I SA/Łd 634/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2019 rok, uznając brak rażącego naruszenia prawa.
Podatnik G.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2019 rok. Skarżący zarzucał rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazując na nieprawidłowe ustalenie powierzchni budynków i wartości rynkowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zarzucane uchybienia nie stanowiły rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 rok. Podatnik argumentował, że doszło do rażącego naruszenia przepisów, ponieważ nie ustalono właściwej powierzchni budynków podlegających opodatkowaniu ani wartości rynkowej budowli, co stanowiło podstawowy element konstrukcyjny podatku. Skarżący powoływał się na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące lat 2012-2017. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a ewentualne błędy w ocenie dowodów czy ustaleniach faktycznych nie kwalifikują się jako podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organu. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i służy jedynie eliminacji decyzji dotkniętych najcięższymi wadami, a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Sąd uznał, że podatnik nie wykazał oczywistej sprzeczności między treścią decyzji a przepisem prawa, a zarzucane uchybienia, w tym dotyczące oceny opinii biegłego czy ustaleń faktycznych, mogły być kwestionowane w zwykłym trybie postępowania, a nie w trybie stwierdzenia nieważności. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie błędy, jeśli nie są oczywiste i nie wynikają z jednoznacznej sprzeczności z przepisem prawa, nie stanowią rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i służy eliminacji decyzji dotkniętych najcięższymi wadami. Zarzucane uchybienia, takie jak błędy w ustaleniach faktycznych czy ocenie dowodów, które mogłyby być kwestionowane w zwykłym trybie postępowania, nie kwalifikują się jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Kluczowe jest, aby naruszenie było oczywiste i wynikało z prostej sprzeczności treści decyzji z przepisem, a nie wymagało wnikliwej analizy stanu faktycznego czy rozważań interpretacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 2-3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 4 § ust. 7
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
O.p. art. 247 § par. 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 6 § ust. 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § par. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § par. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 197 § par. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § ust. 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § ust. 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 248 § par. 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 252 § par. 1
Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest instancją do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Błędy w ustaleniach faktycznych lub ocenie dowodów nie stanowią rażącego naruszenia prawa, jeśli nie są oczywiste i wymagają analizy.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez nieprawidłowe ustalenie powierzchni budynków i wartości rynkowej. Niewłaściwa ocena opinii biegłego i bezkrytyczne oparcie się na niej przez organy podatkowe. Konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ze względu na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące lat 2012-2017.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego nie dokonuje się ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Omawiany tryb nadzwyczajny służy jedynie wyjaśnieniu, czy decyzja ostateczna dotknięta jest najcięższymi wadami tzw. kwalifikowanymi. Warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Nie można zatem uznać, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie jest wyjaśnione, czy w ogóle miało ono miejsce, albo gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji.
Skład orzekający
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
sprawozdawca
Ewa Cisowska-Sakrajda
członek
Joanna Grzegorczyk-Drozda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych, a także zakres kontroli sądu administracyjnego w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej na podstawie zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, które mogły być kwestionowane w zwykłym trybie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – granic postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jest interesująca dla prawników procesualistów i doradców podatkowych.
“Kiedy błędy w podatkach mogą prowadzić do nieważności decyzji? Sąd wyjaśnia granice nadzwyczajnego trybu.”
Dane finansowe
WPS: 14 291 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 634/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-10-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-08-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Gortych-Ratajczyk /sprawozdawca/ Ewa Cisowska-Sakrajda Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 2a, art. 121 par. 1, art. 122, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191, art. 197 par. 1, art. 247 par. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2022 poz 1452 art. 4 ust. 1 pkt 2 pkt 3, ust. 7 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2023 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 31 maja 2023 r. nr SKO.4140.226.2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 31 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania G. S., utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 lutego 2023 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2019 r. nr SKO.4140.221.2019, w sprawie podatku od nieruchomości za 2019 rok. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Burmistrz Miasta Ozorkowa postanowieniem z dnia 2 stycznia 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 rok. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019 r. organ pierwszej instancji postanowił włączyć do prowadzonego postępowania dokumenty zgromadzone w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości za lata 2012-2017, m.in. protokół kontroli podatkowej z dnia 25 lipca 2017 r. nr K.2.2017 oraz operat szacunkowy Repertorium Nr [...] sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego G.T.. Burmistrz Miasta Ozorkowa decyzją z dnia 7 maja 2019 r., ustalił G. S. i I. Ł.- S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] 2, działka nr [...], za 2019 rok w kwocie 14.291,00 zł. Opisana decyzja została utrzymana w mocy, w toku kontroli instancyjnej, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2019 r., której podatnik nie kwestionował na drodze sądowoadministracyjnej. Pismem z dnia 7 grudnia 2022 r., G. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2019 r. Zdaniem strony doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 4 ust 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2022 r, poz. 1452 ze zm.) dalej: u.p.o.l. w zw. z art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2651 ze zm.) dalej: O.p. bowiem jak wskazały sądy administracyjne w wyrokach dotyczących lat podatkowych 2012- 2017, w sprawie nie ustalono właściwej powierzchni budynków podlegających opodatkowaniu. Tym samym nie ustalono jednego z podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku od nieruchomości, bez którego nie można wydać decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Wydanie decyzji pomimo nieustalenia podstawowego elementu podstawy wymiaru tego podatku stanowi rażące naruszenie prawa. Wnioskodawca wskazał nadto na rażące naruszenie przepisów art. 4 ust. 7 u.p.o.l. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197 § 1 O.p. gdyż jak wskazywały sądy w wyrokach za lata poprzednie, organy podatkowe mając na uwadze, że w art. 4 ust. 7 u.p.o.l. mowa jest o wartości rynkowej, a nie odtworzeniowej, zobowiązane były w sposób przewidziany przepisami procedury podatkowej zweryfikować twierdzenie biegłego. Biegły nie wyjaśnił tych okoliczności, co należy uznać za istotna wadę dowodu, jakim jest opinia biegłego. Organy podatkowe zamiast dążyć do ustalenia wartości rynkowej budowli, bezkrytycznie oparły się na pozbawionej należytego uzasadnienia opinii biegłego. Decyzją z dnia 14 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 248 § 3 w związku z art. 2a, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 198 § 1 O.p. w związku z art. 4 ust. 1 i ust. 7 u.p.o.l. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2019 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ozorkowa z dnia 7 maja 2019 r., ustalającą G. S. i I. Ł.-S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik podatnika zarzucił naruszenie: - art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2-3, art. 4 ust. 7, art. 6 ust. 3 u.p.o.l. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej pomimo wystąpienia w sprawie przesłanki rażącego naruszenia prawa; - art. 252 § 1 w zw. z art. 210 § 4, art. 216 § 1 i § 2, art. 217 § 1 i § 2 i art. 218 O.p. poprzez brak rozpatrzenia wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej do czasu rozpatrzenia wniosku. Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zgodnie z treścią wniosku. Nadto o wstrzymanie wykonania wskazanych decyzji do czasu wydania ostatecznej decyzji w sprawie. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 31 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, podzielając dotychczasowe ustalenia i wywiedzione na ich podstawie oceny, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 14 lutego 2023 r. Oceniając czy doszło do rażącego naruszenia prawa Kolegium wyjaśniło, iż należy zbadać czy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej, ale także czy wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości. Nie można bowiem mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda da się uzasadnić z jednakową mocą. Za rażące naruszenie przepisów nie można uznać błędnej oceny dowodów dokonanej przez organ w toku postępowania. Naruszenie zasad oceny dowodów może być weryfikowane w ramach instancyjnego postępowania podatkowego lub także postępowania sądowoadministracyjnego w wypadku skorzystania przez stronę z możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji, zapadłej w postępowaniu zwykłym (wymiarowym), natomiast nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa, dającej podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Zdaniem organu potwierdziło się, że w w/w decyzji ostatecznej nie doszło do rażącego naruszenia art. 4 ust 1 u.p.o.l. w związku z art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., bowiem podatnik nie wykazał, na czym miałoby polegać rażące naruszenie wskazanego przepisu art. 4 ust. 1 u.p.o.l. tj. czy podstawy opodatkowania miałoby to dotyczyć gruntów z art. 4 ust l pkt 1 u.p.o.l. czy budynków z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. czy budowli z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie wykazał też oczywistej sprzeczności pomiędzy zaistniałym stanem faktycznym, a nie budzącą wątpliwości normą prawną, nie wykazał również oczywistej sprzeczności pomiędzy normą z art. 4 ust. 1 u.p.o.l., a zaistniałym stwierdzonym stanie faktycznym (wskazał tylko na wskazaną przez WSA w wyrokach wydanych w innych jego sprawach potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego i błędną w części ocenę stanu faktycznego, co nie świadczy ani o rażącym naruszeniu przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 u.p.o.l., ani o rażącym przepisów postępowania tj. art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.). Nadto potwierdziło się zdaniem organu, że w w/w decyzji ostatecznej nie doszło do rażącego naruszenia art. 4 ust. 7 u.p.o.l. w związku z art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197 § 1 O.p., bowiem podatnik nie wykazał oczywistej sprzeczności pomiędzy normą z art. 4 ust. 7 u.p.o.l., a zaistniałym stwierdzonym stanie faktycznym (jakiekolwiek zaś, ewentualne naruszenie wymienionych przepisów postępowania tj. art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197 § 1 O.p. co do opinii biegłego mogło być weryfikowane w ramach postępowania sądowoadministracyjnego w wypadku skorzystania przez podatnika z możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym tzw. wymiarowym, co nie świadczy ani o rażącym naruszeniu przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 7 u.p.o.l., ani o rażącym przepisów postępowania tj. art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197 § 1 O.p. W związku z powyższym Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2019 rok. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G. S., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie: art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit a w zw. z art. 247 § 1 pkt 3; art. 122; art. 187 § 1; art. 188; art. 191; art. 197 § 1; art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2-3 i ust. 7; art. 6 ust. 3 u.p.o.l. poprzez utrzymanie w mocy nieprawidłowej decyzji wydanej w I instancji, a w konsekwencji odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej pomimo wystąpienia w sprawie przesłanki rażącego naruszenia prawa. Pełnomocnik wniósł w imieniu strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie; uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją wydaną w I instancji i rozpoznanie sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w niniejszej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia, czy w ustalonych okolicznościach faktyczno-prawnych trafnie ocenił organ, iż nie wystąpiła żadna ze wskazanych przez stronę przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łódź z dnia 11 października 2019 r. Tytułem wstępu przypomnieć należy, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego nie dokonuje się ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Omawiany tryb nadzwyczajny służy jedynie wyjaśnieniu, czy decyzja ostateczna dotknięta jest najcięższymi wadami tzw. kwalifikowanymi. Jest to więc nowe, samodzielne postępowanie administracyjne, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek kolejno wymienionych w art. 247 § 1 O.p. Oznacza to, że organ podatkowy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to nie może przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy, prawidłowość ustaleń faktycznych podjętych na niekompletnym materiale dowodowym, czy podejmuje się uzupełniających ustaleń faktycznych. W przeciwnym razie stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie chodzi bowiem o weryfikację rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach stron, ale o byt prawny decyzji dotkniętej jedną z wad kwalifikowanych. Jest to postępowanie nadzorcze, w którym organ podatkowy, nie będąc umocowanym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, korzysta przede wszystkim z kompetencji kasacyjnej. Zakres postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie ustalenia, czy decyzje, których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, są dotknięte wadami enumeratywnie wskazanymi w art. 247 § 1 O.p., czy też wady te nie występują. Taki zakres postępowania bez wątpienia ma związek z zasadą trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym, wyrażoną w art. 128 O.p. W postępowaniu szczególnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, nie ma miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe w postępowaniu wymiarowym (vide. wyroki NSA: z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I FSK 1714/17; z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 614/09; z dnia 16 grudnia 2002 r., sygn. akt III SA 293/02 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji strona inicjująca takie postępowania nie powinna zatem oczekiwać, iż sprawa zostanie po raz kolejny merytorycznie rozpoznana. Organ korzystając przede wszystkim z kompetencji kasacyjnej obowiązany jest do badania wyłącznie czy kwestionowane ostateczne rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z kwalifikowanych wad o jakich mowa w art. 247 § 1 O.p. Takie ukształtowanie omawianego trybu ma służyć zapewnieniu podmiotom stosunku prawnopodatkowego ochronę praw nabytych, stabilność decyzji ostatecznych. W niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.), konieczne jest zatem wyjaśnienie, iż przesłanką do stwierdzenia nieważności nie jest każde naruszenie prawa, a jedynie jego kwalifikowana forma w postaci naruszenia prawa o rażącym charakterze. W orzecznictwie wskazuje się, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Należy zgodzić się z powszechnie już prezentowanym stanowiskiem, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a zatem już na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu. Nie można zatem uznać, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie jest wyjaśnione, czy w ogóle miało ono miejsce, albo gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą. Rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy jest oczywiste, tzn. da się je ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawa z treścią podjętego przez organy rozstrzygnięcia, przy czym zastosowany do rozstrzygnięcia sprawy przepis prawa musi być rozumiany jednolicie. Występowanie rozbieżności w zakresie jego wykładni, sporów czy wątpliwości interpretacyjnych nie pozwala na uznanie aktu za rażąco naruszającego prawo, z uwagi na brak oczywistości takiego naruszenia (vide. wyroki NSA: z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 1490/12; z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 2736/15; z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 1728/17; z dnia 21 września 2020 r., sygn. akt II FSK 1202/20; z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1070/19; z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1654/16; z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 1802/11 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, dokonana przez organy podatkowe ocena co do braku zaistnienia w sprawie wskazywanej przez podatnika przesłanki rażącego naruszenia prawa uzasadniającej stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji była prawidłowa. Mając na uwadze wywody strony, dla przejrzystości argumentacji przypomnieć należy, iż z dnia 16 listopada 2022 r. o sygn. akt III FSK 1646-1647/21, III FSK 1675-1678/21, III FSK 1702-1707/21, NSA oddalił skargi kasacyjne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroków WSA w Łodzi z dnia 20 sierpnia 2019 r. o sygn. akt I SA/Łd 172-177/19 i I SA/Łd 210-215/19, uchylających decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2012 – 2017. NSA oddalając skargi kasacyjne organu nie podzielił jednak stanowiska wywiedzionego przez WSA co do sposobu ustalenia jednego z elementów stanu faktycznego, mającego wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, stanowiącej powierzchnię budynku magazynowego. NSA stwierdził, iż przy ustalaniu tegoż elementu organy podatkowe dysponowały danymi wynikającymi z przeprowadzonych pomiarów w dniach 14 lutego 2017 r. oraz 27 października 2017 r. Otrzymane wielkości różniły się. Okoliczność ta była podstawą przyjęcia przez Sąd I instancji konkluzji, że istnieje konieczność przeprowadzenia dodatkowych pomiarów. Stanowisko takie zdaniem NSA jest nieuzasadnione, "WSA nie uwzględnił wyjaśnień zawartych w zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazywało bowiem, że wobec istniejących rozbieżności, przyjęło za prawidłowe pomiary dokonane w ramach kontroli podatkowej 14 lutego 2017 r. Zdaniem Kolegium przemawiała za tym okoliczność, że w dokonanych w trakcie oględzin pomiarach brali udział przedstawiciele strony i nie zgłosili żadnych uwag do dokonanych pomiarów. Dodatkowo ze względu na istniejące rozbieżności, przyjęto zasadę wprowadzoną w art. 2a O.p." NSA podkreśliło, iż: Kolegium dysponowało materiałem dowodowym w postaci pomiarów dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji przy zapewnieniu czynnego w nich udziału skarżącego oraz informacjami uzyskanymi od biegłego. Mając do dyspozycji taki materiał dowodowy, Kolegium zobligowane było dokonać jego oceny, zgodnie z art. 191 O.p., statuującym zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy. Rezultaty tej oceny zaprezentowane zostały w uzasadnieniu wydanej decyzji, w której wskazano, dlaczego uznano za wiarygodny dowód w postaci pomiarów dokonanych 14 lutego 2017 r., zaś odmówiono mocy dowodowej późniejszym pomiarom. Dodatkowo prawidłowo Kolegium przyjęło, że w razie wątpliwości co do oceny konkretnego dowodu, przyjąć należy zasadę ich rozstrzygnięcia na korzyść podatnika, co wynika z art. 2a O.p. W przywołanych orzeczeniach NSA jednocześnie podzieliło stanowisko wywiedzione przez Sąd I instancji, iż Kolegium było zobowiązane zweryfikować twierdzenia biegłego G.T., że z uwagi na brak obrotu nieruchomościami podobnymi, nie istnieje możliwość ustalenia wartości rynkowej budowli i możliwe jest jedynie ustalenie ich wartości odtworzeniowej, przy zastosowaniu podejścia kosztowego. Biegły wyjaśnił, że była to jedyna metoda mogąca znaleźć w sprawie zastosowanie, gdyż nie ma obrotu nieruchomościami podobnymi i tym samym nie można ustalić jej wartości rynkowej, stosując podejście porównawcze. Jednocześnie, z przedłożonej opinii prywatnej wynika, że zastosowano podejście porównawcze i metodę korygowania ceny średniej. Na tej podstawie ustalono wartość rynkową gruntu, a wartość rynkową obiektów budowlanych oszacowana została na podstawie udziału kosztu odtworzenia poszczególnych części pomniejszonych o zużycie technicznie. W obydwu operatach szacunkowych dokonano wyceny obiektów podlegających opodatkowaniu, choć przy przyjęciu odmiennych sposobów wyceny. Zdaniem NSA nie można uznać prawidłowości sytuacji, gdy dwie osoby posiadające tożsame kwalifikacje do wyceny nieruchomości, sporządzają operaty szacunkowe, zaś końcowy rezultat jest tak rozbieżny. Finalnie NSA podzielił ocenę Sądu I instancji, iż Kolegium uchyliło się od prawidłowej oceny sporządzonej opinii przez powołanego biegłego. NSA wskazał, iż uchybienie to powinno zostać usunięte w ponownie prowadzonym postępowaniu, "Kolegium w pierwszej kolejności zobowiązane będzie do dokonania właściwej oceny przedłożonej przez biegłego opinii i jednoznacznego przesądzenia, czy zaproponowane przez skarżącego podejście do wyceny jest możliwe. W przypadku pozytywnej odpowiedzi, konieczne stanie się przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii biegłego, który prawidłowo ustali wartość przedmiotów opodatkowania, w oparciu o właściwe podejście do ich wyceny. Za przedwczesne należało zatem uznać kategoryczne stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że dowód taki powinien zostać bezwzględnie przeprowadzony. Skoro bowiem Kolegium nie dokonało prawidłowej oceny dowodu z opinii biegłego, nie wiadomo, czy opinia ta rzeczywiście jest nieprawidłowa i dlatego nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych". Przypomnieć należy, iż ten sam operat G.T. został włączony w poczt materiału dowodowego sprawy dot. podatku od nieruchomości za 2019 rok. W obecnie kontrolowanym postępowaniu, po pierwsze, strona zarzuciła rażące naruszenie art. 4 ust 1 u.p.o.l. (precyzując w odwołaniu, iż chodzi o art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.) w zw. z art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. bowiem jak wskazały sądy administracyjne w wyrokach dotyczących podatku od tej samej nieruchomości za lata 2012- 2017, w sprawie nie ustalono właściwej powierzchni budynków podlegających opodatkowaniu. Tym samym nie ustalono jednego z podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku od nieruchomości, bez którego nie można wydać decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Wydanie decyzji pomimo nieustalenia podstawowego elementu podstawy wymiaru tego podatku stanowi zdaniem strony rażące naruszenie prawa. Zgodzić należy się z organem, iż podatnik nie wykazał na czym miałoby polegać rażące naruszenie ww. przepisów, nie wykazał też oczywistej sprzeczności pomiędzy zaistniałym stanem faktycznym, a nie budzącą wątpliwości normą prawną. Wbrew stanowisku strony, w ocenie Sądu nie stanowi argumentacji przemawiającej za uwzględnieniem wniosku strony o rażącym naruszeniu prawa, wywiedziona przez tutejszy Sąd w wyrokach dotyczących tej samej nieruchomości ale innych lat podatkowych ocena postępowania dowodowego. W postępowaniu szczególnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe w innym postępowaniu wymiarowym. Przy czym przypomnieć trzeba, iż NSA zgodził się z ustaleniami i końcową oceną organu co do właściwej powierzchni budynków podlegających opodatkowaniu. NSA zaznaczył, iż Kolegium wobec istniejących rozbieżności, przyjęło za prawidłowe pomiary dokonane w ramach kontroli podatkowej 14 lutego 2017 r., gdyż przy dokonanych w trakcie oględzin pomiarach brali udział przedstawiciele strony i nie zgłosili żadnych uwag do dokonanych pomiarów, dodatkowo ze względu na istniejące rozbieżności, przyjęto zasadę wprowadzoną w art. 2a O.p. W ocenie Sądu trafnie wywiodły również organy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy podatnik nie wykazał oczywistej sprzeczności pomiędzy normą z art. 4 ust. 7 u.p.o.l., a zaistniałym stwierdzonym stanie faktycznym. Nie sposób przyznać racji stronie, iż miało miejsce rażące naruszenie art. 4 ust. 7 u.p.o.l. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 197 § 1 O.p. gdyż jak wskazywały sądy w wyrokach za lata poprzednie, organy podatkowe mając na uwadze, że w art. 4 ust. 7 u.p.o.l. mowa jest o wartości rynkowej, a nie odtworzeniowej, zobowiązane były w sposób przewidziany przepisami procedury podatkowej zweryfikować twierdzenie biegłego. Biegły nie wyjaśnił tych okoliczności, co należy uznać za istotną wadę dowodu, jakim jest opinia biegłego; organy podatkowe zamiast dążyć do ustalenia wartości rynkowej budowli, bezkrytycznie oparły się na pozbawionej należytego uzasadnienia opinii biegłego. Sformułowane przez podatnika zarzuty rażącego naruszenia prawa i towarzysząca im argumentacja wskazują, iż w intencją strony jest by z uwagi na częściowo odmienną od dotychczasowej organu ocenę sądowoadmnistracyjną co do materiału sprawy w zakresie tej samej nieruchomości, lecz za inne lata podatkowe, organy potraktowały jako obligującą do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Niemniej, co już Sąd podkreślał nadzwyczajny tryb jaki zainicjowała strona skarżąca nie jest kolejną instancją a zarzuty niedokonania pewnych czynności lub uczynienia tego wadliwie, jak i odmiennej od dotychczasowej oceny dowodów, mogły być podnoszone jedynie w trybie zwyczajnym i dalej inicjując kontrolę sądowoadministracyjną, której w niniejszej sprawie podatnik zaniechał. Odstąpienie od tej kontroli w żaden sposób nie uzasadnia aby tego rodzaju argumenty formułować wnosząc o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Wskazywane przez stronę błędy, które dotyczą ww. przywołanych przepisów postępowania, nie mogą być korygowane poprzez instytucję stwierdzenia nieważności decyzji. Ta instytucja, o czym już była wyżej mowa, w przeciwieństwie do instytucji odwołania, nie pozwala na ponowne rozpatrzenie sprawy, a tylko podczas takiego rozpatrywania można ocenić zasadność zarzutów związanych z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego i jego oceną. Dla stwierdzenia nieważności wada tkwiąca w decyzji musi mieć taki ciężar gatunkowy, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z rozstrzygnięciem, a zatem nie zachodzi konieczność dokonywania przez organ w trybie nadzwyczajnym samodzielnych ustaleń w celu jej wykazania. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie zachodzi bowiem przesłanka rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p., gdy nie jest możliwe stwierdzenie danego naruszenia bez wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ake.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI