I SA/Łd 766/24

I SA/Łd 766/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/
Paweł Kowalski /sprawozdawca/
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 239b par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant: St. Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 października 2024 r. nr 1001-IEW-2.4253.10.2024.17.U11.ES w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 11 października 2024 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej także: DIAS), po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej także: Skarżąca, Spółka lub Strona), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna (dalej także: NUS) z 25 stycznia 2024 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z 25 stycznia 2023 r., określającej skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 roku.
Z akt sprawy wynika, że NUS decyzją z 25 stycznia 2024 r. określił Stronie wysokość zobowiązań podatkowych w podatku w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 roku oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień 2013 r. w wysokości 36.449 zł. Postanowieniem z tej samej daty NUS nadał ww. decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ I instancji powołał się na kłopoty z płynnością finansową Spółki. Wskazał, że Spółka posiada aktualnie zaległości podatkowe w łącznej wysokości 1.727.470,31 zł należności głównej, z czego do kwoty 1.726.663,31 zł prowadzone jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew postępowanie egzekucyjne. W toku postępowań zabezpieczających dokonano jedynie zabezpieczenia ruchomości, które nie zostały wycenione przez biegłego rzeczoznawcę zatem ich realna wartość nie jest znana. Ewentualne kwoty uzyskane ze sprzedaży zajętych ruchomości pozwolą jedynie na częściowe zaspokojenie wierzyciela.
Ponadto NUS zauważył, że wobec Spółki aktualnie prowadzone są przez postępowania podatkowe określające wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r.
Postanowieniem z 27 czerwca 2022 roku, sygnatura akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, zaś 27 marca 2023 roku. Spółka zawiesiła wykonywanie działalności.
Zdaniem NUS sam fakt, że Spółka po zakończeniu kontroli podatkowej, nie skorygowała rozliczeń zgodnie z jej ustaleniami uprawdopodabnia, że nie zgodzi się również z rozstrzygnięciem decyzji z 25 stycznia 2024 r. i skorzysta z prawa do wniesienia odwołania. Oznacza to w praktyce, że znacznemu przesunięciu w czasie ulegnie moment, w którym ww. decyzja określająca wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. w kwocie 461.172,00 zł oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień 2013 r. w wysokości 36.449,00 zł stanie się ostateczna. Ponadto organ wyjaśnił, że zabezpieczenie zobowiązania określonego w decyzji 25 stycznia 2024 r. stanowią samochody, których wartość z upływem czasu maleje, jak również nie można wykluczyć innych zdarzeń mogących mieć miejsce w związku z bieżącym ich użytkowaniem, prowadzącym do obniżenia ich wartości istnieje realne prawdopodobieństwo, że decyzja z 25 stycznia 2024 roku nie zostanie wykonana.
Na ww. postanowienia Strona złożyła zażalenie w ustawowym terminie.
Strona postanowieniu organu I instancji zarzuciła naruszenie art. 239b § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej także: O.p.), poprzez nadanie nieprawomocnej i nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo że NUS nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie z decyzji podatkowej nie zostanie wykonane. W ocenie Strony postępowanie w tej sprawie było prowadzone przez ponad 4 lata, a w tym czasie organ I instancji nie poczynił żadnych nowych ustaleń, a mimo to doszedł do wniosku, że zasadne jest wydanie decyzji i od razu nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
Wskazanym na wstępie postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z 25 stycznia 2024 r.
Zdaniem organu odwoławczego bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług uległ zawieszeniu od 27 lipca 2018 r. (doręczenie zarządzenia zabezpieczenia z 12 lipca 2018 r., na podstawie którego dokonano następnie zajęć zabezpieczających) do dnia 6 lutego 2024 r. – ponieważ 7 lutego 2024 roku wystawiono tytuł wykonawczy, co w myśl art. 154 § 4 pkt.1 u.p.e.a. powoduje przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Z dniem wystawienia tytułu wykonawczego nastąpiło zakończenie postępowania zabezpieczającego, którego skutkiem było także zakończenie zawieszenia biegu terminu przedawnienia, co oznacza, że przedawnienie biegło dalej od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego.
Organ wyjaśnił, że bieg terminu przedawnienia został natomiast przerwany 16 lutego 2024 roku, w związku z doręczeniem zawiadomienia o przekształceniu postępowania zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne i odpisu tytułu wykonawczego). Zgodnie z art. 70 § 4 O.p po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie ono na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Zdaniem organu II instancji NUS w toku prowadzonego postępowania poczynił wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia, stwierdzając występowanie okoliczności określonych w art. 239b § 1 pkt 1 oraz art. 239b § 2 O.p., które zostały wykazane w postanowieniu z 25 stycznia 2024 r. Materiał dowodowy został zgromadzony w sposób rzetelny, w rozmiarze wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia, całokształt tego materiału został zbadany i oceniony we wzajemnej łączności wynikających z niego okoliczności i zdarzeń, a wnioski wysnute na jego podstawie są oparte na przepisach prawa. Organ podatkowy I instancji uprawdopodobnił, że zobowiązania wynikające z ww. decyzji nie zostaną wykonane, podejmując jednocześnie wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie DIAS z 11 października 2024 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, która określa przedawnione zobowiązanie wskutek błędnego uznania, że umorzone postępowanie karnoskarbowe może wywołać swój skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w sytuacji gdy z momentem umorzenia postępowania, wywołane przez niego skutki winno traktować się jako niebyłe. Skarżąca wiąże powyższe z naruszeniem art. 70 § 1, § 6 pkt 1 O.p. oraz art. 2 Konstytucji RP. Ponadto wskazuje, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w sposób instrumentalny, za czym przemawia "brak jakiejkolwiek czynności, dynamiki, wieloletnie zawieszenie postępowania".
2. naruszenie art. 239b § 1 pkt 1 i § 2 O.p., poprzez nadanie nieprawomocnej i nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo, że organ nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie z decyzji podatkowej nie zostanie wykonane.
3. naruszenie art. 54 § 1 pkt 7 O.p., poprzez błędne naliczenie przez organ I instancji odsetek za cały okres, podczas gdy w związku z okresami przewlekłości i bezczynności, na które nie miała wpływu skarżąca – nie sposób uznać by odsetki mogły ją obciążyć.
Mając powyższe na uwadze, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego oraz umorzenie postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w kwestionowanym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, dlatego podlega oddaleniu.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest przesądzenie o legalności rozstrzygnięcia organu podatkowego o nadaniu decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, a w głównej mierze ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie było wydane po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Do tego bowiem sprowadzają się argumenty zawarte w skardze.
W pierwszej jednak kolejności należy wyjaśnić jakie powody legły w wydaniu w tej sprawie odmiennego wyroku niż ten, który zapadł wobec tej samej Spółki, w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas jednej sesji Sądu (wyrok z dnia 30 stycznia 2025 roku w sprawie I SA/Łd 767/24). Z uzasadnienie tego wyroku wynika, że podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia DIAS było naruszenie art. 127 O.p, polegające na pominięciu w ogóle przez organ pierwszej instancji zagadnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego i uzupełnienie dowodów i argumentacji dopiero przez organ odwoławczy.
W niniejszej jednak sprawie stan faktyczny jest inny, organ pierwszej instancji bowiem zgromadził dowody i je przeanalizował w zakresie skutków postępowania zabezpieczającego, które było następstwem wydania decyzji zabezpieczającej z dnia 5 czerwca 2018 roku (numer 1011-SEW-4253.6.2018.ML.). W jej wyniku doszło do wydania zarządzeń zabezpieczenia, zastosowano zajęcie zabezpieczające, które po wystawieniu tytułów wykonawczych przekształciło się w zajęcie egzekucyjne. Te okoliczności spowodowały najpierw zawieszenie biegu terminu przedawnienia, a z chwilą przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, również jego przerwanie. Organ II instancji rzeczywiście rozszerzył argumentację o okoliczności związane z zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, w szczególności o okoliczności wszczęcia postępowania karnego, niemniej skoro decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe uwagi związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego w kontekście postępowania zabezpieczającego (k. 34-36 akt administracyjnych), których znaczenie polegało na przyjęciu, że zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za okres od stycznia do czerwca 2013 roku i za wrzesień 2013 roku nie uległo przedawnieniu i nawet z pominięciem wszczęcia postępowania karnego i jego wpływu na bieg terminu przedawnienia, to tę wadę postępowania można uznać za niemającą wpływu na wynik sprawy.
Co do zasady zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 roku uległoby przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2018 roku (art. 70 § 1 O.p). Przed tym terminem jednak wydano decyzję zabezpieczającą, o której mowa wyżej i wydano zarządzenia zabezpieczenia w dniu 12 lipca 2018 roku. Na ich podstawie dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (Bank [...] odebrał zawiadomienie w dniu 18 lipca 2018 roku, zaś zobowiązany w dniu 27 lipca 2018 roku), w dniu 30 lipca 2018 roku zajęto ruchomości Spółki, następnie w dniu 24 października 2019 roku, w miejsce zajęcia ruchomości - maszyn, zajęto pojazdy mechaniczne. Oznacza to, że bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art.70 § 6 pkt.4 O.p. został zawieszony z dniem 27 lipca 2018 roku (z momentem doręczenia Spółce zarządzenia zabezpieczenia z dnia 12 lipca 2018 roku)
W dniu 7 lutego 2024 roku wystawiono tytuł wykonawczy, co zgodnie z art.154 § 4 pkt.1 u.p.e.a. powoduje przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Jednocześnie z dniem wystawienia tytułu wykonawczego nastąpiło zakończenie postępowania zabezpieczającego, którego skutkiem było także zakończenie zawieszenia biegu terminu przedawnienia, co oznacza, że przedawnienie biegło dalej od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego tj. w dniu 6 lutego 2024 roku (art.70 § 7 pkt.5 O.p). Reasumując okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia trwał od dnia 27 lipca 2018 roku do dnia 6 lutego 2024 roku.
Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 154 § 4 pkt.1 u.p.e.a wystawienie tytułu wykonawczego wywołuje skutek w postaci przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, o ile jego doręczenie nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia (...) postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W tej sprawie postanowienie takie zostało doręczone w dniu 1 lutego 2024 roku, zaś odpis tytułu wykonawczego 16 lutego 2024 roku (wraz z zawiadomieniem o przekształceniu postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne). Zgodnie z art.154 § 7 u.p.e.a. w dniu przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, powstają skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego, co oznacza, że bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 16 lutego 2024 roku (doręczenie zawiadomienia o przekształceniu i odpisu tytułu wykonawczego). Zgodnie z art.70 § 4 O.p po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie ono na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Z przytoczenia tylko tych okoliczności wynika, że organy były uprawnione do wydania kontrolowanych w tym postępowaniu postanowień, nie nastąpiło bowiem wygaśnięcie zobowiązania podatkowego Spółki w podatku VAT za poszczególne miesiące 2013 roku.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę przychyla się także do oceny, że w tej sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego. Okoliczność, że postępowanie to zakończyło się jego umorzeniem (w tej sprawie z powodu braku możliwości przypisania winy umyślnej A. M. – Prezesowi Zarządu Spółki nie oznacza, że wszczęcie tego postępowania było nieuzasadnione albo uzasadnione tylko zamiarem zakłócenia biegu terminu przedawnienia.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt.1 O.p bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowego lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem zobowiązania. Jednocześnie zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2021 roku w sprawie I FPS 1/21 do kognicji sądów administracyjnych należy ocena, czy wszczęcie postępowania karnego, które miało spowodować zawieszenie biegu terminu przedawnienia realizowało cele postępowania karnego, czy też miało charakter instrumentalny – zmierzało wyłącznie do zakłócenia biegu przedawnienia.
Zgodnie z art. 113 § 1 KKS, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 303 KPK i art.325a § 2 KPK stanowią, że postępowanie karne jest wszczynane "jeśli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa". Stąd też – w ocenie Sądu – oceniając charakter wszczęcia postępowania w sprawach karno-skarbowych badaniu winno podlegać to, czy w momencie wszczęcia postępowania owe uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa istniało, czy też nie. Całe postępowanie karne realizować winno cele opisane w art. 2 KPK, a w szczególności sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności (art. 2 § 1 pkt.1 KPK). W toku postępowania karnego są gromadzone dowody, które po pierwsze mają zweryfikować, czy podejrzenie popełnienia przestępstwa było uzasadnione, a po drugie: wykryć jego sprawcę i pociągnąć go do odpowiedzialności karnej. Upraszczając, w razie gdy zostanie stwierdzone, że przestępstwa nie popełniono albo nie uda się ustalić albo ująć jego sprawcy, postępowanie karne podlega umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i 2 KPK. To jeszcze nie oznacza, że w momencie wszczęcia postępowania nie istniało uzasadnione podejrzenie jego popełnienia. Takiego wniosku, w szczególności nie dowodzi umorzenie postępowania, ani nawet wydanie prawomocnego wyroku uniewinniającego. Z punktu widzenia uchwały I FPS/21 istotne jest tylko to, czy podejmując decyzję o wszczęciu postępowania organ prowadzący to postepowanie dysponował podstawami faktycznymi do jego wszczęcia i przyjęcia, że te podstawy faktyczne dają się "przełożyć" na normę części szczególnej Kodeksu Karnego lub Kodeksu Karnego Skarbowego lub innej normy szczególnej prawa karnego. Należy wspomnieć, że w postanowieniu o wszczęciu postępowania organ jest zobowiązany do opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej (art.303 KPK).
W tej sprawie, jak wynika z jej akt podstawą faktyczną do wszczęcia dochodzenia o przestępstwo z art. 56 § 1 KKS, w związku z art.6 § 2 KKS, w związku z art. 9 § 3 KKS w zbiegu 62 § 2 KKS w związku z art.6 § 2 KKS i art.9 § KKS w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 roku do grudnia 2012 roku oraz od stycznia do maja 2013 stanowiły dokumenty uzyskane z US Łódź-Polesie, tj. decyzja wystawiona dla K. K. w zakresie podatku od towarów i usług za rok 2012 i 2013 z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą P. oraz kserokopii dokumentów źródłowych Spółki A w postaci wydruków rejestrów nabyć dostaw VAT za poszczególne miesiące 2012 roku. W oparciu o te dowody, organ dochodzenia (Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Łódż-Górna) wszczął w dniu 7 grudnia 2017 roku ( a więc na ponad rok od upływu terminu przedawnienia ) dochodzenie o czyn polegający na posłużeniu się przez skarżącą Spółkę fakturami wystawionymi przez P. dokumentującymi niemające miejsca transakcje sprzedaży, co spowodowało zawyżenie podatku naliczonego na miesiące od stycznia do grudnia 2012 roku i od stycznia do maja 2013 roku, w konsekwencji doprowadziło do uszczuplenia należności za te okresy o 1.207.673 złote.
Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zostało doręczone Spółce w dniu 12 grudnia 2017 roku.
W dniu 21 czerwca 2018 roku, na podstawie ustaleń kontroli Spółki wszczęte zostało kolejne postępowanie karne w związku z rozliczeniem podatku VAT za okres od czerwca do grudnia 2013 roku. Zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zostało Spółce doręczone w dniu 27 sierpnia 2018 roku.
W cenie Sądu dalsza aktywność organów – wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów Prezesowi skarżącej A. M., przekazywanie spraw zgodnie z właściwością, połączenie spraw do wspólnego prowadzenia przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w dniu 18 września 2018 roku nie wskazują na instrumentalne wszczęcie postępowania karnego.
Nie można takiego wniosku wysnuć także na tej podstawie, że NŁUCS zawiesił w dniu 6 maja 2020 roku to postępowanie na podstawie art. 114 a KKS. Zgodnie z tym przepisem postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe może być także zawieszone, jeżeli jego prowadzenie jest w istotny sposób utrudnione ze względu na prowadzoną kontrolę podatkową, kontrolę celno-skarbową lub toczące się postępowanie przed organami podatkowymi, organami celnymi lub sądami administracyjnymi. Zawieszone postępowanie podejmuje się, jeżeli ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. W niniejszej sprawie faktyczną podstawą do zawieszenie postępowania stanowiło to, że było wówczas nadal prowadzone postępowanie podatkowe, którego wynik mógł mieć istotny wpływ na postępowanie karne, co jak się wydaje nie rodzi potrzeby szerszych rozważań w zakresie wpływu postępowania podatkowego na postępowanie karne.
W dniu 19 lipca 2023 roku NŁUC-S podjął postępowanie karne, przeprowadził dalsze czynności opisane na stronach 170-171 akt administracyjnych), a w dniu 20 listopada 2023 umorzył to postępowanie z uwagi na niemożność jednoznacznego przypisania A. M. winy umyślnej, co jest warunkiem odpowiedzialności za przestępstwo oszustwa podatkowego (art. 56 KKS). Jak wyżej wskazano fakt umorzenia postępowania przygotowawczego nie może być oceniony jako brak podstaw do jego wszczęcia i uznania, że owo wszczęcie postępowania miało charakter instrumentalny.
W efekcie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres 1-/2013 był zawieszony w okresie od 7 grudnia 2017 roku do 15 grudnia 2023 roku, zaś za miesiąc 6/2013 na okres od 21 czerwca 2018 roku do 15 grudnia 2023 roku.
Zgodnie z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (pkt 1), strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (pkt 2), strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (pkt 3), okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (pkt 4). W myśl § 2 tego przepisu powyższy tryb stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Warunkiem koniecznym nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 239b w związku z którymś z punktów w tym przepisie wskazanym, jest więc uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2). Innymi słowy, kolejność postępowania organu podatkowego powinna być następująca. W pierwszej kolejności organ ten ustala, czy zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt 1-4. Następnie czy zaistnienie jednej z tych przesłanek daje prawdopodobieństwo (uprawdopodabnia), że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Po przeprowadzeniu tego procesu dowodzenia organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ podatkowy jako podstawę swego rozstrzygnięcia wskazywał pkt 1 paragrafu 1 tego przepisu, to jest sytuację, gdy według informacji posiadanych przez organ podatkowy toczy się wobec strony postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Przedmiotowa przesłanka opiera się na założeniu, że skoro w zakresie innych należności (cywilnoprawnych lub publicznoprawnych) zostały wyczerpane możliwości dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela, to należy przypuszczać, że strona postępowania również w przypadku wynikających z decyzji nieostatecznej nie będzie chciała ich dobrowolnie wykonać. Innymi słowy, bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 o.p. zobowiązanie podatkowe wynikające z tej decyzji może zostać niewykonane lub nie zostanie wykonane (B. Dauter w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis,wydanie VIII s. 936).
Jako dowodową podstawę zastosowania art. 239b § 1 pkt 1 o.p. organ odwoławczy wskazał, że wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (za 2011 rok), podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za okresy 1-4/2019,5-8/2019 i 9-12/2019 oraz podatku VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe lat 2019-2021) na podstawie tytułów wykonawczych. Łączna kwota egzekwowanych należności głównych wynosi ponad 1 mln. złotych.
Nadto zgodnie z § 2 art. 239b o.p. przepis § 1 tegoż artykułu stosuje się, jeśli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. To uprawdopodobnienie (a więc pewien proces myślowy opierający się na realnych przesłankach, który prowadzi do prawdopodobnego wniosku) ma wskazywać na to, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Do uprawdopodobnienia może być wystarczające ziszczenie się którejkolwiek z przesłanek z § 1 art. 239b o.p., o ile wystąpi dodatkowa przesłanka wskazująca, że zobowiązania podatkowe nie będzie wykonane. Przykładem może być zbliżający się upływ okresu przedawnienia (art. 239b § 1 pkt 4 o.p.), a dodatkową przesłanką w takim stanie - złożenie odwołania od decyzji nieostatecznej. Innymi słowy, w ocenie sądu powinien istnieć związek logiczny pomiędzy ziszczeniem się jednej z przesłanek z art. 239b § 1 o.p., a przesłanką, która uprawdopodabnia, że zobowiązanie podatkowe nie będzie wykonane.
W tej sprawie organy uznały, że jest spełniona przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 1 o.p. zaś uprawdopodobnienia poszukiwały w tym, że Spółkę ponad opisane należności podatkowe obciążają także należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową), ponad sześciokrotny spadek dochodów (2016 – 516.676,17 zł, 2017 – 78.463,68 złotych, a w latach 2018-2022 wykazywała stratę). W okresie od stycznia do grudnia 2022 roku i od stycznia do marca 2023 roku deklarując podatek do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, co wskazuje na zaprzestanie działalności gospodarczej. Spadło zatrudnienie do zera – w okresie od stycznia do grudnia 2019 roku zatrudnienie wynosiło od 3 do 6 osób, do połowy 2020 roku jeszcze 1-3 pracowników, a od połowy tego roku, Spółka już nikogo nie zatrudniała. Nadto organ wskazał, że Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który został oddalony przez sąd, a w dniu 23 marca 2023 roku zawiesiła działalność gospodarczą.
Zdaniem sądu opisane wyżej okoliczności – wysokie zadłużenie ( na dzień 25 stycznia 2024 roku – 1.727.470,31 złotych należność główna i odsetki w kwocie 1.053.716 złotych), zaprzestanie działalności gospodarczej, pogarszająca się na przestrzeni lat sytuacja finansowa Spółki, konieczność sięgnięcia do przymusu państwowego celem realizacji zobowiązań wobec budżetu państwa, uprawdopodabniają niewykonanie decyzji objętej rygorem natychmiastowej wykonalności.
Zarzut odnoszący się do wysokości odsetek za zwłokę jest niezrozumiały, treścią zaskarżonego postanowienia jest jedynie nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej i spełnienia przesłanek zawartych w przepisach Ordynacji Podatkowej dotyczących tego zagadnienia, nie zaś wysokość odsetek za zwłokę. Kontrola ich wysokości może być domeną innych postępowań.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.
ds