I SA/Łd 755/22
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na postanowienie odmawiające umorzenia postępowań egzekucyjnych, uznając, że zastosowanie środków egzekucyjnych przerwało bieg terminu przedawnienia należności.
Skarżący domagał się umorzenia postępowań egzekucyjnych, argumentując przedawnienie zobowiązań i bezprawność egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi odmawiające umorzenia. WSA w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że zastosowanie środków egzekucyjnych zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej przerwało bieg terminu przedawnienia, co uniemożliwia umorzenie postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie umorzenia postępowań egzekucyjnych. Skarżący podnosił zarzuty przedawnienia zobowiązań oraz bezprawności egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd analizował charakter opłat dodatkowych za brak opłaty parkingowej, kwalifikując je jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Kluczową kwestią było przedawnienie tych należności. Sąd, opierając się na utrwalonym orzecznictwie NSA, uznał, że art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, choć stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, nie wyłącza stosowania pozostałych przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 4 dotyczącego przerwania biegu terminu przedawnienia. Sąd stwierdził, że zastosowanie środków egzekucyjnych, o czym skarżący został zawiadomiony, przerwało bieg terminu przedawnienia, co uniemożliwia umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie zarzutu przedawnienia. W konsekwencji skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, opłata dodatkowa podlega przepisom Ordynacji podatkowej dotyczącym przedawnienia, w tym przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 o.p., nawet jeśli ustawa szczególna (ustawa o drogach publicznych) reguluje jedynie termin przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, regulujący termin przedawnienia opłaty dodatkowej, jest przepisem szczególnym jedynie w stosunku do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, ale nie wyłącza stosowania pozostałych przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 4 o.p. dotyczącego przerwania biegu terminu przedawnienia przez zastosowanie środków egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy dotyczące przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § § 1 i 2
Podstawa prawna do umorzenia postępowań egzekucyjnych; sąd analizował przesłanki z § 1 pkt 2 i 9.
u.d.p. art. 13f § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Reguluje opłatę dodatkową za brak opłaty parkingowej.
u.d.p. art. 40d § ust. 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Określa 5-letni termin przedawnienia opłaty dodatkowej za brak opłaty parkingowej.
o.p. art. 70 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie o umorzeniu wydawane na żądanie strony lub z urzędu.
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ogólny termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 70 § § 2 i 6-7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
o.p. art. 70 § § 3, 3a i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przerwanie biegu terminu przedawnienia.
u.f.p. art. 60 § pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Kwalifikuje opłatę dodatkową jako niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym.
u.f.p. art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Stosowanie odpowiednio przepisów działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowych należności budżetowych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a) – c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 124 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie środków egzekucyjnych przerwało bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 o.p. Opłata dodatkowa za brak opłaty parkingowej jest niepodatkową należnością budżetową, do której odpowiednio stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązań i bezprawność egzekucji jako podstawa do umorzenia postępowań egzekucyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy te podziela, toteż w prezentowanych wywodach prawnych odwołuje się do stanowisk wyrażonych na gruncie przytoczonego orzecznictwa. W ocenie sądu, art. 40d ust. 3 u.d.p. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej regulującej w sposób kompleksowy instytucję przedawnienia opłaty dodatkowej... Zatem skoro w stosunku wymienionych w niniejszej sprawie opłat zastosowano szczegółowo wymienione i opisane w postanowieniu organu środki egzekucyjne, o których skarżący był zawiadamiany to brak jest podstaw do uznania, że zobowiązania się przedawniły, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.
Skład orzekający
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
asesor
Joanna Grzegorczyk-Drozda
sprawozdawca
Paweł Kowalski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia opłat dodatkowych za brak opłaty parkingowej oraz stosowania art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w kontekście egzekucji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju należności (opłata dodatkowa za brak opłaty parkingowej) i jej przedawnienia w kontekście egzekucji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia należności, w tym opłat parkingowych, i wyjaśnia kluczowe zasady stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście egzekucji administracyjnej, co jest istotne dla wielu podatników i prawników.
“Czy opłaty parkingowe mogą się przedawnić? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady przerwania biegu terminu.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Łd 755/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Gortych-Ratajczyk Joanna Grzegorczyk-Drozda /sprawozdawca/ Paweł Kowalski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 914/23 - Wyrok NSA z 2024-07-03 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 59 § 1 i 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2020 poz 470 art. 13f ust. 1, art. 40d ust. 3 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr SKO.418.25.2022 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adw. E. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec M. R. na podstawie tytułów wykonawczych nr: CUW-WF2.3021.3.138.2016, DFP-Fn-VI.3162.51.2854.2016, DFP-Fn-VI.3162.51.313.2017, DFP-Fn-V1.3162.51.801.2018, DFP-Fn-V1.3162.51.594.2019, DFP-Fn-V1.3162.51.1997.2019. Ponieważ strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem, złożyła na nie zażalenie. Podatnik stwierdził w nim, że organ bezprawnie odmówił umorzenia egzekucji, gdyż nastąpiło przedawnienie w dotyczących go sprawach, zobowiązania zostały uregulowane a egzekucja była bezprawna. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. (w dacie omyłkowo wskazano rok wydania 2021) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych. Podatnik nadal nie zgadzał się ze stanowiskiem organu i złożył skargę na postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, powtarzając swoją dotychczasową argumentację. W piśmie z dnia 14 lutego 2023 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego ustanowionego z urzędu, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione, wynikające z przywołanej regulacji, przesłanki do umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec skarżącego oraz art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Z uwagi na wskazane uchybienia, strona wniosła o uchylenie "zaskarżonej decyzji" i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 - dalej jako: "p.u.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kontroli sądu poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 12 kwietnia 2022 r. odmawiające umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec zobowiązanego. W tym miejscu sąd zauważa, iż znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy postanowienie o nr SKO.418.25.2022 opatrzone jest datą 30 sierpnia 2021 r. Zgodnie z art. 124 § 1 k.p.a., postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. W piśmiennictwie podkreśla się zaś, że datę wydania postanowienia, tak jak w przypadku decyzji, należy utożsamiać z "datą jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości jest to data umieszczona w decyzji" (wyrok SN z 2.10.2002 r., III RN 149/01, OSNP 2003/13, poz. 371). Analogicznie należy oceniać skutki braku lub błędnego oznaczenia daty (por. A. Krawczyk [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, art. 124.). Oznaczenie daty decyzji jest doniosłe z tego względu, że dla oceny legalności decyzji przez sąd administracyjny miarodajny jest stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 1982 r., I SA/Kr 664/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 106). Błędne oznaczenie daty wydania decyzji może być przedmiotem sprostowania. Istotne znaczenie ma jednak fakt, że uchybienie polegające na błędnym oznaczeniu daty może skutkować uchyleniem decyzji, jeśli z tego powodu nie poddaje się ona kontroli, a ściślej – jeżeli w świetle całokształtu jej treści nie można ustalić, w jakim stanie faktycznym zapadła. W ocenie sądu w niniejszej sprawie, pomimo wskazania w decyzji błędnie roku 2021 zamiast (jak wynika to chociażby z numeru postanowienia) 2022 r., tego rodzaju uchybienie nie wystąpiło. W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem skierowanym do egzekucji, objętym tytułem wykonawczym nr CUWWF2.3021.3.138.2016 są opłaty dodatkowe za brak opłaty parkingowej z tytułu parkowania pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania, powstałe zgodnie z art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2020.470 ze zm. – dalej jako: "u.d.p.") w kwocie po 50 zł każda, o następujących nr: 52891 z dnia 24 października 2011 r., 25663 z dnia 5 marca 2012 r., 90703 z dnia 3 grudnia 2012 r., 25913 z dnia 4 lutego 2013 r., 153988 z dnia 23 maja 2014 r., 334401 z dnia 14 lipca 2015 r., co daje w sumie należność w wysokości 300 zł. Obowiązek objęty pozostałymi tytułami wykonawczymi stanowi podatek od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] za lata 2016 - 2020. Główną kwestią sporną w niniejszej sprawie jest możliwość zastosowania do opłaty dodatkowej za brak opłaty parkingowej regulacji art. 70 § 4 o.p. Wydaje się jednak, że powyższa kwestia została już rozstrzygnięta przez orzecznictwo, które w tej sprawie jest stabilne i akceptuje stosowanie dyspozycji zawartych w treści art. 70 § 4 o.p. do opłaty za brak wymaganego biletu parkingowego. Wskazany problem prawny nie był jednakowo rozstrzygany w judykaturze na przestrzeni lat, jednak w chwili obecnej za dominujący należy uznać pogląd, zgodnie z którym art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm. – dalej jako: "u.d.p.") stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 70 § 1 o.p., przy czym wobec jego niekompletnego charakteru koniecznym jest stosowanie do należności, o których w nim mowa, pozostałych przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 4 o.p. regulującego przerwanie biegu terminu przedawnienia tych należności (zob. np. wyrok NSA z 9.01.2019 r., II FSK 2600/18; wyrok NSA z 6.06.2020 r., I GSK 86/19; wyrok NSA z 30.07.2020 r., I GSK 706/20; wyrok NSA z 30.06.2020 r., GSK 389/20; wyrok NSA z 19.01.2021 r., I GSK 558/20; wyrok NSA z 2.03.2021 r., III FSK 2320/21; wyrok NSA 3.03.2021 r., III FSK 2385/21). Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy te podziela, toteż w prezentowanych wywodach prawnych odwołuje się do stanowisk wyrażonych na gruncie przytoczonego orzecznictwa. Analizując omawiane zagadnienie, w pierwszej kolejności winno się dokonać oceny charakteru opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p., tj. czy stanowią one niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 u.f.p.), do których w myśl art. 67 u.f.p. w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Wobec braku w systemie prawnym definicji legalnej pojęcia "niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym" oraz otwartego katalogu ich rodzajów zawartego w art. 60 pkt 1 - 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm. – dalej jako: "u.f.p."), ilekroć zachodzi konieczność dokonania oceny charakteru prawnego określonej opłaty, należy przeprowadzić stosowną analizę. W pierwszej kolejności wymaga ustalenia, czy dana opłata mieści się w którejkolwiek z kategorii wymienionych w art. 60 u.f.p. W przypadku gdy wolą prawodawcy nie została ona wyszczególniona wprost w zawartym tam katalogu, należy poddać ją badaniu pod kątem cech, do których w doktrynie zalicza się źródło w prawie publicznym, publicznoprawny tryb określania wysokości, sposobu poboru oraz egzekwowania, zasilanie budżetu określonych podmiotów, a także przesłankę negatywną niespełniania kryteriów bycia podatkiem i opłatą określaną przez organy podatkowe oraz przesłankę pozytywną powstania skutku prawnego w postaci stosunku o charakterze zobowiązaniowym (P. Majka [w:] Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, red. Z. Ofiarski, LEX 2020, art. 60). Przechodząc do oceny charakteru opłaty dodatkowej uregulowanej w art. 13f ust. 1 u.d.p., w ocenie sądu należy dokonać jej zakwalifikowania jako publicznoprawnej, niepodatkowej należności budżetowej, o której mowa w art. 60 u.f.p. Podobnie jak opłata za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania czy w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania (art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) u.d.p.), wspomniana opłata dodatkowa została przewidziana w ustawie o drogach publicznych, tj. akcie przynależnym do gałęzi prawa publicznego, stanowiąc niepodatkowy dochód zasilający budżet gminy mieszczący się w kategorii, o której mowa w art. 4 ust. 2 lit. f) ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1672 ze zm.), tj. innych dochodów własnych gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów (E. Ruśkowski, J. Salachna, Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Komentarz, LEX 2004, art. 4). Wysokość tej opłaty oraz sposób poboru ustalane są w drodze aktu prawa miejscowego, tj. uchwały rady gminy lub miasta (art. 13f ust. 2 u.d.p.), zaś obowiązek jej uiszczenia powstaje z mocy prawa, bez konieczności wydania rozstrzygnięcia w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (wyrok NSA z 19.01.2021 r., I GSK 558/20; wyrok NSA z 18.11.2020 r., I GSK 495/18; wyrok NSA z 29.06.2020 r., I GSK 2116/19; wyrok NSA z 14.12.2017 r., II GSK 4350/16; wyrok NSA z 9.03.2017 r., II GSK 1683/15; wyrok NSA z 12.03.2013 r., II GSK 2152/11). Użyty przez prawodawcę w art. 13f ust. 1 u.d.p. zwrot "pobiera się" jednoznacznie wskazuje na powstanie obowiązku uregulowania opłaty dodatkowej z chwilą zajścia zdarzeń wyszczególnionych w hipotezie normy prawnej zawartej w ww. przepisie. Konstrukcja wspomnianej opłaty nie jest związana z naruszeniem zakazu lub niedostosowaniem się do nakazu określonego przepisem prawa, z którym ustawodawca wiąże nałożenie pieniężnej kary administracyjnej, zaś jej charakter wynika z przesłanek powstania – z samego faktu nieuiszczenia opłaty za postój samochodu na miejscu wyznaczonym dla postoju pojazdów znajdującym się w strefie płatnego parkowania, tj. w ramach obszaru, dla którego właściwa rada gminy wprowadziła odpłatność za zajęcie wyznaczonego w nim miejsca postoju. Na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1649, dalej jako: "ustawa nowelizująca") wyeliminowano z art. 2 § 2 o.p. możliwość stosowania przepisów tej ustawy wprost do niepodatkowych należności budżetu państwa, określanych lub ustalanych przez organy inne niż podatkowe (z dniem wejścia w życie 1.01.2016 r.). Powyższe wynikało z występującego w uprzednim stanie prawnym dualizmu rozwiązań i normowania tej kwestii w odmienny sposób na gruncie ustawy o finansach publicznych, a także z konieczności dostosowania rozwiązań do specyfiki opłat wskazanych w ówcześnie obowiązującym art. 2 § 2 o.p. (uzasadnienie Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw - VII kadencja, druk sejm. nr 3462). W wyniku dokonanej zmiany do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym wskazanych w art. 60 pkt 1-7 u.f.p., w odniesieniu do których organami właściwymi są podmioty wymienione w art. 61 § 1-3 u.f.p. (wspominanych niepodatkowych należności budżetu państwa, określanych lub ustalanych przez organy inne niż podatkowe) na mocy art. 67 u.f.p. stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Odpowiednie stosowanie, o jakim mowa w tym przepisie, oznacza stosowanie norm prawnych wyrażonych w przepisach odesłanych z pewnymi modyfikacjami uzasadnionymi specyfiką przepisu odsyłającego (zob. J. Nowacki, Studia z teorii prawa, Kraków 2003, s. 456). Stosując odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, należy dokonywać ich odpowiedniego rozumienia celem możliwości stosowania w ramach prowadzonego postępowania (wyrok NSA z 2.03.2021 r., III FSK 2320/21; wyrok NSA z 9.01.2019 r., II FSK 2600/18). Jakkolwiek przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają regulacji traktującej o przedawnieniu niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, materia ta niejednokrotnie przewidziana jest na poziomie przepisów ustaw szczególnych (na kanwie rozstrzyganej sprawy w ustawie o drogach publicznych), które w relacji z przepisami Ordynacji podatkowej pozostają lex specialis z pierwszeństwem w stosowaniu. Z tego względu w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym decyzja w przedmiocie zakresu zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej (w myśl art. 67 u.f.p.) winna być poprzedzona analizą przepisów szczególnych odrębnych ustaw regulujących poszczególne daniny publicznoprawne (uzasadnienie Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw - VII kadencja, druk sejm. nr 3462; M. Popławski [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX 2021, art. 2; M. Niezgódka-Medek [w:] S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2019, art. 2). Do rozstrzygnięcia pozostaje zatem każdorazowo kwestia, w jakim zakresie regulacja szczególna zawarta w ustawie wprowadzającej określoną daninę publicznoprawną (niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym) ma przymiot kompletności i czy może stanowić samodzielną podstawę kształtowania instytucji prawnej (w analizowanym przypadku przedawnienia zobowiązań publicznoprawnych nią uregulowanych). Zatem skoro opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty należnej z tytułu parkowania w strefie płatnego parkowania stanowi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, na mocy art. 67 u.f.p. zastosowanie znajdą w odniesieniu doń przepisy działu III Ordynacji podatkowej, niemniej wyłącznie odpowiednio oraz wyłącznie w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy o finansach publicznych i ustawy o drogach publicznych. Na gruncie ustawy o finansach publicznych, za wyjątkiem art. 66a u.f.p. w kontekście zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności (art. 60 pkt 6 u.f.p.), prawodawca nie zdecydował się uregulować instytucji przedawnienia pozostałych niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym wyszczególnionych w art. 60 pkt 1-5, 6a i 7-8 u.f.p. Ustawa o drogach publicznych, regulująca sporną w rozpoznawanej sprawie opłatę dodatkową, o której mowa w art. 13f ust. 1 tej ustawy, naliczaną z tytułu nieuregulowania opłaty należnej za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania lub w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, w art. 40d ust. 3 wprowadza termin przedawnienia tej opłaty, wskazując że obowiązek jej uiszczenia przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone, jednocześnie nie precyzuje pozostałych kwestii składających się na całokształt instytucji przedawnienia zobowiązania, tj. zawieszenia czy przerwania biegu terminu. W ocenie sądu, art. 40d ust. 3 u.d.p. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej regulującej w sposób kompleksowy instytucję przedawnienia opłaty dodatkowej należnej z tytułu nieuiszczenia opłaty za postój samochodu w strefie płatnego parkowania bądź śródmiejskiej strefie płatnego parkowania. Przepis ten jest przepisem szczególnym, niemniej wyłącznie w stosunku do art. 70 § 1 o.p., niewyłączającym stosowania w odniesieniu do opłaty dodatkowej pozostałych przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w tym regulujących zdarzenia skutkujące zawieszeniem czy przerwaniem biegu terminu jej przedawnienia. Norma prawna zawarta w art. 40d ust. 3 u.d.p. nie obejmuje swym zakresem zarówno materii zawieszenia biegu terminu przedawnienia uregulowanej w art. 70 § 2 i 6-7 o.p., jak również zasad jego przerwania, o których mowa w art. 70 § 3, 3a i 4 o.p. W zakresie obu zagadnień możliwe jest stosowanie w sposób odpowiedni rozwiązań przyjętych na gruncie Ordynacji podatkowej. Należy podzielić pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym za nieprzekonujące należy uznać stanowisko jakoby cząstkowe uregulowanie w ustawie o drogach publicznych przedawnienia opłat wynikających z jej przepisów winno zostać rozciągnięte na pozostałe kwestie związane z zagadnieniem ich przedawnienia wobec przesłanki odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, również w sytuacji, gdyby rozwiązanie to prowadziło do uznania stanu braku jakiegokolwiek uregulowania tychże kwestii (zob. wyrok NSA z 9.01.2019 r., II FSK 2600/18). Poddając analizie rozwiązania odpowiedniego stosowania regulacji odrębnych na gruncie poszczególnych ustaw, należy zauważyć, że ilekroć zamiarem prawodawcy jest wyłączenie określonej grupy przepisów od stosowania na gruncie danego aktu prawnego w tożsamej gałęzi prawa, zastosowanie znajduje kategoryczny zwrot "nie stosuje się" bądź jemu równoważne (tytułem przykładu na gruncie ustawy o finansach publicznych art. 3a, art. 33 ust. 2, art. 42 ust. 3-4, art. 40 ust. 1b i 6, art. 58 ust. 5, art. 84, art. 253), albo jednoznaczne wskazanie określonej grupy przepisów jako kompleksowo normujących dane zagadnienie (np. wyłączone stosownie Ordynacji podatkowej w ustawie z 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. z 2018 r. poz. 300 ze zm., do której na mocy art. 8 ust. 1 w sprawach nieuregulowanych stosuje się wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego; tak M. Niezgódka-Medek [w:] S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2019, art. 2). Należy zauważyć, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283) przeciwstawia się praktyce powtarzania przepisów zamieszczonych w innych ustawach, co przez wzgląd na brzmienie art. 67 u.f.p., obowiązującego również w kontekście należności regulowanych przepisami ustawy o drogach publicznych, a nadto zasadę konieczności wyraźnego wyłączania przez prawodawcę możliwości odpowiedniego stosowania określonych przepisów (zob. wyrok WSA w Warszawie z 3.04.2017 r., IV SA/Wa 2984/16), czyni zbędnym wymaganie od ustawodawcy wprowadzenia na gruncie ustawy o drogach publicznych regulacji analogicznej do art. 67 u.f.p. celem jednoznacznego przesądzenia, że w odniesieniu do opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ust. 1 u.d.p., stosuje się m. in. art. 70 § 4 o.p. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, system prawa winien tworzyć konstrukcję zamkniętą i logiczną, a przynajmniej do takiego stanu dążyć (zob. wyrok NSA z 9.01.2019 r., II FSK 2600/18), zaś przyjęcie stanowiska, jakiego domaga się organ odwoławczy, pozostawałoby w opozycji do powyższego celu. Z zaprezentowanego powyżej wywodu wynika, że łączne odczytywanie art. 40d ust. 3 u.d.p. w zw. z art. 13f ust. 1 u.d.p. i art. 70 § 1-7 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p. w zw. z art. 60 pkt 7 u.f.p. prowadzi do wniosku, że uznanie art. 40d ust. 3 u.d.p. za przepis szczególny w stosunku do art. 70 § 1 o.p. nie wyklucza stosowania do opłaty dodatkowej uregulowanej w art. 13f ust. 1 u.d.p. pozostałych przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 4-7 o.p., normujących zdarzenia skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu jej przedawnienia (tak NSA w wyroku z 17.11.2021 r., sygn. akt III FSK 1331/21). Zatem skoro w stosunku wymienionych w niniejszej sprawie opłat zastosowano szczegółowo wymienione i opisane w postanowieniu organu środki egzekucyjne, o których skarżący był zawiadamiany to brak jest podstaw do uznania, że zobowiązania się przedawniły, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (dnia 30 lipca 2020 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Powołane w postanowieniu przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały zatem przedstawione w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., ponieważ przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte przed dniem 30 lipca 2020 r. Postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 3 u.p.e.a.). Zgodnie z treścią art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ słusznie zauważył, że tylko we wskazanych (powyżej) przez ustawodawcę przypadkach możliwe jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dokonując analizy przedmiotowej sprawy, sąd doszedł do przekonania, iż organ w pełni zasadnie uznał, że żadna z powyżej wymienionych przesłanek nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 o.p.). Zgodnie z tą regulacją egzekwowane zaległości w podatku od nieruchomości, co do zasady, uległyby przedawnieniu odpowiednio z dniem: 31 grudnia 2021 r. (za 2016 r.), 31 grudnia 2022 r. (za 2017 r.). 31 grudnia 2023 r. (za 2018 r.) i 31 grudnia 2024 r. (za 2019 r.). Zgodnie zaś z art. 40d ust. 3 u.d.p. obowiązek uiszczenia opłat, o którym mowa w art. 13 f ust. 1 (m.in. opłat dodatkowych z tytułu parkowania w strefie płatnego parkowania) przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłata powinna być uiszczona. Egzekwowane należności z tytułu opłat dochodzonych tytułem wykonawczym nr CUW-WF2.3021.3.138.2016 uległyby przedawnieniu: z dniem 31 grudnia 2017 r. opłaty powstałe w 2012 r., 31 grudnia 2018 r. opłata powstała w 2013 r., 31 grudnia 2019 r. opłata powstała w 2014 r. i 31 grudnia 2020 r. opłata powstała w 2015 r. Zgodnie jednak z art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Prezydent Miasta Łodzi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego skutecznie stosował środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., co zostało szczegółowo opisane w skarżonym postanowieniu. Kolegium następnie w sposób właściwy, znajdujący oparcie w obowiązujących regulacjach prawnych, dokonało weryfikacji stosowanych środków egzekucyjnych i skuteczności zawiadomienia o nich zobowiązanego (adres zamieszkania potwierdza załączona przez zobowiązanego dokumentacja medyczna) i uznało je za prawidłowe oraz zgodne z prawem. Jak już na wstępie wykazano, że do opłat za zajęcie pasa drogowego należy odpowiednio stosować przepisy o.p., w tym art. 70 § 4 o.p. zawierającego regulacje dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia. Wobec powyższych argumentów, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego orzeczono w oparciu o dyspozycję zawartą w treści art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U z 2019 r. poz. 18). aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI