoliczności rozpoznawanej sprawy wywiodły jedynie, że faktury przedstawione przez skarżącego nie są podstawą do obniżenia VAT, a sąd w pełni podziela to stanowisko.
Powyższa uwaga odnosi się także do faktur, które zgodnie z intencją podatnika miałyby dokumentować naprawy jego samochodów w spółce A. Również w tym przypadku najistotniejsze dla uznania trafności stanowiska organów podatkowych jest to, że wspomniana spółka zaprzeczyła, by wystawiała faktury na rzecz skarżącego z tytułu napraw jego pojazdów. Prawdziwość powyższego twierdzenia została udokumentowana badaniem plików J tej spółki, w których brak jest faktur sprzedaży usług na rzecz skarżącego. Nadto również w przypadku faktur spółki A, którymi dysponował podatnik, występują oczywiste różnice z fakturami jakie w tym czasie były wystawiane przez tę spółkę jej kontrahentom. Organ trafnie zwrócił uwagę, że faktury będące w posiadaniu skarżącego w swej treści zawierają jedynie formułę: "naprawa plus części". Tymczasem faktury rzeczywiste zawierają obok nr rejestracyjnego pojazdu, rodzaj zakupionego towaru oraz wykonanej usługi, co ma istotne znaczenie nie tylko dla celów podatkowych, lecz także w przypadku ewentualnej reklamacji. W ocenie sądu, okoliczność ta świadczy w sposób dobitny o braku wiarygodności faktur, na podstawie których podatnik zamierzał odliczyć podatek naliczony.
Mając na uwadze zarzuty sprecyzowane w skardze będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, sąd pragnie zauważyć, iż organy nie kwestionowały znajomości nazwy spółki A przez kierowców skarżącego i możliwości dokonywania w niej napraw, a jedynie zasadnie twierdziły, że faktury przedstawione przez podatnika nie stanowią podstawy do obniżenia VAT.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnieść wypada, że wbrew twierdzeniom strony, organy nie oparły poczynionych ustaleń faktycznych o dowody pochodzące z innych postępowań, lecz z tych postępowań powzięły wiedzę o mechanizmie obrotu pustymi fakturami. Co najistotniejsze, ustalenia faktyczne w rozpoznawanej sprawie zostały poczynione autonomicznie w oparciu o rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe a nie, jak próbuje wykazać skarżący, jedynie dowody z innych nieujawnionych podatnikowi postępowań.
Zarzut braku świadomości strony co do oszukańczego charakteru transakcji jest, w ocenie sądu, pozbawiony podstaw. Brak świadomości po stronie podatnika można bowiem rozpatrywać jedynie wówczas, gdy dochodzi do rzeczywistego obrotu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie występował jedynie obrót fakturami, które, jak wykazały organy, nie dokumentowały żadnej rzeczywistej czynności gospodarczej. Jedynie pozorowały taką działalność, a co za tym idzie faktury miały charakter pustych.
Na organy podatkowe nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 O.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 O.p.). Postępowanie podatkowe powinno być przy tym prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Stosownie zaś do art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
W opinii składu orzekającego, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym również materiały pochodzące z innych powiązanych postępowań, jest kompletny. Podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania, opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ przeprowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, umożliwiając stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się w tej kwestii.
Rozstrzygnięcia dokonano w następstwie oceny całokształtu materiału dowodowego, jako dowód dopuszczając wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Przeprowadzona ocena doprowadziła do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z obowiązującym prawem.
Zaskarżona decyzja zawiera także uzasadnienie faktyczne i prawne.
To, że strona nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi nie znaczy, że ustalenia te są nieprawidłowe. Dokonanie oceny w sposób odmienny od oczekiwań skarżącego nie może być potraktowane jako naruszenie art. 191 O.p. czy też jakichkolwiek innych przepisów postępowania podatkowego, a zarzuty podatnika stanowią swego rodzaju polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organ.
Przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.
P. C.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI