I SA/Łd 800/23

I SA/Łd 800/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Potiopa
Paweł Janicki
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 2, 3, 4, 5 i 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 46
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Sentencja
Dnia 21 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant st. asystent sędziego Maciej Dębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 roku sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr KO.400.410.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 800/23
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 9 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza O. z 27 marca 2023 r. ustalającą D. B. (dalej także: "Podatniczce" albo "Stronie") wymiar podatku od nieruchomości na rok 2022 w kwocie 402 zł.
W dniu 1 września 2021 r. do organu podatkowego wpłynęło zawiadomienie ze Starostwa Powiatowego w O. nr 899/2021 (sporządzone na podstawie postanowienia [...] z 21 maja 2021 r.), z którego wynika, że Strona od 24 lipca 2021 r. jest właścicielką działki nr [...] o pow. 0,0038 ha i działki nr [...] o pow. 0,0162 ha, położonych w O. przy ul. [...] 5/7, obręb [...], jednostka rejestrowa [...].
W dniu 24 stycznia 2022 r. Skarżąca złożyła informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1, wskazując, że obowiązuje ona od stycznia 2018 r. Z posiadanych przez organ dokumentów wynikało zaś, że ww. działki Podatniczka nabyła 24 lipca 2021 r. na podstawie postanowienia [...] z 21 maja 2021 r. o dział spadku i zniesienie współwłasności.
Wobec powyższego Burmistrz Miasta O. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe a po jego przeprowadzeniu, decyzją z 27 marca 2023 r., wydaną na podstawie art. 2, 3, 4, 5 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70 ze zm.), dalej w skrócie: "u.p.o.l.", uchwały Rady Miejskiej w O. Nr XXXVIII/413/7021 z dnia 28 października 2021 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze Gminy O. i uchwały Nr XXXIX/423/2)2021 z dnia 30 listopada 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze Gminy O., ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego poz. 6136 z dnia 6 grudnia 2021 r., ustalił Stronie wysokość podatku od nieruchomości na 2022 r. w kwocie 402 zł, przyjmując za podstawę opodatkowania:
• F - grunty pozostałe o pow. 663 m2, stawka podatku 0,30 zł/m2, podatek za miesiące 1-12 w kwocie 198,90 zł;
• A - budynki mieszkalne o pow. 165,75 m2, stawka podatku 0,60 zł/m2, podatek za miesiące 1-12 w kwocie 99,45 zł;
• H - piwnice i garaże pod budynkami (wys. powyżej 2,20 m) o pow. 72,10 m2, stawka podatku 0,60 zł/m2, podatek za miesiące 1-12 w kwocie 43,26 zł;
• F – grunty pozostałe o pow. 38 m2, stawka podatku 0,30 zł/m2, podatek za miesiące 1-12 w kwocie 11,40 zł;
• F - grunty pozostałe o pow. 162 m2, stawka podatku 0,30 zł/m2, podatek za miesiące 1-12 w kwocie 48,60 zł.
W odwołaniu Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji jako wydanej bez podstawy prawnej i zobowiązanie organu do wydania dwóch osobnych decyzji podatkowych za 2022 r., tj. osobnej decyzji w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] w O. oraz w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] 5 w O..
Wydanej decyzji zarzucono naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez wydanie, wbrew powyższym przepisom, jednej "zbiorczej" decyzji w stosunku do dwóch odrębnych nieruchomości. Zdaniem Podatniczki, organ podatkowy, zamiast wydać decyzję podatkową w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] 20, wydał decyzję w stosunku do nieruchomości położonej ul. [...] 5, uznając, że nieruchomość położona przy ul. [...] 20 jest częścią składową nieruchomości położonej przy ul. [...] 5. W konsekwencji, organ podatkowy, wydając zaskarżoną decyzję wydał decyzję w stosunku do "nieruchomości nieistniejącej, czyli w stosunku do nieistniejącego przedmiotu opodatkowania". Strona zwróciła uwagę, że poprzednie decyzje wydane w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] 20, tj. decyzje za rok 2021 i za lata wcześniejsze dotyczyły tylko tej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania, opisaną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego, Burmistrz O. prawidłowo ustalił podmiot zobowiązany do zapłaty podatku, przedmiot opodatkowania i podstawę opodatkowania, przyjmując m.in. dane z informacji w sprawie podatku od nieruchomości, złożonej 8 marca 2016 r., dane z informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, złożonej 24 stycznia 2022 r. oraz dane z zawiadomienia Starostwa Powiatowego w O. o zmianie 24 sierpnia 2021 r., które wpłynęło do organu podatkowego 1 września 2021 r. Organ podkreślił, że wysokość ustalonego w ten sposób podatku od nieruchomości na 2022 nie jest przez Stronę kwestionowana. Wątpliwości Podatniczki budzi kwestia objęcia opodatkowaniem w jednej decyzji dwóch różnych, należących do niej nieruchomości, tj.:
• nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] 20 (działka nr [...], obręb [...], jednostka rejestrowa [...]),
• nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] 5/7 (działki nr [...] i [...], obręb [...], jednostka rejestrowa [...]).
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przepisach podatkowych nie ma podstawy prawnej do wydawania decyli "częściowych" (odrębnych dla każdej nieruchomości należącej do tego samego podatnika). Nie ma też wprost zakazu wydawania takich decyzji. W myśl art. 6 ust. 7 u.p.o.l, podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na konstrukcję podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym od posiadania rzeczy, sytuacja, w której wobec podatnika zostanie wydana jedna decyzja obejmująca wymiarem wszystkie posiadane przez niego nieruchomości, i sytuacja, w której wydanych zostanie kilka decyzji, które łącznie nieruchomości te obejmują, nie ma znaczenia dla rzeczywistej wielkości obciążenia podatkowego, jakie z tytułu podatku od nieruchomości poniesie podatnik za dany rok podatkowy.
Powołując się na wybrane przykłady z orzecznictwa sądowego organ odwoławczy wskazał, że wydanie jednej decyzji należy postrzegać jako sytuacje idealną, mając w szczególności na uwadze, że dotąd nie została wdrożona ewidencja podatkowa nieruchomości prowadzona w zintegrowanym systemie informatycznym, a z drugiej strony, że niektórzy z podatników dysponują mieniem nieruchomym znacznych rozmiarów, "które może być zarządzane przez odrębne jednostki organizacyjne, co z kolei powoduje, że jednostki te równolegle składają odrębne deklaracje w podatku od nieruchomości, dotyczące różnych przedmiotów opodatkowania" (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 321/09, LEX nr 514955).
W sytuacji zatem, gdy organ podatkowy dokonuje wymiaru podatku na dany rok, a osoba fizyczna na dzień 1 stycznia danego roku podatkowego jest właścicielem kilku nieruchomości położonych na terenie tej samej gminy, zasadnym i właściwym działaniem organu podatkowego jest wydanie jednej decyzji podatkowej, obejmującej wszystkie posiadane przez nią nieruchomości, chociażby mając na uwadze optymalizację kosztów doręczenia decyzji podatkowych. Zdaniem organu podatkowego, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa materialnego. Czyni także zadość przepisom art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, a organ podatkowy I instancji wyjaśnił Stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.
Na powyższą decyzję Podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzuty skargi obejmują:
1. pozorne rozpoznanie istoty sprawy;
2. wydanie decyzji z pominięciem kryterium prawnego, a w oparciu o kryterium pozaprawne, co skutkuje wydaniem decyzji bez podstawy prawnej;
3. podjęcie zaskarżonej decyzji bez jakiegokolwiek odniesienia się do stawianych organowi podatkowemu zarzutów i bez jakiegokolwiek odniesienia się do podniesionej przez skarżącą argumentacji.
W uzasadnieniu skargi Podatniczka wskazała, że organ odwoławczy przemilczał podnoszoną w toku postępowania argumentację, że cyt. "każda nieruchomość, jako rzecz indywidualnie oznaczona jest odrębnym przedmiotem własności, odrębnym przedmiotem obrotu prawnego i odrębnym przedmiotem opodatkowania". W związku z tym, w stosunku do każdej nieruchomości, w oparciu o art. 46 § 1 k.c. powinny być wydawane decyzje indywidualne, a nie zbiorcze, to znaczy jedna decyzja dla jednej nieruchomości.
Wobec zarzucanych uchybień Podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy podkreślić, że skarga jest lakoniczna. W jej zarzutach nie wskazano ani przepisów prawa podatkowego materialnego, ani przepisów prawa procesowego, które zostały, w opinii Skarżącej, naruszone przez organy podatkowe w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca zasadniczo zarzuca, że organ podatkowy w jednej decyzji opodatkował dwie odrębne nieruchomości, to jest jedną położoną w O. przy ul. [...] 20 i drugą położoną w tym samym mieście, ale przy ulicy [...] 5/7. Skarżąca w krótkim uzasadnieniu skargi wskazuje tylko jeden przepis prawa, a konkretnie art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, który to przepis na gruncie prawa cywilnego określa pojęcie "nieruchomości" i wyróżnia trzy rodzaje nieruchomości, czyli gruntowe, budynkowe i lokalowe, i w ocenie Skarżącej został naruszony w decyzji podatkowej.
Nieruchomości gruntowe, to części powierzchni ziemskiej, stanowiące odrębny przedmiot własności. Użycie zwrotu "części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności" oznacza, że status nieruchomości w znaczeniu kodeksowym grunt uzyskuje po jego prawnym, czyli zgodnie z właściwymi przepisami, wyodrębnieniu, a więc po wydzieleniu określonej powierzchni z otaczających ją gruntów w sposób umożliwiający jej identyfikację jako samodzielnego przedmiotu obrotu prawnego. Wówczas dochodzi do oznaczenia gruntu od strony przedmiotowej.
Jednakże takie wyodrębnienie jednej nieruchomości od innych na gruncie prawa cywilnego czynione jest na potrzeby tej gałęzi prawa i ma istotne znaczenie z uwagi na konieczność wyodrębnienia poszczególnych rzeczy nieruchomych będących przedmiotem obrotu cywilnoprawnego i ze względu na wyrażoną w art. 48 i 191 K.c. zasadę superficies solo cedit, a także z uwagi na reguły normatywne dotyczące zabudowy gruntu przez osobę niebędącą jego właścicielem (art. 151 – służebność budynkowa; art. 231 – prawo zabudowy).
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2023 r. poz. 70), w skrócie ustawa o p.o.l., w art. 1 pkt 1 określa, że jej przedmiotem jest m.in. podatek od nieruchomości. W jej rozdziale 2 zatytułowanym "podatek od nieruchomości" określony został przede wszystkim przedmiot opodatkowania tym podatkiem i w art. 2 wymienione zostały w kolejnych punktach: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. A zatem w ustawie o p.o.l. jest użyte pojęcie "nieruchomości", a skoro ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia na potrzeby ustawy podatkowej, to znaczy, że w zasadzie miał na uwadze już istniejącą definicję tego pojęcia, którą zawiera część ogólna Kodeksu cywilnego – zwłaszcza art. 46 K.c. Jednakże należy brać pod uwagę istniejącą odrębność i różnicę pomiędzy treścią art. 46 ust. 1 K.c. i określeniem przedmiotu opodatkowania w ustawie podatkowej oraz różne potrzeby zdefiniowania nieruchomości jako przedmiotu obrotu cywilnoprawnego i jako przedmiotu opodatkowania i dlatego posługiwanie się pojęciem nieruchomości przy określaniu przedmiotu podatku jest mało precyzyjne. W istocie rzeczy przedmiotem podatku są budynki, budowle i grunty, bez względu na to, czy stanowią nieruchomość w rozumieniu art. 46 k.c.
Skarżąca zbyt dużą wagę przykłada do pojęcia "nieruchomości" użytego w art. 46 § 1 K.c. w kontekście ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i definicji przedmiotów opodatkowania zawartych w tej ustawie. Przede wszystkim należy podkreślić, że ani z żadnego przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ani z żadnego przepisu Ordynacji podatkowej nie wynika, aby decyzja podatkowa wydawana na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy o p.o.l. (decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego dla osoby fizycznej) nie mogła obejmować różnych, odrębnych nieruchomości, ale położonych na obszarze objętym właściwością jednego organu podatkowego i oczywiście należących do tej samej osoby. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zarówno nieruchomość położona przy ulicy [...] 20, jak i nieruchomość położona przy ulicy [...] 5/7 w 2022 r. należały do Skarżącej i leżą na terenie objętym właściwością Burmistrza O., a zatem prawidłowe było ujęcie obu tych nieruchomości w jednej decyzji podatkowej. Argumenty potwierdzające możliwość ujęcia w jednej decyzji podatkowej dwóch odrębnych nieruchomości w takiej sytuacji zostały przytoczone w zaskarżonej decyzji, Sąd w pełni się z nimi zgadza i nie ma potrzeby ich powtarzania.
Dodatkowo należy podkreślić, że przedmiotem sporu nie jest podstawa opodatkowania, czyli powierzchnia gruntów i powierzchnia użytkowa budynków.
Z uwagi na powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.)
ak