I SA/Łd 812/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-01-27
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługobrótsprzedaż komisowauzasadnieniepostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowaprawo materialneprawo procesoweuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie podatku od towarów i usług za 1997 rok. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy podatkowe oraz naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę M. P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł., która częściowo uchyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres luty-grudzień 1997 r. Organy podatkowe zarzuciły podatnikowi zaniżenie obrotu ze sprzedaży samochodów w komisach. Izba Skarbowa, mimo częściowego uchylenia decyzji pierwszej instancji, podtrzymała stanowisko o zaniżeniu obrotu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że postępowanie podatkowe nie zapewniło pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazano na potrzebę przesłuchania nabywców pojazdów oraz rozważenia, czy wystawione rachunki odzwierciedlają rzeczywiste transakcje, czy też zostały wystawione przez osobę trzecią. Ponadto, sąd podkreślił naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nie wykazały pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na potrzebę przesłuchania nabywców pojazdów oraz analizy, czy rachunki wystawione przez komis odzwierciedlają rzeczywiste kwoty transakcji, czy też zostały zawyżone w celu uzyskania kredytów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 235

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 15 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 2 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 10 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 10 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 19 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 19 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 120, 187 § 1, 200 § 2 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie podatkowe prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Organy podatkowe bezkrytycznie przyjęły, że te ujawnione przez organy ścigania rachunki odzwierciedlają rzeczywisty przebieg operacji gospodarczych. Dopiero prawidłowe ustalenie wysokości cen ze sprzedaży spornych pojazdów pozwoli na określenie wysokości obrotu (uzyskanej prowizji) i rozstrzygnięcie sprawy. Przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej ma również zastosowanie w postępowaniu przez organem II instancji.

Skład orzekający

Z. Kmieciak

przewodniczący

A. Cudak

członek

B. Klimowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania w postępowaniu podatkowym, w szczególności obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania obrotu w sprzedaży komisowej i interpretacji rachunków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu podatkowym, dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawa strony do obrony. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Niewystarczające dowody i naruszenie procedury: jak sąd uchylił decyzję podatkową.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 812/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-01-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Cudak
Bogusław Klimowicz /sprawozdawca/
Zbigniew Kmieciak /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Z. Kmieciak, Sędziowie del. A. Cudak, B. Klimowicz (spr.), Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty-grudzień 1997 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. określił dla M. P. wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące luty-grudzień 1997 r., wysokość zaległości podatkowej za miesiące luty-kwiecień, lipiec i październik 1997 r. oraz odsetki za zwłokę. Zdaniem Inspektora Kontroli Skarbowej podatnik nie wykazał całego obrotu wynikającego ze sprzedaży samochodów Audi 80, Opel Kadett i Volkswagen Golf, gdyż ceny w/w samochodów oddanych do sprzedaży komisowej w Auto-Komisie podatnika były niższe od tych, jakie widnieją w umowach komisowych (M. P. uzyskał więc wyższą prowizję niż wykazana w deklaracjach podatkowych).
Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatnika decyzją z dnia [...] uchyliła w części rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej określając zobowiązanie i zaległość w podatku od towarów i usług za miesiące luty i kwiecień w innej wysokości oraz korygując wysokość odsetek za zwłokę. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że podatnik zaniżył obrót ze sprzedaży trzech samochodów. Izba Skarbowa wskazała natomiast, że samochód Opel Kadett został przyjęty do komisu w lutym 1997 r. i został sprzedany w dniu 4 kwietnia 1997 r. Obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży tego samochodu powstał zatem w miesiącu kwietniu 1997 r. a nie lutym 1997 r. jak przyjął Inspektor Kontroli Skarbowej.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję M. P. wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 2 ust. 3 pkt 1, art. 10 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym) oraz przepisów postępowania (art. 120, 187 § 1, 200 § 2 i 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa). Skarżący podniósł, że organ II instancji przed wydaniem decyzji nie wyznaczył stronie terminu na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego decyzja Izby Skarbowej jest nieczytelna a w toku postępowania nie rozważono całego zebranego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Postępowanie podatkowe prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek taki wynika w szczególności z treści art. 120, 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. W razie zaskarżenia do sądu decyzji, którą wydano bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sąd nie ma możliwości oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skarżący trafnie podnosi, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podstawą opodatkowania jest obrót. Organy podatkowe głównie w oparciu o materiały nadesłane przez Prokuraturę Rejonową w W. przyjęły, że podatnik zaniżył przychód ze sprzedaży komisowej 3 samochodów osobowych. Okoliczność tę potwierdzać mają w szczególności zeznania świadków (komitentów) którzy przekazali samochody do sprzedaży podatnikowi. Wyższe od uzgodnionych przez strony ceny sprzedaży stwierdzają rachunki wystawione przez komis podatnika . Jednakże organy podatkowe bezkrytycznie przyjęły, że te ujawnione przez organy ścigania rachunki odzwierciedlają rzeczywisty przebieg operacji gospodarczych. W świetle zeznań komitentów nie ulega wątpliwości kwota, jaka została im wypłacona z tytułu dokonanych sprzedaży. Jednakże dla wyjaśnienia rzeczywistej wysokości kwoty uzyskanej ze sprzedaży pojazdów należało przesłuchać nie tylko komitentów ale również osoby, które nabyły sporne pojazdy. Z rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie II K 228/99 zdaje się wynikać, że wystawione przez komis (a właściwie M. Szczecińską) rachunki nie potwierdzają rzeczywistych kwot transakcji a ceny samochodów zostały celowo zawyżone w celu uzyskania wyższych kredytów na ich zakup. Należy więc rozważyć, czy powyższe rachunki pozostają w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika czy też zostały wystawione przez osobę trzecią przy okazji prowadzenia tej działalności i bez upoważnienia (czy też z przekroczeniem granic umocowania) M. P. Dopiero prawidłowe ustalenie wysokości cen ze sprzedaży spornych pojazdów pozwoli na określenie wysokości obrotu (uzyskanej prowizji) i rozstrzygnięcie sprawy.
Skarżący trafnie też podnosi, że organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 200 § 1 w związku z art. 235 ustawy Ordynacja podatkowa nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wskazywano, że przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej ma również zastosowanie w postępowaniu przez organem II instancji.
Z powyższych przyczyn, wobec naruszenia wskazanych przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
jz/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI