I SA/Łd 561/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-02-16
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościpodatek leśnyłączne zobowiązanie pieniężneposiadanie samoistnewspółwłasnośćobowiązek podatkowynieruchomośćorgan podatkowysąd administracyjny

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatniczki, uznając, że jej były mąż nie jest samoistnym posiadaczem nieruchomości, a zatem obowiązek podatkowy spoczywa na współwłaścicielach.

Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegim Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy R. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018. Podatniczka A. W. kwestionowała ustalenie jej jako współwłaścicielki zobowiązanej do zapłaty podatku, argumentując, że jej były mąż, D. W., jest samoistnym posiadaczem nieruchomości. Sąd analizował definicję posiadania samoistnego i stan faktyczny nieruchomości, stwierdzając, że od 2015 roku nieruchomość jest opuszczona i nikt nią nie włada, co wyklucza posiadanie samoistne D. W. i utrzymuje obowiązek podatkowy po stronie współwłaścicieli.

Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy R. ustalającą A. W. i D. W. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2018 w kwocie 12.306 zł od nieruchomości położonej w miejscowości R., obręb [...], działki nr 2473 i 2476. Podstawą opodatkowania były podatek od nieruchomości (budynki i grunty) oraz podatek leśny. Podatniczka zarzucała organom naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, argumentując, że jej były mąż, D. W., jest samoistnym posiadaczem nieruchomości od jesieni 2008 r., a jego działania (wyburzenie budynków, opuszczenie nieruchomości) świadczą o tym posiadaniu. Kwestionowała błędną interpretację przepisów dotyczących posiadania samoistnego i błędne ustalenie osoby zobowiązanej do zapłaty podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na stan epidemii, oddalił skargę. Sąd analizował definicję posiadania samoistnego na gruncie prawa cywilnego i podatkowego, opierając się na art. 336 k.c. i art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i stron, sąd doszedł do przekonania, że D. W. nie jest samoistnym posiadaczem nieruchomości od 2015 r., gdyż nieruchomość jest opuszczona, zaniedbana i nikt nią nie zarządza. Wcześniejsze działania D. W. nie przesądzały o jego samoistnym posiadaniu w kontekście roku podatkowego 2018. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, stwierdzając, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach, w tym na skarżącej A. W. Sąd podkreślił, że spory między byłymi małżonkami dotyczące zarządzania majątkiem należą do właściwości sądów cywilnych, a sąd administracyjny bada jedynie legalność decyzji podatkowych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, jeśli nieruchomość nie znajduje się w posiadaniu samoistnym. W przypadku braku posiadacza samoistnego, współwłaściciele są zobowiązani do zapłaty podatku.

Uzasadnienie

Sąd analizował definicję posiadania samoistnego i stan faktyczny nieruchomości. Stwierdzono, że nieruchomość od 2015 r. jest opuszczona i nikt nią nie zarządza, co wyklucza posiadanie samoistne przez byłego męża skarżącej. W związku z tym, obowiązek podatkowy spoczywa na współwłaścicielach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami są właściciele lub posiadacze samoistni. Właściciel nie jest podatnikiem, jeśli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy w przypadku posiadania samoistnego ciąży na posiadaczu samoistnym.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

W przypadku współwłasności lub posiadania przez więcej niż jeden podmiot, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

u.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o podatku leśnym

Podatnikami są właściciele lub posiadacze samoistni lasów.

u.p.l. art. 2 § ust. 3

Ustawa o podatku leśnym

Obowiązek podatkowy w przypadku posiadania samoistnego lasu ciąży na posiadaczu samoistnym.

u.p.l. art. 2 § ust. 4

Ustawa o podatku leśnym

W przypadku współwłasności lub posiadania lasu przez więcej niż jeden podmiot, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia bezzasadnej skargi.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku z pandemią.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość od 2015 r. jest opuszczona i nikt nią nie zarządza, co wyklucza posiadanie samoistne przez D. W. Obowiązek podatkowy w przypadku współwłasności ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, jeśli nie ma posiadacza samoistnego.

Odrzucone argumenty

D. W. jest posiadaczem samoistnym nieruchomości od jesieni 2008 r. Działania D. W. (wyburzenie budynków, opuszczenie nieruchomości) świadczą o jego samoistnym posiadaniu. Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące posiadania samoistnego i ustaliły niewłaściwą osobę zobowiązaną do zapłaty podatku.

Godne uwagi sformułowania

posiadanie samoistne jest stanem, w którym posiadacz zarówno faktycznie włada rzeczą (korpus), jak i przejawia wolę posiadania jej jak właściciel (animus rem sibi habendi) nieruchomość od 2015 r. jest opuszczona i nikt nią nie włada (ani nie miał takiego zamiaru) spory pomiędzy podatnikami nie podlegają jakiemukolwiek badaniu ze strony organu podatkowego, gdyż mają one charakter sporu, który należy do właściwości sądów cywilnych.

Skład orzekający

Joanna Grzegorczyk-Drozda

przewodniczący sprawozdawca

Bożena Kasprzak

członek

Bogusław Klimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia posiadania samoistnego w kontekście obowiązku podatkowego od nieruchomości i lasów, zwłaszcza w sytuacji współwłasności i konfliktu między współwłaścicielami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i stanu prawnego obowiązującego w okresie objętym decyzjami podatkowymi. Interpretacja posiadania samoistnego jest ściśle związana z przepisami prawa podatkowego i cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego z nieruchomościami i rozliczeniami między współwłaścicielami, w tym byłymi małżonkami. Pokazuje, jak sąd administracyjny analizuje definicje prawne w kontekście konkretnych stanów faktycznych.

Kto zapłaci podatek od zrujnowanej nieruchomości? Sąd rozstrzyga spór byłych małżonków.

Dane finansowe

WPS: 12 306 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Łd 561/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz
Bożena Kasprzak
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 4207/21 - Wyrok NSA z 2022-04-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 3 ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Dnia 16 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, , po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2020 r. w sprawie ustalenia A. W. i D. W. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w kwocie 12.306 zł.
Decyzja powyższa jest tej samej treści, co decyzja wydana przez SKO przy pierwszym rozpoznawaniu sprawy. Ponieważ wówczas strona nie zgadzała się z ustaleniami poczynionymi przez organy, zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, utrzymującą rozstrzygnięcie organu I instancji w całości, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 22 marca 2019 r., sygn. I SA/Łd 807/18 uznał skargę za zasadną i decyzję uchylił.
W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Wójt Gminy R. ustalił A. W. i D. W. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2018 w kwocie 12.306 zł, od nieruchomości położonej w miejscowości R., obręb [...], działki nr 2473 i 2476. Organ przyjął za podstawę opodatkowania:
1) podatkiem od nieruchomości:
- pozostałe budynki o pow. użytkowej 1.140,93 m, stawka podatku 7,77 zł/m2, podatek w kwocie 8.865,03 zł,
- grunty pozostałe o pow. 6.988,00 m2, stawka podatku 0,48 zł/m2, podatek w kwocie 3.354,24 zł;
2) podatkiem leśnym - lasy o pow. ogółem 2,5502 ha, podstawa opodatkowania 2,0000 ha, stawka podatku 43,3532 zł, podatek w kwocie 86,71 zł.
Organ podatkowy I instancji przyjął, że A. W. i D. W. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości K. 1, tj. działek nr 2473 i nr 2476 o łącznej pow. 3,2490 ha. Na nieruchomości tej do 31 grudnia 2014 r. prowadzona była działalność gospodarcza przez D. W..
Od powyższej decyzji A. W.wniosła odwołanie, zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego: art. 336, art. 339 i art. 348 k.c. (wobec braku ustawowej definicji posiadacza samoistnego w prawie podatkowym), poprzez błędną ich interpretacje, prowadzącą do uznania braku posiadacza samoistnego w przedmiotowej sprawie; art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku leśnym, poprzez błędne określenie osoby zobowiązanej do zapłaty podatku; 2) naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez niepełne oraz wybiórcze rozpatrzenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy z pominięciem faktów i dowodów, istotnych dla sprawy, przemawiających za tym, że D. W. działał, począwszy od jesieni 2008 r., jako posiadacz samoistny, art. 188 o.p. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie dowodów mających za przedmiot okoliczności, mające znaczenie dla sprawy, art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów poprzez brak oparcia oceny dowodów na przekonywujących podstawach i wyprowadzenie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału i wyprowadzeniu z nich niepoprawnych wniosków, art. 210 § 4 o.p. poprzez niewskazanie przyczyn, dla których w swoim rozstrzygnięciu organ nie wziął pod uwagę dowodów i argumentacji przedstawianych przez stronę skarżącą. Strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu strona przywołała definicję posiadania samoistnego na gruncie prawa cywilnego. Opisała również przebieg konfliktu z byłym mężem – D . W., związanego z władaniem nieruchomością. Wskazała, że nie respektował on jej praw, jako współwłaścicielki. Od jesieni 2008 r. została pozbawiona przez niego możliwości faktycznego władztwa nad nieruchomością położoną w R. – K. 1. Podniosła, iż D. W. blokował jej wstęp na teren nieruchomości, odmawiał dopuszczenia do zarządzania majątkiem wspólnym, dostępu do dokumentacji prowadzonej na nieruchomości firmy. Na jego wniosek zostały w 2008 r. wydane pozwolenia na rozbiórkę budynków, bez jej wiedzy i zgody. Według odwołującej wyburzenie budynków, zniszczenie zakładu (samowolne wywiezienie maszyn i urządzeń, bez konsultacji i jej zgody) oraz opuszczenie nieruchomości (rezygnacja z korzystania) jest, w jej ocenie, zamanifestowaniem posiadania nieruchomości przez D. W.. Opuszczając nieruchomość pod koniec 2014 r. D. W. nie wyzbył się jej posiadania. Organ podatkowy nie uwzględnił natomiast wskazanych okoliczności, czym naruszyły przepisy postępowania. Podatniczka zaprzecza, aby dzwoniła do zakładu i nagrywała się na automatyczną sekretarkę z żądaniem opuszczenia zakładu przez byłego męża. Wskazała, iż zeznania świadków są spójne jedynie w tym, że na nieruchomości w R. – K. 1 nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Pozostałe zeznania świadków W. W., Z. S. i E. P. są sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i zeznaniami innych świadków, w tym skarżącej. Świadkowie ci, powołani przez D. W., zeznali, że teren zakładu był po 2014 r. otwarty i nikt nie zamykał go na kłódkę, a co innego zeznała skarżąca oraz I. P. i sołtys, która stwierdziła, że na chwilę obecną wszystko jest zamknięte (dowód: przedstawione zdjęcia ze stycznia 2019 r. i marca 2018 r., na których widać, że nieruchomość zamknięta jest na kłódki). W ocenie podatniczki zebrany w sprawie materiał dowodowy w części dotyczącej zeznań świadków i D. W., zawiera "nieprawdziwe fakty, sprzeczne z rzeczywistością i poprzednimi zeznaniami, dokonywanymi na te same okoliczności". Nadto, ze względu na fakt, że zeznający świadkowie są najprawdopodobniej nadal pracownikami D. W., pod znakiem zapytania postawiła wiarygodność ich zeznań. A. W. zarzuciła, że organ podatkowy, podejmując rozstrzygnięcie, nie wziął pod uwagę przedstawionych przez nią dowodów i argumentów, czym naruszył art. 210 § 4 o.p. (dowody wskazane w piśmie z dnia 11 września 2019 r., dowody złożone podczas przesłuchania świadka E. P. w dniu 15 października 2019 r., dowody złożone podczas składania zeznań w dniu 8 stycznia 2020 r., dokumenty i wnioski dowodowe, które złożyła, i o które wystąpiła w dniu 17 lutego 2020 r., po zakończeniu jej przesłuchania). W ocenie podatniczki to D. W., jako posiadacz samoistny, powinien ponosić ciężar podatku od zdewastowanej przez niego nieruchomości oraz podatku leśnego. Skarżąca zaznaczyła, iż przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji "mija się z celem", gdyż cały materiał dowodowy znajduje się w aktach sprawy i jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Po analizie zarzutów opisanych w odwołaniu i ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, decyzją z dnia [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2020 r., w pełni podzielając przyjętą przez organ I instancji argumentację.
Podatniczka nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części dotyczącej obciążenia jej kwotą zobowiązania podatkowego za nieruchomość położoną w miejscowości R.1, obręb [...], działki nr 2473 i 2476, zarzucając niniejszemu rozstrzygnięciu:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej wykładni prawa (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), t.j. błędną wykładnię art. 336 ab initio kodeksu cywilnego, definiującego pojęcie posiadacza samoistnego, a także art. 3 ust 1 pkt 2 i ust. 3 Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku leśnym poprzez błędne określenie osoby zobowiązanej do zapłaty podatku.
2) naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poszczególnych przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 – dalej jako: "o.p."):
a) art. 121, art.122, i art. 187 § 1 - poprzez niepełne oraz wybiórcze rozpatrzenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy z pominięciem faktów i dowodów, istotnych dla sprawy, przemawiających za tym, że D. W. działał, począwszy od jesieni 2008 r. jako posiadacz samoistny,
b) art. 188 - poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie dowodów mających za przedmiot okoliczności, mające znaczenie dla sprawy,
c) art. 191 - poprzez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów poprzez brak oparcia oceny dowodów na przekonywujących podstawach i wyprowadzenie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału i wyprowadzeniu z nich niepoprawnych wniosków.
Z uwagi na zakres i charakter naruszeń, strona wniosła o uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] maja 2020 r., zobowiązanie organu do wydania decyzji ustalającej wymiar zobowiązania podatkowego za nieruchomość położoną w miejscowości R. 1, obręb [...], działki nr 2473 i 2476 wyłącznie D. W. jako posiadaczowi samoistnemu tej nieruchomości oraz, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów z akt sprawy, w szczególności tych wymienionych w treści uzasadnienia, na okoliczność wyzbycia mnie posiadania przedmiotowej nieruchomości przez D. W., a także na okoliczność istnienia samoistnego posiadania po jego stronie.
Uzasadniając swoje stanowisko, podatniczka wskazała, iż w przedmiotowej sprawie przyjęta przez organ w postępowaniu administracyjnym wykładnia przepisów regulujących kwestię posiadania samoistnego i współwłasności jest błędna, gdyż fakt opuszczenia nieruchomości przez D. W. i nieprowadzenia tam przez niego działalności gospodarczej nie przesądza braku po jego stronie posiadania samoistnego.
W ocenie skarżącej decyzja D. W. o opuszczeniu nieruchomości w 2014 r. była właśnie wyrazem jego faktycznego władztwa nad nią. Miał on bowiem - w przeciwieństwie do skarżącej - możliwość zarówno korzystania z nieruchomości, jak i rezygnacji z tego korzystania. Posiadacz może przejściowo nie wykonywać władztwa nad rzeczą i nie traci przez to posiadania, ale nie ma mowy o posiadaniu w przypadku, gdy władanie napotyka skuteczny opór innych osób, prowadzący do trwałej utraty władztwa nad rzeczą (postanowienie SN z dnia 30 września 2010 r., I CSK 586/09, wyrok SA w Szczecinie z dnia 11 marca 2015 r., I ACa 458/14 i powołane tam orzecznictwo).
Przywołując postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2019 r. (V CSK 421/18) strona wskazała, iż o posiadaniu samoistnym współwłaściciela nieruchomości w zakresie udziałów we współwłasności innych współwłaścicieli nie przesądza zarządzanie całą nieruchomością, samodzielne ponoszenie ciężarów związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nawet pokrywanie kosztów remontu lub modernizacji budynku. Ze względu na szeroki zakres uprawnień współwłaściciela wynikający z art. 206 k.c., konieczne jest w tej mierze zamanifestowanie w sposób szczególny woli wyłącznego posiadania całej nieruchomości, co może np. wyrażać się w samodzielnym dokonaniu istotnych zmian w substancji lub sposobie przeznaczenia nieruchomości.
Wskazała, iż samowolne, bez poinformowania o tym pozostałych współwłaścicieli, wyburzenie przez D. W. budynków na nieruchomości, a następnie porzucenie jej przez niego w końcu 2014 r. wywiera skutki do dnia dzisiejszego, które polegają, m.in. na tym, że zostało dokonane zniszczenie nieruchomości i pozbawienie jej możliwości prowadzenia zakładu.
Podatniczka podniosła, że skoro D. W. zdecydował o zamknięciu nieruchomości na klucz i opuszczeniu jej, to tym samym samowolnie zadecydował o losach nieruchomości. O fakcie posiadania samoistnego przedmiotowej nieruchomości przez byłego męża świadczy trwałość skutków podjętych przez niego działań, polegających na zniszczeniu zakładu oraz wywiezieniu z niego maszyn i urządzeń, co wynika to z materiału dowodowego, który, zdaniem skarżącej, nie został uwzględniony przez organy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wyroku z dnia 22 marca 2019 r., sygn. I SA/Łd 807/18 nakazał bowiem organowi, żeby rozpoznając ponownie sprawę ustalił, czy D. W. uniemożliwiał stronie skarżącej wstęp na teren przedmiotowej nieruchomości a także czy strona skarżąca została pozbawiona faktycznego władztwa nad nieruchomością. Działania te winny doprowadzić organ do ustalenia, czy zasadne jest twierdzenie strony skarżącej, iż to D.W. jest posiadaczem samoistnym nieruchomości, a przez to do ustalenia kto jest w niniejszej sprawie podatnikiem podatku od nieruchomości.
Zdaniem skarżącej, organ nie uwzględnił m.in. ważnych dowodów z zeznań D. W. i świadka W. W., złożonych w związku z włamaniem w 2017 r. na przedmiotową nieruchomość. D. W. zeznał wówczas, iż budynki nie były użytkowane, ale były pozamykane na kłódki oraz zamki podklamkowe. Oświadczył, że klucze do kłódek i zamków są w jego wyłącznym posiadaniu a od czasu do czasu pracownicy jego drugiego zakładu zaglądali tam, by stwierdzić, czy wszystko jest w porządku. Okoliczność tą potwierdził świadek W. W. w zeznaniu z dnia 23 sierpnia 2017 r. Oświadczył bowiem, że dniu 10 lipca 2017 r. D. W. skierował go do starego nieczynnego zakładu pod adresem K. 1 gm. R., celem skontrolowania pomieszczeń, m.in. garaże i biura. Kiedy dotarł na miejsce, otworzył bramę, która była zamknięta na kłódkę, i wszedł na teren zakładu. Zauważył, że osiem kłódek od garaży było zerwanych.
Powyższe dowody, w ocenie skarżącej, świadczą o rzeczywistym posiadaniu samoistnym nieruchomości przez D. W.. Nadto fakt, że tylko D. W. był informowany o włamaniu, i tylko do niego przychodziła korespondencja w tej sprawie z Policji i Prokuratury, również świadczy o tym, że to tylko on faktycznie władał nieruchomością jak właściciel, co wypełnia definicje posiadania samoistnego zawartą w art. 336 ab initio k.c.
A. W. podkreśliła, że jej były mąż uniemożliwiał jej wstęp na teren przedmiotowej nieruchomości. W ocenie skarżącej dowodem potwierdzającym niniejszą okoliczność jest np. postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie o dopuszczeniu jej do współzarządzania majątkiem wspólnym małżonków (sygn akt VI [...]), w którym to postanowieniu sąd nakazał D. W. umożliwienie A. W. wstępu do pomieszczeń zajmowanych przez przedsiębiorstwo A.. Dowód ten został przez organ pominięty, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i ustalenie faktu samoistności posiadania po stronie D. W.. Zarówno Wójt Gminy R., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezpodstawnie przyjęli, że zaprzestanie przez D. W. prowadzenia działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości świadczy o jego braku posiadania samoistnego.
Skarżąca przyznała, że po zdewastowaniu nieruchomości przez D. W., nie usiłowała samodzielnie wchodzić na przedmiotową nieruchomość, gdyż nie miałam do tego żadnego powodu (na nieruchomości wszystko było zniszczone), poza tym, chcąc dostać się na działkę musiałaby naruszyć posiadanie D. W., do czego doszłoby, gdyby zerwała wiszącą na bramie kłódkę.
Dodatkowo skarżąca wskazała, iż nieprawdą jest, że D. W. opuścił nieruchomość na jej wyraźne żądanie, ponieważ nigdy z takim żądaniem nie występowała a dowody na powyższe stwierdzenie nie zostały przedstawione. Zeznania świadków w tym zakresie, pracowników D. W., nie są wiarygodne a oświadczenie byłego męża z dnia 20 marca 2019 r. nie powinno zostać przyjęte przez SKO jako dowód w sprawie, gdyż zostało ono zgłoszone jako wniosek dowodowy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a ten je oddalił.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego Sądu.
Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Łódź, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§ 1 w zw. § 3 tego rozporządzenia).
Reasumując powyższe, z dniem 17 października 2020 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, zaś sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym, co też uczyniono w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami - legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Posiadanie samoistne jest stanem, w którym posiadacz zarówno faktycznie włada rzeczą (korpus), jak i przejawia wolę posiadania jej jak właściciel (animus rem sibi habendi). Przepis art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm. - dalej jako: "u.p.o.l."), będącego przepisem szczególnym wobec ogólnej normy nakazującej uznawać za podatników właścicieli nieruchomości, wynika, że właściciel nie będzie podatnikiem, jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym. W takim przypadku obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym. Samo pojecie posiadania samoistnego nie zostało zdefiniowane w ustawie podatkowej, jednak przyjmuje się, że skoro pojecie posiadania zdefiniowane jest wyłącznie na gruncie prawa cywilnego, przy wykładni art. 3 ust. 3 u.p.o.l. należy posłużyć się definicją posiadania zawartą w art. 336 k.c.
Podkreślenia wymaga fakt, iż organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. wcześniejszej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 rok, organ podatkowy I instancji ustalił podatnikom łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2018 w kwocie 12.306 zł, od nieruchomości położonej w miejscowości R., obręb [...], działki nr 2473 i 2476. Organ przyjął za podstawę opodatkowania: 1) podatkiem od nieruchomości: - pozostałe budynki o powierzchni użytkowej 1.140,93 m2, stawka podatku 7,77 zł/m2 , podatek w kwocie 8.865,03 zł, - grunty pozostałe o pow. 6.988 m2, stawka podatku 0,48 zł/m2, podatek w kwocie 3.354,24 zł; 2) podatkiem leśnym - lasy o pow. ogółem 2,5502 ha, podstawa opodatkowania 2,0000 ha, stawka podatku 43,3532 zł, podatek w kwocie 86,71 zł.
Organ podatkowy I instancji ustalił, że A. W. i D. W. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości K. 1, tj. działek nr 2473 i nr 2476 o łącznej pow. 3,2490 ha. Na tej nieruchomości D. W., do dnia 31 grudnia 2014 r., prowadził działalność gospodarczą. Od 2015 r. decyzje podatkowe zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który zarzucił, że nie ustalono posiadacza samoistnego nieruchomości, który byłby zobowiązany do zapłaty podatku. Nie była kwestionowana powierzchnia nieruchomości oraz fakt, że stanowi ona współwłasność. Ponowne postępowanie zmierzało do ustalenia posiadacza samoistnego opisanej nieruchomości.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ dokonał oględzin nieruchomości i przesłuchania świadków. W jego ocenie, uzyskane dowody wykazały, że nieruchomość od stycznia 2015 r. jest opuszczona i nie jest na niej prowadzona żadna działalność gospodarcza.
D. W. przesłuchany w dniu 5 listopada 2019 r. zeznał, że pracownicy, którzy pracowali w jego firmie zostali zwolnieni z dniem ostatniego października 2014 r. Podatnik prowadził działalność jeszcze do końca grudnia, gdy zamknął działalność. Oświadczył, że od tego czasu nie czuje się właścicielem wskazanego gruntu. Nie zajmował się niczym, co byłoby związane z tą nieruchomością. Do końca 2014 r. to on regulował należności podatkowe. Nigdy nie czuł się samoistnym posiadaczem. D. W. zeznał, że nie zawieszał nigdy, ani nie zlecał nikomu zawieszania kłódek na bramach, ani furtkach zakładu. Od końca 2014 r. na posesji K. 1 nie przebywał, nie zajmował się tym terenem, nie interesował się i nie zamierza zajmować się nim w przyszłości. Do końca 2014 r. płacił rachunki za media, wodę, odpady, ścieki oraz ochronę. Po tym okresie A. W. oświadczała, że przejmie zakład, gdyż chce tam być.
Z. S. przesłuchany w dniu 5 listopada 2019 r. w charakterze świadka zeznał, że ostatniego października 2014 r. dostał świadectwo pracy i od tamtego momentu już nie pracował w firmie podatnika. Jego zdaniem A. W. nie miała problemu z wejściem na nieruchomość K.1. Po październiku 2014 r. nie prowadzono na nieruchomości żadnej działalności a urządzenia i sprzęt były złomowane. Brama i furtki były otwarte, teren wyglądał na zaniedbany, wręcz zdemolowany, powyrywane okna i wrota.
W. W. przesłuchany w dniu 5 listopada 2019 r. w charakterze świadka zeznał, że na nieruchomości bywał jako pracownik do 2015 r. Przejeżdżając okazjonalnie w późniejszym czasie stwierdził, że nie było tam pracowników, a teren sprawiał wrażenie zaniedbanego.
E. P. przesłuchana w charakterze świadka w dniu 15 października 2019 r., zeznała iż w firmie A. pracowała od 1993 r. do 31 października 2014 r. W 2018 r. nikogo nie było na tej nieruchomości, wszystko było pootwierane, drzwi garażowe, brama, furtka a plac był pozarastany chwastami, leżały połamane gałęzie. Ponieważ D. W. powiedział, że nie będzie prowadził dalej działalności, rozwiązała umowę o pracę z dniem 31 października 2014 r. Po tej dacie, 2 lub 3 razy widziała na nieruchomości K. 1 samochód A. W.. D. W. powiedział, że opuszcza nieruchomość na specjalne życzenie A. W.. Świadek słyszała podatniczkę nagraną na sekretarce telefonicznej, która mówiła, że D. W. ma opuścić tą nieruchomość. Nie widziała, żeby podatnik zawieszał kłódki. Słyszała natomiast jak mówił, że nie chce się zajmować tą nieruchomością.
Świadek J. R., dyrektor firmy ochroniarskiej, przesłuchany również w dniu 15 października 2019 r., zeznał, że nadzorował ochronę firmy D. W.. Umowa o ochronę była podpisana do końca października 2014 r., gdyż po tym czasie D. W. nie prowadził już działalności na tej nieruchomości.
Świadkowie E. M., Ł. M. i I. P., będące osobami obcymi w stosunku do podatników, również potwierdziły, iż od początku 2015 r. na nieruchomości nie prowadzono działalność. Nieruchomość była opuszczona.
Organ ustalił, że zgodnie z informacją uzyskaną od firmy zajmującej się wywozem nieczystości (B. Sp. z o.o.), Przedsiębiorstwo to nie miało zawartej umowy na wywóz śmieci z nieruchomości. W dniu 3 listopada 2014 r. D. W. zrezygnował z usług telekomunikacyjnych świadczonych dla nieruchomości przez C..
A. W. w zeznaniu złożonym w dniu 8 stycznia 2020 r. wskazała, że gdyby D. W. nie był posiadaczem opisanej nieruchomości, to oddałby klucze, dokumenty i rozliczyłby się za jej użytkowanie.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby D. W. faktycznie władał oraz by występowała po jego stronie wola wykonywania władztwa nad działką (element psychiczny). Ustalono natomiast, że nieruchomość od 2015 r. jest opuszczona i nikt nią nie włada (ani nie miał takiego zamiaru). Jak słusznie zauważył organ, podatniczka (poza własnymi stwierdzeniami) nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o samoistnym posiadaniu nieruchomości przez D. W. od dnia 1 stycznia 2015 r., a organ podatkowy nie znalazł dowodów na samoistne posiadanie przedmiotowej nieruchomości (od dnia 1 stycznia 2015 r.) przez D. W.. W związku z tym wskazał, że z uwagi na brak posiadacza samoistnego przedmiotowej nieruchomości, obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach.
W przedmiotowej sprawie wypowiedział się już uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazując, że poprzednia decyzja, tej samej treści co zaskarżona, jest wadliwa, bowiem nie została wyjaśniona okoliczność posiadania nieruchomości położonej w R. – K. 1. Innych zasadniczych nieprawidłowości sąd nie stwierdził. Rozpatrując ponownie sprawę organ, w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, podjął czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie posiadania ww. nieruchomości. Sąd podziela stanowisko organu, iż zarzuty skarżącej dotyczące wadliwego ustalenia stanu posiadania są w istocie polemiką z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Organ ustalił, że działki zostały opuszczone przez dotychczasowych posiadaczy z dniem 15 stycznia 2015 r., nikt nimi nie zarządzał, nie administrował i nie interesował się.
Zasadnie organ przyjął, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej nie są zasadne, ponieważ przedmiotowa sprawa była już badana przez sąd i jedynym zarzutem wymagającym wyjaśnienia pozostało ustalenie stanu posiadania nieruchomości. Organ prawidłowo uznał, że relacje pomiędzy podatnikami nie podlegają jakiemukolwiek badaniu ze strony organu podatkowego, gdyż mają one charakter sporu, który należy do właściwości sądów cywilnych. Dotyczy to chociażby, okoliczności na którą wskazywała skarżąca, wzajemnych rozliczeń między byłymi małżonkami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze szeroko omówiło kwestię obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości powołując odpowiednie regulacje prawne zawarte w przywołanej Ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: - właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, - posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 3 u.p.o.l.). W sytuacji, gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a - 6 (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.). W myśl art. 4 ust. 1 pkt l i 2 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów - powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Stosownie natomiast do art. 6 ust. 6 u.p.o.l., osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Z akt sprawy wynika, że podatnicy nie złożyli informacji podatkowej na 2018 rok, pomimo poinformowania ich o potrzebie złożenia takiej informacji, w razie gdyby zaistniały zmiany w przedmiocie opodatkowania. Obowiązek podatkowy w podatku leśnym normuje ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 888 ze zm. – dalej jako: "u.p.l."). Przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.l. stanowi, że podatnikami podatku leśnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: - właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3, - posiadaczami samoistnymi lasów. Jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 2 ust. 3 u.p.l.). Jeżeli las jest współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi wówczas odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 2 ust. 4 u.p.l.). Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 3 u.p.l.). Stosownie zaś do art. 6 ust. 2 u.p.l., osoby fizyczne są obowiązane złożyć organowi podatkowemu, właściwemu ze względu na miejsce położenia lasu, informacje o lasach, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku w podatku leśnym, lub o zaistnieniu zmian, o których mowa w art. 5 ust. 4. Przepis art. 6 ust. 3 u.p.l. (zdanie pierwsze) stanowi zaś, że podatek leśny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 7, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia lasu. Zgodnie z art. 6a ust. 1 i 2 u.p.l. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku rolnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Przepisy art. 6 ust. 3a i 7a stosuje się odpowiednio. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli lub posiadaczy. Stosownie zaś do art. 21 § 5 o.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Z kolei stosownie do postanowień art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dodać należy, iż dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w przepisie art. 194 o.p., stanowią zatem dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.
W przedmiotowej sprawie okoliczność, ustalona przez organy, iż A. W. i D. W. są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości K.- działki nr 2473 i nr 2476 w obrębie [...], gm. R. nie była kwestionowana na żadnym etapie postępowania.
Współwłasność polega na tym, że dana rzecz należy niepodzielnie do wszystkich współwłaścicieli, zaś każdemu z nich przysługują wszystkie atrybuty prawa własności (tzn. wszystkie uprawnienia składające się na własność). Do tych uprawnień należy m.in. współdecydowanie o losach wspólnej rzeczy. Według rejestru ewidencji gruntów powierzchnia działki nr 2473 wynosi 0,3765 ha (sklasyfikowana w całości jako "Bi") - Ogólna powierzchnia działki nr 2476 wynosi 2,8725 ha. Grunty tej działki sklasyfikowane są jako: "Bi" - inne tereny zabudowane - 0,3223 ha i las "Ls" - H 2,5502 ha. Z protokołu oględzin z dnia 28 października 2015 r. wynika, że na terenie nieruchomości znajdują się budynki o łącznej powierzchni użytkowej 1.140,93 m2. Na terenie ww. nieruchomości D. W. prowadził działalność gospodarczą, która została zlikwidowana z końcem 2014 r. Obecnie na obszarze działki nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza, co potwierdzają w szczególności protokoły z oględzin nieruchomości z dnia 28 października 2015 r. i z dnia 8 stycznia 2020 r. oraz zeznania świadków i stron. Nieruchomość jest opuszczona, zaniedbana, nie ma administratora. Teren jest zarośnięty chwastami. Budynki ulegają dewastacji. Grunty sklasyfikowane jako "Bi" i budynki zostały opodatkowane jako "pozostałe".
Zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze na decyzję organu odwoławczego, A. W. podnosiła, że jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości, pozbawionym jakiegokolwiek fizycznego władztwa nad nią. Od szeregu lat jest pozbawiona wstępu na nieruchomość i nie ma wpływu na jej stan. D. W. korzystał z całej nieruchomości prowadząc działalność gospodarczą, nie dopuszczając podatniczki do zarządzania majątkiem wspólnym (w szczególności przedsiębiorstwem A.), nie respektował jej praw jako współwłaścicielki i bezprawnie dokonywał zmian na nieruchomości (na jego wniosek wydane zostały w 2008 r. pozwolenia na rozbiórkę budynków) doprowadzając do jej dewastacji. Zdaniem podatniczki, organy podatkowe dokonały błędnej interpretacji przepisu art. 3 ust. 3 u.p.o.l oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.l., nie uwzględniając przedstawianych przez nią dowodów i argumentów przemawiających za tym, że przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym D. W. i to on, w świetle ww. przepisów u.p.o.l. i u.p.l., winien być podatnikiem od zdewastowanego przez siebie zakładu.
Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi zatem okoliczność, na kim ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i w podatku leśnym.
Podczas pierwszego rozpoznawania sprawy, organy ustaliły, że na nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza, oraz że nieruchomość ta stanowi współwłasność byłych małżonków, zatem współwłaściciele winni być podatnikami. A. W. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Rozpoznając sprawę dotyczącą wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. od przedmiotowej nieruchomości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 807/18 uchylił decyzję SKO, wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić czy D. W.uniemożliwiał skarżącej wstęp na teren przedmiotowej nieruchomości oraz czy została pozbawiona faktycznego władztwa nad niniejsza nieruchomością.
Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie zgodnie z wytycznymi zawartymi w przytoczonym wyroku tutejszego sadu, mające na celu ustalenie, czy D. W., tak jak chciała tego skarżąca, jest posiadaczem samoistnym opisanej nieruchomości. W tym celu organ przeprowadził w dniu 8 stycznia 2020 r. oględziny nieruchomości oraz przesłuchał strony i świadków - byłych pracowników prowadzonej przez D. W. firmy A., a także właścicieli sąsiednich działek, jak również przesłuchał wskazanego przez A. W. świadka – I. P.. Jakkolwiek zeznania świadków w pewnych punktach nie są spójne, na co skarżąca zwróciła uwagę w odwołaniu oraz w skardze, to jednak zeznania te w powiązaniu z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, jak słusznie zauważyły organy, nie dają podstaw do stwierdzenia, że jeden ze współwłaścicieli nieruchomości – D. W. jest posiadaczem samoistnym.
Z akt sprawy wynika, iż D. W. od dnia 2 stycznia 2005 r. na nieruchomości położonej w miejscowości K. 1 prowadził działalność gospodarczą pod nazwą: A. D. W.. Z dniem 31 grudnia 2014 r. zaprzestał wykonywania działalności, a z dniem 1 stycznia 2015 r. działalność została wykreślona z rejestru (dane dostępne w CEIDG na stronie: www.firma.gov.pl). W trakcie trwania małżeństwa (wyrokiem z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w W. orzekł o rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego pomiędzy D. W. a A. W.) podział obowiązków, w ramach którego D. W. zajmował się prowadzeniem przedsiębiorstwa w R. (spędzając tam dni robocze, a weekendy w W. z rodziną), a A. W. zajmowała się domem i opieką nad dziećmi, był między małżonkami uzgodniony i akceptowany. W trakcie trwania związku małżeńskiego strony pozostawały w ustawowej wspólności majątkowej (postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia[...] października 2018 r. sygn. akt [...] wydanego w sprawie o podział majątku wspólnego; zeznania A. W. złożone w Urzędzie Gminy w R. w dniu [...] stycznia 2020 r.). Do czasu faktycznej separacji D. W. dysponował w sposób nieskrępowany środkami uzyskanymi z prowadzonej działalności gospodarczej. Później pojawiły się spory, co do składników majątkowych istniejących na nieruchomości w R., sposobu prowadzenia działalności, kwestii pozwoleń na budowę czy rozbiórkę obiektów znajdujących się na nieruchomości. W sprawie toczącej się przed Sądzie Rejonowym dla W. o podział majątku wspólnego (sygn. akt II Ns [...]) A. W. podnosiła, że od 2008 r. jest pozbawiona zarówno możliwości współzarządzania przedsiębiorstwem, jak i korzystania z dochodu uzyskanego w ramach tego przedsiębiorstwa, mąż uniemożliwia jej wstęp na teren przedsiębiorstwa, nie udostępniał dokumentacji, nie rozliczał się z nią z uzyskiwanych dochodów z przedsiębiorstwa, które niewątpliwie należały do majątku wspólnego.
D. W. na rozprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 807/18 dnia 20 marca 2019 r. oświadczył, że nie jest samoistnym posiadaczem żadnej z działek położonych w miejscowości K. 1, [...] R.. Od końca 2014 roku zaprzestał wszelkiej działalności związanej z tym terenem, nie przebywa tam. Nie jest zainteresowany przedmiotową nieruchomością ani nie posiada woli dysponowania tym gruntem. Przekazany on został do dyspozycji A. W..
Dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Przesłuchani świadkowie nie potwierdzają statusu D. W. jako posiadacza samoistnego przedmiotowej nieruchomości. Nieruchomość położona w R. jest opuszczona, zaniedbana. Teren i budynki nie są w należyty sposób zabezpieczone i ulegają dewastacji. D. W. podkreślał, że nieruchomość opuścił. Z. S., który pracował w firmie w miejscowości K. 1, zeznał że A. W. nie miała problemów z wejściem na przedmiotową nieruchomość. Zeznania tego świadka, są zbieżne w tym zakresie z zeznaniami E. P., która w A. pracowała od 1993 r. do 31 października 2014 r. oraz korespondują z danymi przedstawionymi przez D. W..
Podczas przesłuchania w charakterze strony w dniu 8 stycznia 2020 r. A. W. zeznała, iż od 2015 r. nieruchomość w R. nie jest dla niej dostępna, brama jest zamknięta, nie posiada klucza. Na nieruchomość nie mogła wejść, ponieważ jej mąż nie dał jej kluczy. Jednocześnie zeznała, że nie miało miejsce zdarzenie, że ktoś zabraniał jej wchodzić na działkę. Nie miała ochoty tam chodzić. Domagała się wejścia na teren nieruchomości w czasie, gdy istniał zakład. Po 2014 r. nie dzwoniła do D. W., aby umożliwił jej wejście na nieruchomość ("Po co miałam wchodzić, skoro nieruchomość była zdewastowana, zniszczona. Zakład już nie istniał"). Od 2015 r. na nieruchomości była 2 razy podczas oględzin w 2015 r. i podczas oględzin w 2019 r. Przy nieruchomości była 5 razy. Nie była informowana o tym, co dzieje się na działce. O włamaniu w 2017 r. dowiedziała się z akt sprawy. Z postanowień Policji w S. z dnia 20 września 2017 r. o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego w sprawie o dokonanie w lipcu 2017 r. włamania do nieczynnego zakładu produkcyjnego w R., wynika, iż sprawa dotyczy zniszczenia mienia na szkodę D. W. i A. W..
D. W., w ramach ugodowego zakończenia sprawy o podział majątku wspólnego, proponował przekazanie na rzecz A. W. prawa własności zabudowanych nieruchomości w R.. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, że większą część działki nr 2476 stanowią grunty leśne, na który wstęp był wolny.
Dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, sąd doszedł do przekonania, że D. W. nie jest samoistnym posiadaczem opisanej nieruchomości. Skarżąca upatrywała tej okoliczności w tym, że nie była informowana o włamaniu do budynku, w którym jej były mąż prowadził działalność a pisma z Policji i Prokuratury kierowane były tylko do D. W.. Jednakże z dokumentacji dotyczącej tej kwestii wprost wynika, że postępowania prowadzone były na rzecz obojga współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.
Skarżąca podnosiła również, że były mąż uniemożliwia jej wejście na nieruchomość, przedstawiając jako dowód postanowienie sądu rejonowego z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie o dopuszczenie do współzarządzania majątkiem wspólnym małżonków. Jednakże należy zwrócić uwagę na to, że postanowienie zostało wydane w 2012 r. a sprawa dotyczy kwestii podatku za 2018 r. Nadto w 2018 r. podatnicy nie byli już małżeństwem. A z drugiej strony, skarżąca wielokrotnie powtarzała, na różnych etapach rozpoznawania sprawy, iż nie usiłowała samodzielnie wchodzić na teren przedmiotowej nieruchomości, bo nie miała ku temu żadnego powodu. Zatem w tak ustalonym stanie faktycznym, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca została trwale wyzuta z władztwa nad nieruchomością. Nie świadczy również o tym okoliczność, iż były mąż zamknął opisaną nieruchomość przy użyciu zamków podklamkowych i kłódek. Wskazuje to jedynie, że zabezpieczył nieruchomość przed wtargnięciem na nią osób nieuprawnionych.
W ocenie sądu, organy podatkowe zebrały w sprawie wystarczający materiał dowodowy pozwalający na stwierdzenie, że przepisy art. 3 ust. 3 u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 3 u.p.l. nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.
Mając na uwadze powyższe, sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W świetle przytoczonych argumentów oraz obowiązujących przepisów prawa, sąd w przedmiotowej sprawie doszedł do przekonania, mając również na względzie zarzuty strony, sformułowane w treści rozpatrywanej skargi, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i oddalił przedmiotową skargę w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. jako bezzasadną.
AKE.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę