I FSK 967/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że zaległość podatkowa w VAT za 2004 r. uległa przedawnieniu z powodu braku dowodów na skuteczne powiadomienie podatnika o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Sprawa dotyczyła zaliczenia nadpłaty z PIT-37 za 2021 r. na poczet zaległości w VAT za grudzień 2004 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że zaległość nie uległa przedawnieniu z powodu przerwania biegu terminu przedawnienia przez środki egzekucyjne oraz zawieszenia przez postępowanie karnoskarbowe. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organy nie przedstawiły dowodów na skuteczne powiadomienie podatnika o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego, co oznacza, że zaległość uległa przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź - Górna w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z zeznania PIT-37 za 2021 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. Organy podatkowe argumentowały, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania za grudzień 2004 r. został przerwany przez środki egzekucyjne oraz zawieszony wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego, o którym podatnik miał być powiadomiony. Skarżący kwestionował przedawnienie, powołując się na wyrok sądu karnego umarzający postępowanie z powodu przedawnienia karalności. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie przedstawiły dowodów na skuteczne powiadomienie skarżącego o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego. W ocenie Sądu, sama wiedza o toczącym się postępowaniu nie jest równoznaczna z poinformowaniem o skutkach podatkowych, a brak takich dowodów, mimo wcześniejszych zaleceń sądów, skutkuje przedawnieniem zobowiązania podatkowego. W związku z tym, zaliczenie nadpłaty było nieuprawnione. Sąd przyznał również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zaległość podatkowa uległa przedawnieniu, ponieważ organy podatkowe nie przedstawiły dowodów na skuteczne powiadomienie podatnika o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego, co jest warunkiem przerwania biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sama wiedza podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego nie jest wystarczająca do przerwania biegu terminu przedawnienia. Konieczne jest formalne powiadomienie o skutkach prawnopodatkowych, a brak takich dowodów, mimo wcześniejszych orzeczeń sądów, skutkuje przedawnieniem zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
o.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania karnoskarbowego przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ale tylko pod warunkiem skutecznego powiadomienia podatnika o skutkach prawnopodatkowych tego postępowania.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego dotyczącym tego samego stanu faktycznego.
Pomocnicze
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k.s. art. 56 § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 37 § 1
Kodeks karny skarbowy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie przedstawiły dowodów na skuteczne powiadomienie skarżącego o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego, co skutkuje przedawnieniem zaległości podatkowej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych, że wiedza skarżącego o postępowaniu karnoskarbowym (nawet jeśli potwierdzona przez jego obrońcę) jest wystarczająca do przerwania biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Sama wiedza podatnika, że wszczęto w stosunku do skarżącego postępowanie karnoskarbowe nie jest tożsama z poinformowaniem skarżącego o skutkach prawnopodatkowych tegoż postępowania. Wobec braku jakichkolwiek dowodów (...) iż skarżący został o tych skutkach powiadomiony nie można przyjąć (...) iż owe zawiadomienie spełnia (...) wymagania dla wywołania skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.
Skład orzekający
Ewa Cisowska-Sakrajda
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Grzegorczyk-Drozda
członek
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że samo wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie przerywa biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli podatnik nie zostanie skutecznie powiadomiony o jego skutkach prawnopodatkowych. Podkreślenie znaczenia dowodów w postępowaniu podatkowym i sądowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przedawnieniem zobowiązań podatkowych w kontekście postępowania karnoskarbowego i wymaga analizy konkretnych dowodów w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i wymaga od organów przedstawienia konkretnych dowodów, co jest istotne dla każdego podatnika. Pokazuje, jak ważne jest formalne dopełnienie procedur przez administrację.
“Czy postępowanie karne skarbówki automatycznie przedłuża termin płacenia VAT? Sąd wyjaśnia, czego potrzebują organy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 666/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-03-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Gortych-Ratajczyk Ewa Cisowska-Sakrajda /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Grzegorczyk-Drozda Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 967/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 70 par. 1 i par. 6 pkt 1, art. 187 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr 1001-IEW-2.7010.59.2023.12.U10.OK w przedmiocie zaliczenia nadpłaty wynikającej z zeznania PIT-37 za 2021 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa — Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu R. G. kwotę 480,– (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2024 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź - Górna z dnia 8 lipca 2022 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty wynikającej ze złożonego przez K. B. zeznania PIT-37 za 2021 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor – przywołując art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 o.p. – wskazał, że wskutek zastosowania środków egzekucyjnych w dniu 16 i 18 kwietnia 2007 r. bieg terminu przedawnienia zobowiązania za grudzień 2004 r. został przerwany, a po przerwaniu biegł na nowo. Ponadto wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego w dniu 23 maja 2007 r. o przestępstwo skarbowe, określone w art. 56 § 1 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks karny skarbowy, polegające na tym, że w deklaracjach VAT-7 za okres grudzień 2004 r. – września 2005 r. złożonych do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście podatnik podał nieprawdę, poprzez zawyżenie podatku naliczonego wynikającego z faktur będących w posiadaniu podatnika, których wystawienia nie potwierdzili kontrahenci - dostawcy figurujący na fakturach, przez co doszło do uszczuplenia zobowiązania w podatku od towarów i usług dużej wartości w łącznej kwocie 935 816 zł – bieg terminu przedawnienia został zawieszony. Dyrektor podniósł, że postanowienia Prokuratury Rejonowej Ł.-B. z dnia [...] r., [...] , o zawieszeniu dochodzenia wobec podejrzanego K. B. w sprawie o przestępstwo skarbowe, określone w art. 56 § 1 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks karny skarbowy, wynika, że do dnia jego sporządzenia treść zarzutu nie została podatnikowi ogłoszona z uwagi na brak stawienia się na kierowane wezwania. Ale w uzasadnieniu tegoż postanowienia wskazano, jak wywodził Dyrektor, że mimo powyższego, "obrońca podejrzanego utrzymuje, że jego klient nie może brać udziału w postępowaniu z uwagi na zły stan zdrowia. Opinia lekarska wydana 14.10.2008 roku jednoznacznie jednak określa, iż stan zdrowia K. B. jest dobry i pozwala na branie udziału w toczącym się postępowaniu. W dniu 04.12.2008 roku obrońca podejrzanego złożył wniosek o przebadaniu jego klienta przez biegłych z zakresu schorzeń kardiologicznych gdyż stan zdrowia K. B. uległ pogorszeniu po ostatniej rozprawie w dniu 02.12.2008 r.". Z powyższego fragmentu postanowienia Dyrektor wywiódł, że podatnik posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe. Skoro postępowanie to wiązało się z niewykonaniem przez podatnika zobowiązań podatkowych, to spowodowało to skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. O prowadzonym wobec niego postępowaniu karnym skarbowym został powiadomiony przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia. Wobec tego Dyrektor przyjął, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło na okres od 23 maja 2007 r. (wszczęcie postępowania karnego skarbowego) do 20 lutego 2020 r. (prawomocne zakończenie postępowania karnego skarbowego). Tym samym, okres przedawnienia przesunął się o 4657 dni. W konsekwencji zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. nie uległo przedawnieniu i jest nadal wymagalne, a bieg terminu przedawnienia upłynie z dniem 13 stycznia 2025 r., o ile do tego czasu nie wystąpią inne okoliczności mające na niego wpływ. Zdaniem Dyrektora, ponownie przeprowadzona analiza uzupełnionego materiału dowodowego wykazała, że bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania został przerwany wskutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Bank A SA Oddział w Ł. oraz Bank B SA Oddział w Ł., a następnie uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony. W konsekwencji, na dzień powstania nadpłaty, tj. 29 kwietnia 2022 r. zaległość podatnika w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. była wymagalna. Prawidłowo zatem, jak wywodził Dyrektor, organ pierwszej instancji zaliczył nadpłatę z dnia 4 maja 2022 r. w kwocie 502 zł. Nadpłata została zaliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami na zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r., proporcjonalnie na należność główną i na odsetki za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu powstania nadpłaty pozostawała kwota zaległości do kwoty odsetek. W sporządzonej osobiście skardze K. B. zakwestionował prawidłowość tegoż postanowienia, podnosząc, że zobowiązanie za grudzień 2004 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2025 r., co potwierdził SR dla Ł. – Ś. w wyroku o sygn. [...]. W odpowiedzi na tę skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustanowiony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik w osobie radcy prawnego podtrzymał skargę oraz wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej, oświadczając, iż nie zostało ono w żadnej części poniesione przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Organy podatkowe dopuściły się bowiem naruszenia art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 o.p. oraz art. 153 p.p.s.a., co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy zaległość skarżącego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. przedawniła się i w konsekwencji nie było podstaw do zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2021 r. na poczet tej zaległości. Źródło sporu tkwi zaś w tym, czy skarżący skutecznie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania karnoskarbowego obejmującego sporną zaległość i o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia tego postępowania. W tej kwestii Dyrektor, powołując się na wyrok TK z dnia [...] r., [...], oraz wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rozbieżne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapadłe na tle wyroku TK, uznał, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r., gdyż skarżący doskonale wiedział o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnoskarbowym, skoro jego pełnomocnik usprawiedliwiał niemożność jego stawienia się przed organami z uwagi na jego zły stan zdrowia. Skarżący z kolei – powołując się na wyrok SR dla Ł. Ś. w Ł. z dnia [...] r., [...], umarzający postępowanie karne przeciwko niemu z uwagi na przedawnienie karalności – uważa, iż sporne zobowiązanie przedawniło się i zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym za 2021 r. na jego poczet jest pozbawione podstawy prawnej. Rozpoznając tak zarysowany spór w tej sprawie – Sąd stwierdza, iż ustalenia faktyczne tej sprawy nie są kwestionowane, a jedynie odmienna jest ich ocena przez obie strony postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec tego ustalenia te wiążą i stanowią podstawę zastosowania normy art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 o.p. i oceny przedawnienia spornego zobowiązania. Niewątpliwym jest, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź – Śródmieście postanowieniem z dnia 23 maja 2007 r. wszczął postępowanie wobec skarżącego karnoskarbowe w sprawie o przestępstwo skarbowe, określone w art. 56 § 1 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks karny skarbowy, polegające na tym, że w deklaracjach VAT-7 za okres od grudnia 2004 r. – do września 2005 r. złożonych do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście skarżący podał nieprawdę, poprzez zawyżenie podatku naliczonego wynikającego z faktur będących w posiadaniu skarżącego, których wystawienia nie potwierdzili kontrahenci - dostawcy figurujący na fakturach, przez co doszło do uszczuplenia zobowiązania w podatku od towarów i usług dużej wartości w łącznej kwocie 935.816 zł. Następnie postanowieniem z dnia 13 czerwca 2007 r. sporządził postanowienie o postawieniu skarżącemu zarzutów o czyn objęty postanowieniem o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, jednakże z uwagi na niestawienie się skarżącego w siedzibie organ zarzuty te nie zostały mu ogłoszone, co wynika z uzasadnienia jego postanowienia z dnia 30 czerwca 2010 r. Z tego ostatniego wynika również, że pełnomocnik skarżącego informował organy ścigania o przyczynach niestawienia się skarżącego na wezwanie organów ścigania w związku ze wszczętym postępowaniem karnoskarbowym. Kolejne postanowienie oskarżyciela publicznego z dnia 12 października 2007 r. – zmieniające to pierwsze postanowienie – zostało ogłoszone skarżącemu dopiero w dniu 1 lutego 2019 r., co potwierdził on swoim własnoręcznym podpisem. Żadnych innych dowodów na okoliczność zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, wywołującego również skutki podatkowe organ nie przedstawił. Oceniając te okoliczności w świetle przesłanki przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. Sąd stwierdza, że zobowiązanie to – co do zasady – przedawniało się z końcem 2010 r. Jednakże w skutek zastosowania środków egzekucyjnych – zajęcia rachunku bankowego w dniu 12 kwietnia 2007 r. i 29 kwietnia 2009 r., wpisu hipoteki przymusowej do KW w dniu 23 sierpnia 2007 r., zajęcia nieruchomości w dniu 18 listopada 2013 r. bieg terminu przedawnienia został przedłużony do dnia 28 listopada 2018 r., a w dniu 21 lipca 2021 r. organ dokonał kolejnego zajęcia rachunku bankowego, jednakże nie przedstawił dowodu zawiadomienia o tym skarżącego. Powyższe wynika również z prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2022 r., I SA/Łd 438/22, i uzasadnień kontrolowanych przez Sąd rozstrzygnięć organów, co Sąd uwzględnia również z urzędu. Pomimo zaleceń tegoż wyroku, a także innych zapadłych w stosunku do skarżącego wyroków WSA a dotyczących tych samym okoliczności faktycznych, jak wiążący w tej sprawie poprzednio zapadły wyrok WSA z dnia 21 września 2021 r., I SA/Łd 447/23, organ nie przedstawił nowych dowodów na okoliczność przerwania biegu terminu przedawnienia w skutek doręczenia skarżącemu zawiadomienia o skutkach podatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Uznać zatem należało, że zobowiązanie skarżącego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. w dacie dokonywania zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2021 r. uległo już przedawnieniu. Organy nie miały zatem uprawnienia do zaliczenia tej nadpłaty na poczet spornej zaległości. Sąd nie aprobuje prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska organu, iż skarżący został powiadomiony o postępowaniu karnoskarbowym przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia, skoro jego pełnomocnik informował organ ścigania o złym stanie zdrowia podatnika, który uniemożliwia mu udział w czynnościach procesowych w tym postępowaniu. Niewątpliwym jest, że skarżący posiadał wiedzę o wszczęciu postępowania karnoskarbowego. Rzecz w sprawie nie w tym, w jaki sposób organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania karnoskarbowego i w jakiej dacie, lecz w tym, czy skarżący został przez organ powiadomiony (uzyskał informację) o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia tego konkretnego postępowania karnoskarbowego, tj. skutku przerwania biegu zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. i czy wskazywany przez organ sposób powiadomienia spełnia wymagania wyroku TK z dnia 17 lipca 2012 r., P 30/11. W ocenie Sądu, sama wiedza podatnika, że wszczęto w stosunku do skarżącego postępowanie karnoskarbowe nie jest tożsama z poinformowaniem skarżącego o skutkach prawnopodatkowych tegoż postępowania. Powoływanie się przez organ na wiedzę skarżącego o wszczęciu postępowania karnoskarbowego samo przez się nie skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. W tej sprawie, wobec braku jakichkolwiek dowodów (bo organ nadal ich nie przedstawia), iż skarżący został o tych skutkach powiadomiony nie można przyjąć w konsekwencji podnoszonej przez organ argumentacji, iż owe zawiadomienie spełnia w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wymagania dla wywołania skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Takie stanowisko jest, jak się wydaje, konsekwencją tego, że do czasu wydania wyroku przez TK w dniu 17 lipca 2012 r., P 30/11, nie było oczywiste, jak należy stosować art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w kontekście oceny skutków wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Jednakże w dacie wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania karnoskarbowego w tej sprawie, co miało miejsce w dniu 23 maja 2007 r., organ nie mógł spełnić wymagań tegoż wyroku TK, podjętego przecież dopiero w dniu 17 lipca 2012 r. Mógł to uczynić po dacie tego wyroku, bowiem wskutek zastosowania środków egzekucyjnych nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. Nie przedstawił jednakże dowodów na to, iż do listopada 2018 r., a więc do momentu przedawnienia, organ poinformował, stosownie do tego wyroku TK, skarżącego o skutkach podatkowych wszczętego w dniu 23 maja 2007 r. postępowania karnoskarbowego. Domniemywać można, iż obecne stanowisko organów stanowi pewną, lecz nieudolną, próbę zastąpienia braku dowodu poinformowania skarżącego o skutkach prawnopodatkowych postępowania karnoskarbowego argumentacją organu, mającą uprawdopodabniać tę okoliczność. Rzecz jednak w tym, że TK nie dopuszczał takiej możliwości, wręcz przeciwnie wyraźnie wskazał na konieczność poinformowania podatnika o skutkach wszczęcia wobec niego postępowania karnoskarbowego, chociaż nie wskazał w jakiej formie ma na nastąpić. Istotnym jest również i to, że podnoszona przez organ okoliczność wszczęcia tego konkretnego postępowania karnoskarbowego i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. była w tej sprawie przedmiotem wiążącej oceny już podjętego wcześniej prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 21 września 2023 r., I SA/Łd 447/23. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Łodzi stwierdził, że "samo wskazanie daty 23 maja 2007 r., jako daty wszczęcia postępowania karno-skarbowego, a więc i zawieszenia biegu terminu przedawnienia, bez załączenia dowodu powiadomienia o tym podatnika, jest niewystarczające do oceny skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zaległości i oceny jej wymagalności w dacie zaliczenia na jej poczet nadpłaty z PIT-37 za 2021 r. Powyższe oznacza, iż organy naruszyły przepisy art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 o.p. oraz art. 187 o.p.". Ocena ta koresponduje z oceną tożsamych okoliczności przerwania biegu terminu przedawnienia m.in. wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego w kontekście braku dowodów, w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2022 r., I SA/Łd 438/22, utrzymanym w mocy wyrkiem NSA z dnia 15 listopada 2023 r., III FSK 211/23. Ocena ta wobec nie przedstawienia przez organ dowodu powiadomienia skarżącego o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia wobec niego postępowania karnoskarbowego zachowuje swoją aktualność. A pierwszy ze wskazanych wyroków jako wprost dotyczący zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2021 r. na poczet spornej zaległości i dotyczący okoliczności zawiadomienia skarżącego o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego wiąże w tej sprawie organy i Sąd rozpoznający obecnie sprawę na mocy art. 153 p.p.s.a., gdyż nadal organ nie przedstawił dowodów, które zmieniałyby ustalenia na okoliczność zawiadomienia skarżącego o skutkach prawnopodatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Nie wykonał więc zaleceń tego wyroku. Tym samym organ naruszył w tej sprawie również ten przepis, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Nie sposób też przyjąć, że ogłoszenie zarzutów skarżącemu w dniu 1 lutego 2019 r. jest równoznaczne z wywołaniem skutków prawnopodatkowych wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Nie wynika to bowiem z treści postanowienia o przedstawieniu tych zarzutów, a ponadto czynność ta została dokonana już po upływie przedawnienia, co nastąpiło w listopadzie 2018r. Skutku przerywającego bieg terminu przedawnienia tym bardziej nie mogło wywołać zastosowanie już po upływie terminu kolejnego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w dniu 21 lipca 2021 r., co stanowi wynik błędnego przyjęcia, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego zawiesiło bieg terminu przedawnienia. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie uwzględnić przyjęty w wyroku sposób postrzegania skutków wszczęcia postępowania karnoskarbowego dla przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. i rozważyć, czy nie zaszły jednakże podstawy do formalnego zakończenia postępowania w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2022 r., o ile nadal nie będzie w stanie przedstawić dowodu powiadomienia skarżącego o skutkach wszczęcia postępowania karnoskarbowego, spełniającego wymagania wyroku TK. Wobec złożenia przez pełnomocnika z urzędu oświadczenia o nie uiszczeniu przez skarżącego w żadnej części wynagrodzenia z tytułu udzielonej mu z urzędu pomocy prawnej zasadnym było przyznanie i nakazanie wypłaty pełnomocnikowi z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwoty 480 zł, powiększonej o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit. a) p.p.s.a., uwzględnił skargę. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm. P.C.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI