I SA/Łd 587/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-05-11
NSApodatkoweŚredniawsa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkowespółka z o.o.likwidacjaprawo upadłościowetermin złożenia wnioskuniewykonywanie zobowiązańOrdynacja podatkowa

WSA w Łodzi oddalił skargę byłego członka zarządu spółki na decyzję o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, uznając, że wniosek o upadłość został złożony z opóźnieniem.

Skarga dotyczyła decyzji o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z o.o. w likwidacji za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący zarzucał wadliwe ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa materialnego, twierdząc, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym terminie lub bez jego winy. Sąd uznał, że przesłanka niewykonywania wymagalnych zobowiązań wystąpiła na przełomie czerwca/lipca 2014 r., a wniosek o upadłość złożono dopiero 24 lutego 2015 r., co narusza dwutygodniowy termin określony w Prawie upadłościowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która orzekała o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu E. Sp. z o.o. w likwidacji za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od lutego do czerwca 2016 r. Skarżący kwestionował ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa materialnego, argumentując, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym terminie lub bez jego winy. Sąd administracyjny skupił się na przesłance niewykonywania wymagalnych zobowiązań, która, zdaniem organów, wystąpiła na przełomie czerwca/lipca 2014 r. Wniosek o upadłość został złożony dopiero 24 lutego 2015 r., co narusza dwutygodniowy termin określony w art. 21 Prawa upadłościowego. Sąd uznał, że nieistotny jest rozmiar niewykonywanych zobowiązań, a skarżący nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku w terminie. W związku z tym, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie wniosku o upadłość z opóźnieniem, naruszając dwutygodniowy termin określony w Prawie upadłościowym, nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanka niewykonywania wymagalnych zobowiązań wystąpiła na przełomie czerwca/lipca 2014 r., a wniosek o upadłość złożono dopiero 24 lutego 2015 r., co narusza dwutygodniowy termin. Brak winy w niezłożeniu wniosku nie został wykazany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Odpowiedzialność ta jest wyłączona, jeżeli członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub otwarto likwidację spółki albo że brak było podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość lub likwidację.

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Sąd uznał, że przesłanka z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. (wykazanie złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie) nie została spełniona.

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. (brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość) jest niezasadny, gdyż strona nie wykazała braku zawinienia.

Dz.U. 2020 poz 1325 art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz.U. 2015 poz 233 art. 11 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Dz.U. 2015 poz 233 art. 11 § 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczyły wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonywał.

Dz.U. 2015 poz 233 art. 21 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości.

Dz.U. 2015 poz 233 art. 21

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Sąd uznał, że wniosek o upadłość powinien być złożony najpóźniej w ciągu dwóch tygodni od dnia następującego po upływie terminu płatności kolejnej (drugiej zaległości).

Pomocnicze

O.p. art. 116 § 2

Ordynacja podatkowa

Członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie lub brak winy w jego niezłożeniu. Argumentacja dotycząca dobrej sytuacji ekonomicznej i finansowej Spółki. Niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości lub spornych nie stanowi podstawy do zgłoszenia wniosku o upadłość. Odpowiedzialność członka zarządu powinna ograniczać się do długów powstałych do dnia złożenia wniosku o upadłość.

Godne uwagi sformułowania

nie jest rzeczą sądu ocena, czy dotrzymanie tego terminu było realne z punktu widzenia osoby odpowiedzialnej. nie jest rzeczą sądu administracyjnego ocena zachowania zasad logiki przez członków zarządu osoby prawnej, lecz zgodność z prawem decyzji administracyjnej kwalifikującej podatkowoprawnie zachowanie członka zarządu takiej osoby. nieistotny jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność.

Skład orzekający

Cezary Koziński

przewodniczący

Paweł Janicki

sprawozdawca

Bożena Kasprzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście terminu złożenia wniosku o upadłość."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji i orzekania, a także specyfiki stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów proceduralnych, nawet w obliczu trudnej sytuacji finansowej firmy.

Czy spóźniony wniosek o upadłość spółki może kosztować Cię majątek? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność członków zarządu.

Dane finansowe

WPS: 13 402 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 587/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak
Cezary Koziński /przewodniczący/
Paweł Janicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 931/22 - Wyrok NSA z 2023-05-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 116  par 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2015 poz 233
art. 11 ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 21 maja 2021 r. nr 1001-IEW-1.4121.10.2020.8.U17.AP w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z o.o. w likwidacji w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2016 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. nr 1017-SEW.4121.1.2020.BA.101585 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: NUS) orzekł o solidarnej odpowiedzialności B. C. (dalej: także: strona lub skarżący), jako byłego członka zarządu E. Spółka z o. o. w likwidacji, za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. w łącznej kwocie 13.402 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 4.824 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie łącznej 957,15 zł.
Zdaniem NUS strona ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania "E." Sp. z o.o. z siedzibą w P. jako jej były Prezes Zarządu. Podstawą prawną ustalenia powyższej odpowiedzialności jest przepis art. 116 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn.zm.) – dalej także: Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
Strona wniosła od ww. decyzji odwołanie do DIAS, której zarzuciła:
- wadliwe ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że zarząd E. Spółka z o. o. w likwidacji nie zgłosił we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
- naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że ewentualne spóźnione zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło z winy jej zarządu.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy Organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W następstwie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wydał 21 maja 2021 r. decyzję nr 1001-IEW-1.4121.10.2020.8.U17.AP, którą uchylono w całości ww. NUS i orzeczono o solidarnej z E. Spółka z o. o. w likwidacji odpowiedzialności B. C., jako byłego członka zarządu ww. Spółki za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za:
- luty 2016 r. w kwocie 3.046,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.033,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 208,13 zł
- marzec 2016 r. w kwocie 2.873,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 956,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 195,17 zł,
- kwiecień 2016 r. w kwocie 2.700,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 881,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 182,35 zł,
- maj 2016 r. w kwocie 2.649,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 846,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 177,83 zł,
- czerwiec 2016 r. w kwocie 2.134,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 667,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 142,41 zł.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na ww. decyzję DIAS orzekającą o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu E. Spółka z o. o. w likwidacji za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od lutego do czerwca 2016 r., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- wadliwe ustalenie stanu faktycznego polegające na bezpodstawnym uznaniu, że zarząd E. Spółka z o. o. w likwidacji w P. nie zgłosił we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
- naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że ewentualne spóźnione zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło z winy jej zarządu,
- naruszenie przez organ podatkowy przepisu prawa materialnego tj. art. 116 § 1 poprzez uznanie, że członkowie zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie za zaległości podatkowe powstałe po dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
W treści skargi skarżący wskazał, że uzasadnienie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w zasadzie powiela uzasadnienie decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Zdaniem strony powyższa decyzja jest wadliwa, albowiem nie uwzględnia przesłanek egzoneracyjnych, zwalniających z odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych. Skarżący uważa, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości układowej E. Spółka z o. o. w likwidacji, ewentualnie niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez Jego winy.
W dniu 24 lutego 2015 r. strona pełniąc funkcję prezesa jednoosobowego zarządu złożyła do Sądu Rejonowego w P. wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z możliwością zawarcia układu. Skarżący dowodzi, iż Spółka była niewypłacalna na dzień 31 grudnia 2014 r. na co wskazuje bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014 rok.
Równocześnie skarżący wskazał, że Spółka w roku 2013 poniosła stratę w wysokości 455.218,20 zł, co z pewnością nie było pożądanym wynikiem finansowym, ale samo w sobie nie zagrażało egzystencji firmy. Powyższą stratę należy odnieść do kapitałów własnych Spółki, które były wysokie i na dzień 31.12,2013 r. wynosiły: kapitał podstawowy 50.001,00 zł, kapitał zapasowy 772.968,30 zł i kapitał rezerwowy 78.366,90 zł, czyli łącznie 901.336,20 zł. Po uwzględnieniu powstałej straty na koniec roku obrotowego i tak pozostała jeszcze nadwyżka kapitałów (funduszów) własnych w wysokości 446.118,00 zł. Wysokość zobowiązań Spółki na koniec 2013 roku wynosiła 1.284.572,22 zł, a jej majątek (aktywa razem) stanowił kwotę 1.730.690,22 zł. Zatem nie było wówczas żadnych podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki na podstawie art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego obowiązującego w 2013 i 2014 roku, co przyznaje zresztą w uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, jest to więc okoliczność bezsporna.
W opinii strony kluczowe w sprawie jest ustalenie, czy zaszły przesłanki obligujące zarząd Spółki do wcześniejszego niż to się stało (tj. w dniu 24.02.2015 r.) złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na jej niewypłacalność, czyli utratę płynności finansowej. Według organu podatkowego wniosek był spóźniony, albowiem Spółka począwszy od czerwca 2014 r. nie regulowała terminowo swoich zobowiązań, a ponadto Sąd upadłościowy oddalił wniosek o zawarcie układu, albowiem majątek niewypłacalnej Spółki nie wystarczał nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.
W niniejszej sprawie najstarszą według organu podatkowego wymagalną wierzytelnością było zobowiązanie wobec R. Spółka z o. o. Spółka komandytowa w kwocie 7.000,00 zł z terminem płatności na dzień 15 stycznia 2014 r. Skarżący wskazał, że faktycznie kwota ta stanowiła niedopłatę do wystawionej w dniu 16 grudnia 2013 r. przez ww. firmę faktury nr [...], która to faktura opiewała na kwotę 150.000,00 zł. Pomiędzy stronami powstał spór dotyczący zapłaty kwoty 13.000,00 zł w związku z dostarczeniem przez kontrahenta R. Spółka z o. o. Spółka komandytowa rur o innych niż zamówiono parametrach. Była to więc wierzytelność sporna, ostatecznie zgodnie z ustaleniami pomiędzy stronami E. Spółka z o. o. w likwidacji w dniu 1 października 2014 r, dopłaciła kwotę 6.000,00 zł, dlatego też pozostała kwota tj. 7,000,00 zł nigdy nie była przez dostawcę dochodzona. Oczywiście błędem księgowym było niedokonanie wystornowania wierzytelności poprzez wystawienie faktury korygującej, ale powyższe nie może wpływać na ocenę wierzytelności jako nieistniejącej.
Dalej skarżący podał, że zdaniem organu pierwszej, jak i drugiej instancji w zaskarżonej decyzji wskazano, iż powstanie drugiego zaległego zobowiązania obligowało zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Takim wskazanym w decyzji zobowiązaniem była niedopłata na rzecz Zakładu Robót Inżynieryjno-Drogowych w P. w kwocie 4,00 zł. Przedmiotowa zaległość wynikała z faktury nr 15/2014 wystawionej dniu 30 maja 2014 r. na kwotę 3.444,00 zł z terminem zapłaty do dnia 6 czerwca 2014 r. E. Spółka z o. o. w likwidacji zapłaciła za fakturę jedynie 3.440,00 zł, na skutek zwykłego ludzkiego błędu niedopłacono końcówki należności. Stanowi to 0,12 % kwoty całej wierzytelności, skądinąd wierzyciel nigdy nie zgłaszał z tego tytułu jakichkolwiek roszczeń. Pozostali wymienieni w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wierzyciele, którzy posiadali należności z terminami płatności na lipiec i sierpień 2014 r. byli stałymi dostawcami, z którymi E. Spółka z o. o. w likwidacji miała prolongowane terminy płatności, o czym świadczy choćby fakt, że nie podejmowali wówczas wobec Spółki żadnych działań windykacyjnych. Na potwierdzenie tego stanowiska przywołano wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2016 r. sygn. akt III UK 13/16.
Odnosząc się do złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu E. Spółka z o. o. w likwidacji skarżący wskazał, że został on złożony 24 lutego 2015 r., a rozpoznany przez Sąd Rejonowy w P. Sekcja ds. Upadłościowych i Naprawczych dopiero [...]. Tymczasowy nadzorca sądowy złożył swoje sprawozdanie 22 kwietnia n2015 r. po czym przez okres pięciu miesięcy Sąd nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie.
Strona podkreśliła jako bardzo istotny fakt, skrajną niekompetencję i zwłokę Sądu upadłościowego, która doprowadziła do tego, że na przestrzeni 2015 roku sytuacja ekonomiczna Spółki uległa istotnemu pogorszeniu. Strona działała cały czas w sposób transparenty. Przedkładała nadzorcy sądowemu i sądowi wszystkie posiadane dokumenty, informowała nadzorcę o wszystkich podejmowanych czynnościach, przestrzegała ustaleń.
W opinii strony na dzień złożenia wniosku ogłoszenie upadłości układowej Spółka na bieżąco, lub z nieznacznym opóźnieniem regulowała swoje zobowiązania publicznoprawne (wobec Urzędu Skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) oraz terminowo płaciła pracownikom wynagrodzenie. Z dostawcami Spółka miała prolongowane terminy płatności albo spłacała zobowiązania w uzgodnionych ratach. Zarząd Spółki przeprowadził zakończone sukcesem negocjacje z bankiem PEKAO S.A., który na jego wniosek udzielił kredytu odnawialnego do kwoty 325.000,00 zł. Pozytywna decyzja kredytowa poprzedzona była analizą sytuacji finansowej Spółki, jak widać bank nie miał żadnych wątpliwości co do wypłacalności swojego klienta. Nie toczyły się wobec Spółki jakiekolwiek postępowania sądowe, egzekucyjne czy zabezpieczające. Spółka posiadała na koncie bankowym i w kasie środki pieniężne wystarczające do prowadzenia bieżącej działalności. E. Spółka o. o. w likwidacji dysponowała potwierdzonym już portfelem zleceń na 2015 rok, za które ustalone wynagrodzenie sięgnęło łącznie kwoty 699.000,00 zł. Istniała również realna szansa na pozyskanie nowych zleceń z branży instalacyjnej i grzewczej.
Zdaniem strony, istotnym w sprawie jest także czas powstania zaległości podatkowych Spółki względem organu podatkowego. Wszystkie zobowiązania dotyczą okresu po dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Świadczy to zarówno, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w odpowiednim czasie oraz o wątpliwej odpowiedzialności odszkodowawczej członka zarządu. Zdaniem Pełnomocnika odpowiedzialność jest możliwa tylko za długi powstałe do dnia złożenia takiego wniosku, nawet jeżeli sąd wyda później postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego. Według strony w sytuacji złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki członek zarządu odpowiada za jej długi wobec Urzędu Skarbowego tylko do dnia złożenia takiego wniosku, nawet jeśli sąd upadłościowy wyda później postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego. Na potwierdzenie tego stanowiska przywołano wyroki Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt IV CK 49/04 i z 14 lutego 2003 r. sygn. IV CKN 1779/00 SN.
W końcowej części uzasadnienia skargi strona wskazała na wyrok Sądu Rejonowego w P. z [...] r. sygn. akt [...]oddalający powództwo D. Spółka z o. o. (złożone w oparciu o art. 299 ustawy Kodeks spółek handlowych), w którym Sąd uznał, że we właściwym czasie dokonano zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki oraz na wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z [...] sygn. akt [...] oddalający apelację w tej sprawie.
Jednocześnie w złożonej skardze wniesiono o uchylenie decyzji drugiej instancji w zaskarżonej części oraz zasądzenie od organu drugiej instancji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Strona pismem z dnia 14 marca 2022 r. uzupełniła skargę. Poinformowała, że prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Ł. [...] sygn. akt [...] oddalił powództwo "T." - Sp. z o.o. w P. przeciwko skarżącemu o zapłatę kwoty 16.053,48 zł. Podstawą dochodzonego roszczenia był przepis art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych statuujący solidarną odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, którego odpowiednikiem jest przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, na podstawie którego organy skarbowe wydały zaskarżoną decyzję. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu orzeczenia jednoznacznie stwierdził, że B. C. jako Prezes Zarządu E. Sp. z o.o. we właściwym czasie zgłosił do sadu wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki.
Strona do pisma załączyła wydruk ww. wyroku wraz z jego uzasadnieniem z portalu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że istota sporu między stronami dotyczy tego, czy w sprawie zaszła okoliczność egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 punkt 1 litera a O.p., zgodnie z którą wykazanie, że członek zarządu spółki kapitałowej złożył we właściwym czasie wniosek o upadłość tejże spółki, uwalnia go od odpowiedzialności za długi podatnika.
Oznacza to, że przedmiotem analizy w tym zakresie staje się art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym w czasie, z którym organy podatkowe wiążą moment właściwy dla złożenia takiego wniosku. Zgodnie z przywołanymi przepisami w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz. 233 ze zmianami) dłużnika uważało się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonywał swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1), zaś dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważało się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczyły wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonywał (art. 11 ust. 2).
Z kolei w myśl art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
Tak więc w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym (podobnie jak obecnie) istniały dwie samodzielne przesłanki zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości osoby prawnej, to jest brak wykonywania wymagalnych zobowiązań i przewyższenie wartości długów nad wartością majątku. Obowiązek zgłoszenia wniosku powstawał w wypadku zajścia każdej z nich z osobna, zaś termin zgłoszenia wniosku pozostawał taki sam w obu przypadkach i wynosił dwa tygodnie od wystąpienia podstawy.
W związku z treścią skargi podnieść należy, że nie jest rzeczą sądu ocena, czy dotrzymanie tego terminu było realne z punktu widzenia osoby odpowiedzialnej. Z całą zaś pewnością należy podnieść, że termin ten wynikał wprost z obowiązujących przepisów prawa, wobec czego członek zarządu osoby prawnej miał obowiązek go przestrzegać.
Po wtóre, co podkreślić należy z całą mocą, w rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, czego strona skarżąca nie zauważa, że wystąpiła podstawa zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, to jest niewykonywanie wymagalnych zobowiązań.
W związku z powyższym pozbawione znaczenia pozostają wywody strony skarżącej co do "porażającej przewłoki" sądu upadłościowego w rozpoznaniu wniosku strony z 24 lutego 2015 r. Okoliczność tę należałoby rozważyć w sytuacji, gdyby zachodziła przesłanka z art. 11 ust. 2, a nie, jak przyjęły organy, z art. 11 ust. 1, wobec której pozostaje ona obojętna.
W tym kontekście podnieść wypada, że organy obu instancji trafnie zauważyły, że zaprzestanie regulowania długów przez E. Spółka z o. o. w likwidacji wystąpiło na przełomie czerwca/lipca 2014 r., tj. po nieuregulowaniu dwóch kolejnych zobowiązań wobec kontrahentów.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż organ pierwszej instancji w sposób nieuprawniony wskazał w zaskarżonej decyzji na nieuregulowane zobowiązanie E. Spółka o. o. w likwidacji względem kontrahenta w kwocie 4,00 zł (pomyłki i pominięcia przy regulowaniu należności końcówki należności), jak również należność w wysokości 7.000,00 zł stanowiącą niedopłatę, która nigdy nie była dochodzona przez jej wystawcę, wskazać należy, że powyższe należności zostały wykazane w załączniku do wniosku o ogłoszenie upadłości E. Spółka o. o. w likwidacji z możliwością zawarcia układu, który podpisał skarżący. Podkreślić też należy, że gdyby nawet odrzucić obie z tych płatności i tak niewypłacalność Spółki wystąpiła w 2014 r., po nieuregulowaniu przez Spółkę kolejnych należności wobec innych kontrahentów wymienionych w załączniku do wniosku o ogłoszenie upadłości. Tym samym, zgodnie z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, skarżący powinien najpóźniej w przeciągu dwóch tygodni od dnia następującego po upływie terminu płatności, kolejnej (drugiej zaległości), złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Czas ten wypada niewątpliwie w 2014 r. Tymczasem został on złożony dopiero w dniu 24 lutego 2015 r. do Sądu Rejonowego w P.
Jedynie na marginesie, wobec odwoływania się przez stronę skarżącą do zasad logiki, należy w tym miejscu zauważyć, że nie jest rzeczą sądu administracyjnego ocena zachowania zasad logiki przez członków zarządu osoby prawnej, lecz zgodność z prawem decyzji administracyjnej kwalifikującej podatkowoprawnie zachowanie członka zarządu takiej osoby.
Stwierdzić przy tym należy, że nieistotny jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność. Niewykonanie przez E. Spółka z o. o. w likwidacji swoich wymagalnych zobowiązań wobec kontrahentów stanowiło przesłankę niewypłacalności, a w konsekwencji obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponownie podkreślić należy w tym miejscu, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie stwierdził stanu niewypłacalności Spółki, w oparciu o art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze normujący tzw. przesłankę bilansową niewypłacalności dłużnika. Nie wskazano, że suma zobowiązań Spółki w badanych okresach, tj. za 2013 i 2014 rok przekroczyła wartość jej majątku. W związku z powyższym, całokształt argumentacji Strony postępowania opierający się na dowodzeniu dobrej sytuacji ekonomicznej i finansowej Spółki, poprzez pryzmat powoływanych obszernie (w toku postępowania, w środku zaskarżenia) danych finansowych wynikających ze sprawozdań finansowych (majątek, zobowiązania, należności, środki finansowe, osiągnięte przychody, zysk netto, itp.) nie miał znaczenia dla oceny poprawności kierunku rozpoznania sprawy.
Członek zarządu spółki ma obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w takim czasie, by nie zniweczyć celu tego postępowania, jakim jest równomierne zaspokojenie wierzycieli spółki. Członek zarządu powinien więc z należytą starannością zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki. Strona pełniąc funkcję członka zarządu miała pełną wiedzę na temat sytuacji Spółki i wiedziała, że nie realizuje ona swoich wymagalnych zobowiązań. Posiadała dostęp do ksiąg rachunkowych, a tym samym wiedzę odnośnie sytuacji finansowej i majątkowej Spółki. Skarżący na bieżąco kontrolował stan finansów Spółki oraz prawidłowość rozliczeń cywilnoprawnych. Obowiązkiem strony było zatem podjęcie stosownych działań w celu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości E. Spółka z o. o. w likwidacji w odpowiednim czasie. Przez zaniechanie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie właściwym, strona doprowadziła Spółkę do stanu majątkowego pozbawiającego wierzycieli (także publicznoprawnych) ochrony prawnej przez możliwość pełnego zaspokojenia z jej majątku.
Wbrew stanowisku skargi skarżący nie jest także zwolniony od odpowiedzialności za zaległości powstałe po zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości układowej, bowiem art. 116 Ordynacji podatkowej nie przewiduje ograniczenia odpowiedzialności członków zarządu do zaległości podatkowych powstałych po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Z odpowiedzialności zwalnia złożenie wniosku, o którym mowa w art.116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej we właściwym czasie lub brak winy w jego złożeniu, a nie złożenie wniosku w ogóle i w jakimkolwiek czasie. Członek zarządu, jak wynika z art.116 § 2 Ordynacji podatkowej, odpowiada bowiem za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Sąd stwierdza, ze organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji dostrzegł, że skarżący nie przedstawił żadnej obiektywnej przeszkody, która uniemożliwiałaby złożenie do sądu powszechnego stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości, co czyni uprawnioną tezę, że strona skarżąca nie wykazała braku zawinienia w tym przedmiocie. Tym samym za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez organ art. 116 § 1 pkt 1 litera a i b Ordynacji podatkowej.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że materiał zgromadzony w aktach niniejszego postępowania wskazuje, że stanowisko zajęte przez organ drugiej instancji jest właściwe. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo i kompleksowo przeprowadzonego postępowania podatkowego oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Tak więc sąd uznał, że rozstrzygnięcie podjęte w sprawie jest prawidłowe. Materiał zgromadzony w aktach niniejszego postępowania wskazuje, że stanowisko zajęte zarówno przez organ drugiej instancji, jest jak najbardziej właściwe. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo i kompleksowo przeprowadzonego postępowania podatkowego oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
dch

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI