I SA/Łd 785/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-02-13
NSApodatkoweWysokawsa
VATleasingsamochód firmowyVAT-26interpretacja podatkowapierwszy wydatekwykorzystanie do działalności gospodarczejkoszty uzyskania przychoduzwrot kosztów postępowania

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że organ przekroczył zakres wniosku podatnika, ingerując w przedstawiony stan faktyczny dotyczący wykorzystania samochodu leasingowanego wyłącznie do celów działalności gospodarczej.

Podatnik zapytał, czy opłata wstępna w leasingu stanowi pierwszy wydatek do naliczania terminu złożenia informacji VAT-26. Dyrektor KIS uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe, kwestionując wyłączność wykorzystania samochodu do działalności gospodarczej z uwagi na parkowanie go w miejscu zamieszkania. WSA uchylił interpretację, stwierdzając, że organ naruszył przepisy proceduralne, ingerując w stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę i błędnie interpretując przepis o wyłącznym wykorzystaniu pojazdu do celów działalności.

Sprawa dotyczyła skargi W. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w przedmiocie podatku od towarów i usług. Podatnik zapytał, czy opłata wstępna w ramach umowy leasingu, należna finansującemu, stanowi pierwszy wydatek w rozumieniu art. 86a ust. 12 ustawy o VAT, od którego należy liczyć termin złożenia informacji o pojazdach (VAT-26). Wnioskodawca opisał stan faktyczny, w którym zamówił samochód od dealera, wpłacił zaliczkę, a następnie zawarł umowę leasingu, gdzie finansujący nabył pojazd. Zaliczka została zarachowana na poczet opłaty wstępnej. Podatnik wskazał, że samochód będzie wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej i złożył VAT-26, podając datę poniesienia pierwszego wydatku na 5 kwietnia 2024 r. Dyrektor KIS uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe, argumentując, że parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania (które jest jednocześnie siedzibą firmy) stwarza możliwość jego wykorzystania do celów prywatnych, co wyklucza możliwość odliczenia 100% VAT i złożenia VAT-26. WSA uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że Dyrektor KIS naruszył przepisy postępowania (art. 14c § 1 i 2, art. 121 Ordynacji podatkowej) oraz błędnie zinterpretował przepis materialny (art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o VAT). Sąd podkreślił, że organ interpretacyjny jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i nie może ingerować w jego ustalenia ani weryfikować ich dowodowo. W tym przypadku organ przyjął inny stan faktyczny niż przedstawiony przez wnioskodawcę i błędnie uznał, że parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania wyklucza jego wyłączne wykorzystanie do działalności gospodarczej, ignorując fakt, że miejsce prowadzenia działalności jest jednocześnie miejscem zamieszkania. Sąd wskazał, że wątpliwości podatnika dotyczyły wyłącznie momentu poniesienia pierwszego wydatku, a nie kwestii wyłącznego wykorzystania pojazdu do celów działalności.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, uchylając interpretację z powodów proceduralnych. Wskazał jednak, że wątpliwości podatnika dotyczyły wyłącznie momentu poniesienia pierwszego wydatku, a organ interpretacyjny nie powinien ingerować w stan faktyczny dotyczący wyłącznego wykorzystania pojazdu do działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ interpretacyjny przekroczył zakres wniosku, ingerując w stan faktyczny przedstawiony przez podatnika dotyczący wyłącznego wykorzystania pojazdu do działalności gospodarczej. Organ nie powinien kwestionować tego stanu faktycznego, a jedynie ocenić stanowisko podatnika w jego ramach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.t.u. art. 86a § ust. 3 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Organ błędnie zinterpretował przepis, uznając, że parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania (będącym jednocześnie siedzibą firmy) wyklucza jego wyłączne wykorzystanie do działalności gospodarczej.

u.p.t.u. art. 86a § ust. 4 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86a § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kwestia, czy opłata wstępna w leasingu stanowi pierwszy wydatek, od którego należy liczyć termin złożenia informacji o pojazdach.

O.p. art. 14c § par 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Naruszenie przepisów postępowania poprzez wydanie interpretacji wykraczającej poza zakres wniosku i ingerującej w stan faktyczny.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 109 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 14b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wydawanie interpretacji indywidualnych na wniosek zainteresowanego.

O.p. art. 14b § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego i własnego stanowiska przez wnioskodawcę.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu administracyjnego o uchyleniu interpretacji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2-4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny naruszył przepisy postępowania, ingerując w stan faktyczny przedstawiony we wniosku i wydając interpretację wykraczającą poza jego zakres. Organ błędnie zinterpretował przepis art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, uznając, że parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania (będącym jednocześnie siedzibą firmy) wyklucza jego wyłączne wykorzystanie do działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

Organ interpretacyjny jest związany stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę i nie jest uprawniony do jego ustalania, modyfikowania ani dowodowego weryfikowania. Postępowanie interpretacyjne opiera się na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Przepis art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o VAT w żadnym miejscu nie wiąże miejsca parkowania samochodu ze sposobem jego użytkowania.

Skład orzekający

Joanna Grzegorczyk-Drozda

przewodniczący

Paweł Kowalski

sprawozdawca

Tomasz Furmanek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że organ interpretacyjny jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i nie może ingerować w jego ustalenia, a także interpretacja przepisu dotyczącego wyłącznego wykorzystania pojazdu do działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania interpretacyjnego i wykładni konkretnych przepisów ustawy o VAT w kontekście leasingu samochodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od samochodów firmowych i zasad składania informacji VAT-26, a także ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej granic działania organów interpretacyjnych.

Czy parkowanie firmowego auta w domu zrujnuje Twoje odliczenia VAT? Sąd wyjaśnia!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Łd 785/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/
Paweł Kowalski /sprawozdawca/
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 361
art. 86a ust. 3 pkt 1 lit., art. 86a ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14c par 1 i 2 w zw. z art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 13 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant : St. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 roku sprawy ze skargi W. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 października 2024 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.550.2024.2.OS w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W. K. wniósł do sądu administracyjnego skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 października 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 2 lipca 2024 r. podatnik zwrócił się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej uznania poniesionej opłaty wstępnej w ramach umowy leasingu należnej finansującemu za pierwszy wydatek w rozumieniu art. 86a ust. 12 ustawy o VAT, od którego należy liczyć termin realizacji obowiązku złożenia informacji o pojazdach.
Z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku oraz uzupełnionego pismem z 18 września 2024 r. wynika, że wnioskodawca jest osobą fizyczną z siedzibą w Polsce i nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w obszarze doradztwa biznesowego, to znaczy opracowuje strategie dla klientów tak, aby poprawić ich płynność finansową i pozycję na rynku. Jeden z głównych klientów wnioskodawcy prowadzi inwestycje w różnych częściach Polski, a opracowanie i dostosowanie zaproponowanych rozwiązań wymaga wizyt w miejscach inwestycji klienta.
W dniu 25 stycznia 2024 roku wnioskodawca zamówił samochód marki Mercedes-Benz Maybach S580 4MATIC 370/503 (dalej jako: Samochód) z wyposażeniem dodatkowym za cenę 1.174.731,07 zł na podstawie umowy sprzedaży (Zamówienie) od A. sp. z o.o. (dalej jako: Dealer). Zgodnie z § 2 Zamówienia, wnioskodawca zobowiązał się do wpłaty zaliczki w wysokości 58.737,00 złotych. Wnioskodawca nie dokonał odliczenia podatku VAT od zaliczki wpłaconej w styczniu 2024 roku (wartość podatku VAT z zaliczki wpłaconej do Dealera: 10 983,34 złotych polskich). Zgodnie z §2 ust. 2 Zamówienia pozostałą część ceny kupujący zobowiązany jest wpłacić do dnia ostatecznego odbioru pojazdu wskazanego przez sprzedawcę.
Następnie 4 kwietnia 2024 r. zawarta została umowa leasingu pomiędzy wnioskodawcą a B. sp. akcyjna (dalej jako: finansujący), zgodnie z którą Finansujący zobowiązuje się do nabycia przedmiotu leasingu, a następnie do jego wydania wnioskodawcy. W konsekwencji 5 kwietnia 2024 roku została wystawiona faktura nr [...] od finansującego na opłatę wstępną leasingu.
W związku z faktem, iż wnioskodawca nie dokonał nabycia samochodu od dealera, w dniu 11 kwietnia 2024 roku dealer skorygował fakturę zaliczkową wystawioną 26 stycznia 2024 roku w kwocie 58.377,00 złotych wskazując jako przyczynę zwrot zaliczki. Fizyczny zwrot zaliczki do wnioskodawcy jednak nie nastąpił, lecz została ona zarachowana na poczet opłaty wstępnej należnej od wnioskodawcy finansującemu.
W związku z faktem, iż samochód miał być wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej, 20 maja 2024 roku złożono druk VAT-26 wskazujący jako datę nabycia pojazdu oraz datę poniesienia pierwszego 5 kwietnia 2024 roku, to jest datę wniesienia opłaty wstępnej. Z kolei ewidencja, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej jako: ustawa o VAT) została przesłana 24 maja 2024 roku. Wnioskodawca wskazał, że będzie prowadził dla samochodu ewidencję przebiegu pojazdu w związku z art. 86a ust. 4 pkt. 1 ustawy o VAT.
Po uzupełnieniu wniosku ostatecznie sformułowane zostało następujące pytanie:
Czy pierwszym wydatkiem dla wnioskodawcy w rozumieniu art. 86a ust. 12 ustawy o VAT, od którego należy liczyć termin realizacji obowiązku złożenia informacji o pojazdach jest opłata wstępna w ramach Umowy leasingu należna finansującemu od wnioskodawcy?
Zdaniem wnioskodawcy pierwszym wydatkiem w rozumieniu art. 86a ust. 12 ustawy o VAT jest opłata wstępna w ramach umowy leasingu należna finansującemu.
W ocenie wnioskodawcy samochód wskazany w informacji o pojazdach na formularzu VAT-26 jest użytkowany w ramach umowy leasingu zawartej z finansującym, a zatem pierwszym wydatkiem związanym z samochodem, będącym przedmiotem leasingu jest opłata wstępna leasingu na podstawie umowy leasingu. Zaliczka wpłacona do dealera miała charakter jedynie rezerwacyjny samochodu na podstawie zamówienia, a do samej transakcji kupna samochodu od dealera nie doszło z uwagi na fakt, iż wnioskodawca użytkuje samochód nabyty przez finansującego w ramach umowy leasingu. W związku z powyższym zaliczka wpłacona do dealera została zwrócona wnioskodawcy, a jedynie ze względów organizacyjnych zdecydowano o jej nieprzekazywaniu bezpośrednio na konto bankowe wnioskodawcy i zaliczeniu na poczet opłaty wstępnej należnej od strony finansującemu w kwietniu 2024 roku.
Tym samym, wnioskodawca prawidłowo złożył formularz VAT-26 20 maja 2024 roku, to jest w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniósł pierwszy wydatek związany z tymi pojazdem, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT.
Interpretacją indywidualną z 10 października 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wydanej interpretacji organ podkreślił, że w sprawie kluczowe są art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a i art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Z treści tych regulacji wynika, że podatnik ma możliwość odliczenia 100% kwoty podatku naliczonego zawartego w fakturach dotyczących wydatków związanych z nabyciem pojazdu samochodowego w sytuacji, gdy pojazd ten jest wykorzystywany wyłącznie do celów prowadzenia działalności gospodarczej. W realiach sprawy ww. samochód jest wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, zaś wnioskodawca wprowadził regulamin użytkowania pojazdu w celu uniknięcia wykorzystywania pojazdu do celów prywatnych. Ponadto podatnik wskazał, że posiada dokumenty, z których obiektywnie wynika, że samochód jest wykorzystywany wyłącznie do celów działalności gospodarczej i wykluczone jest wykorzystanie tego samochodu do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Samochód jest parkowany/garażowany na terenie siedziby działalności gospodarczej (zarejestrowanej pod adresem zameldowania wnioskodawcy) w godzinach i po godzinach pracy. Siedziba firmy jest jednocześnie miejscem zamieszkania strony. Zdarzają się też sytuacje, że samochód jest parkowany poza miejscem siedziby firmy, gdy wymagany jest nocleg.
Odnosząc się do wątpliwości dotyczących uznania poniesionej opłaty wstępnej w ramach umowy leasingu należnej finansującemu za pierwszy wydatek w rozumieniu art. 86a ust. 12 ustawy o VAT, organ uznał, że w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć czy miał wnioskodawca obowiązek złożenia ww. informacji. Mając na względzie zarówno sposób użytkowania samochodu, jak też podejmowane przez stronę działania mające na celu wykluczenie użycia samochodu do celów innych niż działalność gospodarcza - należy stwierdzić, że nie potwierdzają one obiektywnie, że ww. samochód jest wykorzystywany wyłącznie do prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, bez możliwości użycia tego pojazdu do celów prywatnych.
Powodem takiej oceny jest parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania, gdyż stwarza ono możliwości użycia pojazdu do celów prywatnych zarówno przez wnioskodawcę, jak też członków rodziny. Oceny tej nie zmienia zarówno posiadania przez stronę regulaminu użytkowania pojazdu oraz ewidencji przebiegu ww. samochodu. Organ ocenił, że procedury wprowadzone przez wnioskodawcę mogą co prawda zniechęcać do używania samochodu służbowego do celów prywatnych, natomiast nie są w stanie w rzeczywiści wyeliminować takiego wykorzystania z uwagi na jego dostępność w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Tym samym, zdaniem organu, samochód ten nie spełnia warunków, o których mowa w art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a w związku z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy. Odnosząc się natomiast do wątpliwości strony przedstawionych we wniosku organ wyjaśnił, że skoro okoliczności sprawy nie potwierdzają, że wykluczony jest użytek prywatny opisanego samochodu i tym samym nie można uznać, że pojazd jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej, to nie wystąpił u wnioskodawcy obowiązek złożenia informacji VAT-26 wynikający z art. 86a ust. 12 ustawy o VAT i prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu.
W skardze do sądu administracyjnego W. K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji podnosząc zarzuty naruszenia:
1) przepisów postępowania tj. art. 14c §1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez wydanie interpretacji indywidualnej i stanowiska organu odnoszącego się do odmiennego pytania niż zadane przez skarżącego, a tym samym wykraczające poza zakres pytania zadanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej,
2) art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 14h w zw. z art. 14c § 1 i 2 O.p. poprzez odniesienie się do odmiennego niż zadane przez skarżącego pytanie, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu,
3) art. 121 § 1 O.p. w zw. z art.14 h O.p. przez ich niezastosowanie i sformułowanie zakresu pytań opracowanych przez organ tak by pominąć w pytaniach istotną okoliczność, tj. czy podatnik i jego rodzina posiadają do celów prywatnych inny samochód lub samochody, co podważa zaufanie do organów podatkowych i rodzi obawy o dostosowanie pytań do z góry powziętego stanowiska organy,
4) naruszenie art. 86a ust. 3 pkt 1 pkt a ustawy o podatku od towarów i usług , przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przesłanka "wykorzystywania wyłącznie do działalności gospodarczej" pozostaje w sprzeczności z parkowaniem samochodu w miejscu zamieszkania, w sytuacji gdy podczas parkowania samochód nie jest wykorzystywany.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Jednocześnie w myśl art. 57a w/w ustawy skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Z przytoczonych unormowań wypływa wniosek, że w sprawach ze skarg na interpretacje indywidualne granice orzekania sądu zostały zawężone do zarzutów i wniosków skargi, przy czym skarga może być oparta wyłącznie na zarzutach wskazanych w tym przepisie. Rozpoznając zatem skargę na interpretację indywidualną, sąd nie tylko nie jest zobowiązany, ale też i nie może poszukiwać z urzędu niewskazanych w skardze uchybień prawa materialnego i prawa procesowego, nawet gdyby miał świadomość, że mogą one czynić ją zasadną.
Z kolei odnosząc się do przepisów regulujących postępowanie w sprawie indywidualnych interpretacji prawa podatkowego, zwrócić należy uwagę na treść art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretacje przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z kolei art.14c § 1 O.p stanowi, że interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Z przytoczonych przepisów Ordynacji Podatkowej wynika, że postępowanie "interpretacyjne" opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) przedstawionym przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ interpretacyjny. Przy czym granice oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy zawartej w indywidualnej interpretacji zakreślone są treścią pytania postawionego we wniosku o interpretację.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi była indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącego w zakresie uznania poniesionej opłaty wstępnej w ramach umowy leasingu należnej Finansującemu za pierwszy wydatek w rozumieniu art. 86a ust. 12 ustawy o VAT, od którego należy liczyć termin realizacji obowiązku złożenia informacji o pojazdach.
W skardze dotyczącej zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono naruszenia przepisów postępowania tj. art. 14c § 1 i 2 O.p oraz 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz błędną wykładnię art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa o VAT").
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie zarówno zarzuty natury proceduralnej, jak i zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego są uzasadnione.
Analiza przepisów art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że interpretację wydaje się wyłącznie na wniosek zainteresowanego, a treść wniosku, tj. opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku determinuje treść interpretacji. Interpretacja winna składać się z dwóch zasadniczych elementów, oceny stanowiska wnioskodawcy oraz uzasadnienia prawnego tej oceny. Wskazana w sentencji ocena stanowiska, poprzez stwierdzenie "stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe" bądź "stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe", a następnie uzasadnienie stanowiska wyrażonego w interpretacji musi być ściśle związane z pytaniem wnioskodawcy oraz stanowiskiem wyrażonym we wniosku.
Na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa podatkowego, ani też do udzielania jej w obszarze regulacji prawnych nie przedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 10 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1557/08 ).
To zainteresowany składa wniosek o przeprowadzenie postępowania interpretacyjnego i wydanie interpretacji w określonym przedmiocie. To zainteresowany dysponuje przedmiotem postępowania interpretacyjnego w tym znaczeniu, że określa przedmiot faktyczny i prawny, w jakim dochodzi do wydania interpretacji.
W ocenie Sądu organ interpretacyjny wyraził stanowisko w zakresie nie objętym wnioskiem.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela również skład rozpatrujący przedmiotową sprawę, że na podstawie art. 14b § 1 i 3 oraz art. 14c § 1 i 2 O.p. organ podatkowy uprawniony jest do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyłącznie w zakresie wynikającego z wniosku o wydanie interpretacji przedmiotu sprawy, który określają: pytanie i stanowisko prawne zainteresowanego dotyczące możliwości zastosowania i wykładni prawa podatkowego w relacji do przedstawionego w tym wniosku stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 553/11). Nie jest natomiast uprawniony do wyrażenia stanowiska wykraczającego poza ramy zadanego pytania przez wnioskodawcę.
W wyroku z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1726/15 NSA zajął stanowisko, że organ interpretujący nie jest uprawniony do ingerencji w stan faktyczny zawarty we wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji. Jego rolą jest ocenić stanowisko wnioskodawcy przez pryzmat przedstawionego stanu faktycznego jako prawidłowe albo nieprawidłowe. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma jedynie udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym sprawy. Ewentualne zaś konsekwencje niezgodności zaprezentowanego stanu faktycznego z rzeczywistością obciążać będą podatnika.
Podany we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne (por. A. Kabat w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2009, s. 105). Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani kontrolujący ją sąd administracyjny, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że organ wykroczył poza zakres postawionego przez skarżącego pytania i opisanego przez niego stanu faktycznego. Odnosząc wyżej przytoczone uwagi bezpośrednio do badanej interpretacji indywidualnej należy zgodzić się ze skarżącym, że organ interpretacyjny de facto przyjął inny stan faktyczny aniżeli ten, który został przedstawiony przez spółkę we wniosku, a w uzasadnieniu interpretacji wyraził stanowisko w zakresie nie objętym wnioskiem.
We wniosku skarżący wskazał, że w dniu 25 stycznia 2024 roku zamówił samochód osobowy od dealera na podstawie umowy sprzedaży. Zgodnie z jej postanowieniami dokonał wpłaty zaliczki, której nie odliczył od podatku VAT w styczniu 2024 roku. Pozostałą część ceny skarżący miał uiścić do dnia ostatecznego odbioru wskazanego przez sprzedawcę. W dniu 4 kwietnia 2024 skarżący zawarł umowę leasingu z B. S.A, zgodnie z którą B. zobowiązał się do nabycia przedmiotu leasingu, a następnie do jego wydania wnioskodawcy. Co za tym idzie w dniu 5 kwietnia 2024 roku finansujący wystawił fakturę na opłatę wstępną.. W związku z tym, że wnioskodawca nie nabył samochodu od dealera, skorygował on 26 stycznia 2024 roku do "0", fakturę zaliczkową, a cała kwota z tej faktury wynikająca została zarachowana na poczet opłaty wstępnej. Skarżący wskazał również, że samochód będzie wykorzystywany wyłączenie do działalności gospodarczej, zaś 20 maja 2024 roku została złożona deklaracja VAT-26 wskazująca jako datę nabycia pojazdu 5 kwietnia 2024 roku oraz datę 5 kwietnia 2024 roku jako datę wniesienia opłaty wstępnej. Z opisu stanu faktycznego wynika, że samochód będzie wykorzystywany tylko do działalności gospodarczej wnioskodawcy. Ewidencja, o której mowa w art. 109 ust.3 ustawy VAT została przesłana do organu w dniu 24 maja 2024 roku. Wnioskodawca będzie dla samochodu prowadził ewidencję przebiegu pojazdu w związku z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy VAT.
Na bazie tak opisanego stanu faktycznego skarżący postawił pytanie, czy pierwszym wydatkiem dla Wnioskodawcy w rozumieniu art. 86a ust. 12 ustawy VAT, od którego należy liczyć termin realizacji obowiązku złożenia informacji o pojazdach jest opłata wstępna w ramach umowy leasingu należna Finansującemu od Wnioskodawcy.
Według skarżącego, jak wskazuje treść art.86a ust. 2 ustawy VAT wydatkiem tym jest opłata wstępna w ramach umowy leasingu.
W toku postępowania interpretacyjnego organ wezwał skarżącego do udzielenia odpowiedzi na szereg pytań, które zmierzały do ustalenia, czy przedmiotowy samochód jest wykorzystywany przez wnioskodawcę wyłącznie do działalności gospodarczej; m.in. o procedury uniemożliwiające wykorzystanie samochodu do celów innych niż działalność gospodarcza. Skarżący wskazał, że samochód jest używany wyłącznie do celów działalności gospodarczej i wynika to z regulaminu używania pojazdu, prowadzonej ewidencji przebiegu pojazdu uzgadnianej ze stanem licznika. Samochód jest użytkowany wyłączenie w zakresie tras wskazanych w ewidencji przebiegu i weryfikowany jest fakt, że trasy te są związane wyłącznie z prowadzoną działalnością gospodarczą. Prowadzona ewidencja przebiegu zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 86a ust. 7 ustawy VAT. Samochód jest parkowany w miejscu zamieszkania skarżącego, które jest jednocześnie miejscem prowadzenia działalności gospodarczej, a poza tym miejscem tylko wówczas, gdy działalność gospodarcza wymaga noclegu poza miejscem zamieszkania.
Organ wprawdzie stwierdził in extenso, że pierwszym wydatkiem w rozumieniu art. 86a ust. 12 ustawy VAT, od którego należy liczyć termin realizacji obowiązku złożenia informacji jest opłata wstępna (takie było stanowisko Wnioskodawcy), uznał jednak, że stanowisko to jest nieprawidłowe
Organ zajmując takie stanowisko i uzasadniając je skoncentrował się tylko na tym, że samochód będzie parkowany w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (które jest jednocześnie miejscem prowadzenia przez niego działalności gospodarczej), ponieważ stwarza to możliwość użycia samochodu do celów prywatnych przez wnioskodawcę albo członków jego najbliższej rodziny. Opisane przez skarżącego okoliczności – prowadzenie ewidencji, regulamin mogą co prawda zniechęcić do używania samochodu służbowego do celów prywatnych, nie są jednak w stanie wyeliminować takiego wykorzystanie właśnie z uwagi na parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania.
Podkreślenia wymaga, że opisując stan faktyczny skarżący wyraźnie zaznaczył, że samochód będzie używany wyłącznie do celów służbowych. Odpowiadając na pytania organu interpretacyjnego wskazał sposób w jaki samochód będzie używany na podstawie regulaminu oraz że potwierdzeniem tego będzie prowadzona ewidencja przebiegu pojazdu. Natomiast we wniosku, ani w udzielonych odpowiedziach (opisie stanu faktycznego) trudno się doszukać jakikolwiek stwierdzeń, czy też sugestii ze strony skarżącego, że pojazd będzie używany także w celach prywatnych.
Nie jest rzeczą postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej weryfikowanie tego rodzaju prezentacji stanu fatycznego z uwagi na zakres odesłania wynikający z art. 14h Ordynacji podatkowej. Organ interpretujący nie jest uprawniony do ingerencji w stan faktyczny zawarty we wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji. Jego rolą jest ocenić stanowisko wnioskodawcy przez pryzmat przedstawionego stanu faktycznego jako prawidłowe albo nieprawidłowe. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma jedynie udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym sprawy. Ewentualne zaś konsekwencje niezgodności zaprezentowanego stanu faktycznego z rzeczywistością obciążać będą podatnika. Należy bowiem zaznaczyć, że interpretacja indywidualna wydana na podstawie obiektywnie nieprawdziwego stanu faktycznego, może być "abstrakcyjnie" zgodna z prawem, ale nie przyniesie jakiejkolwiek "korzyści", czy ochrony wnioskodawcy, który przedstawił nierzetelnie stan faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1934/12). W tej sprawie stwierdzenie, że samochód będzie używany wyłącznie w prowadzonej działalności gospodarczej skarżącego było elementem stanu faktycznego. Wątpliwości skarżącego w ogóle nie dotykały tej kwestii. W związku z tym kwestia ta w ogóle nie powinna być przez organ badana poprzez oczekiwanie udzielenia przez skarżącego odpowiedzi na szereg zadanych pytań.
Wątpliwości skarżącego dotyczyły przepisu art. 86a ust. 12 ww. ustawy – podatnicy wykorzystujący wyłącznie do działalności gospodarczej pojazdy samochodowe, dla których są obowiązani prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu, mają obowiązek złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego informację o tych pojazdach w terminie 7 dni, od dnia w którym poniosą pierwszy wydatek – to jest kwestii, czy wniesiona (zarachowana z zaliczki na zakup pojazdu na opłatę wstępną kwota) otwiera bieg terminu, o którym mowa w zacytowanym przepisie.
W konsekwencji należy zatem stwierdzić, że organ przeprowadził postępowanie interpretacyjne z naruszeniem art. 14c § 1 i 2 w związku z art. 121 Ordynacji podatkowej.
Tym samym skarga okazała się trafna w zakresie postawionych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Organ interpretacyjny wygenerował swój "własny stan faktyczny" niewiele mający wspólnego ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku i do tego stanu faktycznego dopasował przepis prawa materialnego tj. art. 86a ust. 3 pkt. 1 lit. a i art. 86a ust. 4 pkt.1 ustawy o VAT. Trafny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 86a ust. 3 pkt.1 lit. a ustawy o VAT) poprzez błędna jego wykładnię. Przepis ten w żadnym miejscu nie wiąże miejsca parkowania samochodu ze sposobem jego użytkowania, w szczególności w wypadku, gdy miejsce prowadzenia działalności gospodarczej jest jednocześnie miejscem zamieszkania wnioskodawcy.
Reasumując jeszcze raz podkreślić trzeba, że specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający taką interpretację może "poruszać się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, w granicach zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej (zajętego stanowiska). O ile w ramach zwykłego postępowania podatkowego, prowadzonego na podstawie przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, organ podatkowy obowiązany jest do ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, rzeczywiście zaistniałych (zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej), o tyle zadanie organu interpretacyjnego zawężone jest do analizy okoliczności podanych we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 897/10). Organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku. Na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania (modyfikowania) stanu faktycznego i tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie przesądzanie bez jednoznacznych przesłanek wynikających z opisu stanu faktycznego, że samochód będzie używany w innym celu, niż tylko działalność gospodarcza skarżącego.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uwzględni przedstawione powyżej stanowisko i udzieli odpowiedzi na pytanie skarżącej spółki w kontekście stanu faktycznego przedstawionego we wniosku z uwzględnieniem stosownych przepisów ustawy o VAT.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 2-4 ww. ustawy.
db

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę