I SA/Łd 831/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów podatkowych odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia spadku, uznając, że przepisy ustawy COVID-19 umożliwiały przywrócenie terminu materialnego.
Skarżący Z. S. złożył zgłoszenie nabycia spadku po terminie i wniósł o przywrócenie terminu, powołując się na przepisy ustawy COVID-19. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, uznając termin za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, stwierdzając, że przepisy ustawy COVID-19 miały zastosowanie również do terminów materialnych w prawie podatkowym, umożliwiając przywrócenie terminu.
Sprawa dotyczyła skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułu dziedziczenia. Skarżący nabył spadek po ojcu, a termin do zgłoszenia nabycia upłynął. Wniosek o przywrócenie terminu oparł na art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Organy podatkowe odmówiły, uznając termin z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że przepisy ustawy COVID-19, w tym art. 15zzzzzn2, miały zastosowanie również do terminów materialnych w prawie podatkowym, w tym do terminu zgłoszenia nabycia spadku. W związku z tym organy były zobowiązane umożliwić skarżącemu złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Przepisy ustawy COVID-19, w tym art. 15zzzzzn2, mają zastosowanie również do terminów materialnych w prawie podatkowym, w tym do terminu zgłoszenia nabycia spadku, umożliwiając jego przywrócenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa COVID-19 wprowadziła szczególne rozwiązania dotyczące terminów, które miały zastosowanie również do terminów materialnych w prawie administracyjnym i podatkowym. W związku z tym organy podatkowe były zobowiązane umożliwić stronie złożenie wniosku o przywrócenie terminu, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § 1 i 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
upsd art. 4a § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Termin 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułu dziedziczenia jest terminem materialnym, ale w okresie stanu epidemii mógł podlegać przywróceniu na podstawie przepisów ustawy COVID-19.
O.p. art. 165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W niniejszej sprawie zastosowanie tego przepisu było błędne z uwagi na możliwość przywrócenia terminu na podstawie ustawy COVID-19.
Pomocnicze
upsd art. 6 § 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych została naruszona przez organy.
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario, choć dotyczyła innej kwestii, podkreśla potrzebę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów ustawy COVID-19 (art. 15zzzzzn2) do terminów materialnych w prawie podatkowym, w tym do terminu zgłoszenia nabycia spadku. Obowiązek organów podatkowych umożliwienia złożenia wniosku o przywrócenie terminu w okresie stanu epidemii.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych, że termin z art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu. Argumentacja organów podatkowych, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie ma zastosowania do terminów materialnych w prawie podatkowym.
Godne uwagi sformułowania
ustawa COVID jest przepisem szczególnym wobec art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd pod pojęciem przepisów prawa administracyjnego mieszczą się przepisy prawa podatkowego zasada in dubio pro tributario jest usprawiedliwiona nie wolno tego 'dopowiadać' czy też 'doprecyzowywać' interpretatorowi
Skład orzekający
Paweł Janicki
przewodniczący
Bożena Kasprzak
sprawozdawca
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy COVID-19 w kontekście terminów materialnych w prawie podatkowym, zwłaszcza w sprawach dotyczących podatku od spadków i darowizn."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu stanu epidemii COVID-19 i jego wpływu na terminy prawne. Po odwołaniu stanu epidemii jego zastosowanie może być ograniczone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (ustawa COVID-19) mogą wpływać na standardowe procedury podatkowe i chronić podatników. Jest to przykład ważnej interpretacji prawa w kontekście sytuacji kryzysowej.
“Ustawa COVID-19 uratowała termin na zgłoszenie spadku? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 831/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Gortych-Ratajczyk Bożena Kasprzak /sprawozdawca/ Paweł Janicki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6114 Podatek od spadków i darowizn Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Podatek od spadków i darowizn Sygn. powiązane III FSK 101/24 - Wyrok NSA z 2025-05-20 III FZ 240/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1842 art. 15zzzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Dz.U. 2021 poz 1043 art. 4a ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 4 Ustawa o podatku od spadków i darowizn (t. j.) Dz.U. 2021 poz 1540 art. 165a par 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Dnia 5 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, , po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 września 2022 r. nr 1001-IOM.4104.72.2022/U09/JM w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułu dziedziczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty z 27 czerwca 2022 r., nr 1009-SPV.4104.119.2022 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z 21 października 2022 r. Z. S. wniósł do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 22 września 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z tytułu dziedziczenia. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, I Wydział Cywilny z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt I Ns [...], Z. S.nabył 1/2 część spadku po zmarłym A. S.. Postanowienie uprawomocniło się 24 kwietnia 2021 r., zaś ustawowy termin do złożenia zgłoszenia upłynął 24 października 2021 r. W dniu 28 kwietnia 2022 roku Z. S. złożył zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 po ww. zmarłym, ujawniając majątek spadkowy w postaci 1/4 części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 60 położonego w Ł. przy ul. W. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2. Swój wniosek podatnik oparł o art. 15zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Postanowieniem z 27 czerwca 2022 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź – Bałuty, na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej "O.p.") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym A. S.. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, powołując się na treść art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021r. poz. 1043 ze zm. - dalej: upsd), że termin określony w tym przepisie jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. W wyniku rozpatrzenia wniesionego zażalenia postanowieniem z 22 września 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że brzmienie art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd nie budzi wątpliwości, iż koniecznym warunkiem skorzystania ze zwolnienia w podatku od spadków i darowizn jest zachowanie 6-miesięcznego terminu na zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych. Skoro zatem postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym A. S. uprawomocniło się 24 kwietnia 2021. r., to zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 upsd, z tym dniem powstał obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie, a 6-cio miesięczny termin na głoszenie nabycia spadku po zmarłym upłynął 24 października 2021 r. Organ podkreślił materialnoprawny charakter sześciomiesięcznego terminu na zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych. W ocenie organu przywrócenie terminu prawa materialnego jest dopuszczalne tylko wtedy, kiedy taką możliwość przewiduje przepis określający dany termin. Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie przewiduje takiej możliwości dla terminu określonego w art. 4a ust. 1 upsd, co powoduje, iż jest on terminem nieprzywracalnym, a zatem w ocenie organu podatnik po upływie tego terminu nie może skutecznie domagać się ukształtowania stosunku prawnego, w którym nabędzie prawo do zwolnienia z podatku. W ocenie organu charakter tego terminu powoduje również, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 15 zzzzzn2 ustawy covidowej, zaś w oparciu o art. 15 zzr ust. 1 ustawy covidowej możliwe było wyłącznie uznanie, że termin wynikający z art. 4a upsd nie rozpoczął się, a rozpoczęty uległ zawieszeniu w okresie od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. W skardze do sądu administracyjnego Z. S. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 września 2022 r. oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, podnosząc zarzuty naruszenia: 1. przepisów prawa procesowego: a) art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy O.p. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, pomimo że istniały podstawy prawne do jego uchylenia, b) art. 120 w związku z art. 121 ustawy O.p. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że organy podatkowe nie mają obowiązku stosować art. 15 zzzzzn2 ustawy covid; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 2 Konstytucji RP nakazującego traktować jednostki w sposób uczciwy i przewidywalny, b) art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 ustawy covid poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że ww. przepis nie może stanowić podstawy prawnej do przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2, c) art. 4a ust.1 upsd. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Pismem procesowym z 3 października 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi przedstawił dodatkową argumentację dotyczącą braku możliwości zastosowania w sprawie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, SD-Z2 z tytułu dziedziczenia po zmarłym 9 stycznia 2020 r. ojcu – A.S.. Odmawiając wszczęcia postępowania w tym przedmiocie organy obu instancji podkreślały materialnoprawny charakter terminu do złożenia tego zgłoszenia, wynikający z treści art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd, wskazując, że czynność dokonana po jego upływie nie wywołuje skutków prawnych. Przypomnieć należy, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 165a § 1 O.p., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W konsekwencji, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania podatkowego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, zaś z treści ww. przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Samo bowiem złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia, gdyż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ podatkowy przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 261/18 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd., zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 (niemających zastosowania w niniejszej sprawie zastosowania w kontrolowanej sprawie). Z kolei zgodnie z art. 4a ust. 3 u.p.s.d., w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że ojciec strony zmarł 9 stycznia 2020 r., zaś skarżący, zgodnie z postanowieniem SR dla Łodzi Śródmieścia I Wydział Cywilny nabył ½ część spadku po zmarłym A. S.. Nie budzi również wątpliwości, że - jak słusznie uznały organy - obowiązek podatkowy w rozpoznawanej sprawie powstał 24 kwietnia 2021 r., tj. z dniem uprawomocnienia się ww. postanowienia Sądu i upłynął 24 października 2021 r., zaś skarżący nie złożył zgłoszenia SD-Z2 w ustawowym terminie. Ponadto organy trafnie podkreśliły także, że uregulowana w treści art. 162 O.p. instytucja przywrócenia terminu ma charakter procesowy, zaś jej zadaniem jest ochrona podatników przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej i dotyczy wyłącznie terminów procesowych, co wprost wynika z treści § 4 ww. przepisu. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy przesądzająca jest jednak okoliczność, że w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 obowiązywał w Polsce stan epidemii w związku z zakażeniami spowodowanymi wirusem SARS-CoV-2. Stan epidemii został ogłoszony na obszarze całego kraju od dnia 20 marca 2020 r. (zob. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. poz. 491) i odwołany w dniu 16 maja 2022 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz. U. poz. 1027). Stosownie natomiast do art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.), w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych (pkt 5), z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Ponadto organ ma obowiązek wyznaczenia stronie w tym zawiadomieniu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). Wskazane unormowanie konstytuowało tym samym normatywny obowiązek umożliwienia stronie przez organ administracji możliwości, ubiegania się o przywrócenie terminu, przy czym znajdowało on także zastosowanie w sytuacji stwierdzenia uchybienia terminów wynikających z prawa podatkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2022 r. sygn. akt II FSK 1369/21, publ. W CBOSA).. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż niewątpliwie zastosowanie przepisu art. 15zzzzzn2 ma na celu udzielenie obywatelowi ochrony prawnej odnoszącej się również do działalności organów administracji (organów podatkowych) w nadzwyczajnej sytuacji wynikającej z obowiązującego stanu epidemii. Sąd podziela stanowisko wyrażone w ukształtowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, że art. 15zzzzz2 ustawy o COVID jest przepisem szczególnym wobec art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd. Z jego treści wynika, że odnosi się on do terminów materialnych prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. III FSK 4485/21, czy wyrok z 20 stycznia 2023r., sygn. akt II FSK 345/22 oraz wyroki WSA: w Warszawie z dnia 28 października 2021 r., sygn. I SA/Wa 918/21, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Go 1022/21, w Poznaniu z dnia 24 maja 2022 r. sygn. II SA/Po 3/22, w Gliwicach z dnia 7 września 2022 r., sygn. II SA/Gl 857/22, w Krakowie z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. III SA/Kr 1509-1513/22, opubl. w CBOSA). Pod pojęciem przepisów prawa administracyjnego mieszczą się przepisy prawa podatkowego, w tym termin określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2021 r., sygn. III FSK 3975/21 i z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. III FSK 4485/21 oraz wyroki WSA: w Łodzi z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. I SA/Łd 575/20; w Szczecinie z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. I SA/Sz 965/20 i z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. I SA/Sz 338/21; w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. III SA/Wa 2467/20, w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2021 r., sygn. I SA/Bd 147/21; w Kielcach z dnia 31 maja 2021 r., sygn. I SA/Ke 185/21, w Lublinie z dnia 11 czerwca 2021 r., sygn. I SA/Lu 161/21, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lipca 2021 r., I SA/Go 168/21, opubl. w CBOSA). W przypadku zatem stwierdzenia, że podatnik nie dotrzymał terminu, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt. 1 u.s.p.d., organ zobowiązany był poinformować stronę o jego uchybieniu i wyznaczyć 30-dniowy termin o jakim mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID, na złożenie zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, pouczając jednocześnie, że powinien uprawdopodobnić okoliczności, które stanowiły przeszkodę do tego, aby z zachowaniem powyższego terminu zgłosić nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy należy także podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 27 marca 2023 r., sygn. akt I FPS 2/22 za uzasadnione uznał odwołanie się do wynikającej z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz.2651 ze zm., dalej: O.p.) zasady in dubio pro tributario wyrażonej jako reguła interpretacyjna, która umożliwia rozstrzygnięcie problematyki związanej z istotą oraz zakresem prawa administracyjnego i jego demarkacją od prawa podatkowego. Jednakże NSA nie przesądzając w sposób radykalny doktrynalnego sporu, czy prawo podatkowe stanowi element prawa administracyjnego, stwierdził, że spór ten winien być rozstrzygnięty na korzyść podatnika. Dalej wskazał, że "Sąd administracyjny przeprowadza kontrolę aktu wydanego w sprawie administracyjnej mającej znaczenie i treść materialnoprawną, przy czym w art. 2 P.p.s.a. ustawodawca posługuje się terminem "sprawa sądowoadministracyjna". W tym znaczeniu jest to termin szerszy niż "sprawa administracyjna" i można się zastanawiać, czy chodzi tylko o wyróżnienie spraw o charakterze procesowym, czy też na przykład spraw podatkowych. Kwestia ta nie może być jednak przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, ale wskazuje, że zagadnienie rozdzielenia prawa administracyjnego materialnego i prawa podatkowego materialnego nie jest zagadnieniem prostym i oczywistym, a więc odwołanie się do zasady in dubio pro tributario w rozumieniu wynikającym z art. 2a O.p. jest usprawiedliwione." NSA stwierdził ponadto, że "skoro ustawodawca nie objął zakresem interpretowanego przepisu art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, ze zm.) w sposób wyraźny i jednoznaczny unormowań z zakresu prawa podatkowego, to należy uznać, że nie wolno tego "dopowiadać" czy też "doprecyzowywać" interpretatorowi i zaistniała wątpliwość nie może być interpretowana na niekorzyść podatnika." W tym miejscu należy podkreślić, że choć cytowane uwagi NSA dotyczyły art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 w całości znajdują także zastosowanie do pojęcia "przepisów prawa administracyjnego" zawartego w art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rację ma skarżący wskazując na podnoszone w skardze naruszenie art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 poprzez ich niezastosowanie w sprawie. Skoro bowiem skarżący nie dochował terminu wynikającego z treści art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd organ winien zastosować art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID i wyznaczyć stronie 30 dniowy termin na złożenie zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych wraz ze stosownym pouczeniem. W konsekwencji Sąd uznaje za błędne stanowisko organów obu instancji stwierdzające brak możliwości rozpatrzenia wniosku Z. S. o przywrócenie terminu określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 upsd, ponieważ w czasie trwania epidemii istniała taka możliwość. W ocenie Sądu organy odmawiając wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 naruszyły art. 15zzzzz2 ustawy o COVID-19 w związku z art. 165a § 1 O.p. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe zaniechanie organów stanowi również oczywiste naruszenie zawartej w art. 121 § 1 O.p. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku ponowionego postępowania organy będą zobowiązane do uwzględnienia przedstawionego stanowiska Sądu, w tym oceny prawnej zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. arz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI