I SA/Łd 790/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi oddalił skargę wierzyciela (Prezydenta Miasta Gdańska) na postanowienie obciążające go kosztami postępowania egzekucyjnego, potwierdzając zasadność obciążenia wierzyciela kosztami, gdy egzekucja została wszczęta błędnie co do osoby zobowiązanego.
Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta Gdańska na postanowienie Dyrektora IAS w Łodzi, które utrzymało w mocy decyzję obciążającą wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Egzekucja była prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego opłaty za parkowanie, jednak okazało się, że zobowiązany nie był właścicielem pojazdu w momencie wykroczenia. Wierzyciel uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w części dotyczącej należności głównej, ale nie kosztów upomnienia. Organ egzekucyjny zwrócił zobowiązanemu wyegzekwowane koszty i obciążył nimi wierzyciela. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że wierzyciel, który spowodował niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji przez błędne wskazanie zobowiązanego, powinien ponieść koszty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Prezydenta Miasta Gdańska na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 125,36 zł. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 8 maja 2024 r. dotyczącego opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania. W trakcie postępowania zobowiązany D. T. podniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, przedstawiając dowód sprzedaży pojazdu przed datą wykroczenia. Prezydent Miasta Gdańska uznał zarzut za zasadny w części dotyczącej należności głównej, ale oddalił go w zakresie kosztów upomnienia. Następnie organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, ponieważ uznał, że wszczęcie egzekucji było niezgodne z prawem z powodu błędnego wskazania zobowiązanego. Dyrektor IAS utrzymał tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny oddalił skargę wierzyciela, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że obciążenie wierzyciela kosztami na podstawie art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a. ma charakter obiektywny – wierzyciel, który spowodował niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji przez błędne wskazanie zobowiązanego, ponosi odpowiedzialność za koszty, niezależnie od przyczyn błędu. Sąd uznał, że nawet jeśli błąd wynikał z zaniechania zobowiązanego w zgłoszeniu zbycia pojazdu, to wierzyciel jako inicjator postępowania egzekucyjnego ponosi odpowiedzialność za jego niezgodne z prawem wszczęcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wierzyciel ponosi odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego, jeśli spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej, nawet jeśli błąd wynikał z przyczyn leżących po stronie osoby błędnie wskazanej jako zobowiązany.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność wierzyciela za koszty jest obiektywna. Wierzyciel, który inicjuje postępowanie egzekucyjne i błędnie wskazuje zobowiązanego, powoduje niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji i tym samym ponosi koszty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 64cd § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Jeżeli po wyegzekwowaniu lub uzyskaniu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu lub wierzycielowi wyegzekwowane lub uzyskane koszty egzekucyjne wraz z ustawowymi odsetkami.
u.p.e.a. art. 64cd § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny obciąża wierzyciela zwróconymi zobowiązanemu kosztami egzekucyjnymi wraz z ustawowymi odsetkami, chyba że niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej spowodował organ egzekucyjny.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej może być oparty m.in. na błędzie co do osoby zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może uznać zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za zasadny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
prd art. 78 § 2
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzyciel, który spowodował niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji przez błędne wskazanie zobowiązanego, ponosi koszty postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a. Odpowiedzialność wierzyciela za koszty jest obiektywna i nie zależy od przyczyn błędu. Organ odwoławczy prawidłowo obciążył wierzyciela kosztami, ponieważ wszczęcie egzekucji było niezgodne z prawem z uwagi na błędne określenie osoby zobowiązanego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 15 § 2, art. 64c § 3 pkt 2 i art. 64 cd u.p.e.a. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 64 § 2 i 64 § 7 u.p.e.a. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej błąd co do osoby zobowiązanego odpowiedzialność na zasadzie winy prawodawca uregulował w innym obszarze systemu prawa
Skład orzekający
Ewa Cisowska-Sakrajda
sprawozdawca
Paweł Kowalski
przewodniczący
Tomasz Furmanek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w przypadku błędnego wskazania zobowiązanego, nawet jeśli błąd wynikał z zaniechań innych podmiotów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym i jakie konsekwencje finansowe może mieć błąd wierzyciela. Jest to praktyczny przykład z zakresu prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Błąd w egzekucji administracyjnej kosztuje wierzyciela. Kto zapłaci za pomyłkę sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 790/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-03-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/ Paweł Kowalski /przewodniczący/ Tomasz Furmanek Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 64c par. 3 pkt 2, art. 15 par. 2, art. 64 cd, art. 64 par. 2 i 64 par. 7 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1061 art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska- Sakrajda (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 października 2024 r. nr 1001-IEE.7192.249.2024.2.AAM w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 11 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 125,36 zł, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 8 maja 2024 r. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku D. T. w związku z nieuiszczeniem opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania w dniu 12 sierpnia 2023 r. Powołany wyżej tytuł wykonawczy z dnia 8 maja 2024 r. został wystawiony przez Prezydenta Miasta Gdańska, obejmował należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania i został doręczony zobowiązanemu 23 maja 2024 r. Poprzez realizację zajęć przez [...]Bank S.A. (17 czerwca 2024 r.) i Bank [...] S.A. (19 czerwca 2024 r.) cała zaległość wskazana w tytule wykonawczym, łącznie z naliczonymi kosztami egzekucyjnymi, została uregulowana w całości. Organ egzekucyjny przekazał wyegzekwowaną kwotę na rachunek bankowy wierzyciela (należność główna i koszty upomnienia) i w dniu 21 czerwca 2024 r. zakończył egzekucję. W dniu 24 czerwca 2024 r. D. T. złożył do organu egzekucyjnego pismo "Odwołanie od zajęcia wierzytelności", w którym podniósł, że wykroczenie do którego doszło 12 sierpnia 2023 r., nie dotyczyło jego osoby, gdyż sprzedał auto w dniu 15 maja 2023 r. (do pisma dołączył skan umowy sprzedaży samochodu). Organ egzekucyjny zakwalifikował pismo jako zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej i przekazał je do wierzyciela celem rozpatrzenia. Wierzyciel potraktował przekazane pismo jako zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, sformułowany na podstawie art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a. Po rozpatrzeniu tego zarzutu, postanowieniem z 16 lipca 2024 r. Prezydent Miasta Gdańska, działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a., uznał za zasadny zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, w części dotyczącej należności pieniężnej z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie w dniu 12 sierpnia 2023 r. w kwocie 200 zł i oddalił zarzut w części dotyczącej kosztów upomnienia w kwocie 16 zł. W uzasadnieniu tego postanowienia wierzyciel wskazał, że zobowiązany udokumentował fakt przeniesienia własności pojazdu co w konsekwencji przeniosło obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej na nowego nabywcę, zatem w tym zakresie zarzut należało uznać za zasadny. Wierzyciel nie uznał natomiast sformułowanego zarzutu w odniesieniu do kosztów upomnienia, argumentując, że zobowiązany nie wypełnił obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a wierzyciel uzyskał wiadomość o sprzedaży auta przed datą powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym z 8 maja 2024 r. dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 4 września 2024 r., wydanym na podstawie art. 64cd u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 8 maja 2024 r. w kwocie 125,36 zł i obciążył tymi kosztami wierzyciela. W zażaleniu na powyższe postanowienie wierzyciel wniósł o jego uchylenie, wskazując, że nie zgadza się z działaniem organu egzekucyjnego. Zdaniem wierzyciela, jego stanowisko wyrażone w postanowieniu z 16 lipca 2024 r. o uznaniu zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego w części dotyczącej należności pieniężnej z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie 12 sierpnia 2023 r. i oddaleniu zarzutu w zakresie kosztów upomnienia, dotyczy sporu z zobowiązanym i w tym zakresie stanowisko organu egzekucyjnego nie ma znaczenia dla sprawy. Wierzyciel zarzucił organowi własną ocenę postanowienia z 16 lipca 2024 r. i podjęcie działań niezgodnych z jego treścią. Dodatkowo wierzyciel wskazał, że postanowienie z 16 lipca 2024 r. stało się ostateczne 29 lipca 2024 r. na skutek braku zaskarżenia. Opisanym na wstępie postanowieniem z 11 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na podstawie art. 64cd § 1 i § 7 oraz art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w przypadku błędu wierzyciela, który wszczął egzekucję w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa (wierzyciel uznał za zasadny błąd co do osoby zobowiązanego), nie było podstaw do ponoszenia przez zobowiązanego konsekwencji czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny działający na wniosek wierzyciela. Zdaniem organu odwoławczego, skoro na dzień wykroczenia D. T. nie był właścicielem pojazdu, to nie może on ponosić odpowiedzialności za błędne przypisanie mu uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieodpłatnego parkowania auta oraz związanych z tym kosztów dodatkowych. W sprawie zaistniała okoliczność skutkująca koniecznością zwrotu zobowiązanemu pobranych kosztów egzekucyjnych, gdyż prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego z 8 maja 2024 r. było niezgodne z prawem, z uwagi na błędne określenie osoby zobowiązanego. W związku z tym, w dniu 16 sierpnia 2024 r. organ egzekucyjny zwrócił zobowiązanemu pobrane koszty egzekucyjne wraz z odsetkami w łącznej kwocie 125,36 zł. Zdaniem organu odwoławczego, w takiej sytuacji organ egzekucyjny był uprawniony do obciążenia wierzyciela kosztami przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w kwocie 125,36 zł na mocy art. 64cd § 7 u.p.e.a, zgodnie z którym organ egzekucyjny obciąża, w formie postanowienia, wierzyciela zwróconymi zobowiązanemu kosztami egzekucyjnymi wraz z ustawowymi odsetkami, chyba że niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej spowodował organ egzekucyjny (co w sprawie nie miało miejsca). Na powyższe postanowienie pełnomocnik Prezydenta Miasta Gdańska złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, 2) art. 64cd u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela było niezgodne z prawem, 3) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: K.p.a., w związku z art. 18t u.p.e.a. poprzez niekompletne rozważenie stanu faktycznego. Zdaniem strony skarżącej, wierzyciel był uprawniony do podjęcia działań egzekucyjnych, a za ich podjęcie odpowiada zobowiązany, który nie wystąpił o zmianę wpisu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, dalej: CEPIK, 4) art. 8 i art. 107 § 3 ustawy K.p.a. w związku z art. 18t u.p.e.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w tym użycie zbyt ogólnych stwierdzeń w kwestii wskazania, że to wierzyciel spowodował niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, 5) art. 34 § 2 pkt 2 lit b) u.p.e.a. w związku z art. 77 ustawy K.p.a. w związku z art. 18t u.p.e.a., poprzez pominięcie faktu, że wierzyciel uznał zarzut tylko w części dotyczącej należności głównej, a w pozostałej części oddalił zarzut, 6) art. 64 § 2 i art. 64 § 7 pkt 1 oraz 64c § 2 u.p.e.a. poprzez pominięcie faktu, że D. T. był zobowiązany do poniesienia kosztów upomnienia, a w związku z tym opłaty manipulacyjnej i opłaty egzekucyjnej, 7) art. 15 § 2 u.p.e.a. poprzez pominięcie faktu, że ściągnięcie kosztów upomnienia powinno obciążać dłużnika. Pełnomocnik Strony wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia NUS w Zgierzu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymał argumentację prezentowaną dotychczas i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ odwoławczy nie naruszył prawa w sposób prowadzący do uchylenia zaskarżonego aktu. Istota problemu sprowadza się do rozważenia, czy organ egzekucyjny zgodnie z prawem obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi postępowania, w którym wierzyciel uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Zasadniczo w postępowaniu egzekucyjnym koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego (art. 64c § 2 u.p.e.a.). Jednak zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a., wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne jeżeli: nie mogą być wyegzekwowane od zobowiązanego (pkt 1), wierzyciel spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej (pkt 2); organ egzekucyjny nie przystąpił do egzekucji administracyjnej na podstawie art. 29 § 2 pkt 1 i 3 (pkt 3). Zgodnie z art. 64cd § 1 u.p.e.a., jeżeli po wyegzekwowaniu lub uzyskaniu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, w szczególności jeżeli w chwili wyegzekwowania lub uzyskania kosztów egzekucyjnych postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu, organ egzekucyjny, który zakończył postępowanie egzekucyjne, zwraca zobowiązanemu lub wierzycielowi wyegzekwowane lub uzyskane koszty egzekucyjne wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia ich wyegzekwowania lub uzyskania do dnia obciążenia rachunku bankowego organu egzekucyjnego przekazywanymi środkami pieniężnymi. Zgodnie z treścią art. 64cd § 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny obciąża, w formie postanowienia, wierzyciela zwróconymi zobowiązanemu kosztami egzekucyjnymi wraz z ustawowymi odsetkami, chyba że niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji administracyjnej spowodował organ egzekucyjny. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że egzekucję wszczął wierzyciel, kierując do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy z 8 maja 2024 r. wraz z wnioskiem o dochodzenie objętych nim należności. Organ egzekucyjny wszczął zatem egzekucję i doprowadził do wyegzekwowania należności na rzecz wierzyciela, wraz z kosztami egzekucyjnymi. Jednak wobec uznania przez wierzyciela ostatecznym postanowieniem z 16 lipca 2024 r. za zasadny zarzutu zobowiązanego z 24 czerwca 2024 r. dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanego w przedmiotowej egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny prawidłowo, na podstawie art. 64cd § 1 u.p.e.a., zwrócił zobowiązanemu wyegzekwowane koszty egzekucyjne wraz z ustawowymi odsetkami w łącznej wysokości 125,36 zł, a następnie słusznie obciążył wierzyciela kosztami egzekucji, która obiektywnie została wszczęta i była prowadzona w stosunku do błędnie wskazanej osoby zobowiązanego. Zaistniały w sprawie problem prawny pojawił się w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku WSA w Lublinie z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 232/24, a także w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 402/24. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniach cytowanych wyżej orzeczeń, dlatego odwoła się do niej częściowo w poniższych rozważaniach. W rozpoznawanej sprawie okazało się, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wystąpił błąd co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Nastąpiło to na skutek tego, że osoba, która została wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym jako zobowiązany, w rzeczywistości nim nie jest (zobowiązanym w sensie materialnoprawnym jest kto inny). Zgodnie zaś z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym jest osoba prawną albo jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej albo osoba fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Jeżeli egzekucja administracyjna została wszczęta w stosunku do osoby, która nie jest zobowiązanym, o którym mowa w art. 1a pkt 20 u.p.e.a., to znaczy, że jej wszczęcie było niezgodne z prawem. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z urzędu albo na skutek wniosku wierzyciela w stosunku do osoby, którą wierzyciel wskazał we wniosku oraz w tytule wykonawczym jako zobowiązanego. Jeżeli okazuje się, że wierzyciel wskazał błędnie zobowiązanego, to oznacza, że obiektywnie spowodował niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji administracyjnej. W takiej sytuacji wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne zgodnie z art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a. Sąd podkreśla, że spowodowanie wszczęcia egzekucji niezgodnie z prawem jest kategorią obiektywną. Tylko wierzyciel może spowodować wszczęcie egzekucji na wniosek. Dla zastosowania art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a. nie jest istotne jakie przyczyny doprowadziły do tego, że wierzyciel spowodował niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji, w tym również z jakiej przyczyny wskazał w tytule wykonawczym osobę, która nie jest w rzeczywistości zobowiązanym. Jeśli nawet błąd co do zobowiązanego został popełniony z przyczynieniem się do tego osoby wskazanej błędnie jako zobowiązany, to i w takiej sytuacji podmiotem, który spowodował wszczęcie egzekucji (niezgodne z prawem) pozostaje wierzyciel a nie osoba, która przyczyniła się do błędu wierzyciela. Obiektywność okoliczności spowodowania wszczęcia egzekucji do błędnie wskazanej osoby przesądza także o tym, że w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia dla możliwości obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a. okoliczność, że wierzyciel ustalił dane zobowiązanego korzystając z treści Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, która nie była aktualna w zakresie danych o właścicielu pojazdu samochodowego pozostawionego bez uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania – a nieaktualność ta wynikała z zaniechania przez właściciela pojazdu zawiadomienia w terminie przewidzianym ustawą właściwego starosty o zbyciu pojazdu w dniu 15 maja 2023 r., zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Można założyć, że gdyby osoba wskazana błędnie jako zobowiązany wykonała swój obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu w terminie albo przynajmniej zareagowała na doręczone dorosłemu domownikowi zobowiązanego w dniu 10 stycznia 2024 r. upomnienie, wierzyciel nie wystawiłby tytułu wykonawczego z błędnie wskazanym zobowiązanym i nie złożyłby wniosku o wszczęcie w stosunku do niego egzekucji administracyjnej. Jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia dla ustalenia, że obiektywnie rzecz biorąc to wierzyciel spowodował wszczęcie egzekucji składając wniosek o jej wszczęcie i tytuł wykonawczy. Wszczęcie egzekucji było jednak niezgodne z prawem, ponieważ wierzyciel błędnie wskazał zobowiązanego. W opisanej sytuacji zachodzi zatem wskazana przez organ odwoławczy podstawa do obciążenia wierzyciela obowiązkiem pokrycia kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 3 pkt 2 u.p.e.a. Jednocześnie nie ma podstawy prawnej do obciążania tym obowiązkiem w jakimkolwiek zakresie osoby błędnie wskazanej w tytule wykonawczym jako zobowiązany, ponieważ osoba taka nie ma rzeczywistości statusu zobowiązanego w znaczeniu materialnoprawnym. W związku z tym nie można w stosunku do takiej osoby zastosować przepisu art. 64c § 2 zdanie pierwsze u.p.e.a. i obciążyć jej kosztami egzekucyjnymi, bo nie była ona zobowiązanym. Z tych względów należy uznać za nieuzasadnione zarówno zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 15 § 2, art. 64c § 3 pkt 2 i art. 64 cd u.p.e.a., jak i zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 64 § 2 i 64 § 7 u.p.e.a., czyli przepisów dotyczących odpowiednio – opłaty manipulacyjnej i opłaty egzekucyjnej, które zgodnie z art. 64 c u.p.e.a., składają się na koszty egzekucyjne. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, w której zbywca pojazdu nie wykonał swojego obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu oraz nie zareagował na skierowane do niego upomnienie, co było jedną z przyczyn wystawienia błędnego tytułu wykonawczego przez wierzyciela oraz złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji, można jedynie rozważać odpowiedzialność deliktową zbywcy pojazdu w stosunku do wierzyciela za spowodowanie szkody wynikającej z pokrycia przez wierzyciela kosztów egzekucyjnych. Na gruncie prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji takie pojęcia czy zdarzenia jak wina, przyczynienie się, wprowadzenie wierzyciela w błąd, nie są w rozważanym kontekście relewantne, bo w analizowanym przypadku nie ma przepisu ustawy egzekucyjnej, który z powodu tego rodzaju okoliczności obowiązek pokrycia kosztów egzekucyjnych przenosiłby na osobę, wobec której wszczęto postępowanie egzekucyjne. Odpowiedzialność na zasadzie winy prawodawca uregulował w innym obszarze systemu prawa wyraźnie taką zasadę odpowiedzialności statuując (por. np. art. 415 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061, ze zm.). Na łączne koszty egzekucyjne w sprawie złożyły się: opłata manipulacyjna, opłata egzekucyjna za zajęcia rachunków bankowych, wydatek egzekucyjny i odsetki ustawowe. Wskazane w postanowieniu organu I instancji składniki kosztów egzekucyjnych, jak i ich łączna wysokość wraz z odsetkami nie były w sprawie kwestionowane, a sąd aprobuje ustalenia organów tym zakresie. Sąd rozpoznający sprawę nie dostrzegł też naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 7, 77 i 80 K.p.a. oraz wyrażonych w nich zasad postępowania administracyjnego. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, zgromadził wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny w kontekście zastosowanej normy art. 64c u.p.e.a. Jako nieuzasadniony należało zatem ocenić zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał istotne dla sprawy okoliczności, a także wskazał i wyjaśnił podstawę prawną oraz inne przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie. Nie została też naruszona ustanowiona w art. 8 K.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Realizacja tej zasady uzależniona jest od przestrzegania reguł postępowania przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego, poczynając od zasad ogólnych, przez rozwiązania przyjęte w przepisach szczególnych. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że prowadzenie postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowe stosowanie przepisów prawa materialnego jest działaniem zgodnym z wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. dch
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI