I SA/Łd 613/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-07-18
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyzryczałtowany podateksprzedaż nieruchomościkoszty sprzedażyzniesienie współwłasnościpodział nieruchomościpodatek od spadkuustawa o PITpostępowanie podatkowe WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości, uznając, że organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły koszty sprzedaży, pomijając wydatki związane z podziałem geodezyjnym nieruchomości.

Sprawa dotyczyła zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku i kupna. Organy podatkowe określiły zobowiązanie, pomniejszając przychód jedynie o koszty związane ze zniesieniem współwłasności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, wskazując, że należy również uwzględnić koszty związane z podziałem geodezyjnym nieruchomości, które są niezbędne do formalnego zniesienia współwłasności i sprzedaży. Sąd podkreślił, że organy nie zastosowały się w pełni do wcześniejszych wytycznych sądu i nie zbadały należycie wszystkich poniesionych kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Sprawa dotyczyła sprzedaży nieruchomości nabytej częściowo w drodze spadku, a częściowo przez kupno. Organy podatkowe uznały, że odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie kosztów sprzedaży, które zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszają przychód. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzje organów, wskazując na naruszenie art. 19 ust. 1 poprzez pominięcie kosztów związanych ze zniesieniem współwłasności. Organy podatkowe, wznawiając postępowanie, uznały za koszty sprzedaży jedynie opłaty związane z aktem notarialnym zniesienia współwłasności, opłaty sądowe i za sporządzenie wniosku do księgi wieczystej. Nie uwzględniły natomiast kosztów związanych z fizycznym podziałem nieruchomości i sporządzeniem map geodezyjnych, uznając je za wydatki związane z nabyciem, a nie zbyciem. Sąd administracyjny w niniejszym wyroku uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy podatkowe nie zastosowały się w pełni do oceny prawnej i wytycznych zawartych w poprzednim orzeczeniu. Sąd podkreślił, że koszty sporządzenia map geodezyjnych i podziału gruntu były niezbędne do formalnego zniesienia współwłasności i sprzedaży nieruchomości, a zatem powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu kosztów sprzedaży. Sąd zwrócił również uwagę na wadliwość uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, które nie odpowiadało wymogom prawa. Wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie kosztów podziału nieruchomości i sporządzenia dokumentów, a następnie ocenić zebrane dowody i określić wysokość podstawy opodatkowania. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące zaliczenia do kosztów sprzedaży wydatków związanych z postępowaniem spadkowym i zakupem udziału od współwłaściciela, uznając je za wydatki związane z nabyciem nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wydatki związane z fizycznym podziałem nieruchomości i sporządzeniem map geodezyjnych, poniesione w celu formalnego zniesienia współwłasności i umożliwienia sprzedaży, powinny być uwzględnione przy obliczaniu kosztów sprzedaży.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podział nieruchomości i sporządzenie map geodezyjnych były niezbędne do dokonania formalnego zniesienia współwłasności, które poprzedzało sprzedaż. W związku z tym, wydatki te pozostają w bezpośrednim związku ze sprzedażą i powinny pomniejszać przychód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia stanowi źródło przychodu.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia stanowi źródło przychodu.

u.p.d.o.f. art. 28 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Opodatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na zasadach określonych dla zryczałtowanego podatku dochodowego.

u.p.d.o.f. art. 19 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychodem ze sprzedaży nieruchomości jest wartość wyrażona w cenie sprzedaży, pomniejszona o koszty sprzedaży.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania sądu wiążą sąd oraz organ.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 201 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

p.g.k. art. 29

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości pod warunkiem przeznaczenia uzyskanej kwoty na cele mieszkaniowe.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty związane z fizycznym podziałem nieruchomości i sporządzeniem map geodezyjnych powinny być zaliczone do kosztów sprzedaży. Uzasadnienie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej było wadliwe i nie spełniało wymogów prawa.

Odrzucone argumenty

Wydatki związane z postępowaniem spadkowym i zakupem udziału w nieruchomości od innego spadkobiercy powinny być zaliczone do kosztów sprzedaży.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przychodem ze sprzedaży nieruchomości jest wartość wyrażona w cenie sprzedaży określonej w umowie, pomniejszona o koszty sprzedaży. Koszty związane z fizycznym podziałem nieruchomości i sporządzeniem map geodezyjnych były niezbędne do formalnego zniesienia współwłasności i sprzedaży.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

sprawozdawca

Piotr Kiss

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia kosztów sprzedaży nieruchomości w kontekście zryczałtowanego podatku dochodowego, w szczególności uwzględnianie kosztów podziału nieruchomości i sporządzenia dokumentacji geodezyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku i kupna, z koniecznością formalnego zniesienia współwłasności i podziału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu interpretacji kosztów sprzedaży nieruchomości, co jest istotne dla wielu podatników. Pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie wszystkich wydatków związanych ze sprzedażą.

Jakie koszty sprzedaży nieruchomości możesz odliczyć od podatku? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 42 600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 613/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka /sprawozdawca/
Bogdan Lubiński /przewodniczący/
Piotr Kiss
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Lubiński, Sędziowie Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędzia NSA P. Kiss, Protokolant T. Furmanek, na posiedzeniu jawnym w dniu 11 lipca 2006 rozpoznawał sprawę ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz M. S. kwotę 194 (sto dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu koszów postępowania 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. określił M. S. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 w kwocie 3 195 zł. Decyzję tę w wyniku odwołania utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.
Organy podatkowe ustaliły, iż M. S. nabył własność nieruchomości przy ul. A 161 w Ł. w drodze spadku po zmarłej żonie ( w 1/8 części) oraz w wyniku kupna udziału ( 3/8) w tej nieruchomości od drugiego ze spadkobierców G. P.. Nabycie udziału w nieruchomości nastąpiło na podstawie aktu notarialnego z [...] Aktem tym dokonano również zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 161 i 163. Nieruchomość, stanowiąca własność strony została następnie sprzedana przez nią w dniu 31 lipca 2002 r. małżonkom Wójt za 42600 zł. Transakcja sprzedaży została dokonana przed upływem 5 lat od nabycia nieruchomości, odpłatne jej zbycie stanowi zatem źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr14,poz. 176 ze zm.). Przychód ten w ¼ ( tj. jest proporcji odpowiadającej nabyciu sprzedanej nieruchomości w drodze spadku) korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d powołanej ustawy, w pozostałej zaś części podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 28 ust. 2 powołanej ustawy. Przychodem z tego źródła jest bowiem wartość nieruchomości wyrażona w cenie sprzedaży, pomniejszona o koszty sprzedaży ( art. 19 ust.1 powołanej ustawy).Podatnik nie złożył przy tym oświadczenia o przeznaczeniu uzyskanej kwoty na cele mieszkaniowe wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie przedłożył dowodów, potwierdzających wydatkowanie uzyskanej kwoty na te cele.
W wyniku skargi podatnika na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 marca 2005 r.( sygn. akt I SA/Łd 58/05) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku i orzekł o kosztach postępowania. Podstawę uchylenia obu decyzji stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.). Sąd uznał bowiem, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, iż przychodem ze sprzedaży nieruchomości, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 jest jej wartość wyrażona w cenie sprzedaży określonej w umowie, pomniejszona o koszty sprzedaży. Przez koszty sprzedaży należy przy tym rozumieć rozmaite koszty związane ze sprzedażą jak np., koszt wyceny przedmiotu sprzedaży, opłatę notarialną, opłatę skarbową bądź też inne wydatki związane z zawarciem umowy. W tym przypadku organy podatkowe pominęły przy określaniu wysokości przychodu wysokość wydatków związanych ze sprzedażą Tymczasem jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący w związku ze sprzedażą nieruchomości przy ul. A dokonał szeregu koniecznych czynności, wiążących się z poniesieniem kosztów. Chodzi tu zwłaszcza o zniesienie współwłasności aktem notarialnym z [...] W ocenie Sądu związek tej czynności z dokonaną po upływie ok. 3 miesięcy sprzedażą nieruchomości jest ewidentny i nie budzi wątpliwości. Skarżący w toku postępowania powoływał się na posiadane przez niego dokumenty, potwierdzające wysokość poniesionych kosztów związanych ze sprzedażą nieruchomości, organy podatkowe nie podjęły zaś żadnych czynności w celu zweryfikowania tych twierdzeń i zbadania, czy i jakie skarżący poniósł wydatki mieszczące się w pojęciu kosztów sprzedaży. Tym samym nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy i uchybiły art. 121 § 1,122,187 § 1,191 i 201 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8,poz. 60 ze zm.). Formułując wskazówki co do dalszego postępowania Sąd zobligował zatem organy podatkowe do ustalenia, które z poniesionych kosztów mieszczą się w pojęciu kosztów sprzedaży i zapewnienia w tym postępowaniu czynnego udziału podatnikowi. Dopiero potem winny one ustalić, czy i jaki wystąpił przychód ze sprzedaży nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. określił skarżącemu wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2002 w kwocie 3 079,90 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podjęto działania w celu zweryfikowania faktu poniesienia i ewentualnej wysokości kosztów sprzedaży. Przez koszty sprzedaży w ocenie organu rozumieć przy tym należy koszty poniesione ( udokumentowane dowodami ich poniesienia) i konieczne do tego, aby transakcja sprzedaży mogła dojść do skutku. Z przeprowadzonego przez organ przesłuchania strony wynikało, iż do kosztów tych zaliczyła ona cenę nabycia 3/8 nieruchomości od G. P. ( 32 000 zł), koszty związane z postępowaniem spadkowym oraz uregulowaniem stanu prawnego działki. Wśród tych kosztów w piśmie złożonym w toku postępowania strona wymieniła opłaty za odszukanie i sprostowanie nazwisk kupujących, odszukanie księgi wieczystej gruntu, rozdzielenie pierwotnej działki o powierzchni 2395 m 2 na działkę nr 114 i 115 poprzez pomiary geodezyjne, opłacenie geodetów i urzędu geodezyjnego, wytyczenie nowych map geodezyjnych obu powstałych w wyniku podziału nieruchomości, założenie sprawy o nowy wpis do księgi wieczystej ( 3 500 zł ), zawarcie umowy zniesienia współwłasności ( 1900 zł), spłata na rzecz G. P., opłata dla adwokata, obsługa i różne rozjazdy, wnioski do sądów o ustanowienie spadkobierców. Łącznie wydatki te skarżący wycenił na 40 411 zł. Strona oświadczyła jednocześnie, że nie dysponuje dowodami poniesienia części wydatków ( w tym kosztów związanych z podziałem geodezyjnym nieruchomości),zaś część wydatków opłacała bezpośrednio gotówką do rąk prowadzącego sprawę adwokata. Jednocześnie jako dowód poniesienia kosztów związanych ze spłatą G. P. i zawarcia umowy zniesienia współwłasności podatnik powołał się na akt notarialny z [...] i 22 października 2001 r. Organ podatkowy podjął starania, aby przeprowadzić dowód z przesłuchania adwokata M. M. w celu ustalenia, czy i jakie koszty poniesiono w związku ze sprzedażą nieruchomości i wyjaśnienia, czy dysponuje on dowodami ich poniesienia, jednakże świadek mimo trzykrotnego wezwania nie stawił się na przesłuchanie. Organ odstąpił więc od przeprowadzenia tego dowodu także z uwagi na zmianę wyjaśnień przez podatnika i stwierdzenie przez niego, iż po zakończeniu postępowania spadkowego adwokat całą dokumentację przekazał skarżącemu. Analizując tak zebrany materiał dowodowy organ podatkowy uznał więc ostatecznie za koszty sprzedaży te wydatki, które były związane ze zniesieniem współwłasności nieruchomości i wynikały z aktu notarialnego z dnia [...] Były to opłata sądowa ( 328 zł),opłata za sporządzenie umowy zniesienia współwłasności ( 732 zł ) oraz za sporządzenie wniosku do księgi wieczystej ( 91,50 zł). O te kwoty pomniejszył przychód, podlegający opodatkowaniu. Pozostałe wydatki, wskazane przez podatnika, nie mieściły się w ocenie organu w pojęciu kosztów sprzedaży. Stanowiły one w przeważającej części koszt zakupu udziału w nieruchomości będącej przedmiotem badanej sprzedaży, wiązały się z przeprowadzeniem 2 lata wcześniej postępowania spadkowego. Dotyczyły one więc nabycia nieruchomości, która później została sprzedana. Oceny tej nie zmieniają przedstawione przez podatnika dowody z dokumentów ( dot. wypisów z ewidencji gruntów, kupna nieruchomości przez spadkodawców, działów spadku, stwierdzeń nabycia spadku, zaświadczeń dotyczących wymiaru podatku od spadku, umowy darowizny czy pisma adw. M.M. do asesora Sądu). Wydatki, związane z uregulowaniem stanu prawnego działki, opłaty roczne za działkę, czynności związane z wytyczeniem i faktycznym podziałem działek poprzez wymiary geodezyjne, czynności rozdzielenia pierwotnej wielkości działek, opłacenie geodetów nie mają w ocenie organu bezpośredniego związku ze sprzedażą. Dotyczą one bowiem wydatków ponoszonych przez podatnika w związku z podziałem później sprzedanej nieruchomości. Wydatki związane z postępowaniem spadkowym i korzystaniem z nieruchomości nie mieszczą się w pojęciu kosztów sprzedaży, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatku na wynagrodzenie adwokata M.M. nie uznano zaś za koszt sprzedaży z uwagi na brak dowodu jego poniesienia.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący ponownie powołał się na konieczność przeprowadzenia przed sprzedażą postępowania spadkowego po zmarłej żonie, co wiązało się z koniecznością wyjaśnienia wielu błędów w dokumentach ( jeśli chodzi o nazwiska poprzednich właścicieli nieruchomości) i ponoszeniem przez niego kosztów, bowiem drugi spadkobierca uchylał się od ich ponoszenia. Strona została przez niego oszukana. Niezasadnie więc koszty związane z tymi czynnościami zostały pominięte przy obliczaniu wysokości zobowiązania podatkowego.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podniósł, iż faktem pozostającym poza sporem jest dokonanie sprzedaży nieruchomości przez podatnika przed upływem 5 lat od jej nabycia. Wyjaśnienia w tej sprawie wymagało jedynie, jak była wysokość kosztów sprzedaży, o których mowa w art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Postępowanie dowodowe, prowadzone przez organ I instancji nakierowane było na wyjaśnienie tej okoliczności, podatnikowi zapewniono w nim możliwość czynnego udziału, co skutkowało uznaniem części wydatków za koszty sprzedaży. W odniesieniu do pozostałych wydatków przedstawiono motywy, które przemawiały za nieuznaniem ich za konieczne dla dokonania sprzedaży. Argumentacji tej nie sposób zakwestionować, została ona poprzedzona wnikliwą analizą. Przedstawione przez podatnika w odwołaniu zarzuty nie mogą jej podważyć. Kolejny raz bowiem podatnik powołuje się na kwestie nie mające bezpośredniego związku z dokonaną sprzedażą.
W skardze na tę decyzję M. S. ponownie przedstawił przebieg zdarzeń, związanych z uzyskaniem praw do spadku po zmarłej żonie, rozliczeń z drugim ze spadkobierców i ponoszonych w związku z tym kosztów. Wskazał, iż jego zamiarem nie był handel udziałami spadkowymi. Wniósł o wnikliwe rozpoznanie jego sprawy, załączając plik dokumentów ( przestawianych też w postępowaniu podatkowym) w celu wykazania, jak długo toczyło się postępowanie spadkowe i jakie były stosunki rodzinne.
Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zadaniem sądu administracyjnego, wynikającym z art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153,poz. 1269 ze zm.) jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem. Dokonując tej kontroli w wyniku skargi strony i formułując zwrot stosunkowy o zgodności bądź nie zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu z prawem Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Związany jest jedynie granicami danej sprawy i zakazem orzekania ( poza przypadkiem stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności) na niekorzyść skarżącego ( art. 134 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zarzuty zawarte w skardze mogą się zatem ograniczać do subiektywnego twierdzenia strony o wadliwości decyzji i opartego na tym przekonaniu żądania usunięcia aktu lub czynności z obrotu prawnego. Jest to tylko niewiążąca informacja dla sądu, umożliwiająca mu, w ramach zainicjowanego przez stronę niezadowoloną z wyniku postępowania administracyjnego postępowania sądowoadministracyjnego kontrolę legalności wydanej decyzji ( por. T.Woś w : T.Woś, H.Knysiak-Molczyk i M.Romańska- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz-Warszawa 2005,s.430).
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim przypomnieć, iż zapadła ona po przeprowadzeniu sądowej kontroli wcześniej wydanych w postępowaniu podatkowym rozstrzygnięć. Decyzje wydane uprzednio przez organy podatkowe zostały wyeliminowane w wyniku ich uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2005 r. Przytoczyć więc należy treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Poprzez pojęcie oceny prawnej rozumieć należy wyjaśnienie, dlaczego stosowanie przepisów prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego zostało uznane przez sąd za niewłaściwe oraz wskazanie, jak przepisy te należy interpretować bądź zastosować, aby kolejne, wydane w sprawie rozstrzygnięcia były zgodne z prawem ( por. np. pogląd wyrażony wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1177/97, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 47301).
W tym przypadku Sąd nie negował, iż sprzedaż nieruchomości przez skarżącego stanowiła źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zakwestionował jednakże prawidłowość określenia podstawy opodatkowania, wskazując na treść art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i konieczność pomniejszenia przychodu (uzyskanej ceny) o koszty odpłatnego zbycia. Wskazał przy tym, iż z wyjaśnień składanych przez stronę w toku postępowania podatkowego wynika, iż wydatki takie zostały przez nią poniesione. Wskazał w tym miejscu przede wszystkim na koszty związane ze zniesieniem współwłasności nieruchomości, podlegającej sprzedaży i stwierdził, iż ich poniesienie niewątpliwie pozostawało w bezpośrednim związku z dokonaną w niedługim okresie czasu po zniesieniu współwłasności sprzedażą. Nakazał w związku z tym uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie, jakie i w jakiej wysokości wydatki związane z odpłatnym zbyciem nieruchomości poniósł skarżący.
Organy podatkowe uzupełniły postępowanie dowodowe i niewątpliwie częściowo uwzględniły wyrażoną przez Sąd ocenę prawną, przyjmując, iż kosztami odpłatnego zbycia były koszty związane ze sporządzeniem aktu notarialnego zniesienia współwłasności, opłat sądowych i opłat za sporządzenie wniosku o wpis do księgi wieczystej. Jednocześnie jednak uznały, iż do kosztów tych nie można zaliczyć wydatków związanych z fizycznym podziałem nieruchomości i sporządzeniem map dla celów geodezyjnych. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji, odmawiając zaliczenia związanych z tymi pracami opłat i wynagrodzeń wskazano jedynie, iż są to wydatki związane z podziałem gruntu, który następnie został sprzedany. Uwadze organów podatkowych uszedł jednak fakt, iż (jak wynika z niekwestionowanych wyjaśnień skarżącego) nieruchomość zakupiona była wcześniej i podzielona w sposób faktyczny ( quoad usum) przez jej ówczesnych współwłaścicieli i ten sposób korzystania z niej był akceptowany przez kolejnych współwłaścicieli. Dopiero skarżący, chcąc dokonać sprzedaży nieruchomości doprowadził do formalnego zniesienia współwłasności i podziału nieruchomości w sposób zgodny z faktycznym z niej korzystaniem. Zniesienie współwłasności w drodze umowy wymagało niewątpliwie uprzedniego dokonania podziału nieruchomości, wytyczenia granic ( art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne-Dz.U. Nr 30,poz. 163 ze zm.), sporządzenia map geodezyjnych z przebiegiem granic. Z aktu notarialnego dotyczącego zniesienia współwłasności z [...] wynika w sposób niewątpliwy, iż mapy sytuacyjne do celów prawnych, złożone do zasobu geodezyjnego i kartograficznego zostały sporządzone z datą 22 listopada 2001 r. ( mapę taką przedstawiono notariuszowi, skarżący odpisy tych map załączył także kserokopie tych map).Należało zatem zbadać, czy sporządzone one zostały w związku z późniejszym zniesieniem współwłasności, wyjaśnić, jakie były koszty związane z ich sporządzeniem. Sąd zauważa przy tym, iż skarżący określił wysokość tych kosztów, nie wskazując żadnych dowodów potwierdzających ich poniesienie. Art. 180 Ordynacji podatkowej nie ogranicza jednak środków dowodowych, które mogą służyć ustaleniu stanu faktycznego ( faktów wynikających z hipotezy normy prawnej) odpowiadającemu rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń. Wysokość tych wydatków można zatem ustalić nie tylko poprzez przedstawienie przez stronę pokwitowań zapłaty czy rachunków, ale również poprzez np.: przesłuchanie świadków, którzy dokonywali tych czynności, sporządzali mapy( nazwiska geodetów są zamieszczone na mapach). Niewyjaśnienie powyższych okoliczności oraz nieuwzględnienie kosztów sporządzania map i podziału gruntu dla celów zniesienia współwłasności oznacza zatem, iż organy podatkowe nie zastosowały się w pełni do wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2005 r. oceny prawnej oraz wytycznych. Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( por. też poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97, opubl. w LEX pod nr 47275 i z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97, opubl. w LEX pod nr 47848).
Zauważyć także, iż uzasadnienie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nie odpowiada wymogom art.210 § 4 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej. Organ, uznając argumenty podniesione w odwołaniu za niesłuszne, nie wyjaśnił jednocześnie stronie motywów takiego uznania. Winien on zaś rozpoznać sprawę w wyniku odwołania ponownie ( art. 127 Ordynacji podatkowej). Jego obowiązkiem było ponowne dokonanie oceny poniesionych przez skarżącego wydatków pod kątem ich związku z odpłatnym zbyciem nieruchomości. Treść uzasadnienia decyzji nie pozwala na zweryfikowanie, czy ocena taka została dokonana. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik postępowania, a tym samym również uzasadnia ono uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uzupełnić winien postępowanie dowodowe w zakresie kosztów związanych z fizycznym podziałem nieruchomości, związanym ze zniesieniem współwłasności i sporządzeniem koniecznych w tym celu dokumentów, zgodnie z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, ocenić zebrane dowody i określić wysokość podstawy opodatkowania zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco przedstawić ciąg rozumowania, które pozwoliło na wydanie rozstrzygnięcia określonej treści.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, które streścić można jako żądanie uwzględnienia przy obliczaniu podstawy opodatkowania wydatków związanych z postępowaniem spadkowym i zakupem udziału od współwłaściciela G. P. przypomnieć należy treść art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Podzielić więc należy stanowisko organów podatkowych, iż wydatki związane z przeprowadzeniem postępowania spadkowego, ujawnienia nabytych w ten sposób praw w księgach wieczystych, zakup udziału od drugiego spadkobiercy stanowiły wydatki związane z nabyciem, a nie zbyciem nieruchomości. Dzięki tym wydatkom skarżący stał się właścicielem nieruchomości. Zauważyć też należy, iż w tym przypadku podatek naliczany jest od przychodu ( art. 28 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Nie każdy też przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a jedynie taki, które nastąpi wskutek zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie ( art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Podatnik może zatem tak ułożyć swoje sprawy, aby podatku od tego przychodu nie płacić, sprzedając nieruchomość po określonym w przepisie czasie bądź też np. przeznaczając uzyskany przychód na cele mieszkaniowe ( art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Jeżeli decyduje się ( nieważne, z jakiego powodu) dokonać odpłatnego zbycia wkrótce po nabyciu prawa własności, musi liczyć się z koniecznością zapłaty podatku. Jego wymierzenie nie jest też, wbrew twierdzeniom skargi, uzależnione od uznania organu podatkowego. Organ obowiązany jest bowiem, w razie stwierdzenia, iż mimo ciążącego na nim obowiązku podatnik nie złoży deklaracji i nie zapłaci podatku, wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego ( art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadni art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI