I SA/Łd 664/22

I SA/Łd 664/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Paweł Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 443/23 - Wyrok NSA z 2024-01-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 par. 2 pkt 1, art. 33 par. 2 pkt 6c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 1 lipca 2022 r. nr 1001-IEW-3.711.27.2022.3.U16.JZ w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pabianicach (dalej jako: "NUS", "organ I instancji") prowadził wobec A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej jako: "strona skarżąca") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 4 kwietnia 2022 r., obejmującego zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2021 r, którego źródłem jest złożona przez skarżącą deklaracja roczna o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R za 2021 r.
Pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. strona skarżąca złożyła zarzuty na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 oraz alternatywnie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej jako: "u.p.e.a.") i wniosła o uznanie zarzutu w całości, uchylenie zajęć dokonanych na podstawie ww. tytułu wykonawczego oraz o umorzenie postępowania lub alternatywnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
NUS postanowieniem z dnia 19 maja 2022 r. oddalił zgłoszone zarzuty nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a., a zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na dzień wszczęcia wobec strony skarżącej postępowania egzekucyjnego obowiązek objęty tytułem wykonawczym istniał i wynikał ze złożonej deklaracji, ponadto nie ma podstaw do uznania, że zaległości są niewymagalne.
W skardze na ww. postanowienie strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj. art. 33 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) w zw. z art. 166b u.p.e.a., poprzez brak poprawnego rozpoznania zarzutów podniesionych przez skarżącą, co skutkowało utrzymaniem w mocy zajęcia zabezpieczającego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga była oczywiście bezzasadna.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Kontroli Sądu poddano postanowienie DIAS z dnia 1 lipca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b, w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za sierpień – wrzesień 2021 r. oraz listopad – grudzień 2021 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 29 stycznia 2022 r. złożyła deklarację roczną PIT-4R o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2021 r. W deklaracji wykazano należny podatek za poszczególne miesiące 2021 r. W związku z niedokonaniem przez skarżącą wpłat na poczet wykazanych w deklaracji zaliczek, powstały zaległości podatkowe, od których naliczane są odsetki za zwłokę. Zaległości zostały objęte tytułem wykonawczym z 4 kwietnia 2022 r., doręczonym skarżącej w dniu 6 kwietnia 2022 r.
Jednocześnie wobec skarżącej toczy się postępowanie zabezpieczające w związku z wydaniem przez Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Białymstoku decyzji z dnia 20 października 2021 r. o zabezpieczeniu na majątku skarżącej zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2020 r. oraz od stycznia do kwietnia 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę, a także z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w ww. podatku za styczeń - grudzień 2020 r. oraz styczeń - kwiecień 2021 r. Skarżąca pismami z dnia 1 grudnia 2021 r. i 10 stycznia 2022 r. wniosła o zwolnienie z zabezpieczenia środków pieniężnych w celu przeznaczenia ich na wypłatę wynagrodzenia za sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2021 r. oraz kwot na zapłatę ZUS i podatków od ww. wynagrodzeń. Postanowieniami z dnia 8 lutego 2022 r. NUS odmówił zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnych w celu wypłaty wynagrodzeń za ww. miesiące wraz z pochodnymi składkami ZUS oraz PIT-4. Następnie DIAS postanowieniami z dnia 25 marca 2022 r. stwierdził niedopuszczalność zażaleń w tym przedmiocie, co skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym strona skarżąca podnosi w niniejszej sprawie dwa zarzuty: zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zarzut braku wymagalności w obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny (art. 33 § 2 pkt 6 lit.c). Skarżąca ww. zarzuty uzasadnia faktem, że wobec niej nadal toczy się postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie zabezpieczonych kwot w podatku od towarów i usług na wypłatę wynagrodzeń, które są źródłem zaliczek dochodzonych aktualnie w drodze egzekucji. W ocenie skarżącej organ powinien wstrzymać się z egzekucją do czasu kontroli sądowej wydanych postanowień odmawiających wypłaty środków na zapłatę podatku PIT dochodzonego w ramach postępowania egzekucyjnego. Obowiązek na podstawie którego prowadzona jest egzekucja nie jest jeszcze ukształtowany. Skarżąca kwestionuje istnienie obowiązku zgodnie z art. 33 u.p.e.a., alternatywnie twierdzi, że obowiązek nie jest wymagalny z uwagi na postępowanie w sprawie odmowy zwolnienia kwot zabezpieczonych tytułem należności w podatku VAT, a przekazanych na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, na zapłatę zaliczek w podatku dochodowym płatnika. W związku z powyższym postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone lub umorzone przez organ do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia środków na wypłatę wynagrodzeń przez NUS.
W ocenie organu na dzień wszczęcia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego obowiązek podatkowy istniał i wynikał ze złożonej deklaracji. Toczące się postępowanie sądowe w zakresie kontroli wydanych postanowień o odmowie zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnych w celu wypłaty wynagrodzeń wraz z pochodnymi składkami ZUS oraz PIT-4 nie ma wpływu na ten obowiązek podatkowy. Ponadto zobowiązanie wynika z mocy prawa i nie zostało wykonane, zatem podlega przymusowemu wyegzekwowaniu.
W tym sporze rację należy przyznać organowi administracji.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarzut zatem jest środkiem prawnym w którym zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważa prawidłowość tytułu wykonawczego, z którego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych. Przyjmuje się, że podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22, opubl. w CBOSA). Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza natomiast, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu na przykład na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.
W art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. użyto sformułowania brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Usytuowanie tego zapisu w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. wskazuje, że podstawą zarzutu mogą być też inne zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane. Należeć będą do tych okoliczności takie zdarzenia, jak choćby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. wyroki WSA w Gliwicach z 20 października 2020 r. sygn. akt I SA/GI 673/20, WSA w Poznaniu z 24 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 928/19 i z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 181/20), czy też brak możliwości prowadzenia egzekucji z uwagi na postępowanie upadłościowe prowadzone wobec dłużnika bądź brak rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt I SA/Łd469/22, opubl. w CBOSA).
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że w niniejszej sprawie na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego obowiązek objęty tytułem wykonawczym istniał i wynikał ze złożonej deklaracji. Ponadto nie zaistniała żadna z ww. przesłanek, które świadczyłyby o tym, że obowiązek nie jest wymagalny. Toczące się postępowanie sądowe w zakresie kontroli wydanych postanowień o odmowie zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnych w celu wypłaty wynagrodzeń wraz z pochodnymi składkami ZUS oraz PIT-4, nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Na wymagalność obowiązku podatkowego nie ma wpływu fakt, że prowadzone jest postępowanie sądowe w innej sprawie.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 151 p.p.s.a.).
db