I SA/Łd 674/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującą w mocy określenie zobowiązania podatkowego w PIT za 2004 rok, uznając, że wspólnicy spółki cywilnej zataili rzeczywiste dochody z handlu złomem.
Sprawa dotyczyła skargi małżonków K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora UKS określającą im wysokie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. Organy podatkowe ustaliły, że spółka cywilna "A.", której wspólnikiem był jeden z podatników, prowadziła działalność polegającą na skupie i sprzedaży złomu, a faktycznymi dysponentami przychodów byli wspólnicy, którzy zataili rzeczywiste dochody, wykorzystując do legalizacji transakcji firmy "firmujące". Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych i brak naruszeń przepisów proceduralnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę małżonków I. i W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określającą im zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 na kwotę 1.145.649,00 zł. Organy podatkowe ustaliły, że spółka cywilna "A.", w której W. K. posiadał 50% udziałów, zajmowała się handlem złomem. Działalność ta była w znacznej części "firmowana" przez inne podmioty, które faktycznie nie prowadziły takiej działalności, a jedynie wystawiały faktury na odbierany od "A." złom. Cały proceder miał na celu legalizację obrotu złomem i ukrycie rzeczywistych dochodów wspólników spółki "A.". W uzasadnieniu decyzji organy wskazały na materiał dowodowy zebrany w postępowaniach kontrolnych i karnych, w tym zeznania świadków i podejrzanych, które potwierdzały mechanizm "firmowania" działalności. Stwierdzono, że wspólnicy spółki "A." zataili prawdziwe rozmiary prowadzonej działalności, nie uwzględniając w zeznaniach rocznych dochodów uzyskanych z działalności "firmowanej" przez osoby trzecie. W związku z tym organy określiły zobowiązanie podatkowe, uwzględniając te dodatkowe dochody. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak zastosowania instytucji szacunkowego określenia podstawy opodatkowania oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Kwestionowali również sposób oceny dowodów i brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów uzupełniających. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że materiał dowodowy potwierdza fakt wprowadzenia do obrotu złomu nieustalonego pochodzenia i tworzenia fikcyjnych dowodów zakupu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zebrały i oceniły materiał dowodowy zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, nie naruszając zasad postępowania. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na organach, ale w tym przypadku dowody, w tym zeznania świadków, jednoznacznie wskazywały na ukrywanie dochodów przez wspólników spółki "A.". Sąd uznał, że nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów, powoływania biegłego ani stosowania szacunkowego określenia podstawy opodatkowania, ponieważ ustalenia faktyczne były wystarczające. Sąd oddalił również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, stwierdzając, że organ odwoławczy dokonał samoistnej analizy materiału dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a zeznania świadków i materiały dowodowe jednoznacznie wskazywały na ukrywanie dochodów przez wspólników spółki "A.".
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i osób zaangażowanych w proceder, potwierdzał mechanizm "firmowania" działalności i ukrywania rzeczywistych przychodów przez wspólników spółki cywilnej "A.".
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.p.d.o.f. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychód z działalności uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 23
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Instytucja szacunkowego określenia podstawy opodatkowania jest instytucją wyjątkową i stosuje się ją, gdy brak jest danych do określenia podstawy lub dane z ksiąg nie pozwalają na jej określenie. Odstąpienie od szacowania jest dopuszczalne, gdy dane uzupełnione dowodami pozwalają na określenie podstawy.
u.p.d.o.f. art. 5a § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 13
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej - organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów - organ dokonuje oceny dowodów stosownie do swojej wiedzy i przekonania.
O.p. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 198 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 198 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym fakt ukrywania dochodów przez wspólników spółki cywilnej "A.". Organy podatkowe nie naruszyły zasad postępowania podatkowego, w tym zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Nie było obowiązku stosowania szacunkowego określenia podstawy opodatkowania, gdyż ustalenia faktyczne były wystarczające. Zasada dwuinstancyjności nie została naruszona.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że spółka "A." była firmantem w handlu złomem, a wspólnicy uzyskali dochód nieujęty w deklaracjach. Naruszenie prawa procesowego, w tym zasady prawdy materialnej, poprzez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów. Niewłaściwe nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów (biegłego, świadka T. P., dokumentacji podmiotów firmujących). Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
faktycznymi dysponentami przychodów ze sprzedaży złomu byli wspólnicy Spółki "A.", którzy zataili prawdziwe rozmiary prowadzonej działalności zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organy podatkowe do badania związku stanu faktycznego i prawnego sprawy z rzeczywistością zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi oszacowanie podstawy opodatkowania jest instytucją wyjątkową
Skład orzekający
Bożena Kasprzak
przewodniczący
Cezary Koziński
sprawozdawca
Teresa Porczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania stanu faktycznego w sprawach o ukrywanie dochodów poprzez \"firmowanie\" działalności gospodarczej, zasady postępowania podatkowego, w tym prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, oraz stosowanie instytucji szacunkowego określenia podstawy opodatkowania."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego mechanizmu ukrywania dochodów i może być mniej bezpośrednio stosowalna w sprawach o innym charakterze. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożony mechanizm unikania opodatkowania poprzez "firmowanie" działalności gospodarczej, co jest tematem interesującym dla prawników i przedsiębiorców. Pokazuje też, jak organy podatkowe i sądy analizują dowody w takich przypadkach.
“Jak "firmowanie" działalności gospodarczej doprowadziło do milionowych zobowiązań podatkowych?”
Dane finansowe
WPS: 1 145 649 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 674/09 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2010-06-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-08-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Bożena Kasprzak /przewodniczący/ Cezary Koziński /sprawozdawca/ Teresa Porczyńska Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FZ 70/11 - Postanowienie NSA z 2011-04-28 II FZ 641/11 - Postanowienie NSA z 2011-11-09 II FZ 81/10 - Postanowienie NSA z 2010-03-24 II FZ 642/11 - Postanowienie NSA z 2011-11-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 ART. 23, 121,122,124,180,187,191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Dnia 15 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi I. K. i W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Łd 674/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił I. i W. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w kwocie 1.145.649,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że z akt sprawy wynika, iż w zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2004, złożonym w Pierwszym Urzędzie Skarbowym Ł., małżonkowie K. zadeklarowali dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości: 48.812,92 zł (W. K.); wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 44.390,93 zł (I. K.); dochód z działalności wykonywanej osobiście w wysokości 764,72 zł oraz należny podatek dochodowy (po odliczeniach) w kwocie 9.865,00 zł. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wszczął postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004. W toku ww. postępowania, postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] , do akt sprawy włączono m.in. wynik kontroli w spółce cywilnej "A." z siedzibą w Ł., w której - zgodnie z umową spółki zawartą w dniu [...] - W. K. posiadał udział w zyskach i stratach w wysokości 50%. Przedmiotem działalności Spółki był m.in. skup i sprzedaż złomu. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, iż działalność Spółki "A." w znacznej części była firmowana przez n/w podmioty: M. B. , prowadzącego działalność pod nazwą "B. " oraz M. D. , prowadzącego działalność pod nazwą "C. ". Powyższe ustalono w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w stosunku do "A." s.c. - w formie protokołów przesłuchań świadków m.in. M. B. , M. D. , R. P. i J. Z. (przeprowadzonych w Urzędzie Kontroli Skarbowej), dowodów zgromadzonych w postępowaniach prowadzonych wobec M. B. i M. D. oraz protokołów przesłuchań podejrzanych R. P. i M. D. przeprowadzonych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Ł. oraz w Prokuraturze Okręgowej w Ł. - w mającym związek z niniejszą sprawą postępowaniu karnym dotyczącym nielegalnego obrotu złomem. W oparciu o uzyskane dowody, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uznał, iż w niniejszej sprawie miało miejsce firmowanie działalności gospodarczej "A." s.c. przez podmioty firmujące, tj. "B. " - M. B. i "C. " - M. D. . "Firmanctwo" w tej sprawie polegało na tym, iż M. B. i M. D. za namową R. P. założyli firmy zajmujące się skupem i sprzedażą złomu. Faktycznie ww. nie trudnili się skupem złomu, a jedynie zgodnie z dyspozycją przekazywaną im przez R. P. , odbierali złom bez dokumentów z firmy "A." i zawozili go pod wskazany adres innego skupu. Odbiorcom złomu wystawiali faktury we własnym imieniu. W celu legalizacji ilości sprzedanego złomu, R. P. , prowadzący całą dokumentację rachunkową i finansową (posiadał pełnomocnictwa do kont założonych przez ww.), organizował, nie potwierdzające okoliczności faktycznych, dowody zakupu (faktury). Za sprzedany złom płatności realizowane były przelewami na konto firm, z których R. P. pobierał gotówkę i przekazywał ją wspólnikom Spółki "A.", tj. W. K. bądź K. S. . Z zeznań świadka R. P. wynika, że co miesiąc dokonywane było z właścicielami firmy "A." szczegółowe rozliczenie. Z puli pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży złomu ww. wydzielali kwotę zysku do podziału. Świadek wskazał ponadto, iż pomysłodawcami przedstawionego wyżej procederu byli wspólnicy Spółki "A.". W tym stanie faktycznym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. stwierdził, iż M. D. i M. B. nie prowadzili działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Źródłem ich przychodów nie była pozarolnicza działalność gospodarcza, stąd osiągane przez nich przychody nie były przychodami z tej działalności. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalały zatem na wskazanie, iż faktycznymi dysponentami przychodów ze sprzedaży złomu (sprzedanego przez M. D. i M. B. ) byli wspólnicy Spółki "A.", którzy zataili prawdziwe rozmiary prowadzonej działalności, ponieważ nie uwzględnili w swoich zeznaniach rocznego dochodu uzyskanego z działalności firmowanej przez osoby trzecie. W świetle powyższych ustaleń organ pierwszej instancji, po uwzględnieniu dochodów I. K. oraz przysługujących małżonkom K. odliczeń (od dochodu i podatku) określił, wymienioną na wstępie decyzją, zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w wysokości 1.145.649,00 zł. Od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] odwołanie wnieśli I. i W. K.. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. Naruszenie prawa materialnego, poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 21 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - zwana dalej O.p.) oraz brak zastosowania określonej w art. 23 O.p. instytucji szacunkowego określenia podstawy opodatkowania w sytuacji braku możliwości ustalenia podstawy w wielkościach rzeczywistych; art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 12 ust. 1, art. 13, art. 14 ust. 1, art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji błędne przyjęcie, że Spółka "A." była firmantem w handlu złomem, a jej wspólnicy uzyskali dochód nie ujęty w deklaracjach podatkowych za lata 2004 - 2006, w związku z działalnością podmiotów gospodarczych: "B. ", "C. ", "D. " i "E. ", co nie odpowiada rzeczywistości. 2. Naruszenie prawa procesowego, a mianowicie: art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 § 1, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i 2 oraz art. 210 § 4 O.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy, na skutek: - uchylania się przez organ pierwszej instancji od wszechstronnego działania w celu ustalenia rzeczywistego kształtu okoliczności faktycznych determinujących podstawę faktycznego rozstrzygnięcia podatkowego zgodnie z zasadą prawdy materialnej, pomimo aktywnego udziału strony - wskazującej dowody i składającej wnioski dowodowe oraz każdorazowo zajmującej stanowisko w kwestii zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy; przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, by nie rzec arbitralnej i w sposób oczywisty, widoczny prima facie, sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym; nie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego, w celu ustalenia czy baza magazynowa, warunki sprzętowe i ilość zatrudnionych pracowników w ogóle umożliwiała obrót złomem w ilościach przypisanych zaskarżoną decyzją; nie przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym w szczególności z zeznania świadka T. P. oraz z zeznań dostawców złomu do podmiotów, które rzekomo były firmującymi działalność Spółki "A." s.c., a także dokumentacji księgowej i magazynowej w tych latach - tychże podmiotów, - wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które w rzeczywistości ma charakter li tylko sprawozdawczy i sprowadza się do sumarycznego powołania przeprowadzonych dowodów, nie zawiera natomiast przekonujących stwierdzeń, co do prawdziwości i mocy dowodowej poszczególnych osobowych źródeł dowodowych i pochodzących od nich środków dowodowych, w kontekście ich zgodności z zasadami logiki doświadczenia życiowego, uchylając się tym samym od dokonania swobodnej oceny dowodów - zgodnej z kryteriami, które pozwalałyby organowi I instancji na odtworzenie rzeczywistego obrazu stanu faktycznego sprawy, - naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości faktycznych na niekorzyść podatnika. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji nie podzielił zarzutów zawartych w odwołaniu i podał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, iż decyzja organu pierwszej instancji zawiera zarówno wskazanie faktów, jak i przepisów prawa, które legły u podstawy dokonanego w sprawie rozstrzygnięcia. Materiały dowodowe z postępowań kontrolnych (wyniki kontroli) w Spółce cywilnej "A." oraz w firmach "B. " i "C. ", a także protokoły przesłuchania świadków M. B. , M. D. , R. P. , J. Z. , W. C. , A. D. , P. B. , H. G. , a także B. M. , A. K. , R. M. , K. K. (biorących udział w tym procederze w latach następnych) oraz protokoły przesłuchania w charakterze podejrzanych w sprawie nielegalnego wprowadzania do obrotu złomu R. P. (w latach 2004-2006), M. D. (latach 2004 i 2006) oraz A. K. (w latach 2005 i 2006), dopuszczone zostały jako dowody w postępowaniu podatkowym i ocenione w świetle przepisów prawa podatkowego. Według organu odwoławczego w sprawie bezspornie wykazano fakt wprowadzenia do obrotu złomu nieustalonego pochodzenia i tworzenia fikcyjnych dowodów jego zakupu, a w konsekwencji powyższego pozbawienie Skarbu Państwa należnych mu dochodów. Dalej organ wskazał, iż zdecydowanie różnią się zeznania W. K., wspólnika K. S. oraz pracowników Spółki "A." w kwestii pozostałych ustaleń - w stosunku do zeznań pozostałych świadków. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., dokonane w sprawie rozstrzygnięcie nastąpiło zgodnie z przepisami prawa i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, jak i faktycznych okolicznościach sprawy, pomimo, iż dokonane w sprawie rozstrzygnięcie oraz uznanie, iż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki firmowania działalności gospodarczej "A." s.c. w roku 2004 przez podmioty firmujące "B. " – M. B. i "C. " – M. D. , a w latach 2005, 2006 także przez "D. " – B. M. i "E. " – A. K. , oparte jest przede wszystkim na zeznaniach świadków, właścicieli ww. firm oraz osób z nimi współpracujących. Niczym nieuzasadnione byłoby, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., przyjęcie tezy, iż wszystkie ww. osoby przesłuchane w charakterze świadków zeznawały nieprawdę i że był to wynik ich zmowy przeciwko wspólnikom Spółki "A.", dokonanej w celu zdjęcia z siebie odpowiedzialności. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie dopuścił się także naruszenia przepisów postępowania. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wnieśli I. K. oraz W. K.. Skarżący powielili argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, wskazując dodatkowo, iż w ich ocenie w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zdaniem skarżących nieodzowne jest, aby rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni poprzedzone były przeprowadzeniem przez każdy z tych organów odrębnego postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Organ odwoławczy powinien zatem ponownie rozstrzygnąć sprawę. Przepis art. 229 Ordynacji podatkowej - zdaniem skarżących - nakłada na organ odwoławczy obowiązek gromadzenia materiału dowodowego w zakresie możliwości prowadzenia tzw. uzupełniającego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy nie może uchylić się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej na skutek wniesionego przez stronę środka odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm., cytowanej dalej jako p.p.s.a.). Odnosząc się do spornych w sprawie okoliczności w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż punktem wyjścia dla oceny trafności przeprowadzonej przez organy podatkowego wykładni przepisów prawa materialnego może być wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny. Stosownie do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, ciężar prowadzenia postępowania i wykazania określonych faktów, co do zasady spoczywa na organach podatkowych. Skarżący podnosi, iż w przedmiotowym postępowaniu organy naruszyły zasady postępowania podatkowego wyrażone w szczególności w art. 121 § 1, 122, 124, 180, 187, 191 O.p. W świetle powyższych zarzutów skargi wskazać należy, iż zgodnie z art. 120 i 121 O.p. organy działają na podstawie przepisów prawa, prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez udzielanie niezbędnych informacji i wyjaśnień. Zgodnie natomiast z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W art. 122 O.p. ustawodawca umieścił zasadę prawdy obiektywnej, stosownie do której, organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Konkretyzuje i rozwija tę zasadę natomiast art. 187 § 1, który stanowi, iż organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Istotą zasady prawdy obiektywnej jest obowiązek organu do "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa" (por. W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, zarys systemu, Warszawa 1962, s. 108.). W konsekwencji, zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organy podatkowe do badania związku stanu faktycznego i prawnego sprawy z rzeczywistością. Ustalenie stanu faktycznego zgodnie z tą zasadą jest koniecznym warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego. Tym samym, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne (por. W. Chróścielewski, W. Nykiel: Postępowanie podatkowe w świetle ordynacji podatkowej, Warszawa 2000, s. 68). Stosownie zaś do art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ustawa nie wartościuje tych dowodów, przeciwnie - wymaga, aby każdy dowód został poddany swobodnej (nie dowolnej) ocenie stosownie do art. 191 O.p. Przepis ten zobowiązuje organ podatkowy do dokonania swobodnej, logicznej oceny dowodów, opartej na zasadzie wnioskowania i uwzględniającej zasady doświadczenia życiowego. Przyjęta w powyższym przepisie zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. By w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się prawidłami logiki; zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego; traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych; oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Po 1342/99, niepubl.). Nawiązując do zarzutów skargi należy podkreślić, iż realizacja zasad postępowania podatkowego obligowała organy podatkowe do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, nie ograniczając ich możliwości dowodowych. Sąd rozważając według powyższych norm i zasad podniesiony w skardze zarzut wadliwości formalnoprawnej, stwierdził że organy podatkowe nie naruszyły zasad postępowania wyrażonych w przepisach Ordynacji podatkowej, wskazanych w skardze. Organy podatkowe, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zebrały materiał dowodowy, a następnie, bez przekroczenia ustawowych granic, poddały go szczególnie drobiazgowej oraz wnikliwej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Ustalenia te znalazły – wbrew zarzutom skargi – odzwierciedlenie w całościowym i kompletnym uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji. Z ustaleń faktycznych sprawy, a w szczególności z licznych zeznań świadków, wynika - w ocenie Sądu - w sposób bezsporny, iż faktycznymi dysponentami przychodów ze sprzedaży złomu byli wspólnicy Spółki "A.", którzy zataili prawdziwe rozmiary prowadzonej działalności, ponieważ nie uwzględnili w swoich zeznaniach rocznych dochodu uzyskanego z działalności firmowanej przez osoby trzecie. Dlatego też, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zasadnie zwiększył przychód wynikający z ksiąg o przychód uzyskany de facto ze sprzedaży przez inne podmioty. W myśl bowiem art. 14 ust. 1 zd. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z działalności, [...], uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Przeprowadzenie zatem kolejnych, wnioskowanych przez stronę, dowodów w sprawie (w tym przesłuchanie świadka T. P.) nie wniosło by nic nowego do prawidłowo poczynionych oraz wyczerpujących ustaleń faktycznych i mogłoby jedynie prowadzić do niczym nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. Prawidłowo też, w ocenie Sądu, koszty uzyskania przychodu w Spółce "A." nie zostały zwiększone, bowiem wspólnicy Spółki nie przedstawili żadnych dowodów zakupu przedmiotowego złomu, zaś wszystkie dowody zakupu tego samego złomu przez firmujących działalność Spółki - były fikcyjne, tj. nie potwierdzały okoliczności jego zakupu. Odnieść się w tym miejscu wypada do zarzutu skargi wskazującego na naruszenie przez organy podatkowe art. 23 § 1 O.p., poprzez niezastosowanie instytucji szacunkowego określenia podstawy opodatkowania w sytuacji braku możliwości ustalenia podstawy w wielkościach rzeczywistych. Zarzut ten jest chybiony. Przywołany art. 23 O.p. w paragrafie pierwszym stanowi, że organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli brak jest niezbędnych danych do jej określenia, a także gdy dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Oszacowanie podstawy opodatkowania jest instytucją wyjątkową, gdyż ustalona w tym trybie podstawa opodatkowania nie jest tożsama z podstawą faktycznie zaistniałą, a jedynie powinna maksymalnie zbliżać się do tej wielkości. Obowiązkiem organów podatkowych winno być zatem w pierwszej kolejności precyzyjne ustalenie uchybień, jakich dopuścił się podatnik w prowadzeniu dokumentacji zdarzeń gospodarczych. Mylne jest stanowisko, iż stwierdzenie nierzetelności ksiąg podatkowych niejako automatycznie skutkuje, stosownie do treści art. 23 § 2 O.p., obligatoryjnym ustalaniem podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Jak już wcześniej zaznaczono, instytucja "szacowania" z uwagi na przybliżoną możliwość ustalania podstaw opodatkowania, ma charakter wyjątkowy. Dlatego też ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od stosowania tej metody, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania pozwalają na określenie podstawy opodatkowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. II FSK 12/05, Lex nr 173028). W świetle powyższego należy stwierdzić, że to na stronie skarżącej ciążył ciężar wykazania, jakie koszty, w jakim okresie rozliczeniowym i na czyją rzecz zostały poniesione. Skoro strona skarżąca w toku całego postępowania nie udowodniła faktu poniesienia kwestionowanych kosztów zakupu złomu, zadecydowało to uznaniem, że odstąpienie przez organy podatkowe od oszacowania kosztów nie naruszyło wymienionych w skardze przepisów postępowania. Za niezasadny Sąd również uznał zarzut skargi, iż w sprawie powinien zostać powołany biegły celem ustalenia czy baza magazynowa, warunki sprzętowe i liczba zatrudnionych pracowników w Spółce "A." umożliwiała jej obrót złomem w ilościach przypisanych zaskarżoną decyzją. Wskazać bowiem wypada, iż powołanie biegłego ma charakter fakultatywny i to od decyzji organu zależy czy zostanie przeprowadzony ten dowód. W ocenie Sądu organy podatkowe w sposób wyczerpujący umotywowały swoje stanowisko w tym zakresie, uznając iż w sprawie nie zaistniała potrzeba powołania biegłego, gdyż jego opinia nie zmieniłaby poczynionych ustaleń faktycznych. Nie jest także trafny zarzut skargi mówiący o naruszeniu przez organy podatkowe zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, poprzez inkorporowanie do decyzji organu odwoławczego ustaleń i ocen prawnych zawartych w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności została określona w art. 127 O.p. i wynika z niej, iż w przypadku złożenia odwołania sprawa jest w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Tworzy to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie naruszył normy zawartej w art. 127 O.p. Prowadząc bowiem postępowanie w sprawie, organ odwoławczy dokonał samoistnie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, uznając iż zebrane w postępowaniu dowody umożliwiają dokonanie rozstrzygnięcia w sprawie. W świetle powyższych rozważań należało zatem uznać za niezasadne zarzuty podniesione w skardze - gdyż jak wyżej wykazano - organy podatkowe nie naruszyły przywołanych w niej przepisów, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób kompletny i prawidłowy. Brak było więc podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił, jako nieuzasadnioną. Ż.K.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI