I SA/Łd 61/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-07-07
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkufakturydokumentacja podatkowakradzież dokumentówkontrola podatkowarozporządzenie Ministra Finansów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, który utracił prawo do odliczenia podatku VAT z powodu braku faktur zakupu, mimo zgłoszenia kradzieży dokumentacji.

Sprawa dotyczy skargi podatnika Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą prawa do odliczenia podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 1999 r. Podatnik argumentował, że cała dokumentacja podatkowa została skradziona. Sąd uznał, że brak posiadania faktur zakupu, nawet w wyniku kradzieży, wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 1999 r. Podstawą decyzji było ustalenie, że podatnik nie posiadał żadnej dokumentacji podatkowej za kontrolowany okres, twierdząc, że została ona skradziona. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego z powodu braku odpowiednich dokumentów. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał to stanowisko, wskazując na § 54 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów, który uzależnia prawo do odliczenia od posiadania oryginałów faktur lub ich duplikatów. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o VAT oraz rozporządzenia, stwierdził, że posiadanie faktur jest warunkiem koniecznym do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Podkreślono, że w przypadku zaginięcia faktur, podatnik powinien postarać się o ich odtworzenie poprzez wystawienie duplikatów. Brak takich dokumentów uniemożliwia obniżenie kwoty podatku należnego. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji braku posiadania faktur potwierdzających nabycie towarów i usług.

Uzasadnienie

Posiadanie oryginałów faktur lub ich duplikatów jest warunkiem koniecznym do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Brak tych dokumentów, nawet w wyniku kradzieży, wyklucza możliwość odliczenia. Podatnik powinien starać się o odtworzenie dokumentacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.d.o.v.a. art. 19 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

u.p.d.o.v.a. art. 19 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określona w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług.

rozp. MF art. 54 § 3

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty.

Pomocnicze

rozp. MF art. 56 § 1

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Na podatników nałożony został obowiązek przechowywania oryginałów i kopii faktur przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę.

rozp. MF art. 55 § 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Jeżeli oryginał faktury ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca ponownie wystawia fakturę z wyrazem "DUPLIKAT" i datą wystawienia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli uzna, że zarzuty oparte na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania nie są zasadne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak posiadania faktur zakupu, nawet w wyniku kradzieży, wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego. Podatnik ma obowiązek odtworzenia dokumentacji podatkowej lub uzyskania duplikatów faktur.

Odrzucone argumenty

Argumentacja podatnika oparta na kradzieży dokumentacji i oświadczeniach nie zastępuje wymaganych dokumentów księgowych.

Godne uwagi sformułowania

Podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego [...] stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty. Brak takich dokumentów księgowych wyklucza możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Skład orzekający

Bogusław Klimowicz

przewodniczący

Cezary Koziński

sprawozdawca

Jacek Brolik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu posiadania faktur lub ich duplikatów do odliczenia VAT, nawet w przypadku ich utraty."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie objętym kontrolą podatkową (1999 r.) i interpretacji przepisów z tamtego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa podatkowego dotyczącą dokumentowania transakcji dla celów odliczenia VAT, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców.

Kradzież dokumentów VAT nie zwalnia z obowiązku posiadania faktur do odliczenia podatku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 61/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz /przewodniczący/
Cezary Koziński /sprawozdawca/
Jacek Brolik
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędzia NSA J. Brolik, Asesor WSA C. Koziński (spr.), Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 roku sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 1999 roku 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu S. K. z funduszu Skarbu Państwa - Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 3 600,00 (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. w dniu [...] wydał imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej przez pracowników Urzędu Skarbowego w firmie Pana Z. J. Zakresem kontroli objęto podatek od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 1999 r.
W dniu [...] pracownicy Urzędu Skarbowego Ł. ustalili, iż Pan Z. J., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A, nie posiada żadnej dokumentacji podatkowej za kontrolowany okres. Według oświadczenia podatnika cała dokumentacja podatkowa została skradziona (prawdopodobnie we wrześniu 2000 r.). Kradzież ta została zgłoszona w Komendzie Policji w Ł przy ul. A, gdzie podatnik otrzymał potwierdzenie zgłoszenia kradzieży, jednakże i to potwierdzenie wraz z podręczną teczką zostało skradzione jesienią 2001 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 1999 r. Rozstrzygnięcie to uzasadniono tym, iż Pan Z. J. utracił prawo do odliczenia podatku naliczonego za wskazany okres, w związku z brakiem odpowiednich dokumentów uprawniających do tego odliczenia.
Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. w dniu [...] podatnik złożył odwołanie.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż możliwość skorzystania z uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, uzależniona jest od posiadania odpowiednich dokumentów księgowych, co wynika z § 54 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W przypadku zaginięcia dokumentacji podatkowej podatnik powinien, nie czekając na wezwanie organu podatkowego, postarać się o odtworzenie tych dokumentów, ponieważ obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa podatkowego. Podatnik, który nie odtworzy brakujących faktur zakupu naraża się na utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w tych fakturach.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Pan Z. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona ogólnie zarzuciła organowi odwoławczemu, iż nie przeanalizował on dostatecznie argumentów przedstawionych w odwołaniu – a mianowicie nie przyjął oświadczenia od Biura Usług Księgowych, prowadzącego dokumentacje księgową.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w pełni podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy nie ma on faktur potwierdzających nabycie towarów i usług, z których wynikałaby suma podatku naliczonego.
Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z póź. zm.), podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Z przepisu tego wynika jedynie uprawnienie, a nie obowiązek do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z kolei rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 z póź. zm.) w § 54 ust. 3 stanowiło, iż podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty.
Na podatników nałożony został obowiązek przechowywania oryginałów i kopii faktur, faktur korygujących, rachunków uproszczonych, rachunków korygujących dotyczących rachunków uproszczonych i not korygujących, a także duplikatów tych dokumentów przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę, rachunek lub notę (§ 56 ust. 1 w/w rozporządzenia).
Analiza powyższych przepisów prawnych w sposób jednoznaczny wskazuje, iż podatnik chcąc skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym musi posiadać odpowiednie dokumenty, między innymi faktury stwierdzające nabycie towarów i usług z wyszczególnionymi kwotami podatku naliczonego. Dokumentów takich nie można zastąpić oświadczeniem osoby, która dokonywała zapisów księgowych w ewidencjach prowadzonych dla celów tego podatku, czy też oświadczeniem kontrahenta dokonującego sprzedaży towaru bądź usługi opodatkowanej. Brak takich dokumentów księgowych wyklucza możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, gdyż kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określona w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług (art. 19 ust. 2 ustawy o VAT).
Ustawodawca określił również, jak powinien zachować się podatnik w sytuacji, gdy zagubi fakturę, która była podstawą do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przepis § 55 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia stanowił, że jeżeli oryginał faktury, faktury korygującej, rachunku uproszczonego lub rachunku korygującego dotyczącego rachunku uproszczonego ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca ponownie wystawia fakturę lub rachunek zgodnie z danymi zawartymi w kopii faktury lub rachunku. Faktura lub rachunek uproszczony wystawiony ponownie misi zawierać wyraz "DUPLIKAT" oraz datę jego wystawienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego, ani przepisów postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI