I SA/Łd 613/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., gdzie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (IAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą obowiązek zapłaty podatku od faktur wystawionych przez S. J. na rzecz firm K Sp. z o.o., C Sp. z o.o. oraz E Sp. z o.o. Organy podatkowe uznały, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a rola podmiotów powiązanych ograniczała się do wystawiania dokumentacji. Podatnik S. J. złożył korektę deklaracji VAT-7 oraz faktur korygujących, wskazując, że celem transakcji był podział marży, a nie faktyczny obrót towarem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (WSA) uchylił decyzję IAS, uznając, że korekta była skuteczna, a ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych zostało wyeliminowane, co wyklucza zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.), wskazując na brak jasnego stanowiska sądu co do stanu faktycznego i oceny działania podatnika. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Łodzi, związany wskazaniami NSA, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że choć podatnik działał w złej wierze, to skutecznie skorygował deklaracje i faktury przed wszczęciem postępowania podatkowego wobec siebie, a ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych zostało wyeliminowane. WSA podkreślił, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie ma charakteru sankcyjnego, a jego celem jest zapobieganie uszczupleniom dochodów, co w tej sytuacji nie miało miejsca.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w kontekście skuteczności korekty faktur i deklaracji, eliminacji ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych oraz zasady neutralności VAT, niezależnie od dobrej wiary podatnika i momentu kontroli u kontrahenta.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obrotu towarami (mięso wieprzowe) i powiązań między podmiotami, ale jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie w sprawach dotyczących nierzetelnych faktur i obowiązku zapłaty VAT z nich wynikającego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik, który wystawił nierzetelne faktury VAT, może skutecznie skorygować deklarację podatkową i faktury, jeśli ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych zostało wyeliminowane, nawet jeśli korekta nastąpiła po kontroli u kontrahenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, korekta jest skuteczna, jeśli ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych zostało wyeliminowane, niezależnie od tego, czy nastąpiła po kontroli u kontrahenta, a także niezależnie od dobrej wiary podatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. ma na celu zapobieganie uszczupleniom dochodów podatkowych, a nie stanowi sankcji. Jeśli ryzyko uszczuplenia zostało wyeliminowane (np. przez zwrot podatku naliczonego przez kontrahenta i korektę deklaracji przez wystawcę), zastosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie jest uzasadnione, nawet jeśli podatnik działał w złej wierze. Korekta deklaracji nie była zawieszona na mocy art. 81b § 1 pkt 1 O.p., ponieważ kontrola dotyczyła kontrahenta, a nie bezpośrednio podatnika.
Czy art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie ma charakteru sankcyjnego, a jego celem jest eliminacja ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE i Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie jest karą podatkową, a jego celem jest zapewnienie dokładnego poboru podatku i uniknięcie oszustwa poprzez zapobieganie niebezpieczeństwu uszczuplenia dochodów podatkowych.
Czy podatnik działający w złej wierze może skutecznie skorygować faktury VAT, jeśli wyeliminował ryzyko utraty wpływów podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do korekty faktury nie może być uzależnione od dobrej wiary wystawcy, jeśli ryzyko utraty wpływów podatkowych zostało w pełni wyeliminowane.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, które wskazuje, że nawet podatnik działający w złej wierze może skorygować fakturę, jeśli w pełni wyeliminował ryzyko utraty wpływów podatkowych, a zasada neutralności VAT wymaga możliwości takiej korekty.
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
O.p. art. 81b § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1 i § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88
Ustawa o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność korekty deklaracji VAT i faktur, mimo że nastąpiła po kontroli u kontrahenta. • Ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych zostało wyeliminowane. • Art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie ma charakteru sankcyjnego. • Prawo do korekty faktury nie może być uzależnione od dobrej wiary wystawcy, jeśli ryzyko utraty wpływów zostało wyeliminowane.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe uznały, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik działał w złej wierze. • Korekta deklaracji nastąpiła po zakończeniu kontroli w firmie K Sp. z o.o., co według organów uniemożliwiało skuteczne wyeliminowanie ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych we właściwym czasie.
Godne uwagi sformułowania
celem tych transakcji był podział marży między podmiotami biorącymi udział w całym procesie dostaw mięsa chłodzonego • rola podmiotów powiązanych ograniczała się jedynie do wystawiania faktur sprzedaży i zakupu mięsa • nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • niebezpieczeństwo uszczuplenia dochodów podatkowych związane z owym odliczeniem zostało całkowicie wyeliminowane • brak jest przepisu, który uniemożliwia skuteczne dokonanie takiej korekty ze względu na postępowanie podatkowe lub kontrolne prowadzone wobec kontrahenta podatnika • określenie zobowiązania w trybie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w okolicznościach niniejszej sprawy jest niczym innym jak sankcją podatkową • nie można uznać obowiązku ustanowionego w art. 203 dyrektywy 2006/112/WE za nadający zobowiązaniu do zapłaty charakter sankcji • w sytuacji gdy nie istnieje ryzyko uszczuplenia należności podatkowych stosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie jest uzasadnione
Skład orzekający
Grzegorz Potiopa
przewodniczący
Paweł Janicki
sprawozdawca
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w kontekście skuteczności korekty faktur i deklaracji, eliminacji ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych oraz zasady neutralności VAT, niezależnie od dobrej wiary podatnika i momentu kontroli u kontrahenta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obrotu towarami (mięso wieprzowe) i powiązań między podmiotami, ale jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie w sprawach dotyczących nierzetelnych faktur i obowiązku zapłaty VAT z nich wynikającego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje złożoność interpretacji przepisów VAT dotyczących nierzetelnych faktur i potencjalne pułapki dla podatników. Kluczowe jest rozstrzygnięcie o skuteczności korekty i braku sankcyjnego charakteru art. 108 ust. 1 u.p.t.u., co ma duże znaczenie praktyczne.
“Czy można uniknąć zapłaty VAT od fikcyjnych faktur po kontroli u kontrahenta? Sąd administracyjny daje odpowiedź.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.