III SA/Wa 277/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje podatkowe dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając naruszenie przepisów proceduralnych przez organy podatkowe.
Sprawa dotyczyła sporu o sposób ustalenia wartości początkowej środków trwałych (ciągników siodłowych i naczepy) dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok. Organy podatkowe zakwestionowały przyjęcie wartości szacunkowej, opierając się na operatach rzeczoznawców, i nakazały ustalenie wartości na podstawie faktycznie poniesionych wydatków. Strona skarżąca argumentowała, że ze względu na specyfikę zakupu części na giełdzie, udokumentowanie rzeczywistych kosztów było niemożliwe, a zastosowanie miała metoda szacunkowa. Sąd uchylił decyzje, wskazując na istotne naruszenia przepisów proceduralnych przez organy podatkowe, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieustosunkowanie się do wniosków dowodowych strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. i T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok. Spór dotyczył ustalenia wartości początkowej dwóch ciągników siodłowych i naczepy. Organy podatkowe zakwestionowały przyjęcie przez podatników wartości początkowej opartej na operatach szacunkowych rzeczoznawców, nakazując ustalenie jej na podstawie faktycznie poniesionych wydatków, z wyłączeniem kosztów robocizny własnej. Strona skarżąca podnosiła, że ze względu na zakup części na giełdzie samochodowej, udokumentowanie rzeczywistych kosztów było utrudnione, a w takich sytuacjach powinien mieć zastosowanie art. 22g ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pozwalający na szacunkowe ustalenie wartości. Zarzucano również naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 122 (zasada prawdy obiektywnej) i art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 (wymogi formalne decyzji). Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano na brak dokładnego i zrozumiałego ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe, naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienia decyzji organów zostały uznane za wadliwe, nie wyjaśniające w sposób przekonujący podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięć oraz nieustosunkowujące się do wszystkich dowodów i twierdzeń strony. Sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe powołanie podstawy prawnej oraz nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, ale wskazał na naruszenia proceduralne organów podatkowych, które nie zbadały należycie stanu faktycznego i nie ustosunkowały się do argumentów strony dotyczących niemożności udokumentowania kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie ustaliły w sposób dokładny stanu faktycznego i nie zbadały wszystkich okoliczności sprawy, co narusza zasadę prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego uniemożliwił ocenę prawidłowości zastosowanej metody ustalenia wartości początkowej środków trwałych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (36)
Główne
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 1 pkt 5, § 4
Ordynacja podatkowa
u.p.d.f. art. 22g § ust. 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 22g § ust. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) - c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 21 § § 1, § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 51 § § 1, § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 52 § § 1, § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § § 1, § 3, § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 92 § § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
u.p.d.f. art. 3 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 22g § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 22g § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 22g § ust. 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 22g § ust. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 27 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 44 § ust. 1 i ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.f. art. 45 § ust. 1, ust. 4 i ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
rozporządzenie z 1995r.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji środków trwałych
rozporządzenie z 1997r.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Dz. U. Nr 148, poz. 720
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
P.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP
Dz. U. Nr 153, poz. 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie ustaliły w sposób dokładny i zrozumiały rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Uzasadnienia decyzji organów były wadliwe, nie wyjaśniały podstawy faktycznej i prawnej, nie odnosiły się do wszystkich dowodów i twierdzeń strony. Organ odwoławczy nie ustosunkował się prawidłowo do wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków. Naruszenie art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
zasada prawdy obiektywnej zasada swobodnej oceny dowodów zasada przekonywania materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczna całość Decyzja podatkowa niewadliwa może być tylko ocena dokonana zgodnie z prawidłami logiki oraz doświadczenia życiowego
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
przewodniczący
Dariusz Dudra
członek
Ewa Radziszewska-Krupa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości początkowej środków trwałych w podatku dochodowym od osób fizycznych, zwłaszcza w sytuacjach problemów z dokumentacją kosztów, oraz wymogi formalne i proceduralne decyzji podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakupu części na giełdzie i problemów z dokumentacją. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT z okresu sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych problemów z dokumentowaniem kosztów w działalności gospodarczej i interpretacji przepisów podatkowych dotyczących wartości początkowej środków trwałych. Nacisk na błędy proceduralne organów podatkowych jest istotny dla prawników procesowych.
“Problemy z dokumentacją kosztów na giełdzie? Sąd wskazuje na błędy organów podatkowych w ustalaniu wartości środków trwałych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 277/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-11-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-03-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dariusz Dudra Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/ Małgorzata Jarecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Dariusz Dudra, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi T. i T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] listopada 2003r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. decyzją z dnia [...] listopada 2003r., nr [...], działając na podstawie art. 21 § 1 i § 3, art. 51 § 1 i § 2, art. 52 § 1 i § 2, 53 § 1, § 3 i § 4, art. 53a, art. 92 § 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 127, poz. 926 ze zm.), powoływana dalej jako Ordynacja podatkowa, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 9, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 1, art. 22g ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 27 ust. 1, art. 44 ust. 1i ust. 6, art. 45 ust. 1, ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej w skrócie u.p.d.f., określił małżeństwu T. i T. B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. i odsetki za zwłokę należne do dnia wydania decyzji od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy. W uzasadnieniu stwierdzono, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u T. B. w zakresie rzetelności opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wysokość uzyskanego przychodu wynikająca z dowodów źródłowych jest zgodna z zapisami podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Skorygowaniu podlega natomiast wysokość kosztów uzyskania przychodów w związku z błędnym naliczeniem odpisów z tytułu amortyzacji środków trwałych przez wprowadzenie do ewidencji środków trwałych i amortyzacji dwóch ciągników siodłowych i naczepy oraz przyjęcie ich wartości początkowej na podstawie operatów szacunkowych wykonanych przez rzeczoznawców. Organ po przedstawieniu treści art. 22g ust. 1, art. 22g ust. 3, art. 22 ust. 4, art. 22g ust. 5 u.p.d.f. stwierdził, że w związku z tym naruszone zostały powyższe przepisy, więc obliczył wartość początkową środków trwałych ciągników siodłowych: [...] oraz naczepy [...] na podstawie faktycznie poniesionych wydatków, biorąc pod uwagę przedstawione przez podatnika faktury, z których odliczono podatek od towarów i usług, a nie podstawie wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę. Pełnomocnik strony w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2003r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie art. 122 i art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 22g ust. 9 u.p.d.f. Stwierdził bowiem, iż w stosunku do środków trwałych wytworzonych przez podatnika zastosowanie miała szacunkowa forma ustalania wartości początkowej przewidziana w art. 22g ust. 8 i 9 u.p.d.f, a nie jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji metoda w oparciu o cenę nabycia i koszty wytworzenia. W jego ocenie w stosunku do nabywanych składników majątku nie można było zastosować przepisu o nabyciu środka trwałego, czyli art. 22g ust. 3 u.p.d.f., gdyż nie ma w nim mowy o kosztach naprawy środka trwałego, które przed przyjęciem środka trwałego do użytkowania zwiększają jego wartość początkową. Nabyte przez stronę przedmioty nie nadawały się do wykorzystania i konieczna była instalacja części dokupionych przez podatnika, co potwierdza tezę o wytworzeniu środka trwałego. Wytworzenie przez skarżącego środków trwałych zostało potwierdzone wyceną ich wartości dokonaną przez biegłego sądowego. Niemożliwe było również zastosowanie art. 22g ust. 4 u.p.d.f., gdyż przepis ten określa koszt wytworzenia przez odwołanie się do rzeczywistych i udokumentowanych kosztów nabycia towarów służących wytworzeniu środka trwałego, a podatnik kupował części na giełdzie towarów używanych, gdzie obiektywnie, a nie wskutek braku staranności nie było możliwe uzyskanie potrzebnych dowodów księgowych. Sprzedawcy giełdowi nie są obowiązani do wystawiania faktur, jak i rachunków określonych w art. 87 Ordynacji podatkowej. Decyzji organu zarzucono też naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej przez brak zbadania w toku postępowania materiału dotyczącego stanu ciągników w momencie ich nabycia oraz sposobu doprowadzenia ich do stanu użyteczności gospodarczej, co umożliwiało zastosowanie metody szacunkowej ustalania wartości początkowej. W tym zakresie zwrócono się do organu o powołanie w charakterze świadków: sprzedawcy na giełdzie oraz biegłego, który dokonał wyceny samochodów. W ocenie strony decyzja Naczelnika naruszała też art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż nie uzasadniono, dlaczego nie miał zastosowania art. 22g ust. 9 u.p.d.f. Nie wystarczyło pozytywne powołanie art. 22g ust. 1 u.p.d.f., gdyż art. 22g ust. 8 tej ustawy jest w stosunku do niego przepisem szczególnym. Organ nie wskazał również, w jakim zakresie podatnik naruszył prawo podatkowe, co uniemożliwiło mu wskazanie uchybień prawnych w decyzji. W decyzji wskazano też błędną podstawę prawną, powołując się na przepis art. 22g ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.d.f., a nie na przepisy obowiązujące w dacie ustalenia wartości środków trwałych, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1995r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji środków trwałych (Dz. U. Nr 7, poz. 34 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z 1995r. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. Nr 6, poz. 35 ze zm.), powoływanego dalej jako rozporządzenie z 1997r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2004r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej wskazując art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 i 2, art. 51 § 1 i 2, art. 53 § 1-3 i 4, art. 53a, art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, art. 6 ust. 2, art. 9 ust. 1, 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 1, art. 22g ust. 1 pkt 1 i 2, art. 27 ust. 1, art. 44 ust. 1 pkt 1 i ust. 6, art. 45 ust. 1 i 6 u.p.d.f. W uzasadnieniu stwierdził, iż podatnik dokonywał zakupu środków transportowych w okresie, gdy prowadził działalność gospodarczą w zakresie mechaniki pojazdowej w 1996r., 1997r., 1998r., a faktury dokumentujące ich nabycie oraz części do ich remontu zostały wystawione na [...] Firmę [...] "T." [...], a nie na podatnika, który nie prowadził działalności gospodarczej. W ocenie organu drugiej instancji niewiarygodne jest stwierdzenie strony, iż niemożliwym było uzyskanie dowodów księgowych na zakup części na giełdzie samochodowej. Można je było dokumentować umową kupna-sprzedaży. Strona przekazując odbudowane środki transportowe do użytkowania w działalności gospodarczej, zamiast ustalić ich wartość początkową na podstawie dokumentów - zgodnie z przepisami § 6 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia z 1997r., wprowadziła je do ewidencji środków trwałych w wartości początkowej przyjętej na podstawie operatów szacunkowych wykonanych przez rzeczoznawcę. Naruszyła więc przepisy dotyczące ustalania wartości początkowej środków trwałych obowiązujące w latach 1997-1998. W celu ustalenia wartości początkowej środków transportowych zakupionych i zrekonstruowanych w firmie podatnika należało natomiast powiększyć cenę nabycia o sumę wydatków poniesionych na ich rekonstrukcję, z wyłączeniem wartości robocizny własnej i pracowników zakładu, która została zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Organ stwierdził również, że w myśl przepisów § 4 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia 1995r., § 6 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia 1997r., a także art. 22g ust. 1, 3, 4 u.p.d.f., że za wartość początkową środka trwałego nabywanych w drodze kupna uważa się cenę ich nabycia, a wytworzonych we własnym zakresie - koszt wytworzenia, jak również to, że do kosztów wytworzenia nie zalicza się wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych do dnia przekazania środka trwałego do użytkowania. Zastosowanie metody szacunkowej przewidzianej w art. 22g ust. 9 u.p.d.f. byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby podatnik nie był w stanie ustalić kosztu wytworzenia środka trwałego i nie prowadził działalności gospodarczej. Metoda ta nie ma bowiem zastosowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż ponoszone koszty wytworzenia powinny być odpowiednio ewidencjonowane, a wartość środka trwałego należy ustalić zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia z 1997r. Dyrektor Izby, co do zarzutów natury proceduralnej uznał, iż w sprawie nie naruszono art. 122 i art. 210 Ordynacji podatkowej, gdyż organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uzasadniły swe decyzje w sposób należyty. Stwierdził też, że w 2003r. stan faktyczny środków transportowych mógł być ustalony tylko na podstawie dokumentów, bo ekspertyzy techniczne na dzień zakupu nie zostały przedstawione, a w 2003r. nie było możliwości ustalenia stanu technicznego z lat 1996-1998. Strona prowadząca działalność gospodarczą miała też, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 148, poz. 720) dokumentować dokonywane operacje. Tym samym jej wyjaśnienia o niemożliwości uzyskania dowodów zakupu na giełdzie samochodowej uznano za niewiarygodne. Stwierdzono również, że podatnik w ramach działalności gospodarczej nie miał prawa ustalać wartości początkowej środków trwałych stosownie do operatu szacunkowego dokonanego przez biegłego rzeczoznawcę, lecz na podstawie dowodów faktycznie poniesionych wydatków. W związku z tym organ uznał, że wniosek o powołanie świadków nie mógł być uwzględniony, gdyż nie przyczyniłby się do wyjaśnienia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2004r. pełnomocnik strony wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów procesu według norm przypisanych, zarzucając naruszenie art. 22g ust. 9 u.p.d.f. oraz art. 122 i art. 210 § 1 pkt 5 i § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając że podatnikowi przysługiwało prawo do określenia wartości początkowej środków trwałych w sposób szacunkowy. Wskazał w toku postępowania, iż nie mógł zastosować przepisów nakazujących ustalenie wartości początkowej środków trwałych w wysokości ceny nabycia oraz przepisów odwołujących się do kosztu wytworzenia środka trwałego, z powodu braku możliwości udokumentowania rzeczywistych wydatków na nabycie i wytworzenie środków trwałych, ze względu na niemożliwość uzyskania dowodów księgowych w warunkach kupna części na giełdzie samochodowej. Tam, gdzie było to możliwe dowody księgowe były uzyskiwane, np. umowa kupna - sprzedaży z p. P. Z. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Wypełnienie dyspozycji tego przepisu, zdaniem pełnomocnika, powinno sprowadzić się do zbadania dwóch elementów stanu faktycznego, czy w istocie brak było możliwości wykazania wartości początkowej środków trwałych według rzeczywistych wydatków strony oraz w razie udzielenia pozytywnej odpowiedzi na to pytanie czy w prawidłowej wysokości ustalono wartość rynkową przedmiotów. Zdaniem pełnomocnika, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia art. 210 Ordynacji podatkowej. W zaskarżonej decyzji nie zbadano i nie wykazano czy treść decyzji pierwszoinstancyjnej zawierała niezbędne elementy. Organ nie odniósł się również do wątpliwości w zakresie podstawy prawnej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) - c) P.p.s.a.). W sprawie mamy do czynienia z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ pierwszej instancji nie ustalił w sposób dokładny i zrozumiały rzeczywistego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, naruszając tym samym art. 122 Ordynacji podatkowej. W przepisie tym wyrażono zasadę prawdy obiektywnej, konkretyzacji której służy art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W piśmiennictwie podkreśla się, że materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczna całość. W ocenie Sądu takiego charakteru spójnej i logicznej całości nie posiadają ani decyzja pierwszej, ani drugiej instancji. Organy podatkowe w sposób należyty nie wyjaśniły, co przyczyniło się do wydania rozstrzygnięć, które zapadły w sprawie. Podstawą decyzji podatkowej niewadliwej może być tylko ocena dokonana zgodnie z prawidłami logiki oraz doświadczenia życiowego, której podstawę stanowią materiały dowodowe zgromadzone w sprawie i pozostające ze sobą we wzajemnej łączności. Rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć żadnej okoliczności korzystnej dla strony, biorąc pod uwagę jedynie dowody, które są dla niej niekorzystne. W tym zakresie aktualność zachowują poglądy prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 26 października 1984r., sygn. akt II SA 125/84, ONSA 1984/2/98). W konsekwencji przyczynia się to bowiem do stwierdzenia, że gdy wydawano rozstrzygnięcie w oparciu o nieprawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy, to naruszono zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienia decyzji organów podatkowych, a w szczególności Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. zostało skonstruowane w taki sposób, że budzi wątpliwości czy w całości rozpatrzono materiał dowodowy i czy ustosunkowano się do dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz co było przyczyną stanowiska wyrażonego w sentencji. Organ podatkowy natomiast, stosownie do art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, powinien w swej decyzji, oprócz oznaczenie organu oraz strony, daty jej wydania, pouczenia o trybie odwoławczym, jeżeli służy odwołanie, oraz podpisu osoby upoważnionej, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego (co w sprawie uczyniono prawidłowo), powołać podstawę prawną rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne. Prawidłowe zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji podatkowej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej, a realizowanej na mocy art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy powinien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostaje zrealizowana, w sytuacji gdy organ podatkowy pominie milczeniem niektóre twierdzenia, jak również nie wyjaśni dostatecznie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowej sprawie przed organem pierwszej instancji, a wadliwości tej nie dostrzegł w sposób należyty i nie naprawił Dyrektor Izby Skarbowej w W. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania podatkowego, decyzja powinna również wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają, fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje w sobie formuła art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Jakie elementy powinno zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne decyzji nakreśla natomiast w sposób ogólny art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W świetle tego przepisu, w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Uzasadnienie faktyczne i prawne sprawy powinno być zindywidualizowane, a powołanie się w nim na same fakty dotyczące rodzaju sprawy prowadzi do jego wadliwości, gdyż nie wskazuje ono na podstawę konkretyzacji przepisów prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa - komentarz, Wrocław 2003, str. 691). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe tym wymogom nie sprostały, gdyż w uzasadnieniu swej decyzji nie przedstawiły argumentacji, co do dowodów, którym dały wiarę, a którym odmówiły wiarygodności. Nie przekonały ani skarżącego ani Sądu, co do prawidłowości zastosowanej metody ustalenia wartości początkowej środków trwałych zakupionych i zrekonstruowanych przez podatnika. Niezrozumiałe jest również różnicowanie sytuacji prawnej, bez szerszego uzasadnienia podatnika, jako osoby fizycznej oraz podatnika jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą w sytuacji, gdy określane jest zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych także z tytułu prowadzonej przez osobę fizyczną działalności gospodarczej. Organy podatkowe nie określiły również, jaki reżim prawny należało zastosować w sprawie. Powołanie podstawy prawnej, w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 24 lutego 1998r., sygn. akt SA/Rz 1734/96, ONSA 1992/1/7), winno nastąpić w sposób precyzyjny, z określeniem odpowiednio ustępu lub punktu, artykułu, lub innej jednostki systematycznej aktu prawnego, albowiem bez sprecyzowania nie sposób ustalić podstawy prawnej wydanej decyzji. Rozluźnienie wymogów w tym zakresie szkodzi w konsekwencji uprawnieniom strony i godzi w racjonalność postępowania podatkowego. Ogólnikowe stwierdzenie organu drugiej instancji, iż w myśl przepisów § 4 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia 1995r., § 6 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia 1997r., a także art. 22g ust. 1, 3, 4 u.p.d.f., że za wartość początkową środka trwałego nabywanych w drodze kupna uważa się cenę ich nabycia, a wytworzonych we własnym zakresie - koszt wytworzenia, jak również to, że do kosztów wytworzenia nie zalicza się wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych do dnia przekazania środka trwałego do użytkowania, nie wyjaśnia jaka podstawa prawna była właściwa i powinna być zastosowana w sprawie. Inne przepisy obowiązywały w dacie nabywania środków trwałych przez podatnika, inne w dacie wydania decyzji. Sąd zauważa ponadto, iż w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Możliwość żądania przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancja procesową, przysługującą stronie w postępowaniu podatkowym. Stosownie do art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W przedmiocie dopuszczenia bądź odmowy przesłuchania świadków organ odwoławczy winien wydać stosowne postanowienie, nie tylko odnieść się do tego wniosku w uzasadnieniu swojej decyzji. Sąd biorąc powyższe pod uwagę, uznał, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji. Rozstrzygnięcie z punktu drugiego ma podstawę w art. 152 P.p.s.a., a o zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt 3 sentencji) postanowiono na zasadzie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 209 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI