I SA/Łd 744/24

I SA/Łd 744/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Janicki /przewodniczący/
Paweł Kowalski
Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 119 zzc par 1 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 12 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant st. asystent sędziego Maciej Dębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 roku sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 maja 2024 r. nr 1001-ICR.800.2.2024.2.AMN w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie środków z zablokowanego rachunku bankowego oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 744/24
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 maja 2024 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej też jako: DIAS) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 2 maja 2024 r. o umorzeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku A. sp. z o. o. (dale też jako: strona, spółka, skarżąca, podatnik) o zwolnienie z zablokowanych rachunków bankowych środków pieniężnych w celu dokonania przez podmiot kwalifikowany zapłaty podatków oraz składki ZUS za pracowników.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi żądaniem z dnia 19 lutego 2024 r. wydanym w trybie art. 119zv § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, z późn. zm. – dalej O.p.), w związku z § 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie upoważnienia innych organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu przeciwdziałania wykorzystaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2501), dokonał blokady na okres 72 godzin wskazanych rachunków bankowych, prowadzonych na rzecz podmiotu kwalifikowanego - firmy A. Sp. z o. o.
Następnie Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r., przedłużył na podstawie art. 119zw § 1 O.p., termin blokady ww. rachunków na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do 21 maja 2024 r. do kwoty 397.381,58 zł.
Wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2024 r. spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi o zwolnienie z zablokowanych rachunków bankowych środków pieniężnych w celu dokonania przez podmiot kwalifikowany zapłaty podatków oraz składki ZUS za pracowników na podstawie art. 119zy § 1 pkt 1 i art. 119zz § 1 pkt 1 i 2 O.p.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, pismem z dnia 15 kwietnia 2024 r. (data odbioru 29 kwietnia 2024 r.) wezwał podatnika do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez: 1) przedłożenie wymienionych w wezwaniu dokumentów, 2) wskazanie celu na jaki miałyby zostać zwolnione środki na podstawie art. 119zz § 1 pkt 2 O.p., 3) wyjaśnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, który by przemawiał za wyrażeniem przez Szefa KAS zgody na zwolnienie środków z zablokowanego rachunku bankowego podmiotu kwalifikowanego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. (data odbioru 29 kwietnia 2024 r.) poinformował, że przewidywany nowy termin rozpatrzenia sprawy wydłuża się do 4 czerwca 2024 r.
Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi decyzją z dni 12 kwietnia 2024 r. (data odbioru 25 kwietnia 2024 r.) orzekł o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, wrzesień, listopad i grudzień 2023 r. oraz styczeń 2024 r.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. (data wpływu do organu I instancji 24 kwietnia 2024 r., data przekazania do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi: 25 kwietnia 2024 r.) pełnomocnik spółki złożył ponowny wniosek o pilne rozpatrzenie wniosku z 3 kwietnia 2024 r.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. pełnomocnik spółki udzielił odpowiedzi na wezwanie z 15 kwietnia 2024 r. i wskazał, że spółka nie występowała o wyrażenie zgody na wypłatę środków potrzebnych na wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie podkreślił, iż należności wymienione we wniosku są daninami publicznymi na rzecz Skarbu Państwa, co wskazuje na uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 119zz § 1 pkt 2 O.p.
Postanowieniem z dnia 2 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku spółki z 3 kwietnia 2024 r., z uwagi na objęcie środków na podstawie zarządzeń zabezpieczających wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew i przyjętych przez Bank A. S.A. w dniu 30 kwietnia 2024 r.
Od powyższego postanowienia organu I instancji strona wniosła zażalenie.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazał na treść art. 119zy § 1 pkt 1, art. 119zz § 1 pkt 1, art. 119zz § 1 pkt 2 O.p. i podkreślił, że organ stosując powyższe regulacje działa w ramach tzw. uznania administracyjnego rozstrzygając sprawę poprzez ocenę całokształtu materiału dowodowego sprawy.
Przypomniano, że wskazaną we wniosku podstawę prawną stanowił art. 119zy § 1 pkt 1 i art. 119zz § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p. i wyjaśniono jednocześnie, że ze względu na wątpliwości w odniesieniu do załączonej listy płac, która nie zawierała podpisów pracowników, ani kierownika jednostki w kontekście przywołanego art. 119zy § 1 pkt 1 O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wezwał do uzupełnienia wniosku. Ponadto wniosek nie zawierał informacji, co stanowi szczególnie uzasadniony przypadek i które z wymienionych płatności miałyby być zwolnione na podstawie wskazanego art. 119zz § 1 pkt 2 O.p.
W trakcie oczekiwania na odpowiedź spółki na wezwanie z dnia 15 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi otrzymał informację o wydaniu przez:
– Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi decyzji z dnia 12 kwietnia 2024 r. (data odbioru 25 kwietnia 2024 r.) orzekającej o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, wrzesień, listopad i grudzień 2023 r. oraz styczeń 2024 r.;
– Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew zarządzeń zabezpieczenia z dnia 29 kwietnia 2024 r., przekazanych do Banku 30 kwietnia 2024 r.
Powyższe ustalenia doprowadziły organ do wniosku, że środki pieniężne objęte wcześniej blokadą Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi zostały zabezpieczone przez organ egzekucyjny, co doprowadziło do upadku blokady i uniemożliwiło dalsze merytoryczne rozpatrywanie wniosku spółki.
Odnosząc treść wniosku spółki do regulacji ustawowych i powstałego stanu faktycznego oceniono, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi przestał być dysponentem środków, z których miałoby nastąpić zwolnienie, dlatego postępowanie wszczęte wnioskiem z 3 kwietnia 2024 r. zostaje umorzone.
Wyjaśniono, że Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, zgodnie z art. 119zv § 3 pkt 2 O.p. wysłał zawiadomienie o dokonaniu blokady do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew właściwego dla spółki. Samo zawiadomienie o dokonaniu blokady nie stanowi jednak podstawy do wydania zarządzeń zabezpieczenia zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 – dalej u.p.e.a.). W sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew sporządził zarządzenia zabezpieczenia na podstawie decyzji zabezpieczającej wydanej przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w ramach wykonywanej kontroli celno-skarbowej (art. 80 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej Dz. U. z 2023 poz. 615 z późn. zm.). Zobowiązania objęte zajęciem pokrywają się z zobowiązaniami wynikającymi wcześniej z blokady. Tym samym zajęcie na ich podstawie stanowi kontynuację blokady STIR.
W ocenie organu przywołany przez autora zażalenia art. 81 § 8 i § 9 u.p.e.a. ma zastosowanie w sytuacji, gdyby zarządzenia zabezpieczenia dotyczyły innych okresów u tego samego wierzyciela lub innych wierzycieli, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.
Ponownie podkreślono, że z chwilą objęcia środków na rachunkach bankowych zajęciem zabezpieczającym przez organ egzekucyjny w toku wykonania zabezpieczenia, na podstawie przepisów u.p.e.a., przestał być ich dysponentem.
Tym samym za niezasadne uznani zarzuty naruszenia art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a ustawy O.p. oraz art. 81 § 8 i § 9 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 O.p. organ ocenił, że wzywając spółkę do uzupełnienia wniosku działał w oparciu o ww. przepis oraz art. 122 O.p.
W ocenie DIAS działano w sprawie bez zbędnej zwłoki, wydając rozstrzygnięcie w terminie miesiąca od przekazania wniosku przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, zgodnie z regulacją art. 139 § 1 O.p. i w pierwszym dniu roboczym po wpływie odpowiedzi spółki oraz ustaleniu upadku blokady.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi ocenił, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika spółki, nie doszło także do naruszenia art. 119zza § 1 pkt 1 O.p. ponieważ organ w pierwszej kolejności procedował sprawę wszczętą wnioskiem z 3 kwietnia 2024 r., niezasadne było więc podejmowanie równolegle działań z urzędu w tym samym zakresie.
Ponadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyjaśnił, że zaskarżonym postanowieniem nie został naruszony art. 119zy § 1 pkt 1 O.p., ponieważ organ nie rozstrzygał merytorycznie w tym zakresie, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom zażalenia, postanowieniem organu I instancji nie naruszono również art. 208 § 1 i art. 219 ustawy O.p., ponieważ organ podatkowy jest zobowiązany umorzyć postępowanie kiedy stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe.
Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 maja 2024 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. w szczególności:
1. art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a ustawy O.p.w zw. z art. 119zv § 3 pkt 2 O.p., w zw. z art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 219 O.p. na skutek ich błędnej wykładni niewłaściwego zastosowania w sprawie przez przyjęcie, że z dniem 30 kwietnia 2024 r. nastąpił upadek blokady rachunku bankowego, co doprowadziło do umorzenia postępowania i nierozpoznania wniosku spółki z 3 kwietnia 2024 r.,
2. art. 81 § 8 i 9 u.p.e.a. w. z art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p. na skutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w sprawie i pominięcie, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie podlegało realizacji w okresie blokady rachunku do 21 maja 2024 r., a zatem w tym okresie DIAS w Łodzi był dysponentem środków na zablokowanym rachunku bankowym i mógł zezwolić spółce na zwolnienie środków na zapłatę zaległych podatków i składek ZUS,
3. art. 81 § 8 i 9 u.p.e.a. w zw. z art. 11 § 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 120 O.p. poprzez dokonanie niekorzystnej dla przedsiębiorcy interpretacji przepisu art. 81 § 8 i 9 u.p.e.a., która nie wynika z literalnego ich brzmienia poprzez przyjęcie, że przepisy te dotyczą wyłącznie innych okresów u tego samego wierzyciela lub innych wierzycieli aniżeli wierzytelność, której dotyczy blokada rachunku bankowego STIR,
4. art. 155 § 1, art. 121 § 1, art. 120 O.p., art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców na skutek bezpodstawnego wezwania spółki do przedłożenia dokumentów wymienionych w wezwaniu z dnia 15 kwietnia 2024 r. w pkt I. 1-4 które to dokumenty dotyczyły wypłaty wynagrodzenia za pracę, a wniosek spółki nie dotyczył wypłaty wynagrodzenia, a ponadto żądanie złożenia listy płac z podpisami pracowników i kierownika jednostki nie miało oparcia w przepisach prawa, czego skutkiem było prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych i nierozpoznanie wniosku Spółki przed datą wydania zarządzeń zabezpieczenia w dniu 30 kwietnia 2024 r.,
5. art. 155 § 1, art. 121 § 1, art. 120 O.p., art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców na skutek bezpodstawnego wezwania spółki do złożenia wyjaśnień wskazanych w pkt II wezwania z 15 kwietnia 2024 r., które to informacje nie były niezbędne do rozpoznania wniosku, czego skutkiem było prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych i nierozpoznanie wniosku spółki przed datą wydania zarządzeń zabezpieczenia w dniu 30 kwietnia 2024 r.,
6. art. 155 § 1, art. 121 § 1, art. 120, art. 125 § 1 i § 2 O.p., art. 13 ust.1 i ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców na skutek bezpodstawnego wezwania spółki do złożenia dokumentów i wyjaśnień wskazanych w wezwaniu z 15 kwietnia 2024 r., które to dokumenty i informacje nie były niezbędne do rozpoznania wniosku, a miały posłużyć organowi jedynie do przedłużenia postępowania, by w konsekwencji umorzyć postępowanie z wniosku spółki z 3 kwietnia 2024 r. po wydaniu decyzji o zabezpieczeniu i zarządzeń zabezpieczenia w dniu 30 kwietnia 2024 r., co jest jaskrawym przykładem prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych,
7. art. 119zza § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy organ mógł z urzędu, bez wniosku Spółki, zastosować ten przepis i zwolnić środki na zapłatę zaległego podatku vat i CIT, gdyż te zaległe podatki wynikały ze złożonych przez Spółkę deklaracji podatkowych.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z 2 maja 2024 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Nadmienić trzeba, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając tak zakreślony zakres kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie było postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymujące w mocy własne postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku spółki o zwolnienie z zablokowanych rachunków bankowych środków pieniężnych w celu dokonania przez podmiot kwalifikowany zapłaty podatków oraz składki ZUS za pracowników.
Natomiast istotą sporu jest ocena zasadności umorzenia postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem spółki z dnia 3 kwietnia 2024 r. na podstawie art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p.
Mając tak zarysowaną płaszczyznę sporu Sąd doszedł do przekonania, że organ prawidłowo ocenił, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość, co stanowiło postawę do umorzenia postępowania.
Stosownie do art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy organ podatkowy stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowość może wynikać m.in. z tego, że żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ (S. Presnarowicz w: L. Etel, R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Treszner "Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany" LEX komentarz do art. 208 O.p.).
Ta ostatnia okoliczność wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r., przedłużył na podstawie art. 119zw § 1 O.p, termin blokady ww. rachunków na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do 21 maja 2024 r.
Skarżąca w dniu 3 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 119zy § 1 pkt 1 i art. 119zz § 1 pkt 1 i 2 O.p., złożyła wniosek o zwolnienie z zablokowanych rachunków bankowych środków pieniężnych w celu dokonania przez podmiot kwalifikowany zapłaty podatków oraz składki ZUS za pracowników.
Z kolei w toku kontroli Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi decyzją z 12 kwietnia 2024 r. określił spółce:
– przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, wrzesień, listopad, grudzień 2023 r. i styczeń 2024 r.
– wysokość odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji od wyżej wymienionych zobowiązań podatkowych za powyższe okresy
oraz orzekł o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, wrzesień, listopad i grudzień 2023 r. oraz styczeń 2024 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień wydania decyzji, na majątku spółki przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe.
Następnie na podstawie wskazanej decyzji organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew, na podstawie zarządzeń zabezpieczeń z dnia 29 kwietnia 2024 r. - dokonał w dniu 30 kwietnia 2024 r. zajęć zabezpieczających wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych na rzecz podmiotu przez Bank A. S.A., które wcześniej zostały objęte blokadą ustanowioną przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi.
Tym samym doszło do upadku ustanowionej wcześniej blokady ww. rachunków bankowych spółki.
Jak stanowi bowiem art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a) O.p., blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego upada: z chwilą dokonania zajęcia na podstawie: zarządzenia zabezpieczenia wystawionego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z zawiadomieniem, o którym mowa w art. 119zv § 3 pkt 2, na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego lub należności celnej wraz z odsetkami za zwłokę, w części odpowiadającej wysokości określonej odpowiednio w zarządzeniu zabezpieczenia lub postanowieniu o zabezpieczeniu majątkowym.
W konsekwencji od chwil zajęć zabezpieczających środki znajdujące się na rachunkach bankowych skarżącej nie były już objęte blokadą, o której mowa w art. 119zv § 1 w zw. z art. 119zw § 1 O.p. Dlatego też Dyrektor Izby Administracji od tej chwili nie mógł już wyrazić zgody na wypłatę środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych. Organ utracił uprawnienie do "dysponowania" środkami na rachunkach bankowych spółki.
Innymi słowy, wniosek skarżące od dnia 30 kwietnia 2024 r. nie mógł już być rozpoznany co do istoty przez DIAS
Tym samym, nie można organowi zarzucić, że wydając postanowienie o umorzeniu postępowania, naruszył przepisy wskazane w pkt 1 skargi.
Jedynie na marginesie wskazać można, że w okresie zabezpieczenia wypłaty z zajętego rachunku bankowego są możliwe za zgodną organu egzekucyjnego.
Jak stanowi bowiem art. 166a § 2 u.p.e.a. w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej.
Pochylając się nad kolejnym zarzutem skargi tj. naruszenia art. 81 § 8 i § 9 u.p.e.a. w. z art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p. i w zw. z art. 11 § 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 120 O.p (punkt 2 i 3 skargi), przypomnieć trzeba, że w rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź- Widzew sporządził zarządzenia zabezpieczenia na podstawie decyzji zabezpieczającej wydanej przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w ramach wykonywanej kontroli celno-skarbowej. Źródłem dla tych działań była wcześniejsza blokada rachunków bankowych i powiadomienie o niej zgodniej z art. 119zv § 3 pkt 2 O.p. Zobowiązania objęte zajęciem pokrywają się z zobowiązaniami wynikającymi wcześniej z blokady.
Należy w tym miejscu podkreślić, że podstawowym modelem działania administracji podatkowej jest następujące po blokadzie rachunku bankowego zajęcie środków znajdujących się na zablokowanym rachunku bankowym podmiotu kwalifikowanego: na podstawie (art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a) zarządzenia zabezpieczenia wystawionego w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego lub należności celnej wraz z odsetkami za zwłokę albo na podstawie (art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. b) postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym wydanego w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego. Zabezpieczenie w takich przypadkach upada z chwilą dokonania wskazanego zajęcia – w części odpowiadającej wysokości określonej odpowiednio w zarządzeniu zabezpieczenia lub postanowieniu o zabezpieczeniu majątkowym. W uproszczeniu można to ująć jako przekształcenie się blokady rachunku bankowego w egzekucyjne zajęcie zabezpieczające lub zabezpieczenie majątkowe w sprawie karnej lub karnoskarbowej. Z chwilą upadku blokady podmiot kwalifikowany traci swój status prawny w rozumieniu działu IIIB, a wraz z tym wszelkie uprawnienia przysługujące mu w okresie trwania blokady, w tym prawo wnioskowania do Szefa KAS o zgodę na zapłatę innych należności z zablokowanych środków (zob. W. Gurba [w:] S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, W. Gurba, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 119(zzc).
Rację ma organ podkreślając w tym kontekście, że Bank przyjął zarządzenia zabezpieczenia i przekazał środki zabezpieczone wcześniej blokadą przed 21 maja 2024 r., tj. przed datą upadku blokady wyznaczoną postanowieniem z 21 lutego 2024 r. Naczelnika Łódzkie Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi o przedłużeniu terminu blokady.
Wobec powyższego nie zostały naruszone, wbrew zarzutom skargi, przepisy art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców (zgodnie, z którym jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ) w zw. z art. 81 § 8 i § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Odnosząc się do podnoszonego w trakcie postępowania zarzutu dotyczącego czasu rozpoznania wniosku z 3 kwietnia 2024 r. zgodzić się należy ze skarżąca, że szczególnie w tego rodzaju sprawach organ winien dziać szybko, bez zbędnej zwłoki, aby nie doprowadzać do sytuacji, w której możliwość skorzystania przez stronę z art. 119zz § 1 i § 2 O.p. stanie się w istocie iluzoryczna.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, przebieg postępowania w niniejszej sprawie świadczy o tym, że organ działał w sprawie bez zbędnej zwłoki, wydając rozstrzygnięcie w terminie miesiąca od przekazania wniosku przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, zgodnie z regulacją art. 139 § 1 O.p. i w pierwszym dniu roboczym po wpływie odpowiedzi spółki oraz ustaleniu upadku blokady. Działanie organu nastąpiło mimo wydania wcześniej postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia, tj. do 4 czerwca 2024 r. W trakcie całego postępowania korespondencja była wysyłana pełnomocnikowi na adres e-PUAP, co umożliwiało szybki jej odbiór i niezwłoczne udzielenie niezbędnych wyjaśnień.
W ocenie Sądu organ był uprawniony do podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki zwolnienia środków pieniężnych z zablokowanych rachunków podmiotu kwalifikowanego określone w przepisach art. 119zy § 1 pkt 1 i art. 119zz § 1 pkt 1 i 2 O.p., które zostały wskazane przez skarżącą jako podstawa prawna jej żądań zawartych w przedmiotowym wniosku.
W tym celu organ skierował do skarżącej wezwanie z 15 kwietnia 2024 r. (w trybie art. 155 § 1 O.p) do uzupełnienia wniosku, poprzez wskazanie m.in. szczególnie uzasadnionego przypadku, który by przemawiał za wyrażeniem zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zablokowanych rachunków bankowych. Odpowiedź skarżącej na powyższe wezwanie wpłynęła do organu w dniu 30 kwietnia 2020 r.
Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 155 § 1, art. 121 § 1 i art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców (punkt 4, 5 i 6 skargi) Sąd uznał za bezzasadne.
Podnoszona przez skarżącą argumentacja wskazująca na celowe prowadzenie przez organ postępowania w sposób przewlekły, aby doszło do zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania na rachunkach bankowych spółki (strona 7 skargi), wykracza poza ramy niniejszego postępowania. Taka argumentacja mogłaby podlegać ocenie w ramach skargi na przewlekłości postępowania, w którym to postępowaniu skarżąca mogłaby w tym zakresie dochodzić swoich praw, w tym również poprzez żądanie stosownego zadośćuczynienia oraz wymierzenia organowi grzywny.
Niezrozumiały jest natomiast zarzut naruszenia art. 119zza § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie (pkt. 7 zarzutów skargi). Nie ulega wątpliwości, że postępowanie, w wyniku którego została złożona skarga, było wszczęte wnioskiem strony i tym samy nieuzasadnione było podejmowanie równolegle działań z urzędu w tym samym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.
db