I SA/Łd 787/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. (371.326,20 zł) oraz w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. (269.359,- zł), wraz z odsetkami za zwłokę. Podatniczka wnioskowała o umorzenie, powołując się na trudną sytuację finansową i brak możliwości uregulowania zobowiązań. Organy podatkowe uznały, że nie zostały spełnione przesłanki "ważnego interesu podatnika" ani "interesu publicznego". Wskazano, że trudności finansowe nie wynikają z przyczyn niezależnych od podatniczki, a sama podatniczka przyczyniła się do powstania zaległości poprzez nieprawidłowe rozliczenia i współpracę z nieuczciwym kontrahentem. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że umorzenie zaległości jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i wymaga wykazania nadzwyczajnych okoliczności. W ocenie sądu, sytuacja podatniczki, choć trudna (samotna matka czworga dzieci), nie miała charakteru nadzwyczajnego, a zaległości powstały w wyniku jej świadomych decyzji gospodarczych. Sąd uznał również, że nie zachodzi interes publiczny uzasadniający umorzenie, gdyż oznaczałoby to przerzucenie kosztów na całe społeczeństwo, a podatniczka posiada potencjalne możliwości poprawy swojej sytuacji finansowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek umorzenia zaległości podatkowych (ważny interes podatnika, interes publiczny) w kontekście własnych decyzji gospodarczych podatnika i jego sytuacji finansowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale stanowi ugruntowanie ogólnych zasad stosowania art. 67a Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku trudnej sytuacji finansowej podatnika, spowodowanej w dużej mierze jego własnymi decyzjami gospodarczymi i współpracą z nieuczciwym kontrahentem, istnieją przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych z tytułu PIT i VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takich okolicznościach nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych.
Uzasadnienie
Zaległości podatkowe powstałe w wyniku nieprawidłowości w prowadzonej działalności gospodarczej, w tym współpracy z nieuczciwym kontrahentem (partnerem życiowym), nie są traktowane jako wynik nadzwyczajnych, niezależnych od podatnika okoliczności. Sytuacja finansowa, choć trudna, nie ma charakteru nadzwyczajnego, a podatnik posiada potencjalne możliwości poprawy swojej sytuacji i spłaty zobowiązań.
Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań podatniczki i świadka w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowych stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do oceny przesłanek umorzenia, a wnioskowane dowody nie wniosłyby istotnych nowych okoliczności lub służyłyby jedynie kwestionowaniu wysokości zobowiązań podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa przeprowadzenia dowodów z zeznań podatniczki i świadka nie naruszyła przepisów, ponieważ sytuacja majątkowa i rodzinna została wystarczająco wyjaśniona na podstawie innych dowodów. Ponadto, postępowanie o umorzenie nie jest miejscem do kwestionowania wysokości zobowiązań podatkowych, a wnioskowane dowody mogłyby być istotne jedynie w postępowaniu wymiarowym.
Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (wszczęcie postępowania karnego skarbowego) było zasadne i czy zaległości podatkowe nie uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że wystąpiły okoliczności uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia, co oznacza, że zaległości podatkowe nie uległy przedawnieniu i mogły być przedmiotem wniosku o umorzenie.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy wykazał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia oraz powiadomienie podatniczki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Postępowanie karne skarbowe nie zostało jeszcze zakończone, co potwierdza brak przedawnienia zobowiązań.
Przepisy (6)
Główne
O.p. art. 67a § § 1 pkt 3 i § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi podstawę do umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Umorzenie zaległości powoduje również umorzenie odsetek.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten określa okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w tym wszczęcie postępowania karnego skarbowego.
O.p. art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definicja zaległości podatkowej jako podatku niezapłaconego w terminie płatności.
O.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe wygasa m.in. wskutek przedawnienia.
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący powiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego do umorzenia zaległości. • Zaległości podatkowe powstały w wyniku świadomych decyzji gospodarczych podatniczki, a nie nadzwyczajnych okoliczności. • Podatniczka posiada potencjalne możliwości poprawy swojej sytuacji finansowej i spłaty zobowiązań. • Odmowa przeprowadzenia dodatkowych dowodów była uzasadniona brakiem ich istotności dla rozstrzygnięcia sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań podatniczki i świadka. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 67a § 1 pkt 3 O.p.) poprzez błędne przyjęcie braku przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. • Stanowisko organów jest sprzeczne z ideą pomocy rodzinom wielodzietnym.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie zaległości podatkowych następuje na wniosek osoby zainteresowanej. Zatem to wnioskujący o umorzenie podatnik ma obowiązek zupełnego, wszechstronnego i oczywiście rzetelnego wyjaśnienia organom, jaka jest jego faktyczna sytuacja w kontekście wyrażonych w tym przepisie przesłanek zastosowania ulgi podatkowej. • Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych nie budzi wątpliwości. • Umorzenie zaległości podatkowych, jeśli ma być zgodne z prawem, w żadnym razie nie może być oparte wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego podatnika skoncentrowanych na jego aktualnej sytuacji majątkowej, bo przesłanki zastosowania omawianej ulgi ujęte są szerzej. • Umorzenie zaległości podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, wymaga równie wyjątkowego charakteru okoliczności uzasadniających. • Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, często, choć niekoniecznie, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. • Interes publiczny zaistnieje w sytuacji, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do pomocy państwa, gdyż podatnik nie będzie w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowych, koniecznych potrzeb materialnych. • Podatniczka decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej brała na siebie obowiązek starannego działania w zakresie kontaktów z kontrahentami i ryzyko współdziałania z kontrahentem nieuczciwym. […]
Skład orzekający
Joanna Grzegorczyk-Drozda
przewodniczący
Wiktor Jarzębowski
sprawozdawca
Agnieszka Krawczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia zaległości podatkowych (ważny interes podatnika, interes publiczny) w kontekście własnych decyzji gospodarczych podatnika i jego sytuacji finansowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale stanowi ugruntowanie ogólnych zasad stosowania art. 67a Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o umorzenie zaległości podatkowych, gdy podatnik powołuje się na trudną sytuację finansową, ale jednocześnie sam przyczynił się do jej powstania. Pokazuje to praktyczne zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej.
“Czy trudna sytuacja finansowa i czwórka dzieci wystarczą, by umorzono zaległości podatkowe? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.