I SA/Łd 844/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o zwrocie świadczeń na ochronę miejsc pracy, uznając, że spółka nie uzyskała podwójnej pomocy publicznej.
Spółka P Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą zwrot świadczeń na ochronę miejsc pracy przyznanych w ramach Tarczy Antykryzysowej. Organy uznały, że spółka uzyskała podwójne dofinansowanie, korzystając zarówno ze zwolnienia z części składek ZUS (art. 31zo ustawy covid) za okres marzec-maj 2020, jak i z dofinansowania wynagrodzeń i składek (art. 15gg ustawy covid) za wrzesień 2020. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora WUP, umarzając postępowanie. Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym pomoc z różnych przepisów ustawy covid, dotycząca różnych okresów lub różnych składników wypłat, nie stanowi niedozwolonego dublowania środków publicznych.
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi o zwrocie przyznanych spółce P Sp. z o.o. świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i składek na ubezpieczenie społeczne za wrzesień 2020 r. Organy administracji uznały, że spółka naruszyła przepisy ustawy covid, ponieważ uzyskała pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) na podstawie art. 15gg, mimo wcześniejszego skorzystania ze zwolnienia z części składek ZUS na podstawie art. 31zo za okres marzec-maj 2020. Zdaniem organów, oba świadczenia dotyczyły tych samych pracowników i tych samych tytułów wypłat, co stanowiło niedozwolone dublowanie pomocy publicznej, przekraczające dopuszczalny trzymiesięczny okres wsparcia. Spółka zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 15gg ust. 7 ustawy covid. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora WUP oraz umarzając postępowanie. Sąd, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że pojęcie "takich samych tytułów wypłat" w art. 15gg ust. 7 ustawy covid nie obejmuje sytuacji, gdy pomoc dotyczy różnych okresów rozliczeniowych lub różnych składników wypłaty (np. zwolnienie z obowiązku zapłaty składek ZUS a dofinansowanie wynagrodzeń i składek). Sąd podkreślił, że taka wykładnia przepisów jest zgodna z zasadami sprawiedliwości społecznej i równości, wynikającymi z Konstytucji RP. W konsekwencji, sąd stwierdził brak podstaw do żądania zwrotu wypłaconej spółce pomocy, uznając decyzje organów za wadliwe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skorzystanie ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS za jeden okres nie wyklucza możliwości przyznania dofinansowania wynagrodzeń i składek za inny okres, jeśli oba świadczenia nie dotyczą tych samych okresów rozliczeniowych i nie pokrywają tych samych kosztów.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że pojęcie "takich samych tytułów wypłat" w art. 15gg ust. 7 ustawy covid nie jest tożsame z pojęciem "tych samych kosztów" i należy je rozumieć wąsko, ograniczając do sytuacji, gdy pomoc dotyczy tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego. Pomoc z art. 31zo (zwolnienie z obowiązku zapłaty składek) i art. 15gg (dofinansowanie wynagrodzeń i składek) dotyczących różnych okresów lub różnych składników wypłaty nie stanowi niedozwolonego dublowania środków publicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (28)
Główne
ustawa o covid art. 15gg § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15gg § ust. 7
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zakaz uzyskiwania pomocy "w zakresie takich samych tytułów wypłat" należy interpretować wąsko, ograniczając go do tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego.
ustawa o covid art. 31zo § ust. 1a
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o covid art. 15gg § ust. 19
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15gg § ust. 23a
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15zzb § ust. 12
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.f.p. art. 60
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 67 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 169 § ust. 1-6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
ustawa o covid art. 15gg § ust. 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15gg § ust. 17
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15gg § ust. 23b
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15gg § art. 23c
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
p.przed. art. 8
Prawo przedsiębiorców
p.przed. art. 11
Prawo przedsiębiorców
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2006 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o covid art. 15g § ust. 18
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15zzb § ust. 12
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15g § ust. 18
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o covid art. 15zzb § ust. 12
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pomoc z art. 31zo ustawy covid (zwolnienie z obowiązku zapłaty składek ZUS) i pomoc z art. 15gg ustawy covid (dofinansowanie wynagrodzeń i składek) nie stanowią niedozwolonego dublowania środków publicznych, jeśli dotyczą różnych okresów rozliczeniowych lub różnych składników wypłaty. Wykładnia przepisów ustawy covid dokonana przez organy administracji była błędna i niezgodna z orzecznictwem NSA oraz zasadami sprawiedliwości społecznej i równości.
Godne uwagi sformułowania
"takie same tytuły wypłat" należy rozumieć wąsko, ograniczając go do tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego. Pomoc z art. 31zo ustawy covid (zwolnienie z obowiązku zapłaty składek) i pomoc z art. 15gg ustawy covid (dofinansowanie wynagrodzeń i składek) dotyczą różnych okresów lub różnych składników wypłaty. Przeciwna interpretacja byłaby niezgodna z art. 2 Konstytucji stanowiącym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Skład orzekający
Agnieszka Krawczyk
przewodniczący
Ewa Cisowska-Sakrajda
sprawozdawca
Tomasz Furmanek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy covid dotyczących pomocy publicznej dla przedsiębiorców w okresie pandemii, w szczególności zakazu podwójnego finansowania tych samych kosztów lub tytułów wypłat."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy covid i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych form pomocy publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy publicznej w czasie pandemii COVID-19 i interpretacji przepisów, które miały kluczowe znaczenie dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia, jak rozróżnić niedozwolone podwójne finansowanie od legalnego korzystania z różnych form wsparcia.
“Czy pomoc z Tarczy Antykryzysowej można było łączyć? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 844/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-01-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Krawczyk /przewodniczący/ Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/ Tomasz Furmanek Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Pomoc publiczna Sygn. powiązane I GSK 491/24 - Wyrok NSA z 2025-07-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2095 art. 15gg ust. 1, art. 15gg ust. 7, art. 15 zzb ust. 12, art. 31zo ust. 1a Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P Sp. z o.o. z/s w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 października 2023 r. nr SKO.4131.25.2023 w przedmiocie określenia kwoty i nakazania zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należnych od pracodawcy. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi nr 49/2023 z dnia 7 sierpnia 2023 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Decyzją z dnia 9 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi nr 49/2023, sprostowaną postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023r., w sprawie zwrotu przyznanych A sp. z o. o. świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy za wrzesień 2020 r. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium – powołując zwłaszcza art. 15gg ust. 19 oraz 23a ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021r.. poz. 2095 ze zm.), zwanej ustawą o covid, w zw. z art. 60, art. 67 ust. 1, art. 169 ust.1-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022r., poz. 1634 ze zm.) – wskazało, że spółka otrzymała na podstawie art. 15gg ustawy o covid dofinansowanie do wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne na 16 pracowników na okres od 1 do 30 września 2020 r. Jednakże skorzystała ze zwolnienia z obowiązku opłacania na ubezpieczenie społeczne w ramach Tarczy Antykryzysowej COVID-19 za miesiące 03/2020, 04/2020, 05,2020 w wysokości 50% należnych składek. Tymczasem – jak wywodziło Kolegium – podmiot, o którym mowa w ust. 1 może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15gg ust. 7 ustawy covid). Przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot, o którym mowa w ust. 1, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (art. 15gg ust 7a ustawy COVID-19). W ocenie Kolegium wszystkie świadczenia o których mowa w art. 15zzb, art. 15gg i w art. 31zo ustawy o covid - jakkolwiek pochodzące z odmiennych źródeł - mają charakter środków publicznych i nie mogą się dublować względem tych samych pracowników, jeśli chodzi o "takie same tytuły wypłat, "te same koszty", jak również nie mogą być przyznane na okres dłuższy aniżeli 3 miesiące. Takie założenie służy realizacji podstawowego celu ustawy, jakim jest ochrona miejsc pracy i pomoc przedsiębiorcom w tym zakresie, a w tym zachowaniu zasady sprawiedliwości podziału środków publicznych w szczególnym okresie pandemicznym. Ustawodawca w treści ustawy covid wielokrotnie i konsekwentnie, wprowadzając różne rodzaje pomocy dla różnych podmiotów, określał ich ramy czasowe jako maksymalny okres 3 miesięcy (zob. np.: art. 15ga ust. 7, art. 15zzb ust. 5, art. 15zzc ust. 3, art. 15zze ust. 4), jest to działanie celowe i miało zapewnić równy dostęp do pomocy i wyznaczyć granice tej pomocy. Nie można dwukrotnie choćby przy zastosowaniu dwóch różnych trybów (art. 15zzb, art. 15gg czy art. 31zo ustawy covid) dofinansowywać wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne od tych wynagrodzeń odnoszących się do tych samych pracowników za okres powyżej 3 miesięcy, bo wówczas mielibyśmy do czynienia z podwójnym finansowaniem pochodzącym ze środków publicznych. W tej sprawie – jak wywodziło Kolegium – spółka uzyskała dofinansowanie na tych samych pracowników na podstawie art. 15gg ustawy covid oraz z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 31zo ustawy covid co prawda za inny okres, ale z tego samego tytułu, tj. dofinansowania do składek społecznych tych samych pracowników. Strona skorzystała zatem z dofinansowania do tych samych pracowników łącznie za okres 4 miesięcy, w sytuacji gdy ustawodawca ogranicza korzystnie z tej formy pomocy przyznanej ze środków pomocy publicznej do 3 miesięcy. W sporządzonej osobiście skardze na tą decyzję spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 15gg ust. 7 ustawy covid poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uniemożliwia skorzystanie z pomocy o której mowa w art. 31zo ustawy gdyż dotyczy tych samych tytułów wypłat, 2. art. 15gg ust. 4 ustawy poprzez uznanie, że pracownik który przebywa na urlopie nie spełnia definicji pracownika w rozumieniu ustawy o covid, 3. art. 15gg ust. 17 ustawy poprzez uznanie, że beneficjent miał obowiązek złożenia informacji o uzyskaniu zwolnienia z opłacenia nieopłaconych składek ZUS za okresy marzec, kwiecień i maj 2020 w sytuacji kiedy ustawa nie zawiera takiego wymogu a beneficjent nie skorzystał i nie zamierzał skorzystać z takiego zwolnienie za okres 01 – 30 września 2020 r., 4. art. 15gg ust. 19 ustawy poprzez uznanie, że beneficjent nie dokonał w terminie rozliczenia pomocy podczas gdy beneficjent złożył rozliczenie oraz dokonał zwrotu nadmiarowo otrzymanej pomocy w październiku 2020 r., 5. art. 15gg ust. 23b ustawy poprzez uznanie, że beneficjent ma obowiązek zwrotu całego dofinansowania pomimo, że beneficjent nie wypowiedział umowy pracownikom na których dofinansowanie zostało przyznane, 6. art. 15gg art. 23c ustawy poprzez uznanie, że beneficjent wydatkował otrzymaną pomoc niezgodnie z przeznaczeniem oraz, że otrzymał pomoc nie nienależenie albo w nadmiernej wysokości, 7. art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie przytoczonych w zarzutach naruszeniach prawa materialnego, 8. art. 7 k.p.a. poprzez odstąpienie do ustalania prawdy obiektywnej poprzez brak ustalenia faktycznego wydatkowania środków, 9. art. 7a k.p.a. poprzez odstąpienie od zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, 10. art. 8 prawa przedsiębiorców poprzez na nałożenie na beneficjenta obowiązku złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej w zakresie o zamiarze skorzystania lub skorzystanie ze zwolnienia ze składek ZUS, co rażąco wykracza poza delegację ustawową określoną w art. 15gg ust. 10 w zw. z art. 15gg ust. 9 pkt 4 -7 ustawy a co stanowi podstawę stawiania beneficjentowi zarzut karnego, 11. art. 11 prawa przedsiębiorców poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony. Wątpliwości interpretacyjne potwierdzone są pismami kierowany do beneficjenta zawierającymi urzędową interpretację przepisów prawa dokonaną przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej kierowanej do Dyrektorów Urzędów Pracy, którzy następnie kierowali te pisma do beneficjenta, ponieważ sami nie byli w stanie odczytać norm prawnych zawartych i modyfikowanych, nierzadko z mocą wsteczną w ustawie covid. Ponad to spółka podniosła, że organ odwoławczy dokonując wykładni pojęcia "takie same tytuły wypłat, te same koszty" wyłącznie przez pryzmat wykładni celowościowej wykroczył poza granicę wykładni językowej. Z wykładni językowej w sposób oczywisty wynika, że pomoc o której mowa w art. 15gg ustawy o covid dotyczy kosztów a pomoc z art. 31zo tej ustawy dotyczy zobowiązań, są to różne tożsamościowe rodzaje pomocy. Z uwagi na te zarzuty spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. "w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie". Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty wywołały ten skutek. Organy obu instancji dopuściły się bowiem naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędna wykładnię, a w konsekwencji i jego błędne zastosowanie w niespornym między stronami okolicznościach faktycznych. Z niespornych okoliczności faktycznych tej sprawy wynika, że skarżąca spółka skorzystała z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 31zo ustawy covid, ze zwolnienia z obowiązku opłacania na ubezpieczenie społeczne 16 pracowników w ramach Tarczy Antykryzysowej COVID-19 za miesiące 03/2020, 04/2020, 05,2020 w wysokości 50% należnych składek, a następnie, na podstawie art. 15gg ustawy covid, otrzymała z Wojewódzkiego Urzędu Pracy dofinansowanie do wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne na tych samych pracowników na okres od 1 do 30 września 2020 r. W tych okolicznościach faktycznych istota sporu sprowadza się do tego, czy spółka w sposób niedozwolony uzyskała zdublowaną pomoc w ramach tej tarczy. A jego źródło tkwi w dokonywaniu przez strony sporu odmiennej wykładni art. 15gg ust. 7 w zw. z art. 15gg ust. 1 ustawy o covid. Stosownie do tych przepisów "podmiot, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy" oraz "Podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych: 1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub 2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub 3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5". Dokonując wykładni tych przepisów organy uznały, że użyty w przepisie art. 15gg ust. 7 ustawy o covid zwrot "w zakresie takich samych tytułów wypłat" należy rozumieć w ten sposób, że podmiot, o których mowa w ust. 1 art. 15gg ustawy o covid, może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie tych samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy, które obejmują nie tylko miesiąc za który pomoc została wypłacona, lecz w ogóle że na danych (tożsamych z imienia i nazwiska) pracowników została wypłacona pomoc za okres maksymalnie trzech miesięcy. W konsekwencji organy uznają, że zakres przedmiotowy zwrotu "ten sam tytuł wypłaty" obejmuje również inne miesiące niż miesiąc za który już w ramach innego rodzaju świadczenia udzielono pomocy przedsiębiorcy. Oznacza to, zdaniem organów, że skoro skarżąca spółka otrzymała pomoc z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na określonych pracowników za okres marzec – maj 2020 r. na podstawie art. 31zo ust. 1a ustawy o covid (z ZUS), to nie jest dopuszczalne udzielenie pomocy na tych samych pracowników z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne od tych wynagrodzeń na podstawie art. 15gg ustawy o covid (WUP). Nie można bowiem dublować – jak wywodzi organ - pomocy na tych samych pracowników poprzez korzystanie z różnych trybów dofinansowania wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne do tych wynagrodzeń. Skarżąca spółka podnosi z kolei, że ustawa o covid nie ogranicza pomocy dla danego płatnika składek albo w części finansowanej przez pracodawcę lub płatnika składek; nie definiuje też pojęcia wynagrodzenia, które składa się z różnych składników (elementów), w tym składki na ubezpieczenie społeczne w części potrącanej przez płatnika składek i finansowane przez niego jako tzw. narzuty na wynagrodzenia, które nie stanowią kosztów wynagrodzenia. W konsekwencji skarżąca spółka uważa, że pomoc udzielona na podstawie art. 31zo ustawy o covid (zwolnienie z obowiązku opłacania nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne) jest niezależna od pomocy udzielonej na podstawie art. 15gg ustawy o covid (pomoc do kosztów wynagrodzeń). Nie jest to więc tożsama pomoc w rozumieniu "tych samych wypłat". Rozpoznając tak zarysowaną istotę sporu - Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie zauważa, że analogiczny problem był już kilkakrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach różnych trybów i rodzajów udzielania pomocy z Tarczy Antykryzysowej Covid-19 dla przedsiębiorców. Ustawa o covid zawiera bowiem różne rodzaje pomocy, jednocześnie określa ona mechanizm kolizyjny dla przyznawania pomocy z różnego tytułu. I sposób rozumienia reguł kolizji świadczeń pomocy jest źródłem sporu w tej sprawie. Kolizję tą wyraża właśnie zwrot "tych samych wypłat", będący przedmiotem odmiennej wykładni przez strony postępowania. Oczywistym jest, że z tego samego tytułu przedsiębiorca nie może uzyskać pomocy w różnych trybach przewidzianych w ustawie o covid. Rzecz jednak w tym, jak należy rozumieć zwrot pomoc z tego samego tytułu, czy należy jego rozumienie ograniczyć do samych pracowników bez względu jakiego elementu wypłaty oraz okresu dotyczy, czy też należy go rozumieć dodatkowo w kontekście elementów (składników) wypłaty, objętej wnioskiem o pomoc. W tym zakresie należy zatem odwołać się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokach z dnia 27 kwietnia 2022 r., I GSK 251/22, z dnia 18 stycznia 2023 r., I GSK 105/22, czy z dnia 7 kwietnia 2022 r., I GSK 28/22, analizując różne formy pomocy w różnych konfiguracjach, lecz oparte na tym samym mechanizmie kolizyjnym (z art. 15gg i art. 15zzb ustawy o covid, art. 15g i art. 15 zzb ustawy o covid), stwierdza, po pierwsze, że należy je traktować rozłącznie i w ten sposób dokonywać wykładni regulujących je przepisów, żaden z przepisów ustawy o covid nie wskazuje bowiem, że się one wykluczają, co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego (por. wyroki NSA z dnia 2 marca 2022 r., I GSK 21/22, LEX nr 3333626, I GSK 19/22, LEX nr 3335287). Po drugie, stwierdza, że zawarte w art. 15gg ust. 7 ustawy o covid pojęcie "takie same tytuły wypłat" oznacza to samo co pojęcie "tych samych kosztów". W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "pojęcie tych samych kosztów nie jest tożsame z pojęciem takich samych kosztów, którym posługuje się art. 15gg ust. 7 ustawy (...) a na ich utożsamianie nie pozawalają ani rezultaty wykładni gramatycznej obu terminów, jak również tego rodzaju stwierdzenia nie sposób wywieść z ich wykładni systemowej i funkcjonalnej. Z tymi samymi kosztami mamy bowiem do czynienia wyłączenie w przypadku, gdy odnoszą się one do tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego". Porównując regulację pomocy udzielonej w oparciu o art. 15zzb i art. 15gg ustawy o covid, Sąd ten uznał, że "podstawą odmowy przyznania wsparcia, a właściwie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy o jego udzielenie, na podstawie art. 15 zzb ustawy (...) mogłoby być więc wyłącznie stwierdzenie, że wnioskodawca uzyskał już pomoc na pokrycie kosztów wynagrodzeń i składek wskazanych we wniosku konkretnych pracowników za te same okresy rozliczeniowe, nieprzekraczające 3 miesięcy, których dotyczy wniosek. (...) Pomiędzy tymi samymi kosztami a takimi samymi kosztami istnieje widoczna i znacząca różnica. Koszty takie same, to bowiem koszty rodzajowo jednorodne, ale jednak nie tożsame ze sobą". Naczelny Sąd Administracyjny, interpretując w ten sposób przepisy ustawy o covid, podkreśla, że przeciwna "interpretacja byłaby niezgodna z art. 2 Konstytucji stanowiącym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, czyli z zasadami demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej. W orzecznictwie Trybunały Konstytucyjnego w ujęciu art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwość społeczna jest celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne. Nie jest demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli (por. wyrok TK z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 8/98, OTK 2000/3/87 oraz P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 243). Najczęściej stosowane w orzecznictwie TK są formuły sprawiedliwości dystrybutywnej. Sprawiedliwość dystrybutywna dotyczy zasad i trybu rozdziału dóbr, korzyści czy przywilejów (por. P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 245). Do tych kategorii można zaliczyć pomoc w postaci dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS. TK zauważa, że sprawiedliwość dystrybutywna pozostaje w ścisłym związku z zasadą równości: "Zasada sprawiedliwości społecznej wymaga, aby zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej jako adresatów danych norm prawnych. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że równych traktować należy równo, podobnych należy traktować podobnie i nie wolno tworzyć takiego prawa, które różnicowałoby sytuacje prawną podmiotów, których sytuacja faktyczna jest taka sama (por. wyroki TK z dnia 16 grudnia 1997 r., sygn. akt K 8/97, OTK ZU nr 6 /1997, poz. 70, s. 502 i9 z 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt K 36/98, OTK ZU nr 3/1999, poz. 40, s. 243-244 oraz P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 246). Wskazane przez TK reguły, wywiedzione z zasad konstytucyjnych: sprawiedliwości społecznej i równości znajdują zastosowanie podczas dokonywania wykładni przepisów prawa. Skoro art. 15 zzb ust. 12 ustawy o COVID-19 interpretuje się w taki sposób, iż przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych, a uprawnione jest uzyskanie dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS za dwa okresy trzymiesięczne, to także art. 15g ust. 18 ustawy o COVID w zakresie zwrotu "takich samych tytułów wypłat" należy interpretować w taki sposób, iż uprawnione jest dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników za inny trzymiesięczny okres. Skonstatować wobec tego należy, że art. 15g ust. 18 ustawy o COVID nie stoi na przeszkodzie do uzyskania przez przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS pracowników na podstawie art. 15g tej ustawy, w sytuacji otrzymania już przez tego przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników na podstawie art. 15zzb ustawy o COVID-19, jeżeli dofinasowanie to dotyczyło innego okresu" (tak uzasadnienie do przywołanego już wyroku NSA, I GSK 251/22). Powyższe ustalenia – z uwagi na tożsamość spornego zagadnienia i mechanizm kolizyjny różnych rodzajów i trybów pomocy - można, a wręcz trzeba odnieść do pomocy udzielanej na podstawie art. 15gg ust. 1 i art. 31zo ustawy o covid. Sąd rozpoznający tę sprawę - podzielając w całości stanowisko wskazanych judykatów sądu odwoławczego – stwierdza zatem, że dokonana przez organy wykładnia art. 15gg ust. 7 w zw. z ust.1 ustawy o covid jest nieprawidłowa. W konsekwencji oznacza to brak podstaw do dyskwalifikacji wniosku skarżącej spółki o przyznanie pomocy na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy covid z uwagi na przyznanie jej pomocy na podstawie art. 31zo ustawy o covid. Wobec zaś tego, co niesporne, że udzielona spółce pomoc na podstawie tegoż ostatniego przepisu dotyczy innego okresu niż na podstawie tego pierwszego, a dodatkowo dotyczy ona innych składników wynagrodzenia (wypłaty), jak już zrelacjonowano, a czego nie kwestionuje organ w odpowiedzi na skargę, to nie ma podstaw do żądania zwrotu wypłaconej spółce pomocy. To czyni poddane kontroli sądowoadministracyjnej decyzje organów obu instancji wadliwe i uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. A skoro wadliwość ta dotyczy nie tylko błędnej wykładni art. 15gg ust. 7 w zw. z ust. 1 ustawy o covid, ale również wadliwego jego zastosowania w niespornych okolicznościach tej sprawy, to sąd administracyjny uprawniony jest także do jednoczesnego umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. A.M.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI