I SA/Łd 664/24

I SA/Łd 664/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk /sprawozdawca/
Bożena Kasprzak
Cezary Koziński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 492/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-25
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
aar. 14b, art. 14r, art. 14h, art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Agnieszka Gortych- Ratajczyk (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 lipca 2024 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.328.2024.8.MJ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia G. R., utrzymał w mocy postanowienie z dnia 7 maja 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej.
Jak wynika z akt sprawy, dnia 23 stycznia 2024 r. wpłynął wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie: podlegania opodatkowaniu sprzedaży udziałów w działce nr [...]; braku zwolnienia z opodatkowania sprzedaży udziałów w działce nr [...]; podlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr [...]; braku zwolnienia z opodatkowania sprzedaży działki nr [...] oraz podatku od czynności cywilnoprawnych. W toku postępowania strona wycofała wniosek w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.
We wniosku wspólnym, jako strona postępowania został oznaczony G. R., pozostali wnioskodawcy: A. A., L. A., P. A., B. G., E. O. i S. Ś. oznaczeni zostali jako zainteresowani niebędący stroną postępowania. Wskazane podmioty są właścicielami ww. nieruchomości gruntowych, będących przedmiotem dwóch przedwstępnych umów sprzedaży na rzecz jednego podmiotu - spółki A sp. z o.o. Z uwagi na taką samą sytuację faktyczną i prawną podmiotów w zakresie planowanej transakcji sprzedaży, co wynika z analogicznych postanowień przedwstępnych umów sprzedaży, złożony został wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) dalej: O.p., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej na podstawie wniosku wspólnego z dnia 22 stycznia 2024 r. w zakresie podatku od towarów i usług w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr [...] oraz braku zwolnienia z opodatkowania sprzedaży działki nr [...].
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu z dnia 7 maja 2024 r. G. R. złożył zażalenie. Zarzucając naruszenie przepisów art. 165a § 1 w zw. z art. 14h, art. 21 § 1 w zw. z art. 14h, art. 125 § 1 w zw. z art. 14h O.p. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wszczęcie postępowania na wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 22 stycznia 2024 r.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 30 lipca 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżony akt, podtrzymując stanowisko, że nie może wszcząć postępowania na podstawie wniosku wspólnego o wydanie interpretacji podatkowej w sytuacji, gdy jedynie G. R. jako współwłaściciel działki nr [...] ma przymiot zainteresowanego, o jakim mowa w art. 14b O.p. Zdaniem organu wniosek wspólny w zakresie niepodlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr [...] oraz braku zwolnienia z opodatkowania sprzedaży działki nr [...] złożony przez zainteresowanego będącego stroną postępowania, jak i zainteresowanych niebędących stronami postępowania nie dotyczy jednego - tego samego - zdarzenia, którego byliby uczestnikami. Tym samym wniosek ten nie spełnia warunków formalnych wniosku wspólnego. W konsekwencji brak jest podstaw prawnych do wydania interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, o czym orzeczono na podstawie art. 165a O.p. W ocenie organu nie jest również uprawnione, jak sugeruje strona w zażaleniu, aby w takiej sytuacji organ wezwał stronę do doprecyzowania wniosku w zakresie, który budził jego wątpliwość. Zainteresowani niebędący stroną postepowania nie mogą być stroną transakcji sprzedaży działki nr [...] wobec czego wezwanie o uzupełnienie do uzupełnienia wniosku w powyższym zakresie byłoby bezzasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik G. R. zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygniecie sprawy, tj.:
1. art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. polegające na stwierdzeniu, że wniosek z dnia 22 stycznia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej został wniesiony przez osobę niebędącą stroną, podczas gdy G. R. jest właścicielem nieruchomości objętej przedmiotowym wnioskiem,
2. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych polegające na odmowie wydania interpretacji indywidualnej mimo prawidłowo złożonego wniosku, a tym samym bezpodstawnego pozbawienia podatnika prawa do ochrony jego interesów,
3. art. 125 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez naruszenie zasady szybkości działania polegające na odmówieniu wszczęcia postępowania zamiast wezwania strony do sprecyzowania w zakresie, który budził wątpliwości organu, co powoduje wydłużenie procedury zmierzającej do uzyskania ochrony prawnej przez podatnika we wnioskowanym zakresie.
W związku z powyższym pełnomocnik wniósł w imieniu strony o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżonym postanowieniem organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania z wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej, wobec stwierdzenia, że w transakcji sprzedaży działki nr [...] uczestniczy G. R., natomiast nie uczestniczą pozostali wnioskodawcy: A. A., L. A., P. A., B. G., E. O. i S. Ś. oznaczeni we wniosku wspólnym, jako zainteresowani niebędący stroną postępowania. Wobec powyższego, zdaniem organu, nie jest możliwe wydanie interpretacji na podstawie wniosku wspólnego w zakresie niepodlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr [...] oraz braku zwolnienia z opodatkowania sprzedaży działki nr [...], bowiem w tym zdarzeniu nie uczestniczą wszyscy wskazani zainteresowani występujący z wnioskiem wspólnym. Organ podkreślił, że ewentualnie wydana interpretacja nie rozstrzygałaby w zakresie skutków prawnopodatkowych dla wszystkich wskazanych we wniosku wspólnym zainteresowanych, wynikających z jednego - tego samego - zdarzenia, w którym wszyscy wymienieni we wniosku zainteresowani będą uczestniczyć.
Zdaniem Sądu na tle zaistniałego sporu rację należy przyznać organowi. Owszem przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość złożenia wniosku wspólnego. Stosownie do art. 14r § 1 O.p., z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym albo mających uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym (wniosek wspólny).
Zainteresowani wskazują we wniosku wspólnym jeden podmiot, który jest stroną postępowania w sprawie interpretacji, oraz składają oświadczenie, o którym mowa w art. 14b § 4 (art. 14r § 2 O.p.). Interpretację indywidualną lub postanowienie w sprawie doręcza się podmiotowi wskazanemu jako strona. Pozostałym zainteresowanym doręcza się odpis interpretacji lub postanowienia (art. 14r § 3 O.p.). Stosownie do uregulowania zawartego w art. 14r § 5 O.p. w zakresie nieuregulowanym w § 1-4 przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że z wnioskiem wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących/mających uczestniczyć w tym samym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym, pod warunkiem, że można im przypisać status zainteresowanych. Przy czym pod pojęciem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego użytego w tym przepisie rozumieć należy zespół okoliczności faktycznych (zaistniałych lub planowanych) mogących wywołać określone skutki w sferze prawa podatkowego dla wszystkich podmiotów występujących z wnioskiem wspólnym o wydanie interpretacji, mających znaczenie dla wydania prawidłowej interpretacji.
Istotnym jest, że z wnioskiem wspólnym może wystąpić dwóch lub więcej zainteresowanych a to oznacza, że uprawnieni do złożenia wniosku wspólnego muszą spełnić przesłanki do uznania ich za zainteresowanych w rozumieniu art. 14b § 1 oraz art. 14r § 1 O.p.
Przepis art. 14b § 1 O.p. stanowi, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego.
Wprawdzie przepis art. 14b § 1 O.p. nie wskazuje enumeratywnie, kto może złożyć wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Jednakże judykatura i doktryna wypracowały spójny pogląd, że osobą zainteresowaną jest każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia (albo ułożenia) swoich interesów w sferze prawa podatkowego, przy czym legitymowana do wystąpienia o jej wydanie może być tylko ta osoba, u której wystąpił (lub może wystąpić) określony stan faktyczny mogący powodować określone konsekwencje podatkowoprawne (por. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1734/18; z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2386/13 – dostępne, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Urzędowa interpretacja powinna być wydawana zawsze na wniosek zainteresowanego oraz "w jego indywidualnej sprawie". Oznacza to, że podmiot wnioskujący powinien posiadać interes prawnopodatkowy, a nie interes faktyczny, a w związku z tym nie jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o interpretację, która dotyczy sytuacji prawnopodatkowej innego podmiotu, nawet członka najbliższej rodziny. Jeżeli więc wynikający z wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego stan faktyczny wskazuje na to, że nie dotyczy on praw i obowiązków podatkowych wnioskodawcy, a więc nie dotyczy jego indywidualnej sprawy podatkowej, to ubiegający się o interpretację nie ma interesu prawnego uzasadnionego określoną normą materialnego prawa podatkowego. Podmiot taki nie może być wówczas określany terminem "zainteresowany", nie jest zatem stroną postępowania interpretacyjnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn akt I SA/Łd 1194/10; Etel Leonard (red.), R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024).
Podsumowując powyższe, jak stanowi art. 14r § 1 O.p., z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym albo mających uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym (wniosek wspólny). Aby zatem powstała możliwość skutecznego złożenia wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej, nie wystarczy, że stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe jest (będzie) wspólne dla kilku podmiotów. W zakresie wniosku wspólnego każdy z tych podmiotów musi posiadać status "zainteresowanego". Wniosek wspólny musi więc dotyczyć kwestii takich skutków prawnych opisanego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które odnoszą się do sytuacji prawnopodatkowej każdego z wnioskodawców pisanych we wniosku wspólnym.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy zgodzić się należy z organem, że jak wynika z opisanego we wniosku wspólnym zdarzenia przyszłego, dnia 7 marca 2023 r. G. R. i K. R. – Ł. zawarli ze spółką A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. przedwstępną warunkową umowę sprzedaży nieruchomości stanowiącej niezabudowaną działkę gruntu oznaczoną nr [...]. Owszem, we wniosku wspólnym opisane zostało również zdarzenie przyszłe dotyczące zawarcia w dniu 28 lutego 2023 r. przez A. A., L. A., P. A., B. G., E. O. i S. Ś. ze spółką A Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. przedwstępnej warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości stanowiącej niezabudowaną działkę gruntu oznaczoną nr [...]. Jednakże co należy uwypuklić, zaskarżone postanowienie dotyczy wniosku w zakresie podatku od towarów i usług w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr [...] oraz braku zwolnienia z opodatkowania sprzedaży działki nr [...]. A skoro tak uzasadniona jest konkluzja organu interpretacyjnego, że na wniosek wspólny skarżącego G. R. i opisanych we wniosku zainteresowanych niebędących stroną postępowania (współwłaściciele działki nr [...]) nie można wszcząć postępowania zmierzającego do wydania interpretacji podatkowej albowiem opisane zdarzenie przyszłe nie dotyczy jednego, tego samego zdarzenia, którego ww. byliby zainteresowanymi w rozumieniu art. 14b § 1 O.p.
Podkreślić po wtóre należy, że istotą wniosku wspólnego składanego przez grupę zainteresowanych jest ich zaangażowanie w tym samym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) i w konsekwencji dążenie do uzyskania ochrony prawnej przed negatywnymi skutkami podatkowymi mogącymi powstać dla każdego z zainteresowanych (K. Teszner, komentarz do art. 14r. O.p., (w:) L. Etel (red.), R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, nie ma bowiem wątpliwości, iż opisane we wniosku zdarzenie przyszłe nie dotyczy praw i obowiązków podatkowych zainteresowanych niebędący stroną postępowania oznaczonych we wniosku wspólnym.
Zdaniem Sądu, konsekwencją powyższego było trafne rozstrzygnięcie organu na podstawie przepisu art. 165a w zw. z art. 14h O.p. ponieważ w opisanych okolicznościach postępowanie z wniosku wspólnego o wydanie interpretacji podatkowej nie może być wszczęte co obligowało organ do odmowy wszczęcia takiego postępowania. W art. 165a ustawodawca wskazał, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (art. 165a § 2 O.p.).
Mając na uwadze zarzuty skargi w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie dotyczy wniosku w zakresie podatku od towarów i usług w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr 298 oraz braku zwolnienia z opodatkowania sprzedaży działki nr [...]. Po wtóre, na żadnym etapie, organ nie twierdził, że skarżący wniósł wniosek nie będąc stroną, nie kwestionował również, że skarżący jest współwłaścicielem działki nr [...]. Co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. W ocenie Sądu nie jest także trafny zarzut strony, że organ powinien był wezwać stronę do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 169 O.p. a zaniechanie organu w tym zakresie doprowadziło do naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania podatkowego (art. 125 § 1 w zw. z art. 14h O.p.). W trybie żądania uzupełnienia braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, organ interpretacyjny może żądać jedynie uzupełnienia tego wniosku o takie elementy stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe, czy też błędne. Wezwanie do uzupełnienia stanu faktycznego/zdarzenia faktycznego opisanego we wniosku organ zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy/wnioskodawców.
Reasumując, nie można zgodzić się ze stroną, że nie zaistniały przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, będące przesłanką zastosowania art. 165a O.p. Z analizy przedstawionego we wniosku wspólnym opisu zdarzenia przyszłego wynika, że pomiędzy podmiotami, które złożyły wniosek nie występuje operacja gospodarcza, która dotyczyłaby wszystkich podmiotów wymienionych we wniosku wspólnym. Nie pozbawia to strony możliwości uzyskania indywidulanej interpretacji przepisów prawa podatkowego w interesującym stronę zakresie, bowiem z wnioskiem takim skarżący może wystąpić ponownie. Organ nie był uprawniony do rozpatrzenia wniosku wspólnego, jako indywidualnego wniosku jedynie skarżącego, skoro wskazując jako podstawę wniosku wskazany został przepis art. 14h § 1 O.p., skarżący oznaczony, jako zainteresowany będący stroną postępowania, a właściciele działki nr [...] jako zainteresowani niebędący stroną postępowania.
Na marginesie, Sądowi z urzędu znane jest rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 489/24 z dnia 10 października 2024 r., którego przedmiotem skargi była interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 maja 2024r. Sąd w przywołanym rozstrzygnięciu orzekł o uchyleniu zaskarżonej interpretacji, jednakże jak czytamy w uzasadnieniu, zaskarżony akt rozstrzygał wniosek w zakresie podatku od towarów i usług w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu sprzedaży udziałów w działce nr [...] oraz braku zwolnienia z opodatkowania sprzedaży udziałów w działce nr [...]. Sąd jednoznacznie wskazał w nim, że sprawa w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania pozostaje poza granicami sprawy i nie zawarł w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia żadnej oceny, która miałaby wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się opisanych w skardze naruszeń, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
ak