Orzeczenie · 2026-01-20

I SA/Łd 654/25Nieważność zarządzenia opłaty cmentarz

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2026-01-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
opłaty cmentarnezarządzenienieważnośćsamorząd gminnyprawo miejscoweustawa o cmentarzachustawa o gospodarce komunalnejsądownictwo administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego w Sieradzu na zarządzenie Burmistrza Wielunia z dnia 14 października 2020 r. nr 152/2020, które ustalało wysokość opłat za korzystanie z Cmentarza Komunalnego w Wieluniu. Prokurator zarzucił zarządzeniu istotne naruszenie przepisów prawa, w tym Konstytucji RP, ustawy o gospodarce komunalnej oraz ustawy o cmentarzach, wskazując na przekroczenie ustawowego upoważnienia w zakresie ustalania opłat oraz na niewskazanie w § 4 załącznika opłat zawierających należny podatek VAT (ceny brutto). Burmistrz Wielunia w odpowiedzi na skargę uznał zarzuty za zasadne i zadeklarował zmianę zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę, podzielił stanowisko Prokuratora. Sąd uznał, że rada gminy (a w tym przypadku Burmistrz, któremu powierzono kompetencję) może ustalać opłaty za korzystanie z cmentarzy tylko w zakresie przewidzianym w ustawie o cmentarzach, tj. opłaty za pochówek i zastrzeżenie grobu, a nie jakiekolwiek inne opłaty związane z prowadzeniem cmentarza. Ponadto, sąd uznał za istotne naruszenie prawa wskazanie w zarządzeniu cen netto, podczas gdy ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług wymaga uwzględniania VAT w cenie. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia w zaskarżonej części, zgodnie z art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych oraz stosowania ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług w kontekście aktów prawa miejscowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat przez organ wykonawczy gminy i może być stosowane do podobnych przypadków w innych jednostkach samorządu terytorialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Burmistrz gminy może ustalać opłaty za korzystanie z cmentarza komunalnego wykraczające poza zakres opłat za pochówek i zastrzeżenie grobu, przewidziany w ustawie o cmentarzach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy (a w tym przypadku Burmistrz, któremu powierzono kompetencję) może ustalić opłaty za korzystanie z cmentarzy tylko w zakresie przewidzianym w ustawie o cmentarzach, a więc wyłącznie opłaty za pochowanie zwłok oraz odpowiadające tym opłatom opłaty za zastrzeżenie przeciw ponownemu użyciu grobu po upływie 20 lat.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na dominującym poglądzie orzeczniczym, zgodnie z którym ustawa o cmentarzach precyzyjnie określa zakres dopuszczalnych opłat, a przepisy te nie mogą być rozszerzane przez akty prawa miejscowego.

Czy zarządzenie ustalające opłaty za usługi cmentarne jako ceny netto, do których należy doliczyć podatek VAT, jest zgodne z ustawą o informowaniu o cenach towarów i usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie ustalające opłaty jako ceny netto, do których kupujący powinien doliczyć należny podatek od towarów i usług, narusza art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach, który wymaga uwzględnienia VAT w cenie towarów i usług.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazanie cen netto jest istotnym naruszeniem prawa materialnego, ponieważ ustawa o cenach nakazuje uwzględnianie podatku VAT w cenie, którą kupujący jest obowiązany zapłacić.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zarządzenia Burmistrza Wielunia z dnia 14 października 2020 roku nr 152/2020 w zaskarżonej części, tj. w zakresie § 1 pkt 2 lit. d) i e), pkt 3 lit. b) i d), pkt 5, pkt 6, 7, pkt 9, 10, 11, 12, 13 14,15 i § 2 załącznika, a także § 4 załącznika.

Przepisy (7)

Główne

u.c. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług

W cenie towarów i usług uwzględnia się podatek od towarów i usług, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę.

ustawa o cmentarzach art. 7

Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych

Określa zasady dotyczące ponownego użycia grobu po upływie 20 lat, w tym możliwość zgłoszenia zastrzeżenia i uiszczenia opłaty. Nie określa wysokości opłat za pochówek ani sposobu ich ustalania.

u.g.k. art. 4 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o gospodarce komunalnej

Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego (lub powierzone im organy wykonawcze) ustalają wysokość cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.

Pomocnicze

u.s.g. art. 30 § ust. 1 i ust. 2 pkt 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa kompetencje organów wykonawczych gminy.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem.

u.s.g. art. 94 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie przez Burmistrza ustawowego upoważnienia do ustalania opłat za usługi cmentarne, wykraczające poza zakres określony w ustawie o cmentarzach. • Naruszenie ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług poprzez ustalenie opłat jako cen netto, bez uwzględnienia podatku VAT.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym • dominuje pogląd, iż rada gminy może ustalić opłaty za korzystanie z cmentarzy tylko w zakresie przewidzianym w ustawie o cmentarzach

Skład orzekający

Ewa Cisowska-Sakrajda

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Potiopa

sędzia

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych oraz stosowania ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług w kontekście aktów prawa miejscowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat przez organ wykonawczy gminy i może być stosowane do podobnych przypadków w innych jednostkach samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnie dostępnej usługi komunalnej (cmentarza) i pokazuje, jak organy samorządowe mogą przekroczyć swoje kompetencje, co prowadzi do interwencji prokuratury i sądu. Jest to przykład kontroli legalności aktów prawa miejscowego.

“Sąd stwierdził nieważność części opłat cmentarnych. Czy Twój lokalny cmentarz pobierał je zgodnie z prawem?”

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst