I SA/OL 368/25

I SA/Ol 368/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska /sprawozdawca/
Jolanta Strumiłło
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1176
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 707
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2025 r., nr SKO.53.511.2025 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 21 stycznia 2025 r. Wójt Gminy K. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Wójt") ustalił M. S. (dalej jako: "strona", "podatnik", "skarżący") na 2025 r. wysokość podatku rolnego w kwocie 3.433 zł i podatku od nieruchomości w kwocie 136 zł pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym organ pierwszej instancji przyjął użytki o powierzchni 14,3900 ha, tj. 16,3858 ha przeliczeniowego. Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowiła zaś powierzchnia użytkowej budynku mieszkalnego - 108,70 m2 w pomieszczeniach o wysokości ponad 2,20 m, a także powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego - 15,26 m2 w pomieszczeniach o wysokości od 1,40 do 2,20 m.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z 10 czerwca 2025 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta. Powołując brzmienie przepisów art. 2 ust.1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r., poz. 707, dalej jako: "u.p.o.l.") oraz art. 1, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U z 2024 r. poz. 1176 ze zm.), organ wskazał, że podstawą ustaleń faktycznych w postępowaniu wymiarowym prowadzonym w stosunku do osób fizycznych jest informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, którą sporządza się na formularzu według ustalonego wzoru IN-1, zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Stosowne formularze opracowane też zostały na potrzeby podatku rolnego i leśnego. Dane zawarte w takich informacjach służą do obliczenia wysokości zobowiązania podatkowego. Organ nie jest bezwzględnie związany tymi danymi i jeśli budzą one wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym, mogą podlegać zweryfikowaniu w ramach postępowania dowodowego. Do takiej weryfikacji wykorzystywane są zapisy ewidencji gruntów i budynków, które w myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U z 2021 r. poz. 1990 ze zm.) stanowią podstawę m.in. wymiaru podatków i opłat.
Jak wskazał organ odwoławczy, w aktach sprawy znajduje się informacja IN-1 sporządzona 3 października 2016 r. przez stronę, w której podano powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego w rozbiciu na pomieszczenia o wysokości ponad 2,20 m i od 1,40 m do 2,20 m. Dane podane przez podatnika są tożsame z danymi przyjętymi przez organ pierwszej instancji do wymiaru podatku od nieruchomości. Zaś informacje o powierzchni użytków rolnych zaczerpnięte zostały z ewidencji gruntów. Wobec tego organ odwoławczy uznał, że stan faktyczny nie budzi zastrzeżeń i nie został skutecznie podważony argumentami zawartymi w odwołaniu.
Odnosząc się zaś do podstawowego zarzutu odwołania, Kolegium wyjaśniło, że wybór J. P. na Wójta Gminy K. został potwierdzony przez Państwową Komisję Wyborczą. W II turze wyborów przeprowadzonej w dniu 21 kwietnia 2024 r. uzyskał on 57,04% głosów.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji Wójta, stwierdzenie jej nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz nakazanie organowi zwrotu pobranych na podstawie tej decyzji oraz wcześniejszych decyzji kwot wraz z ustawowymi odsetkami.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja Wójta obarczona jest istotnymi wadami formalnymi i materialnoprawnymi, które powodują jej nieważność. Zamiast podpisu pod decyzją znajduje się wyłącznie parafka. Decyzja została nadana przez "Wójta Gminy K.", podczas gdy na kopercie widnieje "Urząd Gminy K.". Jako adresata decyzji wskazano "S. M.", a na kopercie "S. M.", co powoduje wątpliwości co do tożsamości strony. Na decyzji brak jest numeru PESEL, który pojawia się dopiero w późniejszych upomnieniach. Zdaniem skarżącego, stanowi to o braku spójności w dokumentach urzędowych i narusza zasady przetwarzania danych osobowych. Skarżący zarzucił także, że organ zastosował egzekucję administracyjną przed uprawomocnieniem się decyzji. Działanie to narusza art. 2, art. 7 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W jego ocenie, Urząd Gminy powinien działać w imieniu Gminy jako osoby prawnej, nie zaś w imieniu osoby fizycznej - Wójta Gminy. Forma i treść decyzji sugerują, że decyzję wydała osoba prywatna, co jest niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W kolejnych pismach z 8 września 2025 r., 1 października 2025 r., 10 października 2025 r. i 28 października 2025 r. skarżący dodatkowo zarzucił, że zajęcie komornicze dotyczyło jego rachunku firmowego, natomiast decyzja podatkowa skierowana była na prywatny adres zamieszkania i dane osoby fizycznej. Tymczasem firma i osoba fizyczna są rozdzielnymi podmiotami. Nadto Wójt Gminy nie posiada prawnego upoważnienia do wystawiania tytułów wykonawczych ani do prowadzenia postępowań egzekucyjnych w imieniu Urzędu Gminy. Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazało, że decyzja nie została skierowana do egzekucji. Tymczasem z przedłożonych dokumentów wynika jednoznacznie, że decyzja została skierowana do egzekucji administracyjnej, a środki pieniężne zostały przymusowo pobrane. Dodatkowo konto bankowe wskazywane przez Urząd Gminy, na które skierowano środki pieniężne, w dacie wniesienia skargi nie figurowało w wykazie rachunków publicznych na stronie Ministerstwa Finansów. Pomimo toczącego się postępowania sądowego, Wójt Gminy nie zaprzestał czynności egzekucyjnych, co narusza art. 8 § 1, art. 61 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w rozważanym trybie wystąpił organ, przy czym skarżący w zakreślonym wyżej terminie w piśmie z 5 października 2025 r. również wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (k. 49 akt sąd.).
Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
W złożonej skardze skarżący wskazał na uchybienia odnoszące się do formy i treści decyzji organu podatkowego pierwszej instancji oraz jej wykonania, natomiast nie kwestionował w skardze samego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 r. Dokonując w pierwszej kolejności oceny legalności dokonanego wymiaru, Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo wskazały na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym.
W świetle art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne (art. 3 ust. 1 tej ustawy). Podstawę opodatkowania stanowi zaś: dla gruntów – powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l.). Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 tej ustawy). Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa Rada Gminy (art. 5 u.p.o.l.). Organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował stawki wynikające z uchwały Rady Gminy K. z 28 października 2024 r., nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2025 ([...]).
Ponadto, zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
W sprawie istotne znaczenie ma ponadto regulacja określona w art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten stanowi, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te stanowią element stanu faktycznego w sprawie dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości na dany rok podatkowy.
W niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów oraz informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez skarżącego 11 października 2016 r., prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania, tj. w zakresie podatku rolnego - użytki o powierzchni 14,3900 ha, tj. 16,3858 ha przeliczeniowego. Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowiła zaś powierzchnia użytkowej budynku mieszkalnego - 108,70 m2 w pomieszczeniach o wysokości ponad 2,20 m, a także powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego - 15,26 m2 w pomieszczeniach o wysokości od 1,40 do 2,20 m.
Dokonując rozpatrzenia materiału dowodowego, organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej jako: "O.p.", tj. zebrać kompletny materiał dowodowy w sprawie i w oparciu o ten materiał ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Istotne przy tym jest, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości, związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o powierzchni i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 O.p.), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji wypełniły obowiązki wynikające z wymienionych przepisów O.p. Podmiot, jak i przedmiot opodatkowania, w niniejszej sprawie zostały ustalone prawidłowo. Organy przyjęły poprawną wielkość podstawy opodatkowania i zastosowały także właściwe stawki podatkowe. Niezasadne były przy tym zarzuty skargi dotyczące wad decyzji organu pierwszej instancji.
W szczególności, w ocenie Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący braku opatrzenia podpisem decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 210 § 1a O.p., decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym lub podatku leśnym, w tym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, sporządzana z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, może zamiast podpisu własnoręcznego osoby upoważnionej do jej wydania, zawierać podpis mechanicznie odtwarzany tej osoby lub nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do jej wydania.
Bezzasadne były również podniesione w skardze wątpliwości co do pozostałych elementów decyzji organu pierwszej instancji. W tym zakresie przepis art. 210 § 1 pkt 1-7 O.p. wskazuje, że decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu podatkowego; 2) datę jej wydania; 3) oznaczenie strony; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie. W treści decyzji prawidłowo oznaczono zarówno stronę postępowania, jak i organ podatkowy. Zgodnie bowiem z art. 1c u.p.o.l. oraz art. 6a. ust. 4a ustawy o podatku rolnym, organem podatkowym właściwym w sprawach podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), nie zaś urząd gminy. W sprawie nie było też wątpliwości co do oznaczenia adresata wydanej decyzji. Zastrzeżeń w tym zakresie nie mogło budzić użycie wielkich drukowanych liter dla oznaczenia strony postępowania, czy też brak wskazania numeru PESEL strony postępowania, skoro nie było wątpliwości, kto jest stroną postępowania i na kogo nałożony został obowiązek w drodze decyzji. Sąd nie stwierdził też nieprawidłowości w zakresie doręczenia decyzji, które – jak przyznał sam skarżący - zostały skierowane na jego adres zamieszkania, a zatem zgodnie z art. 148 § 1 O.p., który stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.
Odnosząc się zaś do pozostałej argumentacji zawartej w skardze oraz w stanowiących uzupełnienie skargi pismach z 8 września 2025 r., 1 października 2025 r., 10 października 2025 r. i 28 października 2025 r., należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzyganie "w granicach sprawy" oznacza jednocześnie, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skarżący złożył skargę na decyzję dotyczącą ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 r. Sąd nie może zatem w niniejszym postępowaniu uczynić przedmiotem oceny sprawy podlegającej odrębnemu rozstrzygnięciu i zaskarżeniu.
Z powyższych względów Sąd nie uwzględnił zarzutu dotyczącego nieprawidłowego, gdyż przedwczesnego, wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ podatkowy, wydając decyzję w przedmiocie zobowiązania podatkowego, podobnie jak sąd administracyjny dokonujący kontroli tej decyzji, działający w granicach skargi na tę decyzję, nie może oceniać prawidłowości postępowania egzekucyjnego. Te zagadnienia mogą być bowiem rozważane tylko w trybie do tego przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tak wyrok NSA z 30 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1957/08, Lex nr 596116).
Nie potwierdziły się tym samym zarzuty skargi, że decyzja organu pierwszej instancji jest obarczona jest istotnymi wadami formalnymi i materialnoprawnymi, które powinny skutkować jej uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności. Zatem organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy ww. decyzję Wójta Gminy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.