I SA/Łd 760/23

I SA/Łd 760/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Paweł Janicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 306/24 - Wyrok NSA z 2025-07-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 1a ust. 1 pkt 3-4, art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 72 par. 1 pkt 1, art. 73 par. 1 pkt 1, art. 210 par. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 29 listopada 2023 rok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant st. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 roku sprawy ze skargi P S.A. z siedzibą w W. Oddział [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 21 lipca 2023 r. nr SKO.4140.428.2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2019 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia 20 kwietnia 2023 r. odmawiającą P. S.A. z siedzibą w W. stwierdzenia nadpłaty za 2019 r. w kwocie 64.015,00 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 5 sierpnia 2021 r. spółka złożyła korektę deklarację na podatek od nieruchomości za 2019 r, na kwotę 83.959,00 zł, w której zadeklarowała do opodatkowania: 74549,00 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; 264,00 m2 powierzchni gruntów pozostałych; 180,00 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych; 28.00 m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych; 862.110,00 zł wartości budowli - wskazując jednocześnie przedmioty zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., tj.: 93.154,00 m2 powierzchni gruntów; 296,00 m2 powierzchni użytkowej budynków.
W dniu 20 grudnia 2021 r. spółka, złożyła organowi I instancji, korektę deklarację na podatek od nieruchomości za 2019 r. na kwotę 19944,00 zł, w której zadeklarowała do opodatkowania: 74.813,00 m2 powierzchni gruntów pozostałych; 180,00 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych; 28.00 m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych; 9.639,00 zł wartości budowli - wskazując jednocześnie przedmioty zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l, tj.: 93.154,00 m2 powierzchni gruntów oraz 296,00 m2 powierzchni użytkowej budynków wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Spółka wyjaśniła, iż korekty uwzględniają wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., 39/19, w związku z którym korekcie uległy grunty i budowle, na których nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Spółka dodatkowo poinformowała, że prowadzenie działalności na liniach wąskotorowych zakończone zostało wraz z likwidacją D w 2010 r., a sama linia wąskotorowa, przebiegająca przez tereny gminy Ł., jest nieczynna.
W odpowiedzi na wezwanie organu spółka wyjaśniła, że w okresie 2016-2021 nie były dokonywane odpisy amortyzacyjne; infrastruktura kolejowa (kolej wąskotorowa) znajdująca się na działkach gminy Ł., została wybudowana w roku 1914 r.; grunty znajdujące się w użytkowaniu wieczystym P. S.A. nie są amortyzowane na potrzeby podatkowe, gdyż zabrania tego art. 16c pkt 1 ustawy z dnia z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.). P. S.A. zalicza do kosztów uzyskania przychodów zapłacony podatek od nieruchomości, jednakże fakt ten zdaniem P. S.A. nie może rzutować na określenie uprawnienia do zastosowania obniżonej stawki z tego podatku. Spółka wskazała, iż prawo użytkowania wieczystego gruntów jest jedynie amortyzowane na potrzeby ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217 ze zm.), niemniej amortyzacja ta nie uprawnia do obniżenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych; prowadzenie działalności związanej z przewozem osób i rzeczy na liniach wąskotorowych zakończona została wraz z likwidacją D. Linie wąskotorowe były użyczone samorządom (umowa użyczenia z dnia 9 października 2002 r.), którą P. S.A rozwiązało w roku 2010 i nie był prowadzony inny rodzaj działalności; nie posiada informacji dotyczących tego czy P. S.A. wspiera/wspierała działań podejmowanych przez T; P. S.A. nie dokonywała rewitalizacji linii kolei ze wskazaniem długości odrestaurowanej linii i wskazaniem podjętych działań oraz nie posiada decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. zezwalającej na rewitalizację linii kolei wąskotorowej. Spółka załączyła także zestawienie środków trwałych wg stanu na ostatni dzień miesiąca grudzień za lata 2015-2021; wyciąg ze statutu spółki określającego dominujący przedmiot jej działalności; decyzję właściwego organu na mocy, której zdecydowano o likwidacji linii kolei wąskotorowej na odcinku K.-O., jej wyłączenie z użytku, postawieniu w stan nieczynny, czy też o zawieszeniu ruchu pasażerskiego i towarowego.
Decyzją z dnia 20 kwietnia 2023 r. Wójt Gminy Ł., na podstawie art. 75 § 4a, art. 207 § 1, art. 210 w zw. z art. 81b § 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2022r. poz. 2651 ze zm.), zwanej o.p., art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., § 1 ust. 3 i 4 pkt 1 uchwały Rady Gminy w Ł. Nr XXVII/169/2016 z dnia 9 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2017 r. (Dz. Urz. Województwa Łódzkiego z dnia 30 listopada 2016 r., poz. 5057) odmówił spółce stwierdzenia nadpłaty za 2019 r. Organ wskazał, że spółka jest gotowa do udostępniania posiadanych nieruchomości - w tym wąskotorowej linii kolejowej; ujęła w ewidencji środków trwałych poszczególne składniki majątku objęte wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty; zalicza w koszty uzyskania przychodów podatek od nieruchomości za składniki majątku, objęte wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty oraz aktywnie prowadzi jedną z ujętych w PKD rodzajów działalności gospodarczej tj. sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (PKD 68.10.Z). Wobec tego organ nie uznał, iż sporne nieruchomości wyłącznie znajdują się w posiadaniu spółki, lecz są one związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę i tym samym powinny one podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek maksymalnych. Z uwagi na powyższe w okolicznościach sprawy nie zachodzą zatem podstawy do stwierdzenia nadpłaty.
Utrzymując w mocy tę decyzję Kolegium decyzją z dnia 21 lipca 2023 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 74a o.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., podzieliło ustalenia i wyprowadzone na ich podstawie oceny organu I instancji.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która: a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym, lub b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm. Konstrukcja tego zwolnienia prowadzi – jak argumentowało Kolegium - do wniosku, że aby grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej zostały objęte zwolnieniem musi być spełniony co najmniej jeden z trzech warunków wskazanych wyżej.
Za nie budzące wątpliwości Kolegium uznało, że linia kolei wąskotorowej stanowi infrastrukturę kolejową w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Wskazując na wypracowane stanowisko judykatury zaznaczyło, że to zwolnienie z podatku od nieruchomości obejmuje tylko takie grunty, budynki i budowle stanowiące infrastrukturę kolejową, która jest faktycznie udostępniana przewoźnikom kolejowym lub faktycznie wykorzystywana do przewozu osób lub stanowi linie kolejowe ponadnormatywne. Sporna w niniejszej sprawie infrastruktura nie jest wykorzystywana od 2010 r., spółka sama potwierdza, że od blisko 12 lat nieruchomości, przez które przebiega nie były wykorzystywane do przewozów kolejowych a sama linia kolejowa stanowi infrastrukturę nieczynną. Brak faktycznego "udostępniania" i wykorzystywania do przewozu osób a również potencjalnej możliwości udostępniania rzeczonej infrastruktury kolejowej ma zatem charakter trwały i nie stanowi przesłanki do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości infrastruktury kolejowej (w tym przypadku gruntów i budowli).
Kolegium wskazało, iż w zakresie trzeciej przesłanki uprawniającej do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. bezspornie nie została ona spełniona, gdyż przedmiotowe budowle będące w posiadaniu Spółki nie tworzą linii kolejowych o szerokości większej niż 1435 mm. Szerokość toru kolei wąskotorowych wynosi mniej niż 1435 mm, zatem nie została spełniona przesłanka zwolnienia, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l.
Analizując obszerny materiał dowodowy Kolegium stwierdziło, że na spornych w tej sprawie działkach usytuowana jest linia kolei wąskotorowej, na która składają się wskazane przez spółkę budowle takie jak: przepusty pod układami torowymi oraz tory wąskotorowe. Zgodnie z art. 4 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, natomiast dla budowli - ich wartość. Klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków jako tereny kolejowe na gruncie ustawy podatkowej przesądza o ich opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zdaniem Kolegium w tej sprawie nie może być mowy o zajęciu na działalność gospodarczą (tak jak w przypadku użytków rolnych), ale ich związaniu z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Kolegium - mając na uwadze wyrok TK z dnia 24 lutego 2021 r., 39/19 oraz wypracowane na jego tle orzecznictwo – stwierdziło, że nieruchomości spółki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., co oznacza, że w tej sprawie nie mamy do czynienia z nadpłaconym, bądź nienależnie zapłaconym podatkiem (art. 72 § 1 pkt 1 o.p.) i zachodzą podstawy do odmowy stwierdzenia nadpłaty.
W skardze na tą decyzję pełnomocnik spółki P. zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
1) art. 145 § 2 o.p. poprzez doręczenie decyzji z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącej oraz doręczenie decyzji bezpośrednio do strony, w sytuacji gdy powołany przepis nie przewiduje jakichkolwiek wyjątków w zakresie doręczania pism procesowych na rzecz ustanowionego pełnomocnika;
2) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta w sytuacji gdy decyzja Wójta została doręczona z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącej, a tym samym nie weszła w życie, dlatego organ nie był uprawniony do utrzymania jej w mocy;
3) art. 210 § 1 pkt 8 o.p. poprzez nieprawidłowe podpisanie decyzji, które podlegało na braku wskazania przy podpisywaniu decyzji imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osób podpisujących decyzję, w sytuacji gdy treść powołanego przepisu oraz jednolite orzecznictwo w sposób zgodny przyjmują, iż brak podania wszystkich danych w przedmiotowej sprawie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 12 marca 2021 r., I FSK 743/18);
4) art. 127 o.p. poprzez pominięcie część zarzutów wskazywanych przez skarżącą w toku postępowania podatkowego dotyczących tj.:
a) faktu braku możliwości użytkowania działek oznaczonych jako: [...] w obrębie B.; [...], [...], [...],[...] w obrębie C.; [...] w obrębie L.; [...],[...], [...], [...], [...], [...] w obrębie T.; oraz budynków i budowli znajdujących się na tych działkach, dalej łącznie jako "Wąskotorówka" albo "Odcinek", w celu prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na to, iż wąskotorówka ma nadany status infrastruktury nieczynnej, na której nie można dokonywać przewozu osób i mienia oraz na której nie można budować budynków lub budowli – w tym kontekście organ nie dokonał analizy wpływu z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 66 ust. 2 w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym na zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 39/19, a co za tym idzie możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku od nieruchomości w stosunku do wąskotorówki;
b) faktu, iż skarżąca nie jest uprawniona do dokonywania odpisów amortyzacyjnych od prawa użytkowania wieczystego działek wchodzących w zakres Wąskotorówki, ponieważ zabrania tego art. 16c pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych,
c) faktu, iż skarżąca jest zobowiązana do wpisania wszystkich posiadanych przez siebie nieruchomości do ewidencji środków trwałych (vide wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2022 r., I SA/Bd 148/22) oraz wskazanie przez organ, iż fakt wpisania wąskotorówki przesądza o obowiązku opodatkowania działek wchodzących w zakres Wąskotorówki z zastosowaniem maksymalnej stawki podatku od nieruchomości.
- w sytuacji gdy okoliczność podniesione powyżej mają kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy oraz ich pominięcie przez organ przy wydawaniu decyzji świadczy o rażącym naruszeniu zasady dwuinstancyjności;
5) art. 188 w zw. z art. 122 w zw. z art. 2a o.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. poprzez zignorowanie wniosku dowodowego skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu językoznawstwa w celu określenia tego czy zwrot "jest udostępniana" można rozumieć również jako sytuacje hipotetyczne, w której właściciel infrastruktury kolejowej oczekuje pojawienia się przewoźnika kolejowego, czy też ten zwrot należy rozumieć wyłącznie jako sytuacje, w której dojdzie do faktycznego przekazania danego przedmiotu osobie trzeciej (odpowiedź na przedmiotowe pytanie w kontekście zasady in dubio pro tributario jest w ocenie skarżącej niezbędne dla realizacji dyspozycji zawartej w art. 122 o.p.), w sytuacji gdy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organ był zobowiązany do przeprowadzenia dowodu zgłoszonego przez skarżącą; ponieważ dowód ten był zgłoszony na tezę dowodową odmienną od tezy wskazanej przez organ w treści decyzji oraz decyzji Wójta;
6) art. 122 i art. 2a o.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. uznanie przez organ, iż zwrot "jest udostępniana" można rozumieć wyłącznie jako sytuacje, w których doszło do faktycznego przekazania infrastruktury kolejowej przewoźnikowi kolejowemu, w sytuacji gdy mając na uwadze nieostrość oraz wieloznaczność wyników wykładni językowej zwrot ten można rozumieć również jako sytuacje, w których właściciel infrastruktury kolejowej oczekuje pojawienia się przewoźnika kolejowego, a tym samym w niniejszej sprawie zastosowanie powinna znaleźć zasada in dubio pro tributario;
7) art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., poprzez sporządzanie decyzji w sposób nieprawidłowy - brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, przejawiającej się na nieuprawnionym ograniczeniu znaczenia zwrotu "jest udostępniana przewoźnikom kolejowym" w sytuacji gdy stosując dyrektywy wykładni językowej zwrot ten można rozumieć również jako sytuacje hipotetyczną, w której właściciel infrastruktury kolejowej oczekuje pojawienia się przewoźnika kolejowego, a nie jedynie sytuacje w których dojdzie do faktycznego wydania infrastruktury kolejowej danemu przewoźnikowi;
8) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji wpływu przepisów tej ustawy na możliwości wykonywania na odcinku działalności gospodarczej (ze względu na to, iż odcinkowi został nadany status infrastruktury nieczynnej przez zarządcę infrastruktury, którym skarżąca nie jest) oraz ze względu na kształt działek wchodzących w zakres odcinka oraz fakt, iż działki te de facto w całości pokrywa droga kolejowa, co w ocenie skarżącej jest kluczowe dla możliwości zastosowania obniżonej stawki podatku od nieruchomości w stosunku do odcinka;
9) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 210 § 4 o.p. poprzez wydanie decyzji, której treść jest sprzeczna względem siebie - w części uzasadnienia poświęconej zwolnieniu z opodatkowania organ stwierdził, iż "w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie oględzin, z której wynika jednoznacznie, iż rzeczona linia kolei wąskotorowej nie jest utrzymywano w należytym stanie przez spółkę i że brak jest możliwości wykonywania na niej przewozów towarów i osób bez wcześniejszego przeprowadzenia stosowanych napraw i remontów" (vide: str. 12 decyzji), natomiast w części uzasadnienia poświęconej stosowaniu obniżonej stawki od podatku od nieruchomości organ wskazuje, iż "i choć nieruchomości te nie są obecnie wykorzystywane przez spółkę na działalność gospodarczą, to już sam wpis w księdze wieczystej wskazuje na potencjalną możliwość ich wykorzystywania do działalności prowadzonej przez spółkę w przyszłości (vide: str. 22 pierwszy akapit), w sytuacji gdy te dwa oświadczenia organu są sprzeczne względem siebie, ponieważ w pierwszym zdaniu organ wyklucza możliwość korzystania z wąskotorówki bez przeprowadzenia napraw i remontów, natomiast w drugim zdaniu organ dopuszcza możliwość wykorzystywania Wąskotorówki w oparciu o wpis w księdze wieczystej;
II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
10) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., poprzez jego błędne zastosowanie, skutkujące uznaniem, iż całość działek ewidencyjnych objętych decyzją, powinna być opodatkowana z zastosowaniem stawki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy po prawidłowym zebraniu i rozważeniu całokształtu materiału dowodowego w sprawie organ powinien uznać, iż działki te powinny podlegać zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., gdyż doszło do spełnienia faktycznych przesłanek zastosowania zwolnienia z opodatkowania;
11) art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową wykonania ostatecznego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021r., SK 39/19, które ma moc powszechnie obowiązującą oraz podtrzymanie przez organ, zgodnie z którym wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu skarżącej muszą zawsze być opodatkowane z zastosowaniem najwyższej stawki podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy skarżąca ze względu na fakt nadania odcinkowi statusu infrastruktury nieczynnej przez zarządcę infrastruktury, którym skarżąca nie jest oraz ze względu na kształt działek składających się na odcinek nie jest w stanie wykorzystywać odcinka do prowadzenia działalności gospodarczej (vide art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym);
12) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. poprzez brak zastosowania skutkującego stwierdzeniem, iż odcinek (budowle, budynki oraz całość działek ewidencyjnych) nie powinien podlegać zwolnieniu z opodatkowania z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w przypadku gdy po prawidłowym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego organ powinien był przyznać, iż odcinek podlega zwolnieniu z opodatkowania.
Mając te zarzuty na uwadze pełnomocnik spółki wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; ewentualnie w przypadku, gdyby Sąd nie uznał, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o uchylenie decyzji w całości, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw strony skarżącej; uchylenie decyzji organu I instancji oraz przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wydruku ze strony internetowej https://polska.geoportal2.pl/map/www/mapa.php?mapa=polska obrazu działek składających się na odcinek, na fakt braku możliwości ich wykorzystywania do prowadzonej działalności gospodarczej przez stronę - wydruki te stanowią załącznik nr 1 do skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi -podtrzymując argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji - wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2021r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zważywszy na tę regulację prawna – Sąd stwierdza, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organy obu instancji nie naruszyły bowiem prawa w sposób skutkujący uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy posiadane nieruchomości korzystają – jak podnosi spółka - ze zwolnienia opisanego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. skoro na nieruchomościach tych nie jest prowadzona działalność gospodarcza i tym samym nie powinny one podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek maksymalnych na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. czy też że do opisanych nieruchomości nie ma zastosowania – jak argumentuje organ - zwolnienie określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i wobec tego zasadne jest opodatkowanie tych nieruchomości najwyższą stawką, jako związanych z działalnością strony.
Rozpoznając tak zarysowaną istotę sporu Sąd zauważa, że stosownie do art. 72 § 1 pkt 1 o.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej (art. 73 § 1 pkt 1 o.p.). Istota nadpłaty sprowadza się zatem do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy) albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną). Jednakże żaden z tych przypadków nie zachodzi w niniejszej sprawie, jak słusznie wykazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast skarżąca spółka, jako użytkownik wieczysty gruntów zajętych na wąskotorową kolej stanowiących działki ewidencyjne o numerach: [...] w obrębie B.; [...], [...], [...] i [...] w obrębie C.; [...] w obrębie L.; [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie T. oraz znajdujących się na nich budynków i budowli, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Nieruchomości te zajęte na wąskotorową kolei nie są bowiem – wbrew twierdzeniom spółki - zwolnione od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym, lub b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm. Stosownie zaś – co nie jest kwestionowane w sprawie - do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym infrastruktura kolejowa to elementy określone w załączniku nr 1 do tej ustawy. Infrastrukturę kolejową stanowić mogą różnego rodzaju obiekty budowlane, urządzenia techniczne, instalacje oraz grunty, jednak podkreśla się, że elementy te muszą tworzyć część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej albo być przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania.
Na gruncie tych przepisów oczywiste jest, że nie zachodzi potrzeba prowadzenia rozważań warunku opisanego w pkt 1c ust. 1 art. 7 u.p.o.l. W tym zakresie zgodzić jednakże należy się z organem, iż przedmiotowa infrastruktura kolejowa nie jest udostępniana przewoźnikom kolejowym, jak również nie jest wykorzystywana do przewozu osób, co za tym nie korzysta ze zwolnienia. Rozważenia wymagają natomiast dwa pozostałe warunki. W tym zakresie, jak wynika z wyjaśnień strony, prowadzenie działalności na liniach wąskotorowych zakończone zostało wraz z likwidacją D w 2010 r. Linie wąskotorowe były użyczone samorządom (umowa użyczenia z dnia 9 października 2002 r.), którą P. S.A rozwiązało w roku 2010 i nie był prowadzony inny rodzaj działalności. Strona sama przyznaje, że od blisko 12 lat nieruchomości, przez które przebiega ta linia wąskotorowa nie były wykorzystywane do przewozów kolejowych a sama linia kolejowa stanowi infrastrukturę nieczynną. Brak gotowości, a przede wszystkim brak możliwości faktycznego wykorzystania, udostępniania znajduje potwierdzenie również w wynikach oględzin przeprowadzonych w sprawie, której wyników strona nie kwestionuje. Nie ma zatem żadnej wątpliwości co do tego, że wyniki oględzin jednoznacznie wskazują na trafność ustalenia organu, iż rzeczona linia kolei wąskotorowej nie jest utrzymywana w należytym stanie przez stronę i że brak jest możliwości wykonywania na niej przewozów towarów i osób bez wcześniejszego przeprowadzenia stosownych napraw i remontów.
Odkodowując zaś zapisy: "jest udostępniana", "jest wykorzystywana", którymi posłużył się ustawodawca we wskazanym przepisie pierwszeństwo należy przyznać wykładni językowej jako najbliższej znaczeniowo tekstowi prawnemu. Tak więc ta formuła językowa oznacza, zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, faktyczną możliwość skorzystania z danego obiektu przez inne podmioty niż władający obiektem. W konsekwencji grunty, budynki czy budowle stanowiące infrastrukturę kolejową muszą faktycznie, a nie tylko potencjalnie – jak chciałaby tego strona - być udostępniane przewoźnikom kolejowym lub być wykorzystywane do przewozu. A skoro chodzi o faktyczne, a nie jedynie potencjalne wykorzystanie infrastruktury kolejowej to za nie spełniającą tych warunków należy uznać infrastrukturę, gdy jej udostępnienie będzie uwarunkowane spełnieniem warunków faktycznych oraz prawnych. Takie rozumienie ustawowych warunków znajduje potwierdzenie w jednolitym i ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2019 r., II FSK 3032/18; z dnia 4 lutego 2020 r., II FSK 1627/19; z dnia 13 lutego 2020 r., II FSK 2187/18; z dnia 5 sierpnia 2020 r., II FSK 1438/18, z dnia 27 kwietnia 2022 r., III FSK 506/21).
Podzielając ten pogląd i uznając go za własny, Sąd nie znajduje podstaw do odstąpienia od zastosowania wykładni językowej i jasno płynących z niej wniosków interpretacyjnych. Pomijając ten aspekt i oczywistość znaczenia przepisu, dość osobliwe jest żądanie profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej powołania biegłego z zakresu językoznawstwa w celu określenia tego, czy zwrot "jest udostępniana" można rozumieć również jako sytuację hipotetyczną. Musiałoby to oznaczać, że dla dokonania wykładni tekstu prawnego konieczne byłoby każdorazowe, bo w większości przypadków norma prawna budzi wątpliwości interpretacyjne, powołanie biegłego. Tak jednakże nie jest. Przecież to organ rozpoznający sprawę podatkową i korzystający z imperium państwowego posiada wyłączna ("niezbywalną") kompetencję do samodzielnego interpretowania, nawet gdyby była ona błędna, i stosowania normy prawnej i okolicznościach faktycznych danej sprawy. Nie można też tracić z pola widzenia celu, jakiemu przyświecać ma powołanie biegłego: pozyskanie wiadomości specjalnych, których strony lub organ nie posiadają lub nie mogą samodzielnie uzyskać. Ten oczywisty cel umknął uwadze pełnomocnika spółki. Bezsprzecznie, mając jednakże w pierwszym rzędzie na uwadze wcześniejsze uwagi, kwestia interpretacji przepisu prawnego nie stanowi wiadomości specjalnych, zaś odmienne stanowisko strony na tym tle ma charakter jedynie polemiczny. Nie może zatem naruszać zasady czynnego udziału strony w postępowaniu nieuwzględnienie dowodu niemającego znaczenia dla sprawy, bowiem niedotyczącego ustalenia faktów, lecz wykładni prawa, do której organy są uprawnione bez pomocy językoznawców.
W efekcie organ zasadnie, zdaniem Sądu, stwierdził, że przedmiotowa infrastruktura kolejowa nie kwalifikuje się do zwolnienia, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a oceny tej strona skarżąca nie podważyła. Nie można zatem mówić o nadpłacie, jak oczekiwała tego strona. A sformułowane w tym zakresie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego są niezasadne. Podobnie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zasady opisanej w art. 2a o.p. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 26 listopada 2019 r., II FSK 3879/17, naruszenie zasady in dubio pro tributario miałoby miejsce w sytuacji, gdyby żadna z hipotez interpretacyjnych nie była przekonująca, a mimo to sąd wybrałby opcję niekorzystną dla podatnika. Innymi słowy, naruszenie tej zasady to nierespektowanie w takich warunkach wyboru przez podatnika hipotezy interpretacyjnej (spośród kilku możliwych) najbardziej dla niego korzystnej. Taka sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca, zastosowanie wykładni językowej pozwoliło na jednoznaczne odkodowanie normy prawnej. Organ podatkowy prawidłowo zastosował wykładnię językową przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a ocena ta ma potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej. Prymat wykładni językowej w prawie podatkowym, został jej przypisany przede wszystkim właśnie z potrzeby zapewnienia realizacji zasady pewności stanu prawnego i związanej z nią zasady zaufania, wynikających z art. 2 Konstytucji RP. Zarówno organy stosujące przepisy, jak i podmioty, na które nakłada się obowiązki, czy którym przyznaje się uprawnienia, powinny na podstawie brzmienia ustawy wiedzieć, w jaki sposób kształtować swoje postępowanie. Odstępstwo od prymatu językowego sensu przepisu dopuszczalne jest wtedy, gdy wykładnia gramatyczna prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi lub do rażącej niesprawiedliwości, sankcjonuje nieracjonalność ustawodawcy, niweczy cel instytucji prawnej, prowadzi do wniosków niedorzecznych lub wynika z błędu legislacyjnego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko organu wywiedzione także w zakresie drugiej spornej kwestii.
W korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości podatnik, jako uzasadnienie dokonanej zmiany spółka wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19, zgodnie z którym "art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Tym samym Trybunał – analogicznie jak w poprzednim swoim wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r., SK 13/15, niejako w jego uzupełnieniu - zakwestionował funkcjonujący w obrocie prawnym pogląd, że "każda nieruchomość zakupiona przez przedsiębiorcę, bez względu na sposób jej wykorzystywania czy cel zakupu (poza wyjątkami wprost w ustawie przewidzianymi), podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek, byle tylko znajdowała się w jego posiadaniu. W zapatrywania te wpisywał się Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyroków, stwierdzając, iż "w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, bowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków «związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej» jest szersze od pojęcia «zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej» i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą" (wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 854/12; podobnie wyroki z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 855/12 i sygn. akt II FSK 857/12)" – tak też wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21.
Jednakże w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19, Trybunał podkreślił m.in., że "zastosowane w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje deklarowanego przez ustawodawcę celu regulacji i prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie ograniczenia wolności majątkowej. Zdaniem Trybunału nie do zaakceptowania z punktu widzenia wskazanych w tezie wyroku standardów konstytucyjnych jest przyjęcie, że dla ustalenia tego związku wystarczy stwierdzenie, iż grunt pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy. Zastosowane kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje deklarowanego przez ustawodawcę celu regulacji i prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie ograniczenia wolności majątkowej. Celem ustawodawcy nie było opodatkowanie wyższymi stawkami podatku od nieruchomości każdej nieruchomości będącej w posiadaniu przedsiębiorcy, lecz jedynie nałożenie obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości w najwyższej stawce na przedsiębiorców, których nieruchomości wchodzą w skład ich przedsiębiorstwa, niezależnie od tego, czy są one w danym momencie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, czy też nie".
Z wyeksponowanej przez Trybunał w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. tezy wynika zatem w sposób jednoznaczny, że jest on adresowany do wszystkich podatników będących przedsiębiorcami lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, co nie było tak jednoznaczne wyrażone w poprzednim wyroku Trybunału z dnia 12 grudnia 2017 r., SK 13/15. Stanowisko prezentowane w orzeczeniu z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19, dotyczy zarówno osób fizycznych, jak i osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych posiadających w świetle art. 3 ust. 1 u.p.o.l. status podatnika podatku od nieruchomości.
Skoro zatem, zgodnie z wiążącą dyrektywą interpretacyjną, nakreśloną przez TK (w obu przytaczanych wyrokach), posiadanie przez przedsiębiorcę nieruchomości nie może stanowić jedynego kryterium, decydującego o możliwości uwzględnienia stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l., zasadniczego znaczenia nabierają kryteria, od spełnienia których zależy zastosowanie tych przepisów. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się – czego dowodzi przywołany już wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2015 r., III FSK 4061/21 – że "za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 2021 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie:
1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub
2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub
3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.:
- są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo
- mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
Użyty w wyroku TK z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19, zwrot "nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej" jest tłumaczony w judykaturze w taki sposób, że podwyższona stawka opodatkowania nie będzie mogła znaleźć zastosowania w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej. Nie dotyczy to sytuacji, gdy w czasie trwania takiej przeszkody przedsiębiorca, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość (jej część), samodzielnie podejmuje czynności mające na celu jej przygotowanie do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, podnosi dla celów wykonywanej działalności gospodarczej walory użytkowe nieruchomości, funkcjonalnie wiążąc ją z prowadzonym przedsiębiorstwem, lub rozlicza w ramach działalności gospodarczej inne koszty z nią związane".
Poddając wnikliwej analizie zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy, w kontekście tych judykatów, organ trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co bezsporne, że skarżąca spółka jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust 1 pkt 4 u.p.o.l. Zakres tej działalności jest bardzo szeroki, należy do niej nie tylko przewóz osób i towarów, ale również - zgodnie z treścią Krajowego Rejestru Sądowego - dzierżawa, kupno i sprzedaż nieruchomości. Bezsporne jest również to, że posiadane przez spółkę nieruchomości wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego – w aktach sprawy znajdują się wyciągi z ewidencji środków trwałych prowadzonych przez spółkę, które potwierdzają fakt ujęcia spornych gruntów i budowli, jako środków trwałych wchodzących w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego. Poddane analizie karty księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, przez które nie przebiega sporna linia kolejowa, jednoznacznie również wskazują w dziale I sposób korzystania z tychże nieruchomości - "działka gruntu w użytkowaniu wieczystym z przeznaczeniem na wykorzystanie pod infrastrukturę kolejową". I choć nieruchomości te nie są obecnie wykorzystywane przez spółkę na działalność gospodarczą, to już sam wpis w księdze wieczystej wskazuje na potencjalną możliwość ich wykorzystania do działalności prowadzonej przez spółkę w przyszłości.
Dodatkowo o związku przedmiotowych budynków z prowadzoną działalnością gospodarczą świadczą przedstawione przez spółkę wyjaśnienia, w piśmie skierowanym do urzędu z dnia 18 lipca 2022 r., że sporne działki wprowadzone zostały do ewidencji środków trwałych, naliczono od nich jednorazową amortyzację i w jej wysokości rozpoznano pozostały przychód z działalności operacyjnej. W momencie ich sprzedaży zdjęto z ewidencji całkowicie umorzony obiekt i zaksięgowano przychód ze sprzedaży nieruchomości - w działalności operacyjnej Spółki.
Wskazane przez organ okoliczności, zdaniem Sądu, potwierdzają związek przedmiotowych nieruchomości z działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę. I choć w 2010 r. zakończona została działalność strony związana z przewozem osób i rzeczy na linii kolei wąskotorowej, to należy zgodzić się z organem, że fakt ten oznacza jedynie zaniechanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie oznacza natomiast braku możliwości potencjalnego wykorzystania tychże nieruchomości na działalność gospodarczą w przyszłości, na co zwracała uwagę strona, wskazując, iż linia pozostaje w gotowości do udostępniania. Nie zmienia tego fakt, jak strona argumentowała, iż kształt i wielkość nieruchomości oraz posadowienie na niej linii kolejowej, uniemożliwia jej zagospodarowanie w sposób inny niż poprzez wykorzystanie do przewozu osób i mienia. Sama strona nie wykluczyła bowiem potencjalnej możliwości odtworzenia w przyszłości przedmiotowej linii kolei wąskotorowej. Wbrew twierdzeniom spółki, organy nie muszą powoływać się na żadne rysujące się na horyzoncie perspektywy przywrócenia linii kolejowej. O ile bowiem w odniesieniu do art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. zwolnienie od opodatkowania uzależnione było od faktycznego udostępnienia, wykorzystania spornej linii. O tyle na potrzeby przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wystarczające jest ustalenie, że nieruchomość może być potencjalnie wykorzystana w ramach prowadzonej działalności. Sama spółka w odwołaniu, a potem w skardze podnosiła, że pozostaje w gotowości do udostępniania rzeczonej infrastruktury. Nie jest również niemożliwe i wykluczone przywrócenie możliwości korzystania z przedmiotowej infrastruktury, w sytuacji dynamicznego rozwoju usług transportu kolejowego. Tym bardziej, jak strona wskazuje, że przedmiotowa infrastruktura jedynie tak może być wykorzystana. Oceny tej nie zmienia przeprowadzony, stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., dowód uzupełniający z dokumentów. Załączone do skargi wydruki potwierdzają bowiem jedynie argumentację strony odnośnie kształtu nieruchomości. Nie potwierdzają potencjalnej możliwości wykorzystania tych nieruchomości.
Sąd stwierdza, że okoliczność, iż w danym momencie przedmiotowe nieruchomości nie są wykorzystywane do wykonywania przewozów kolejowych, nie zmienia ich zasadniczego przeznaczenia, służą one bowiem nadal prowadzeniu szerokiego zakresu działalności gospodarczej w ramach przedsiębiorstwa. Ustaleń w tym zakresie skarżąca nie podważyła. To zaś czyni niezasadnym podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
Zdaniem Sądu, w postępowaniu organów obu instancji nie sposób również dopatrzeć się naruszenia przepisów procedury, na które wskazała strona w skardze. Zgromadzony materiał dowodowy jest wyczerpujący i poddany został obiektywnej ocenie, z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem wnikliwej analizy organów, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowa analiza wystąpienia przesłanek uprawniających do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podobnie jak ustalenie, iż organy działały w granicach wyznaczonych obowiązującymi przepisami i na ich podstawie. Okoliczność, iż analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego doprowadziła stronę do odmiennych od organu wniosków, nie świadczy o błędach w procedowaniu organu, a przede wszystkim o wadliwym rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć organ całościowo ujął tak przebieg postępowania, jak i przyjętą argumentację. Ustosunkował się do składanych wniosków dowodowych wykazując, iż okoliczności mające być przedmiotem wnioskowanych dowodów zostały już stwierdzone wystarczająco innymi dowodami.
Sąd nie zgodził się również ze stroną, iż doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zaskarżone decyzje zostały doręczone z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Zarzut ten strona opiera na tezie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 marca 2022 r., I FPS 4/21, przytaczając jej obszerne fragmenty. Nie można jednak pominąć, iż wspomniana uchwała została wydana w zgoła odmiennych okolicznościach faktyczno-prawnych, gdyż dotyczyła instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a to oznacza, że uchwała ta nie wiąże w tej sprawie. W tej sprawie nie można natomiast pominąć, potwierdzonej do protokołu rozprawy z dnia 5 grudnia 2023 r. okoliczności, iż ustanowiony pełnomocnik spółki, niebędący pracownikiem strony - r.pr. A. D. - jako adres do korespondencji w toku postępowania podał adres spółki - ul. [...] 14, [...]-[...] W.. Taki adres widnieje na formularzu pełnomocnictwa udzielonego dnia 25 maja 2022 r., oraz na dokumentach skarżącej spółki. Co istotne korespondencja kierowana pod ten adres była odbierana przez upoważnionego pracownika i każdorazowo towarzyszyła jej reakcja zwrotna spółki. Pamiętać natomiast trzeba, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach tej sprawy, kiedy to adres spółki jest tożsamy z adresem ustanowionego pełnomocnika, Sąd nie ma wątpliwości, iż fakt skierowania zaskarżonych decyzji na wskazany przez pełnomocnika adres, bez wskazania w nagłówku danych pełnomocnika, pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd nie ma wątpliwości, że interes prawny strony nie ucierpiał w związku z powyższym, bowiem każdorazowo podejmowane były, z zachowaniem ustawowych terminów, adekwatne do etapu postępowania czynności procesowe zmierzające do zabezpieczenia interesów strony. Powyższe uwagi odnoszą się również do innego pełnomocnika spółki, który jest pracownikiem spółki (dyrektorem jednej z jednostek organizacyjnych P.) i dla którego tym bardziej, zwłaszcza wobec treści pełnomocnictwa szczególnego), właściwy był adres spółki jako adres do doręczeń.
Sąd nie podziela również zarzutu nieprawidłowego podpisania zaskarżonej decyzji, które zdaniem strony polegało na braku wskazania imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby składającej podpis. W ocenie Sądu, wystarczającym a zarazem czytelnym jest, że osoba, której dane i stanowisko opisane na pierwszej stronie decyzji, opatrzone dla porządku stosowną numeracją, jest osobą, której podpis widnieje w odpowiednim porządku na ostatniej stronie aktu. Co więcej pomimo "zamaszystych" podpisów możliwe jest odczytanie nakreślonych liter nazwisk dwu pierwszych osób, które są zgodne z kolejnością składu wskazanego na pierwszej stronie decyzji. Trzeci w kolejności podpis należy do trzeciego członka składu orzekającego Kolegium. Ponad wszelką wątpliwość można stwierdzić, że decyzje podpisały te właśnie osoby i w jakim uczyniły to charakterze. Wobec komputerowego nakreślenia imion i nazwisk członków składu orzekającego oraz ich funkcji nie jest konieczne dosłownie czytelne nakreślenie ich osobistych podpisów, tym bardziej, że można odczytać poszczególne, a nawet wszystkie litery nazwiska. Niezależnie od tego taki sposób podpisywania, wobec obecnej technologii, jest dopuszczalny o ile można bez wątpienia stwierdzić, ze podpis nakreśliła określona osoba i poprzez taki sposób nakreślania swojego nazwiska jest ona rozpoznawalna w otoczeniu. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 grudnia 1993 r., III CZP 146/93, wyraził pogląd, zgodnie, z którym podpis nieczytelny stanowi wyraz woli napisania nazwiska wówczas, gdy podpisujący w taki właśnie sposób pisze swoje nazwisko, składając podpisy na dokumentach. Zatem podpisanie się w sposób nieczytelny, niemniej jednak typowy i charakterystyczny dla danej osoby, w dostateczny sposób indywidualizuje podpisującego. Wbrew zatem stanowisku wyrażonemu w skardze niezłożenie podpisu w sposób czytelny nie może oznaczać, że funkcja identyfikująca osobę składającą oświadczenie woli została naruszona. Nie można przy tym pominąć, iż ustawodawca w art. 210 § 1 pkt 8 o.p. nie uszczegółowił, iż podpis ma być czytelny. Przepis stanowi, iż decyzja zawiera podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego – te elementy, jak również pozostałe, o których mowa w art. 210 o.p., zaskarżona decyzja zawiera.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
aj