I SA/Łd 573/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę spółki cywilnej A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2011 r. Organy podatkowe zakwestionowały odliczenie podatku VAT w łącznej wysokości 199.338,13 zł z faktur wystawionych przez P. Z. (dotyczących nabycia odzieży i usług transportowych) oraz odliczenie 89.842,60 zł z faktur wystawionych przez Spółkę C (dotyczących usług prania, sortowania, pakowania, magazynowania odzieży oraz dostawy regałów). Organy uznały te faktury za "puste faktury kosztowe", nie dokumentujące rzeczywistego obrotu, oraz stwierdziły zaniżenie przez spółkę wysokości obrotu i podatku należnego, porównując wykazany obrót z wpływami na rachunek bankowy i analizując rozliczenie ilościowe towarów. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu, błędne ustalenie stanu faktycznego, wybiórczą ocenę dowodów oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Uznał, że organy nie udowodniły fikcyjności faktur od P. Z. dotyczących dostaw odzieży, choć nie wykazały, że P. Z. nabył towar od A. K. Sąd dopuścił możliwość, że P. Z. sprzedał odzież nabywaną bez dokumentów. W odniesieniu do Spółki C, sąd podzielił stanowisko organów co do fikcyjności faktur za pranie, sortowanie i naprawę odzieży, wskazując na brak związku tych usług z przedmiotem działalności Spółki C i brak dowodów na ich wykonanie. Jednocześnie sąd uznał, że organy nie udowodniły fikcyjności faktur za magazynowanie odzieży. Sąd podzielił również ustalenia organów dotyczące zaniżenia obrotu i podatku należnego, wskazując na nieprawidłowości w ewidencji sprzedaży detalicznej. Sąd skrytykował sposób obliczenia podstawy opodatkowania przez organy, uznając, że doszło do dwukrotnego opodatkowania tej samej części obrotu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku faktur od dostawców, których pochodzenie towarów jest nieustalone, a także w kontekście stosowania metod szacowania podstawy opodatkowania i wadliwości postępowania podatkowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać adaptacji do innych sytuacji. Kluczowe jest wykazanie przez organy podatkowe braku rzeczywistego obrotu lub świadomości podatnika o nieprawidłowościach.
Zagadnienia prawne (5)
Czy faktury wystawione przez P. Z. dokumentujące dostawy odzieży i usługi transportowe są "pustymi fakturami kosztowymi", a tym samym nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego?
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie udowodniły, że faktury wystawione przez P. Z. były fikcyjne i nie dokumentowały faktycznych dostaw towaru. Sąd dopuścił możliwość, że P. Z. sprzedał odzież nabywaną bez dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy wykazały jedynie, iż P. Z. nie kupił odzieży od A. K., ale nie wykazały, że P. Z. nie sprzedał odzieży skarżącej spółce. Zeznania świadków i dokumenty dotyczące transportu potwierdzają dostarczenie odzieży.
Czy faktury wystawione przez Spółkę C dokumentujące usługi prania, sortowania, pakowania, magazynowania odzieży oraz dostawy regałów i remontu magazynu są fikcyjne i nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w odniesieniu do usług prania, sortowania i naprawy odzieży, faktury te są fikcyjne. Natomiast w odniesieniu do faktur za magazynowanie odzieży, organy nie udowodniły ich fikcyjności.
Uzasadnienie
Spółka C zajmowała się wynajmem maszyn budowlanych, a nie świadczeniem usług prania czy naprawy odzieży. Brak dowodów na wykonanie tych usług. Faktury za magazynowanie nie zostały uznane za fikcyjne, gdyż zeznania świadków potwierdzają magazynowanie odzieży w pomieszczeniach Spółki C.
Czy spółka zaniżyła wysokość obrotu oraz podatku należnego z tytułu sprzedaży odzieży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że spółka zaniżyła wysokość obrotu, a w konsekwencji podatek należny.
Uzasadnienie
Porównanie zaewidencjonowanego obrotu z wpływami na rachunek bankowy spółki i rachunek G. L. oraz ustalenia dotyczące nieewidencjonowania utargów ze sklepów wskazują na zaniżenie obrotu.
Czy sposób obliczenia podstawy opodatkowania przez organy podatkowe, polegający na porównaniu zaewidencjonowanego obrotu z sumą wpłat środków pieniężnych, był prawidłowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sposób ten zawierał błąd polegający na dwukrotnym opodatkowaniu tej samej części obrotu.
Uzasadnienie
Organ podatkowy dodał do sumy wpłat na rachunek G. L. zarówno wpłaty we wpłatomatach, jak i wypłaty z tego rachunku na rzecz spółki, co spowodowało podwójne opodatkowanie tej samej kwoty.
Czy podatnik działał w dobrej wierze nabywając towary i usługi od podmiotów, których faktury zostały zakwestionowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W odniesieniu do faktur od Spółki C za pranie, sortowanie i naprawę odzieży, sąd uznał, że spółka była świadoma braku nabycia tych usług, co wyklucza powoływanie się na dobrą wiarę.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym zasada neutralności podatkowej nie stoi na przeszkodzie odmowie prawa do odliczenia w przypadku oszustwa lub nadużycia, a podmioty nie mogą powoływać się na przepisy UE w celu dopuszczania się oszustwa.
Przepisy (11)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Okoliczności wyłączające prawo do odliczenia podatku naliczonego, w tym brak rzeczywistego obrotu lub świadczenia usług.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
lit. a - faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.
Pomocnicze
o.p. art. 23 § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 2 - szacowanie podstawy opodatkowania.
o.p. art. 23 § 2
Ordynacja podatkowa
Odstąpienie od szacowania podstawy opodatkowania, jeżeli dane z ksiąg podatkowych pozwalają na jej określenie.
o.p. art. 23 § 3
Ordynacja podatkowa
Metody szacowania podstawy opodatkowania.
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Dowolna ocena materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 lit. a) i c) - uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie udowodniły fikcyjności faktur od P. Z. dotyczących dostaw odzieży. • Faktury od Spółki C za magazynowanie odzieży nie zostały uznane za fikcyjne. • Sposób obliczenia podstawy opodatkowania przez organy był wadliwy i prowadził do dwukrotnego opodatkowania. • Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Faktury od Spółki C za pranie, sortowanie i naprawę odzieży zostały uznane za fikcyjne. • Organy prawidłowo ustaliły zaniżenie obrotu i podatku należnego przez spółkę.
Godne uwagi sformułowania
typowe puste faktury kosztowe • nie sposób przyjąć, że podatnik odliczając podatek z takich faktur, nie był świadomy swojego oszukańczego działania • organy podatkowe nie dowiodły tezy, zgodnie z którą faktury wystawione przez P. Z. [...] to "typowe puste faktury kosztowe" • nie można wykluczyć ewentualności, że P. Z. sprzedał skarżącej spółce ubrania, które nabył bez dokumentów od nieustalonych osób • organy podatkowe prawidłowo oceniły, że przedmiotowe faktury są fikcyjne, ponieważ nie dokumentują żadnych faktycznie zrealizowanych na rzecz spółki usług i dostaw towarów • zasada neutralności podatkowej nie stoi na przeszkodzie odmowie odbiorcy faktury prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego ze względu na brak czynności podlegającej opodatkowaniu • podmioty prawa nie mogą powoływać się na przepisy prawa Unii w celu dopuszczanie się oszustwa lub nadużycia swoich uprawnień • organy podatkowe nie dokonały oszacowania obrotu. Przyjęta przez organ kontroli skarbowej [...] "metoda szacowania" nie jest faktycznie szacowaniem, lecz wyliczeniem podstawy opodatkowania w oparciu o dane z dokumentów • oszacowanie podstawy opodatkowania jest "złem koniecznym" i winno być stosowane w sytuacjach gdy nie jest możliwe określenie podstawy w inny sposób • organ podatkowy dwukrotnie opodatkował tę samą część obrotu
Skład orzekający
Teresa Porczyńska
przewodniczący sprawozdawca
Wiktor Jarzębowski
przewodniczący
Teresa Porczyńska
sprawozdawca
Paweł Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku faktur od dostawców, których pochodzenie towarów jest nieustalone, a także w kontekście stosowania metod szacowania podstawy opodatkowania i wadliwości postępowania podatkowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać adaptacji do innych sytuacji. Kluczowe jest wykazanie przez organy podatkowe braku rzeczywistego obrotu lub świadomości podatnika o nieprawidłowościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur, których rzetelność jest kwestionowana, a także błędów popełnianych przez organy podatkowe w postępowaniu. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie przez organy fikcyjności transakcji i jak sąd analizuje dowody.
“Fikcyjne faktury VAT: Kiedy sąd staje po stronie podatnika?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.