I SA/Łd 625/24

I SA/Łd 625/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Paweł Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 14c § 1, art. 14c § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant st. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 lipca 2024 r. nr 0113-KDIPT2-3.4011.32.2023.11.SJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nadesłanym do organu 17 stycznia 2023 r. i uzupełnionym pismem nadesłanym 23 stycznia 2023 r., A. B. wskazała, że w dniu 15 listopada 2022 r. sprzedała udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka ta była częścią grupy spółek, stanowiącej jedną całość gospodarczą, w skład której wchodziła jeszcze jedna spółka z o.o. oraz dwie spółki osobowe. Wymienione podmioty prowadziły działalność w zakresie handlu detalicznego. Wszyscy wspólnicy tych spółek sprzedali wszystkie udziały w kapitale zakładowym spółek wchodzących w skład grupy jednemu nabywcy. Nabywca zakupił bezpośrednio udziały w spółkach z o.o. oraz bezpośrednio i pośrednio ogóły praw i obowiązków w spółkach osobowych należących do grupy. Cena za udziały w zbywanych przez podatnika spółkach była kalkulowana dla nabycia całej grupy spółek i potem "rozdzielana" pomiędzy poszczególne spółki, a potem pomiędzy udziały lub ogóły praw i obowiązków poszczególnych wspólników, proporcjonalnie do wielkości udziału każdego wspólnika.
Wspólnicy spółek należących do grupy oraz nabywca zawarli umowę przedwstępną sprzedaży wszystkich udziałów (bezpośrednio) oraz ogółów praw i obowiązków (bezpośrednio i pośrednio), w której określili zasady ustalania ceny sprzedaży spółek. Zasady te strony nieznacznie zmieniły w umowie przyrzeczonej zbycia wszystkich spółek. Umowa przyrzeczona określała sposób wyliczenia ostatecznej ceny za wszystkie spółki z grupy. Cena ta została rozdzielona pomiędzy poszczególnych wspólników, stosownie do proporcji udziałów w kapitale zakładowym (spółki z o.o.) i udziału w zysku (spółki osobowe). Strony zatem w pierwszej kolejności określiły cenę podstawową, mającą dwojaki charakter: orientacyjny i jednocześnie będący podstawą do dalszych wyliczeń ostatecznej ceny. Następnie strony określiły matematyczny wzór, w oparciu o który zostanie określona ostateczna cena sprzedaży wszystkich spółek grupy. Wzór ten sprowadza się do tego, że pewne wartości zostaną odjęte od ceny podstawowej (m.in. suma długów obciążających spółki, wartość towarów bliskich przeterminowania lub niesprzedanych w określonym czasie od wprowadzenia do magazynu, posiadanych przez spółki na dzień sprzedaży), a pewne zostaną do niej dodane (m.in. ilość gotówki na dzień sprzedaży w spółkach grupy, sumy należności przysługujące spółkom, wartość zapasów innych niż zapasy towarów, którym zbliża się termin przydatności lub które nie zostały zbyte przez określony okres od ich wprowadzenia do magazynu). W efekcie zostanie ustalona cena ostateczna, która może być większa lub mniejsza od ceny podstawowej. Strony ustaliły, że ostateczna cena zostanie ustalona do końca marca 2023 r., jednak nie wykluczyły przedłużenia tego terminu.
Z opisu stanu faktycznego wynikało ponadto, że część ceny podstawowej została wpłacona na rzecz wspólników przez nabywcę w dniu zawarcia umowy przyrzeczonej, za pośrednictwem depozytu notarialnego notariusza dokonującego czynności poświadczenia podpisów pod umową przyrzeczoną, a część została zabezpieczona w tym depozycie na zabezpieczenie rozliczenia ceny ostatecznej. Nabywca złożył do depozytu notarialnego, w dniu poprzedzającym zawarcie umowy przyrzeczonej, kwotę odpowiadającą cenie podstawowej. Kwota odpowiadająca 95% wartości ceny podstawowej została przez notariusza przelana na rachunki bankowe wspólników, w wysokości przypadającej na cenę podstawową za udziały lub ogóły praw i obowiązków każdego ze wspólników. Natomiast kwota 5% ceny podstawowej pozostała na rachunku depozytowym notariusza.
Na tle tak opisanego stanu faktycznego wnioskodawca sformułował pytania:
1. W jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wpłaconej na jego rachunek bankowy przypadającej na niego 95% ceny podstawowej za sprzedane przez niego udziały?
2. W jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconej przez notariusza wnioskodawcy przypadającej na niego, za sprzedane udziały, części lub całości zatrzymanej w depozycie notarialnym kwoty 5% ceny podstawowej, w sytuacji, kiedy cena ostateczna przewyższy 95% ceny podstawowej, ale będzie niższa albo równa 100% ceny podstawowej (jeśli taka nadwyżka nastąpi)?
3. W jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przypadającej na niego za sprzedane udziały nadwyżki ceny ostatecznej nad ceną podstawową (jeśli taka nadwyżka wystąpi)?
W ocenie wnioskodawcy (pytanie nr 1), przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych powinien zostać rozpoznany z tytułu wpłaconej na jego rachunek bankowy przypadającej na niego 95% Ceny Podstawowej za sprzedane przez niego udziały, dopiero w momencie ustalenia Ceny Ostatecznej i konsekwentnie rozpoznać ten przychód w zeznaniu rocznym, o którym mowa w przepisie art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.), w roku w którym nastąpiło ustalenie Ceny Ostatecznej w wysokości wynikającej z ceny ostatecznej. W konsekwencji Wnioskodawca nie powinien rozpoznawać przychodu z tego tytułu w dniu zawarcia Umowy Przyrzeczonej i przejścia udziałów w Spółce z Grupy Spółek na Nabywcę, tj. w dniu 15 listopada 2022 r., ani też nie powinien wykazywać tych kwot jako przychód w zeznaniu rocznym, o którym mowa w przepisie art. 45 ust. 1a pkt 1 u.p.d.o.f. za 2022 r. Otrzymana kwota nie ma bowiem w całości charakteru należnej Wnioskodawcy, a jest to kwota do rozliczenia. Podatnik może być obciążony obowiązkiem zwrotu części tej kwoty, jeśli ostatecznie ustalona cena będzie niższa niż otrzymana przez Wnioskodawcę przypadająca na Niego cześć Ceny Podstawowej.
W zakresie pytania nr 2, zdaniem wnioskodawcy, powinien on rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych w postaci zatrzymanej kwoty 5% Ceny Podstawowej za sprzedane przez niego udziały w Spółce z Grupy, dopiero w momencie ustalenia Ceny Ostatecznej i to tylko wtedy, jeśli Cena Ostateczna będzie wyższa niż 95% Ceny Podstawowej, bowiem tylko wtedy powstanie z tego tytułu przychód. Podatnik konsekwentnie powinien rozpoznać ten przychód (jeśli ten przychód powstanie) w zeznaniu rocznym, o którym mowa w przepisie art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w roku, w którym nastąpiło ustalenie Ceny Ostatecznej. W konsekwencji wnioskodawca nie powinien rozpoznawać przychodu z tego tytułu w dniu zawarcia Umowy Przyrzeczonej i przejścia udziałów w Spółce na Nabywcę, tj. w dniu 15 listopada 2022 r., ani też nie powinien wykazywać tych kwot jako przychód w zeznaniu rocznym, o którym mowa w przepisie art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. Bowiem zatrzymana w depozycie notarialnym kwota nie ma w całości charakteru należnej Wnioskodawcy, a jest to kwota do rozliczenia. W wyniku ustalenia Ceny Ostatecznej ta zatrzymana kwota może nie być należna w ogóle Wnioskodawcy i nie być elementem ceny za sprzedane udziały.
Podobnie w zakresie pytania nr 3, w opinii wnioskodawcy, powinien on rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych w postaci nadwyżki Ceny Ostatecznej nad Ceną Podstawową za sprzedane przez niego udziały w Spółce z Grupy, dopiero w momencie ustalenia Ceny Ostatecznej i to tylko wtedy, jeśli Cena Ostateczna będzie wyższa od Ceny Podstawowej, bowiem tylko wtedy powstanie z tego tytułu przychód.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z 14 lipca 2023 r., na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: O.p.), odmówił A. B. wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie momentu powstania przychodu ze sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Przywołując obszerne fragmenty z wniosku dotyczące sposobu ustalenia ceny podstawowej i ceny ostatecznej oraz pytania nr 2 i nr 3 wniosku, organ stwierdził, że z uwagi na poglądowy i hipotetyczny charakter złożonego wniosku, nie ma możliwości dokonania oceny przedstawionych stanowisk w ramach interpretacji przepisów prawa podatkowego, wydawanej w trybie art. 14b § 1 O.p. Od postanowienia wnioskodawczyni wniosła zażalenie. Postanowieniem z 28 września 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy skarżone postanowienie I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 23 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 903/23 uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. Sąd stwierdził, że organ bezpodstawnie odmówił wszczęcia postępowania powołując się na przedstawienie stanu faktycznego w sposób hipotetyczny i nakazał, by ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej dokonał interpretacji przepisu art. 17 ust. 1ab pkt 1 u.p.d.o.f. (określającego moment powstania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów) w kontekście stanu faktycznego przedstawionego we wniosku interpretacyjnym oraz wyjaśnił czy korekta ceny sprzedanych udziałów w określonym czasie wpływa na "moment rozpoznania przychodu" z tego tytułu.
Realizując wskazania powyższego wyroku, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 10 lipca 2024 r. wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym o osób fizycznych za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 17 ust. 1ab pkt 1, art. 17 ust. 2, art. 19 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. i stwierdził, że w wyniku opisanej we wniosku czynności, po stronie wnioskodawcy powstał przychód z odpłatnego zbycia udziałów zaliczany do źródła kapitały pieniężne (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy). Przychodem tym jest wartość udziałów określona przez strony umowy jako cena ich zbycia, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 1 zdanie 2 u.p.d.o.f. Dla rozpoznania przychodu ze sprzedaży udziałów po stronie wnioskodawcy nie ma znaczenia, kiedy i w jakiej formie zostanie uregulowane wynagrodzenie ustalone w umowie sprzedaży - omawiany przychód powstanie zgodnie z art. 17 ust. 1ab ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w momencie przeniesienia własności udziałów na kupującego, tj. w dacie zawarcia umowy przyrzeczonej. Przychód ten wnioskodawca powinien wykazać w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f., składanym za 2022 r.
Nie podzielając oceny wywiedzionej przez organ, pełnomocnik A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze zarzucił, mające wpływ na wynik postępowania, naruszenie przepisów postępowania:
(1) art. 14c § 1 o.p.;
(2) art. 14c § 2 o.p.;
(3) art. 153 p.p.s.a.
Pełnomocnik wniósł w imieniu strony o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że rozpatrywana sprawa była przedmiotem oceny tutejszego Sądu, który wyrokiem z 23 stycznia 2024 r. o sygn. akt I SA/Łd 903/23 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie w przedmiocie odmowy wnioskodawcy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie momentu powstania przychodu ze sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. W ocenie Sądu, organy niezasadnie przyjęły, że zaistniały podstawy do odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego, tym samym w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 165a § 1 O.p.
Wskazać więc należy, że skład orzekający WSA w Łodzi ponownie badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez tutejszy Sąd, na podstawie art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie, rozumieć należy wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast, wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 153.). Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza zaś, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Ponadto, w orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, OSP 1999, z. 3, poz. 101 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129).
Zauważyć zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia z 23 stycznia 2024 r. o sygn. akt I SA/Łd 903/23 wyraźnie stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor KIS powinien dokonać interpretacji przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (określającego moment powstania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów) w kontekście stanu faktycznego przedstawionego we wniosku interpretacyjnym oraz wyjaśnić czy korekta ceny sprzedanych udziałów w określonym czasie wpływa na "moment rozpoznania przychodu" z tego tytułu.
Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę organ interpretacyjny z tego obowiązku się wywiązał. W zaskarżonej interpretacji wyraźnie bowiem Dyrektor KIS stwierdził, że z informacji przedstawionych we wniosku i jego uzupełnieniu wynika, że w dniu 15 listopada 2022 r. skarżąca dokonała sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka była częścią Grupy Spółek składającej się na jedną całość gospodarczą, w skład której wchodzą również jedna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz dwie inne spółki osobowe. Wszyscy wspólnicy Spółek z Grupy oraz Nabywca zawarli umowę przedwstępną sprzedaży wszystkich udziałów (bezpośrednio) oraz ogółów praw i obowiązków (bezpośrednio i pośrednio) wszystkich Spółek Grupy, w której określi zasady ustalania ceny sprzedaży za wszystkie Spółki Grupy. Te zasady tylko nieznacznie strony zmieniły w umowie przyrzeczonej zbycia wszystkich Spółek (udziałów i ogłów praw i obowiązków w tych Spółkach), która to umowa będzie dalej nazywana Umową Przyrzeczoną lub Umową Sprzedaży Spółek. W ramach jednej Umowy Przyrzeczonej, każdy ze wspólników sprzedał przysługujące mu udziały w Spółkach z o.o. lub ogóły praw i obowiązków, które im przysługiwały. Strony w pierwszej kolejności określiły cenę mającą dwojaki charakter - orientacyjny i przede wszystkim będący podstawą do dalszych wyliczeń ostatecznej ceny (Cenę Podstawową). Następnie strony określiły matematyczny wzór, w oparciu, o który zostanie określona ostateczna cena sprzedaży wszystkich Spółek Grupy należną ich wspólnikom, w tym Wnioskodawcy. Wzór ten sprowadza się do tego, że pewne wartości zostaną odjęte od Ceny Podstawowej, a pewne wartości będą do Ceny Podstawowej dodane. I tak, takie wartości jak ilość gotówki na dzień sprzedaży we wszystkich Spółkach Grupy, suma należności przysługujących wszystkim Spółkom, czy wartość zapasów innych niż zapasy towarów, którym zbliża się termin przydatności, lub które nie zostały zbyte przez określony okres od ich wprowadzenia do magazynu będą powiększać Cenę Podstawową. Natomiast takie wartości jak suma długów obciążających wszystkie Spółki, wartość towarów bliskich przeterminowania lub niesprzedanych w określonych czasie od wprowadzenia do magazynu posiadanych przez Spółki na dzień sprzedaży, będą pomniejszać Cenę Podstawową. Są to wyłącznie wartości na dzień zawarcia umowy sprzedaży wszystkich Spółek Grupy i zmiana tych wartości już po zawarciu umowy nie ma wpływu na cenę ostateczną należną wspólnikom. Ponadto Cenę Podstawową będą powiększać pożytki przypadające poszczególnym Spółkom z Grupy, związane z działalnością Spółek sprzed daty podpisania umowy sprzedaży Spółek. Cenę Podstawową będą pomniejszać ciężary związane z działalnością Spółek sprzed daty podpisania umowy sprzedaży Spółek. Pożytki i ciężary mogą już powstać po zawarciu umowy przyrzeczonej choć ich źródłem są zdarzenia sprzed daty zawarcia tej umowy. Odpowiednie dodanie do lub odjęcie od Ceny Podstawowej powyższych wartości, doprowadzi do ustalenia Ceny Ostatecznej należnej Wspólnikom. W efekcie ta ostateczna cena należna wspólnikom może być większa lub mniejsza od Ceny Podstawowej. Część Ceny Podstawowej została wpłacona na rzecz Wspólników przez Nabywcę w dniu zawarcia Umowy Przyrzeczonej, za pośrednictwem depozytu notarialnego notariusza dokonującego czynności poświadczenia podpisów pod Umową Przyrzeczoną, a część została zabezpieczona w tym depozycie notarialnym na zabezpieczenie rozliczenia Ceny Ostatecznej.
Dyrektor KIS w świetle powyższych okoliczności faktycznych sprawy stwierdził, że po stronie skarżącej powstał przychód z odpłatnego zbycia udziałów zaliczany do źródła kapitały pieniężne (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy). Przychodem tym jest wartość udziałów określona przez strony umowy jako cena ich zbycia, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 1 zdanie 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla rozpoznania przychodu ze sprzedaży udziałów po stronie wnioskodawcy nie ma znaczenia, kiedy i w jakiej formie zostanie uregulowane wynagrodzenie ustalone w umowie sprzedaży - omawiany przychód powstanie zgodnie z art. 17 ust. 1ab ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w momencie przeniesienia własności udziałów na kupującego, tj. w dacie zawarcia umowy przyrzeczonej. Przychód ten powinna skarżąca wykazać w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, składanym za 2022 r.
Zdaniem Sądu, powyższa ocena w pełni odpowiada na zadane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej pytania:
(1) w jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wpłaconej na jego rachunek bankowy przypadającej na niego 95% ceny podstawowej za sprzedane przez niego udziały w spółce;
(2) w jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconej przez notariusza wnioskodawcy przypadającej na niego, za sprzedane udziały w spółce, części lub całości zatrzymanej w depozycie notarialnym kwoty 5% ceny podstawowej, w sytuacji, kiedy cena ostateczna przewyższy 95% ceny podstawowej, ale będzie niższa albo równa 100% ceny podstawowej (jeśli taka nadwyżka nastąpi);
(3) w jakim momencie i w którym okresie (roku) wnioskodawca powinien rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przypadającej na niego za sprzedane udziały nadwyżki ceny ostatecznej nad ceną podstawową (jeśli taka nadwyżka wystąpi).
W przypadku zatem powyższych pytań Dyrektor KIS jednoznacznie stwierdził, że wnioskodawca powinien wykazać przychód ten w zeznaniu składanym za 2022 r. na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Organ interpretacyjny nie tylko przytoczył treść tego przepisu, ale również wyjaśnił, że w celu określenia momentu, w którym podatnik uzyskuje przychód z kapitałów pieniężnych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów lub akcji należy kierować się literalnym brzmieniem art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisem art. 17 ust. 1ab pkt 1 ww. ustawy.
Następnie Dyrektor KIS wskazał, że 17 ust. 1ab ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraża memoriałową metodę rozpoznawania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, stanowiącą, że dla opodatkowania podatkiem dochodowym przychód powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych. Jednocześnie dla ustalenia wartości ww. przychodów, przepis art. 17 ust. 2 nakazuje odpowiednio stosować przepisy art. 19. Innymi słowy po stronie sprzedającego powstaje należność w wysokości ceny sprzedaży zbywanych udziałów lub akcji w spółkach. Dla momentu ustalenia przychodu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych bez znaczenia jest fakt, że część ceny zbycia udziałów lub akcji określonej w umowie może zostać zapłacona w całości w chwili podpisania umowy, a pozostała część zapłacona może zostać w późniejszym terminie. Sposób zapłaty ceny kształtowany bowiem może być dowolnie przez strony umowy sprzedaży i nie ma wpływu na powstanie obowiązku podatkowego. Przychód z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) – zgodnie z art. 17 ust. 1ab pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności udziałów (akcji), a wartość ich stanowi cena określona w umowie (art. 19 ww. ustawy).
Dyrektor KIS zauważył, że ustawodawca nie uzależnił momentu powstania przychodu z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od terminu czy sposobu regulowania płatności wynikających z umowy zbycia udziałów (akcji). Powiązał go natomiast z momentem przeniesienia własności udziałów (akcji) przez zbywającego na nabywcę, a więc z momentem realizacji świadczenia, z tytułu którego przysługuje zbywcy świadczenie wzajemne w postaci zapłaty ceny (niezależnie kiedy ta cena ma być zapłacona). Jednocześnie, brak wskazania art. 17 ust. 1ab pkt 1 wśród zastrzeżeń ujętych w treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie oznacza, że zasada uznawania za przychód otrzymanych albo postawionych do dyspozycji pieniędzy, wartości pieniężnych i świadczeń nie jest wyłączona w odniesieniu do przychodów z odpłatnego zbycia udziałów. W treści art. 11 ust. 1 jako zastrzeżenie jest wskazany art. 17 ust. 1 pkt 6 (dotyczący m.in. przychodu z odpłatnego zbycia udziałów), natomiast art. 17 ust. 1ab pkt 1 dotyczy momentu uzyskania tego właśnie – wskazanego w zastrzeżeniu – przychodu.
W świetle powyższego, organ interpretacyjny uznał, że w wyniku opisanej we wniosku czynności, po stronie skarżącej powstał przychód z odpłatnego zbycia udziałów zaliczany do źródła kapitały pieniężne (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy). Przychodem tym jest wartość udziałów określona przez strony umowy jako cena ich zbycia, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 1 zdanie 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla rozpoznania przychodu ze sprzedaży udziałów po stronie wnioskodawcy nie ma znaczenia, kiedy i w jakiej formie zostanie uregulowane wynagrodzenie ustalone w umowie sprzedaży - omawiany przychód powstanie zgodnie z art. 17 ust. 1ab ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w momencie przeniesienia własności udziałów na kupującego, tj. w dacie zawarcia umowy przyrzeczonej. Przychód ten skarżąca powinna wykazać w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, składanym za 2022 r.
Powyższe stanowisko jest nie tylko obszernym wyjaśnieniem podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, ale również w pełni odpowiada na wszystkie zadane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej pytania. Za każdym bowiem razem skarżąca zobowiązana będzie wykazania ww. przychodu w zeznaniu podatkowym za 2022 r. Dlatego też należy uznać, że Dyrektor KIS w zaskarżonej interpretacji indywidualnej prawidłowo zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku z 23 stycznia 2024 r. o sygn. akt I SA/Łd 903/23 i tym samym nie naruszył art. 153 p.p.s.a.
Aprobaty tutejszego sądu nie zyskały również zarzuty skargi dotyczące rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 14c § 1 oraz art. 14c § 2 O.p. Wbrew twierdzeniu strony zaskarżona interpretacja zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy i uzasadnienie prawne tej oceny oraz wskazuje prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. Organ interpretacyjny powołał treść przepisów ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych oraz dokonał ich wykładni. Szczegółowo wyjaśnił przesłanki stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, wskazał w sposób jasny i precyzyjny z jakich powodów uważa stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Wydana interpretacja indywidualna spełnia zatem wymogi określone w art. 14c O.p. Natomiast sama w sobie okoliczność, że organ nie zaakceptował w całości stanowiska strony skarżącej nie może uzasadniać zarzutu naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Reasumując, sąd w warunkach związania zarzutami skargi, jak i opisem stanu faktycznego wynikającym z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, doszedł do przekonania, że zarzuty te i argumentacja na ich poparcie nie były trafne. Dyrektor KIS w zaskarżonej interpretacji nie dopuścił się zarzucanego naruszenia przepisów postępowania oraz art. 153 p.p.s.a., a co za tym idzie brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Ake.