I SA/Łd 69/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu skarg na czynności zabezpieczające, uznając, że zarzuty dotyczące braku PESEL w zarządzeniach zabezpieczenia i nadmiernej uciążliwości środków nie mogły być rozpatrywane w trybie skargi na czynność egzekucyjną.
Skarżący T.M. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalające skargi na czynności zabezpieczające. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, w tym brak PESEL w zarządzeniach zabezpieczenia oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, wskazując, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie może być stosowana do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani prawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych, a zarzuty dotyczące braków formalnych zarządzeń zabezpieczenia powinny być podnoszone w innych trybach.
Sprawa dotyczyła skargi T.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew o oddaleniu skarg na czynności zabezpieczające. Skarżący kwestionował czynności zabezpieczające polegające na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych, zarzucając naruszenie art. 54 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Główne zarzuty dotyczyły braku wskazania numeru PESEL zobowiązanego w zarządzeniach zabezpieczenia, co miało czynić czynności nieskutecznymi, oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną (w tym zabezpieczającą) ma charakter subsydiarny i komplementarny, a jej przedmiotem jest ocena prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej lub jej nadmiernej uciążliwości. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące braków formalnych zarządzeń zabezpieczenia (np. brak PESEL) oraz kwestionowanie podstaw do zabezpieczenia wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną i powinny być podnoszone w innych, właściwych trybach (np. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji). Sąd stwierdził również, że skarżący nie wykazał, iż zastosowane środki były nadmiernie uciążliwe, ani nie zaproponował alternatywnych, mniej dolegliwych środków zabezpieczenia. W konsekwencji, sąd uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące braków formalnych zarządzeń zabezpieczenia wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi na czynność egzekucyjną i powinny być podnoszone w innych, właściwych trybach.
Uzasadnienie
Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i komplementarny, a jej przedmiotem jest ocena prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej lub jej nadmiernej uciążliwości. Kwestionowanie dopuszczalności zabezpieczenia z uwagi na nieprawidłowo wystawione zarządzenia zabezpieczenia nie jest okolicznością podlegającą ocenie w świetle przesłanek z art. 54 § 1 u.p.e.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skarga na czynność egzekucyjną przysługuje z powodu dokonania czynności z naruszeniem ustawy lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny i nie może obejmować kwestii, na które przewidziano inne środki zaskarżenia.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 156 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa wymogi formalne zarządzeń zabezpieczenia, w tym wskazanie numeru PESEL zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 154 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa podstawy do dokonania zabezpieczenia.
u.p.e.a. art. 80 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje sposób zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu egzekucyjnym do postępowania zabezpieczającego.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 1a § 19
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zajęcia zabezpieczającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie może być stosowana do kwestionowania braków formalnych zarządzeń zabezpieczenia. Zarzuty dotyczące braków formalnych zarządzeń zabezpieczenia powinny być podnoszone w innych trybach. Zarzut nadmiernej uciążliwości środka zabezpieczającego wymaga wskazania alternatywnych, mniej dolegliwych środków. W postępowaniu skargowym nie ocenia się zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani jego prawidłowości.
Odrzucone argumenty
Czynności zabezpieczające są nieskuteczne z powodu braku numeru PESEL w zarządzeniach zabezpieczenia. Zastosowane środki zabezpieczające są nadmiernie uciążliwe. Dokonano zabezpieczenia pomimo braku podstaw wskazanych w art. 154 § 1 u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynność egzekucyjną stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia
Skład orzekający
Paweł Kowalski
przewodniczący
Paweł Janicki
sędzia
Tomasz Furmanek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że skarga na czynność egzekucyjną (w tym zabezpieczającą) ma charakter subsydiarny i nie służy do kwestionowania braków formalnych tytułów wykonawczych ani zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania jakim jest skarga na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne ograniczenia proceduralne dotyczące skargi na czynności egzekucyjne, co jest kluczowe dla praktyków prawa egzekucyjnego. Pokazuje, jak ważne jest stosowanie właściwych środków zaskarżenia.
“Brak PESEL w zawiadomieniu o zajęciu rachunku? Sąd wyjaśnia, dlaczego to nie podstawa do skargi!”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 69/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-03-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Paweł Janicki Paweł Kowalski /przewodniczący/ Tomasz Furmanek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 982/23 - Wyrok NSA z 2023-12-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 54 par. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 154 par. 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 listopada 2022 r. nr 1001-IEE-2.711.166.2022.3.KJR w przedmiocie oddalenia skarg na czynności zabezpieczające organu egzekucyjnego oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Łd 69/23 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z dnia 19 września 2022 r., którym organ I instancji oddalił skargi T.M. (dalej: skarżący, strona skarżąca) na czynności zabezpieczające. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew prowadzi wobec skarżącego postępowanie zabezpieczające m. in. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 6 lipca 2022 r. o numerach od [...] do [...] i od [...] do [...]., które zostały wystawione na podstawie decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno- Skarbowego w Łodzi z 23 maja 2022 r. o numerach [...] [...] [...] Na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 6 lipca 2022 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź- Widzew skierował zawiadomienia z 8 lipca 2022 r. o numerach:[...], [...] i [...] o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności skarżącego z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w A Bank., B Bank. i C. Bank Zawiadomienia te organ egzekucyjny doręczył dłużnikom zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego. Wydruki zawiadomień z 8 lipca 2022 r. o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia z 6 lipca 2022 r. skarżący otrzymał w 12 lipca 2022 r. W odpowiedzi na zawiadomienia o zajęciu: – A Bank . poinformował, że "rachunki objęte są postanowieniem w przedmiocie dowodów rzeczowych wystawionym przez PROKURATURA OKRĘGOWA W Ł. o sygn. akt [...] ", oraz że "na zabezpieczenia zajęcia nr [...] brak jest środków", – B Bank . poinformował, że saldo zajętych środków na rachunku skarżącego wynosi 8,17 zł, – C BANK poinformował, że nie prowadzi rachunku na rzecz skarżącego. W dniu 19 lipca 2022 r. skarżący złożył trzy pisma zatytułowane "Skarga na czynność egzekucyjną", którymi zaskarżył czynności organu egzekucyjnego, polegające na zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniami z 8 lipca 2022 r. W pismach tych skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 54 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. dalej - u.p.e.a.) poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych z naruszeniem: – art. 156 § 1 pkt 2 ww. ustawy, poprzez brak wskazania w zarządzeniach zabezpieczenia, na podstawie których dokonano zaskarżonych czynności egzekucyjnych, nr PESEL zobowiązanego, co powoduje, że zaskarżone czynności egzekucyjne są nieskuteczne, – art. 154 § 1 ww. ustawy, poprzez dokonanie zabezpieczenia, mimo braku podstaw wskazanych w tym przepisie. 2) art. 54 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Postanowieniem z 16 września 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew oddalił skargi na czynności zabezpieczające, polegające na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w A Bank ., B Bank . i C BANK Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wskazując na treść art. 54 i art. 166b i art. 164 art. 80 § 1§ 2 § 3 u.p.e.a. podkreślił, że organ egzekucyjny może dokonać zabezpieczenia należności pieniężnej przez m.in. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych, zaś do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy m.in. o zajęciu rachunków bankowych. Organ II instancji nie dopatrzył się uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Sporządzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew zawiadomienia z 8 lipca 2022 r. spełniają wymogi, które są określone dla tego rodzaju dokumentów w powołanych powyżej przepisach prawa. Wobec czego uznano, że zakwestionowane czynności zabezpieczające zostały dokonane z zachowaniem dyspozycji powołanych wyżej przepisów u.p.e.a. Nie zgodzono się również z zarzutem, że dokonane zajęcia zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w A Banku S.A., B Bank . i C BANK stanowią zbyt uciążliwy środek zabezpieczający. Wyjaśniono, że zastosowany środek zabezpieczający nie doprowadził do zabezpieczenia żadnych kwot. B Bank S. A. w odpowiedzi na zajęcie poinformował, że saldo na rachunku bankowym wynosi 8,17 zł, natomiast środki pieniężne na rachunku w A Bank S. A. zostały zabezpieczone w postępowaniu prokuratorskim. Z kolei C BANK nie prowadzi na rzecz skarżącego rachunku, a więc zajęcie w tym Banku jest nieskuteczne. Biorąc pod uwagę powyższe, nie stwierdzono że zajęcia zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych w A Bank . i B Bank . stanowią zbyt uciążliwy środek zabezpieczający. Jednocześnie skarżący nie wskazał też innego składnika majątku, który organ egzekucyjny mógłby zabezpieczyć w zamian za wierzytelności z ww. rachunków bankowych, a którego zabezpieczenie byłoby mniej dolegliwe. Nie zgodzono się również z argumentem, że organ egzekucyjny "winien rozważyć zastosowanie tylko części środków egzekucyjnych, np. zajęcia pojazdu lub zajęcia rachunku bankowego", a nie wszystkich środków jednocześnie. Podkreślono, że zajęcie zabezpieczające ruchomości (2 pojazdów i przyczepy – objęte odrębną skargą) obejmuje nie tylko zarządzenia zabezpieczenia z 6 lipca 2022 r., ale też zarządzenia zabezpieczenia z 23 października 2020 r., a łączna kwota tych należności wynosi 5 942 400 zł. Zatem, mając na celu zabezpieczenie wykonania należności wskazanej w zarządzeniach zabezpieczenia, organ egzekucyjny miał podstawy do zastosowania więcej niż jednego środka zabezpieczającego. Odnośnie podniesionego przez skarżącego zakwestionowania istnienia przesłanek do zabezpieczenia, wyszczególnionych w art. 154 § 1 u.p.e.a. oraz zarzutu, że zarządzenia zabezpieczenia z 6 lipca 2022 r. nie zawierają wszystkich elementów, wymienionych w art. 156 § 1 u.p.e.a., tj. nie został w nich podany nr PESEL organ II instancji przyjął, że tego rodzaju zastrzeżenia wykraczają poza zakres przedmiotowy skargi na czynność zabezpieczającą i nie mogą być przedmiotem rozpatrywania w niniejszym postępowaniu. Ponownie podkreślono, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., jest oceniana - w zależności od zakresu żądania i jego uzasadnienia - prawidłowość dokonania przez organ egzekucyjny zakwestionowanej czynności egzekucyjnej oraz/lub jej zbytnia uciążliwość. Ocenie podlega to, czy organ egzekucyjny przeprowadził ją zgodnie z przepisami regulującymi sposób i formę jej dokonania oraz/lub czy zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjne w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. W skardze na czynności egzekucyjne mogą być podniesione tylko te okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. Na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 16 listopada 2022 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucam naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, tj.: a) art. 156 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak wskazania w zarządzeniach zabezpieczenia, na podstawie których dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej, numeru PESEL zobowiązanego, co powoduje, że zaskarżona czynność jest nieskuteczna; b) art. 154 § 1 u.p.e.a. poprzez dokonanie zabezpieczenia pomimo braku podstaw wskazanych w powołanym przepisie; 2) art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Wskazać również należy, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w ww. przepisach kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnioną skargę na czynność zabezpieczającą - zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych skarżącego . Zdaniem skarżącego, zaskarżona czynność zabezpieczająca jest niezgodna z prawem albowiem: po pierwsze w zarządzeniach zabezpieczenia, na podstawie, których dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej brak jest numeru PESEL zobowiązanego, po drugie jest to zbyt uciążliwy środka egzekucyjnego, a po trzecie dokonanie zabezpieczenia pomimo braku podstaw wskazanych w art. 154 § 1 u.p.e.a. Na wstępie rozważań należy wskazać, że postępowanie zabezpieczające jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, którego celem jest ochrona interesów wierzyciela poprzez stworzenie gwarancji, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania określonego obowiązku. Ma ono, co do zasady, charakter pomocniczy wobec postępowania egzekucyjnego i toczy się jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d u.p.e.a. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W realiach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15, wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem skarga unormowana w art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu na czynności organu egzekucyjnego o charakterze wykonawczym, faktycznym, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, czy - w szerszym ujęciu - ochrony prawnej. Ponadto za utrwalony w judykaturze należy uznać pogląd prawny, zgodnie z którym, z uwagi na zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. może dotyczyć wyłącznie konkretnej czynności organu egzekucyjnego, natomiast nie może obejmować zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia, czy działań wierzyciela poprzedzających wystawienie tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2555/10). Z poczynionych powyżej uwag jednoznacznie zatem wynika, że skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., nie może być traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu - w jego przekonaniu - niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 290/13). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ponadto podkreślić należy, że z zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia wynika, że system środków ochrony prawnej został ukształtowany w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyrok NSA z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13). Zaakcentowania wymaga, że powyższe uwagi dotyczące skargi na czynności egzekucyjne mają również odpowiednie zastosowanie do skargi na czynności zabezpieczające ze względu na treść art. 166b u.p.e.a. Zgodnie z art. 1a pkt 19 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o zajęciu zabezpieczającym - rozumie się przez to czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 745/19). Wychodząc z powyższych założeń Sąd zauważa, że skarżący w ramach skargi na czynność zabezpieczającą – zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych skarżącego – po pierwsze - kwestionuje prawidłowość wystawionych i doręczonych mu zarządzeń zabezpieczenia z uwagi na fakt, że nie uwidoczniony jest na nich numer PESEL skarżącego, a w związku z tym – zdaniem skarżącego zaskarżona czynność jest nieskuteczna. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, skarga na czynności egzekucyjne (skarga na czynność zabezpieczającą) ma charakter subsydiarny i komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, w szczególności np. zarzuty. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że kwestionowanie dopuszczalności zabezpieczenia z uwagi na nieprawidłowo wystawione zarządzenia zabezpieczenia oraz niespełnienie przez nie wymagań określonych w art. 156 § 1 u.p.e.a. nie są okolicznościami podlegającymi ocenie w świetle przesłanek z art. 54 par. 1 u.p.e.a. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie mogły odnieść zamierzonego skutku w toku postępowania wywołanego skargą na czynność zabezpieczającą w trybie art. 54 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. Zgodnie z art. 80 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3). Zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej (art. 67 § 1a u.p.e.a.). Zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1, i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (art. 86b u.p.e.a.). Przepisy, które wskazują obowiązkowe elementy, jakie powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności (w tym sporządzone w postaci elektronicznej), zostały zawarte w art. 67 § 2 i § 2a oraz w art. 26e § 1 i § 2 u.p.e.a. Wydruk pisma, sporządzonego przez organ egzekucyjny w postaci elektronicznej, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 26e § 3 u.p.e.a.). Doręczenie wydruku ww. pisma, uznaje się za doręczenie tego pisma lub jego odpisu (art. 26e § 4 u.p.e.a.). Natomiast art. 164 § 4 u.p.e.a. stanowi, że do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości. Sąd nie dopatrzył się uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Sporządzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew zawiadomienia z 8 lipca 2022 r. o numerach: [...], [...] i [...] spełniają wymogi, które są określone dla tego rodzaju dokumentów w powołanych powyżej przepisach prawa. Zarzut nadmiernej uciążliwości środka może być podniesiony w skardze na czynność zabezpieczającą, jednakże dla jego uwzględnienia wymagane jest nie tylko wykazanie uciążliwości zastosowanego środka zabezpieczającego, ale ponadto wykazanie możności zastosowania innych środków zabezpieczenia, które (w co najmniej takim samym stopniu pozwoliłyby) na osiągnięcie celu zabezpieczenia. Zobowiązany podnosząc taki zarzut winien zatem wskazać jednocześnie jakąkolwiek realną alternatywę dla zastosowanego środka egzekucyjnego. Uwzględnienie takiego zarzutu nie jest możliwe w sytuacji, gdy zobowiązany nie wskazuje na możliwość zastosowania innego środka egzekucyjne. Skarżący argumentuje, że zastosowane środki zabezpieczające są dla niego nadmiernie uciążliwe. Z akt sprawy wynika jednak, że skarżący nie wskazał innego środka zabezpieczającego, który mógłby być zastosowany. Podnosząc okoliczność posiadania znacznego majątku jednocześnie nie konkretyzuje takich jego elementów, które mogłyby być przedmiotem zabezpieczenia prowadzącym do mniejszej uciążliwości zastosowanego środka. W tej sytuacji zarzut nadmiernej uciążliwości czynności zabezpieczających nie mógł odnieść pożądanego przez stronę skutku. Wobec wskazywania przez organ, iż mimo podjęcia czynności zabezpieczających organ egzekucyjny w całym postępowaniu nie zabezpieczył żadnych kwot, trudno dopatrzyć się w sprawie uzasadnienia dla stanowiska skarżącego w świetle którego, działanie organu stanowi dla spółki znaczną dolegliwość w bieżącym funkcjonowaniu. Niezrozumiały jest, formowany w ramach skargi na czynność zabezpieczającą w postaci zajęcia rachunków bankowych, zarzut naruszenia art. 154 § 1 u.p.e.a. poprzez dokonanie zabezpieczenia pomimo braku podstaw wskazanych w powołanym przepisie. W postępowaniu zainicjowanym skargą w trybie art. 54 u.p.e.a. nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego m lecz ocenia - w zależności od zakresu żądania i jego uzasadnienia - prawidłowość dokonania przez organ egzekucyjny zakwestionowanej czynności egzekucyjnej oraz/lub jej zbytnia uciążliwość. Konkludując należy stwierdzić, że zarzuty skargi okazały się niezasadne. Sąd nie stwierdził innych okoliczności wskazujących na naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania i uzasadniających uwzględnienie skargi. W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznaje, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. P.C.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI