Orzeczenie · 2025-04-08

I SA/Łd 800/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-04-08
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITkoszty uzyskania przychodówfakturynierzeczywiste transakcjeprzedawnieniepostępowanie podatkowekontrola celno-skarbowaOrdynacja podatkowa

Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości 84.721 zł. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwot wynikających z faktur VAT wystawionych przez firmy B. i C., uznając je za nierzeczywiste. Skarżąca zarzucała m.in. przedawnienie zobowiązania podatkowego z powodu nieskutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnoskarbowego oraz instrumentalne wszczęcie tego postępowania. Podnosiła również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, w tym braku skutecznego wszczęcia kontroli celno-skarbowej i postępowania podatkowego, a także błędnej oceny dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a zawiadomienie o tym zostało prawidłowo doręczone przez pełnoletniego domownika. Sąd nie dopatrzył się instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego, wskazując na zebrany materiał dowodowy. Uznano również za prawidłowe doręczenie upoważnienia do kontroli oraz postanowienia o przekształceniu kontroli w postępowanie podatkowe. Sąd podzielił stanowisko organów, że faktury od B. i C. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, a tym samym wydatki te nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT. Analiza materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i wyjaśnień stron, potwierdziła fikcyjność tych transakcji. Sąd uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i błędnej oceny materiału dowodowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasad dotyczących zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych nierzeczywistymi fakturami, a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i skuteczności doręczeń w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PIT w kontekście konkretnych dowodów.

Zagadnienia prawne (5)

Czy faktury dokumentujące nierzeczywiste transakcje gospodarcze mogą stanowić koszty uzyskania przychodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki udokumentowane fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że kluczowe jest udowodnienie rzeczywistego poniesienia kosztu i związku z przychodem. Fikcyjne faktury nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli zostały zapłacone.

Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w tym skuteczne zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego.

Czy doręczenie pisma pełnoletniemu domownikowi w placówce pocztowej jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie pisma pełnoletniemu domownikowi w placówce pocztowej jest skuteczne, pod warunkiem braku zastrzeżeń ze strony adresata.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym art. 150 O.p. reguluje miejsce i czas przechowywania pisma, a Prawo pocztowe dopuszcza wydanie przesyłki pełnoletniemu domownikowi, jeśli adresat nie złożył zastrzeżenia.

Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny, jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie karnoskarbowe nie miało charakteru instrumentalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie przygotowawcze zostało wszczęte w oparciu o materiał dowodowy uzasadniający podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, a nie jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Czy organ podatkowy prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ocenił zebrany materiał dowodowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ocenił zebrany materiał dowodowy.

Uzasadnienie

Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania, w tym obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny dowodów czy prawidłowego uzasadnienia decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatniczki na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, uznając ją za niezasadną.

Przepisy (20)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodów to wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 23. Koszty muszą być rzeczywiste, powiązane z przychodami i prawidłowo udokumentowane.

O.p. art. 70 § par 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

O.p. art. 70 § c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe następuje na piśmie.

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Pomocnicze

O.p. art. 150

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący doręczenia pisma w przypadku nieobecności adresata w placówce pocztowej.

u.k.a.s. art. 62 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Przepis dotyczący kontroli celno-skarbowej.

u.k.a.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

O.p. art. 207 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury dokumentujące nierzeczywiste transakcje nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów. • Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony. • Doręczenie pisma pełnoletniemu domownikowi w placówce pocztowej jest skuteczne. • Postępowanie karnoskarbowe nie miało charakteru instrumentalnego. • Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i oceniły materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z powodu nieskutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnoskarbowego. • Postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte instrumentalnie. • Nie doszło do skutecznego wszczęcia kontroli celno-skarbowej i postępowania podatkowego. • Organy naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego, błędnie oceniając dowody i ustalając stan faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

faktury, które zdaniem organów, nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • instrumentalnym wszczęciu karno-skarbowego • nie można traktować kwoty uwidocznionej na takim - nie odpowiadającym rzeczywistości dokumencie, w kategoriach kosztów uzyskania przychodów • nie można tracić z pola widzenia faktu, że materiały zgromadzone w trakcie postepowania karnego i karnoskarbowego (...) zostały włączone jako materiał dowodowy w postępowaniu podatkowym • nie można również pominąć ustalenia organów, że do zadań Ł. J. w głównym stopniu należała obsługa transportu i sprawy związane z techniczną obsługą samochodów, jak również obsługa giełdy transportowej, podczas gdy kwestionowane usługi to głównie właśnie usługi transportowe, naprawy samochodów, holowanie pojazdów.

Skład orzekający

Bożena Kasprzak

przewodniczący

Joanna Grzegorczyk-Drozda

członek

Tomasz Furmanek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych nierzeczywistymi fakturami, a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i skuteczności doręczeń w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PIT w kontekście konkretnych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaliczania do kosztów uzyskania przychodów faktur od nierzetelnych kontrahentów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Dodatkowo porusza kwestie proceduralne związane z przedawnieniem i doręczeniami.

Fikcyjne faktury jako koszt uzyskania przychodu? Sąd wyjaśnia, kiedy organy mogą zakwestionować wydatki.

Dane finansowe

WPS: 84 721 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst