II FZ 284/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-07-23
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocywpis sądowyskarżącyNSAWSAkoszty postępowaniapodatek dochodowydochody nieujawnione

NSA uchylił postanowienie WSA i przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy M.G. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sytuację finansową skarżącego i jego rodziny, uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania. W związku z tym NSA uchylił postanowienie WSA i przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł.

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek M. G. o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i wniósł o zmianę postanowienia poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części przekraczającej 500 zł. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne. Analiza akt sprawy wykazała, że skarżący wraz z żoną, która zarabia 5.000 zł brutto miesięcznie, uzyskują łącznie dochody niewystarczające na pokrycie kosztów. Skarżący zarabia 1.200 zł brutto, nie posiada wartościowych ruchomości ani nieruchomości. Dodatkowo, na żonie ciąży zadłużenie wobec ZUS w kwocie ok. 100.000 zł, a także zaciągnęła pożyczkę konsumencką w wysokości 70.000 zł, której miesięczna rata wynosi około 1.000 zł. NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości płatnicze skarżącego, nie uwzględniając zobowiązań finansowych i zwykłych potrzeb życia codziennego. Dodatkowo, NSA wziął pod uwagę, że w równoległej sprawie małżonki skarżącego również należny jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł, co łącznie stanowiłoby 2.000 zł. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości płatnicze skarżącego, nie uwzględniając jego niskich dochodów, zobowiązań finansowych (kredyt, zadłużenie żony wobec ZUS) oraz zwykłych potrzeb życia codziennego, a także łącznego obciążenia kosztami w przypadku sprawy małżonki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten określa przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych, gdy strona nie jest w stanie ponieść ich bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez błędne ustalenie, że skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania. Niewzięcie pod uwagę przez Sąd I instancji całości sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny, w tym zobowiązań kredytowych i innych wydatków. Łączne obciążenie kosztami postępowania w przypadku sprawy skarżącego i jego małżonki.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie lub swojej rodziny, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów, pokryć całkowitych kosztów sądowych Sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości płatnicze skarżącego

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i oceny sytuacji finansowej strony w kontekście kosztów postępowania sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej strony i oceny przez sąd pierwszej instancji, ale stanowi wskazówkę dla oceny podobnych wniosków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa pomocy, który jest istotny dla wielu stron postępowań sądowych, zwłaszcza tych o niższych dochodach. Pokazuje, jak sąd drugiej instancji może skorygować zbyt rygorystyczną ocenę sądu niższej instancji.

Czy stać Cię na sąd? NSA wyjaśnia, jak ocenić prawo do pomocy finansowej.

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 284/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-07-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FSK 1632/09 - Wyrok NSA z 2010-05-25
I SA/Op 347/08 - Wyrok WSA w Opolu z 2009-04-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Op 347/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 sierpnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł (pięćset złotych).
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Op 347/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek M. G. o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł.
Analizując sytuację finansową wnioskodawcy (przedstawioną w stosownym wniosku i nadesłanych przez skarżącego, dodatkowych dokumentach) Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż nie zostały przez niego spełnione przesłanki przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Sąd wyjaśnił w tym zakresie, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W zażaleniu strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł. Strona zarzuciła naruszenie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że jest w stanie bez uszczerbku dla siebie uiścić wpis od skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy (wniosku oraz dokumentów) przedstawionych przez stronę wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która pracuje za wynagrodzeniem miesięcznie średnio w kwocie 5.000 zł brutto. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.200 zł brutto, nie posiada żadnych wartościowych ruchomości, oszczędności ani nieruchomości. Z poprzednio prowadzonej działalności gospodarczej ciąży na żonie skarżącego zadłużenie wobec ZUS w kwocie ok. 100.000 zł. Ponadto w dniu 10 lutego 2009 r. żona skarżącego zaciągnęła w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo - Kredytowej im. Franciszka Stefczyka pożyczkę konsumencką w wysokości 70.000 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z konstatacjami Sądu wojewódzkiego odnośnie możliwości uiszczenia przez skarżącego w całości wpisu sądowego w wysokości 1.000 zł. Skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie lub swojej rodziny, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów, pokryć całkowitych kosztów sądowych. Uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 1.000 zł przekracza zasoby finansowe, którymi dysponuje strona. Logicznym wydaje się wniosek, że nawet przy rozsądnym planowaniu wydatków skarżący nie będzie w stanie poczynić oszczędności pozwalających na pokrycie całkowitych kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości płatnicze skarżącego, nie biorąc pod uwagę zobowiązania z tytułu kredytu w kwocie 70. 000 zł Sąd wskazuje bowiem, że skarżący nie podał na jaki cel przeznaczono uzyskane środki finansowe, ani w jakiej wysokości wynosi miesięczna rata do spłaty. Z przedłożonej do akt sprawy umowy pożyczki konsumenckiej z dnia 10 lutego 2009 r. można wywnioskować, że udzielono jej na okres od dnia 10 lutego 2009 r. do dnia 4 lutego 2015 r. Nie trudno zatem policzyć, że umowa ta została zawarta na 6 lat, a rata miesięczna wynosi około 1.000 zł. Ponadto Sąd nie uwzględnił zwykłych potrzeb życia codziennego: wyżywienie, opłaty za czynsz, energię, wodę, gaz, odzież.
Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że w sprawie małżonki skarżącego K. G. (I SA/Op 348/08) również należny jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł. Zatem łącznie na skarżących ciążyłby obowiązek zapłaty w sumie 2.000 zł, co znacznie przekracza ich możliwości płatnicze.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny postanowił orzec w zgodzie z wnioskiem strony i zwolnić ją z uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad 500 zł.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI