III FSK 8/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-02-28
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościzaległość podatkowazarachowanie wpłatyOrdynacja podatkowatermin płatnościodsetki za zwłokępostępowanie podatkoweWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu dotyczące zarachowania wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2016 rok, uznając prawidłowość działań organów podatkowych w świetle znowelizowanego art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej.

Sprawa dotyczyła zarachowania wpłaty podatku od nieruchomości dokonanej przez skarżącego w maju 2021 r. Skarżący kwestionował sposób, w jaki organy podatkowe zaliczyły tę wpłatę na poczet zaległości z roku 2016, mimo że wpłata była wskazana jako dotycząca roku 2021. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku istnienia zaległości podatkowych, wpłaty zalicza się na poczet najwcześniej wymagalnych zaległości, nawet jeśli podatnik wskazał inny tytuł, chyba że terminowo reguluje wszystkie zobowiązania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Sieradza dotyczące zarachowania wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2016. Spór dotyczył sposobu zaliczenia wpłaty w wysokości 3.618,00 zł dokonanej przez skarżącego w dniu 19 maja 2021 r., która według skarżącego miała dotyczyć podatku za rok 2021, a została przez organy zaliczona na zaległość z roku 2016 wraz z odsetkami. Sąd oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było brzmienie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, który od 1 stycznia 2020 r. stanowi, że w przypadku istnienia zaległości podatkowych, wpłata jest zaliczana na poczet najwcześniej wymagalnej zaległości, chyba że podatnik terminowo reguluje wszystkie zobowiązania. Sąd podkreślił, że taka regulacja ma na celu zapobieganie przedawnieniu zaległości. Odnosząc się do zarzutów skargi, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a uzasadnienia postanowień były wystarczające. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady dwuinstancyjności ani udziału nieuprawnionych osób w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku istnienia zaległości podatkowych, wpłata jest zaliczana na poczet najwcześniej wymagalnej zaległości, chyba że podatnik terminowo reguluje wszystkie zobowiązania. Dyspozycja podatnika na dowodzie wpłaty jest wiążąca tylko wtedy, gdy podatnik nie posiada zaległości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na brzmieniu art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, które od 1 stycznia 2020 r. priorytetowo traktuje zaliczanie wpłat na najwcześniej wymagalne zaległości, aby zapobiec ich przedawnieniu. Wskazanie podatnika jest wiążące tylko w sytuacji braku zaległości lub terminowego regulowania wszystkich zobowiązań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

o.p. art. 62 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2020 r., stanowi, że w przypadku istnienia zaległości podatkowych, wpłata jest zaliczana na poczet najwcześniej wymagalnej zaległości, chyba że podatnik terminowo reguluje wszystkie zobowiązania. Dyspozycja podatnika na dowodzie wpłaty jest wiążąca tylko w sytuacji braku zaległości lub terminowego regulowania wszystkich zobowiązań.

Pomocnicze

o.p. art. 21 § par. 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § par. 5

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 55 § par. 1 i par. 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 130 § par. 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2019 r. poz. 1520

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw

Dz. U. z 2021 r. poz. 703

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2020 r., zgodnie z którym wpłata podatnika posiadającego zaległości jest zaliczana na poczet najwcześniej wymagalnej zaległości.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 122, 123, 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy. Naruszenie art. 217 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 o.p. poprzez brak pełnego uzasadnienia postanowienia. Niewłaściwe zastosowanie art. 51 § 1, art. 53 § 1 i § 4, art. 55, art. 62 § 1, § 1a, § 4 w zw. z art. 216-219 o.p. poprzez dokonanie zarachowania wpłaty niezgodnie z przepisami. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie, że wpłaty roku 2021 były dokonywane na konkretne decyzje wymiarowe oraz pominięcie informacji z Urzędu Miasta Sieradza. Naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 o.p. poprzez dopuszczenie do udziału w sprawie urzędników, którzy brali udział przy wydaniu decyzji pierwotnej. Naruszenie art. 187 o.p. poprzez brak przeprowadzenia i zgromadzenia materiału dowodowego. Naruszenie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 w zw. z art. 6 ust. 9 pkt 1 oraz art. 120, art. 121 o.p. poprzez zaakceptowanie rozliczeń podatkowych bez przeprowadzenia dowodów.

Godne uwagi sformułowania

dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.

Skład orzekający

Ewa Cisowska-Sakrajda

przewodniczący

Grzegorz Potiopa

sprawozdawca

Wiktor Jarzębowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście zarachowania wpłat na poczet zaległości podatkowych, zwłaszcza po zmianie przepisów od 1 stycznia 2020 r."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika posiadającego zaległości i dokonującego wpłaty z określeniem tytułu, ale w praktyce może mieć szersze zastosowanie do interpretacji zasad zaliczania wpłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zarachowania wpłat podatkowych i pokazuje, jak zmiany w przepisach mogą wpływać na prawa i obowiązki podatników. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy Twoja wpłata podatku trafi tam, gdzie chcesz? Kluczowa zmiana w Ordynacji podatkowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 664/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /przewodniczący/
Grzegorz Potiopa /sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 8/25 - Wyrok NSA z 2025-07-22
III FZ 248/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 21 par. 1 pkt 2, art. 21 par. 5, art. art. 55 par. 1 i par. 2, art. 62 par. 1, art. 130 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 19 maja 2023 r. nr SKO.4100.9.23 w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 19 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpatrzeniu zażalenia S. M. (dalej także: skarżący lub strona), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 22 listopada 2022 r. w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości oraz odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od nieruchomości za 2016 r.
Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Sieradza postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022 r. orzekł o zarachowaniu wpłaty z dnia 19 maja 2021 r. w wysokości 3.618,00 zł. w następujący sposób:
- 3.592,38 zł na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016-decyzja wymiarowa z dnia 25 marca 2021 r. znak: WF-P.3120.13085.2021;
- 25,62 zł na poczet odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016.
W wyniku rozpoznania zażalenia S. M. na ww. postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, postanowieniem z dnia 27 lipca 2022 r. uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji w całości.
Prezydent Miasta Sieradza postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r. orzekł o zarachowaniu wpłaty z dnia 19 maja 2021 r. w wysokości 3.618,00 zł. w następujący sposób:
- 3.592,38 zł na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016-decyzja wymiarowa z dnia 25 marca 2021 r. znak: WF-P.3120.13085.2021;
- 25,62 zł na poczet odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016.
Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie:
1) art. 122 w zw. z art. 123 i art. 233 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 z późn. zm., dalej także: o.p.) poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny podczas gdy przepisy Ordynacji podatkowej nakładają obowiązek całościowego przeanalizowania i merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego;
2) art. 217 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 o.p. poprzez brak pełnego uzasadnienia postanowienia;
3) art. 51 § 1, art. 53 § 1 i 4, art. 55 oraz art. 62 § 1a i § 4 w zw. z art. 216-219 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dokonanie zarachowania wpłaty w sposób niezgodny z przepisami, w szczególności poprzez pominięcie wpłat wcześniejszych i uwzględnienie wpłat późniejszych na najwcześniej wymagalne;
4) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie że wpłaty roku 2021 były dokonywane na konkretne decyzje wymiarowe oraz pominięcie faktu ustalenia przez pracownika Urzędu Miasta S. konkretnych kwot z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2016-2020 w postaci informacji w formie tabeli otrzymanej w dniu 17 listopada 2021 r., kwoty z niej zostały zapłacone w dniu 19 listopada 2021 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu postanowieniem z 19 maja 2023 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 22 listopada 2022 r.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 25 marca 2021 r., znak: WFP.3120.13085.2021, Prezydent Miasta Sieradza ustalił S. M. wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 4.346,00 zł. Decyzja została odebrana w dniu 2 kwietnia 2021 r., a zatem termin płatności podatku upłynął więc w dniu 16 kwietnia 2021 r. Skarżący dokonał wpłaty kwoty 3.618,00 zł tytułem "WF-P.3120.12963.2021", a zatem tytułem podatku od nieruchomości za rok 2021. Na dzień dokonania wpłaty na koncie S. M. istniała zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 4.346,00 zł z terminem zapłaty 16 kwietnia 2021 r. Z tego powodu Kolegium uznało, że organ zasadnie zaliczył dokonaną wpłatę z dnia 19 maja 2021 r. na zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016 oraz odsetki, zgodnie ze wskazaniem podatnika, którego podatku wpłata dotyczy. Dokonaną zaś wpłatę zaliczył na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku. Skoro zaś zapłacona kwota nie wystarczała na pełne pokrycie opisanej należności za rok 2016, to organ I instancji był obowiązany rozliczyć tę kwotę w sposób wskazany w art. 55 § 2 O.p., co też uczynił postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Kolegium z dnia 19 maja 2023 r., zarzucając mu naruszenie:
- art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. - poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny, podczas gdy przepisy Ordynacji podatkowej nakładają obowiązek całościowego przeanalizowania i merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego;
- art. 122 w zw. 123 z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. - poprzez zaniechacie rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny, podczas gdy przepisy Ordynacji podatkowy nakładają obowiązek całościowego przeanalizowania i merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego;
- art. 217 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 o.p. poprzez brak pełnego uzasadnienia postanowienia;
- 51 § 1, art. 53 § 1 i § 4, art. 55 oraz art. 62 § 1, § 1a, i § 4 w zw. z art. 216-219 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dokonanie zarachowania wpłaty w sposób niezgodny z przepisami, w szczególności poprzez pominięcie wpłat wcześniejszych i uwzględnienie wpłat późniejszych na najwcześniej wymagalne;
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie, że wpłaty roku 2021 były dokonywane na konkretne decyzje wymiarowe oraz pominiecie faktu ustalenia przez M. N. z Urzędu Miasta Sieradza konkretnych kwot z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2016-2020 w postaci informacji w formie tabeli z otrzymanej w dniu 17 listopada 2021 r., kwoty z niej zostały zapłacone w dniu 19 listopada 2021 roku;
- art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 o.p. poprzez brak pełnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji;
- art. 207 i 208 o.p. - poprzez brak odniesienia się do okoliczności, że wskazywanych przez skarżącego w zażaleniu oraz przedstawionych w sprawie;
- art. 207 i 208 o.p. - poprzez brak ustalenia w sprawie stanu faktycznego oraz poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie;
- art. 130 § 1 pkt. 6 o.p. - poprzez dopuszczenie do udziału w sprawie urzędników którzy braki udział przy wydaniu decyzji pierwotnej i zaskarżonej w tym postępowaniu,
- art 187 o.p. poprzez brak przeprowadzenia i zgromadzenia i w sprawie jakiegokolwiek materiału dowodowego;
- art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 w związku z art. 6 ust. 9 pkt 1 oraz art. 120, art. 121 o.p. - poprzez zaakceptowanie rozliczeń podatkowych dotyczących zarachowania bez przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie, w szczególności: bez obiektywnej weryfikacji oświadczeń i dowodów przedstawionych przez Skarżącego, bez faktycznego zweryfikowania kwot, bez przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i sprawdzenia złożonej deklaracji i oświadczeń co do zarachowania, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że zarachowanie zostało dokonane w prawidłowy;
Skarżący dodatkowo zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający błędnym przyjęciu że oświadczanie Kierownika UM Sieradza nie ma znaczenia w sprawie. W związku z ww. zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.), jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Rozpoznając w trybie uproszczonym w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Organy podatkowe nie dopuściły się bowiem naruszenia prawa w sposób, który skutkowałby uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do tego, czy dokonana przez skarżącego w dniu 19 maja 2021 r. w wysokości 3.618,00 zł tytułem: "WF-P.3120.12963.2021", a więc tytułem podatku od nieruchomości za rok 2021, została prawidłowo przez organ podatkowy zarachowana na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2016 (głównej wraz z odsetkami). Źródło tego sporu tkwi w tym, że według skarżącego wpłatę tę organ powinien zaliczyć zgodnie z dyspozycją zawartą na dowodzie wpłaty, tj. na podatek od nieruchomości za rok 2021 r., według organu zaś, skoro na koncie skarżącego - na dzień dokonania wpłaty - istniała zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016, to dokonaną wpłatę należało zaliczyć na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku. Skoro zaś zapłacona kwota nie wystarczała na pełne pokrycie należności za rok 2016, to organ był obowiązany rozliczyć tę kwotę w sposób wskazany w art. 55 § 2 o.p., co też uczynił postanowieniem Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 22 listopada 2022 r.
Zważywszy na tak zarysowaną istotę sporu – Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 o.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość takiego zobowiązania. Natomiast zaległość podatkowa, w myśl art. 51 § 1 o.p., to podatek niezapłacony w terminie płatności. Zasady naliczania odsetek za zwłokę określają przepisy art. 53 – art. 56d o.p. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 703).
I tak, stosownie do art. 53 § 1 i § 4 o.p., od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku. W myśl § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MF odsetki za zwłokę są naliczane do dnia (włącznie z tym dniem) zapłaty podatku.
Zgodnie natomiast z art. 55 § 1 i art. 55 § 2 o.p., odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego, a jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że skarżący na moment dokonywania spornej wpłaty posiadał zaległość w podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 4.346,00 zł z terminem zapłaty 16 kwietnia 2021 r. Jak bowiem wynika z akt sprawy decyzją z dnia 25 marca 2021 r., znak: WFP.3120.13085.2021, Prezydent Miasta Sieradza ustalił S. M. wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2016 w kwocie 4.346,00 zł. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 2 kwietnia 2021 r., a zatem termin płatności podatku upłynął więc w dniu 16 kwietnia 2021 r.
W tych okolicznościach faktycznych prawidłowo organy podatkowe zarachowały, stosownie do aktualnego brzmienia art. 62 § 1 o.p., dokonaną przez skarżącego w dniu 19 maja 2021 r. w wysokości 3.618,00 zł tytułem "WFP.3120.12963.2021" (podatek od nieruchomości za 2021 r.), na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2016 (głównej wraz z odsetkami) oraz w sposób wskazany w art. 55 § 2 o.p. Zaistniały na tle stanowiącego podstawę zarachowania tej wpłaty przepisu art. 62 § 1 o.p. spór jest natomiast wynikiem niezrozumienia przez skarżącego jego treści i konsekwencji z niej płynącej dla podatników, którzy posiadają zaległości w regulowaniu swoich zobowiązań podatkowych.
A mianowicie istotnie do dnia 31 grudnia 2019 r. przepis art. 62 § 1 o.p. stanowił on, że jeżeli na podatniku ciążyły zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę, z zastrzeżeniem § 2, zaliczało się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskazał, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Jednakże z dniem 1 stycznia 2020 r. uzyskał on nowe brzmienie, zgodnie z którym "jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika".
W judykaturze przyjmuje się, że przepis art. 62 § 1 o.p., zawierający sposób (kolejność) zaliczania wpłat, jest przepisem prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 68/10, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zasadą jest, że przepisy prawa materialnego stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dacie zaistnienia zdarzenia, które wywołuje skutki prawne, a zatem zaliczenie wpłaty następuje z datą jej dokonania i odbywa się zawsze według reguł obowiązujących w czasie, gdy wpłata została dokonana - co oznacza, że do wpłat dokonanych po dniu 1 stycznia 2020 r. ma zastosowanie art. 62 § 1 o.p. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1520).
Sąd zauważa nadto, że zdanie pierwsze art. 62 § 1 o.p. odnosi się do zobowiązań podatkowych, których termin płatności jeszcze nie upłynął, natomiast zdanie drugie - do kolejności zaliczania wpłat w razie wystąpienia równolegle zaległości podatkowych lub zobowiązań podatkowych, albo samych zaległości podatkowych. W świetle tej zmiany i obecnego brzmienia art. 62 § 1 o.p. podatnik ma możliwość dysponowania dokonaną przez niego wpłatą (tj. dokonania wyboru na poczet, którego zobowiązania podatkowego spośród wielu ma być zarachowana wpłata), ale jedynie wówczas, gdy terminowo, rzetelnie i systematycznie reguluje on swoje zobowiązania podatkowe. Dyspozycja zawarta na dowodzie wpłaty (wskazująca przeznaczenie dokonanej płatności w zakresie tytułu i okresu zobowiązania podatkowego) jest bowiem, jak przyjmuje judykatura, wiążąca dla organu podatkowego tylko w sytuacji, w której podatnik nie posiada zobowiązań podatkowych, dla których termin płatności upłynął (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2023 r. o sygn. akt I SA/Po 707/22, I SA/Po 710/22, I SA/Po 711/22, I SA/Po 712/22, I SA/Po 713/22, I SA/Po 672/22, I SA/Po 673/22, I SA/Po 674/22, I SA/Po 675/22, I SA/Po 705/22, I SA/Po 708/22, I SA/Po 709/22, I SA/Po 684/22, I SA/Po 685/22, I SA/Po 686/22, I SA/Po 687/22, I SA/Po 702/22, I SA/Po 703/22, I SA/Po 704/22, I SA/Po 706/22, I SA/Po 701/22, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 października 2023 r. o sygn. akt I SA/Gd 1322/22, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2023 r. o sygn. akt I SA/Gl 701/21, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2023 r. o sygn. akt I SA/Sz 184/23, wyrok WSA w Krakowie dnia 15 czerwca 2023 r. o sygn. akt I SA/Kr 321/23).
W sytuacji posiadania zaległości podatkowych, podatnik dokonujący wpłaty może decydować o jej przeznaczeniu, ale tylko w zakresie tytułu podatkowego, a nie – jak przyjmuje skarżący - okresu, za który powstała zaległość, albowiem z urzędu będzie ona zaliczana na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości we wskazanym podatku, a w przypadku braku określenia podatku, albo braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, spośród wszystkich zaległości podatkowych. Taka regulacja ma na celu zabezpieczenie wyeliminowania sytuacji, w których podatnik reguluje bieżące zobowiązania podatkowe, przy jednoczesnym posiadaniu zaległości podatkowych, powodując tym samym realne zagrożenie ich przedawnienia.
Nie podzielając pozostałych zarzutów skargi - Sąd wyjaśnia, że postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu podatkowego, datę jego wydania, oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego (art. 217 § 1 o.p.), a jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie również uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 217 § 2 o.p.).
Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi organy obu instancji nie naruszyły dyspozycji art. 217 § 2 o.p., gdyż w zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające zawierały uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym sposób zaliczenia wpłaty oraz sposób wyliczenia odsetek za zwłokę. Wywody organów są jasne, klarowne, logiczne, spójne, a co więcej mają oparcie w obowiązującym prawie. A ocena okoliczności faktycznych odpowiada regułom oceny dowodów, a nadto jest zgodna z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy.
Wbrew stanowisku skarżącego w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 o.p. Z akt sprawy wynika, że przy wydaniu zaskarżonego do sądu administracyjnego postanowienia nie brali udziału "pracownicy UM Sieradza, którzy brali udział także w wydaniu poprzednio zaskarżonej decyzji". Zaskarżone bowiem postanowienie zostało podjęte przez uprawniony do tego organ, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu. Co więcej sprawa została rozpoznana przez organy administracji publicznej pierwszej i drugiej instancji, a więc zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (podatkowego).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI