I SA/Łd 559/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-11-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnazajęcie rachunku bankowegoprzedawnieniewpłatyskarga na czynność egzekucyjnąprawo administracyjnepostępowanie sądowo-administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o zajęciu rachunków bankowych, uznając, że kwestia przedawnienia była już rozstrzygnięta, a skarga na czynność egzekucyjną nie służy do kwestionowania zasadności całego postępowania egzekucyjnego.

Skarżąca L. M. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o zajęciu jej rachunków bankowych. Głównym argumentem skarżącej było przedawnienie należności oraz nieuwzględnienie dokonanych wpłat. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kwestia przedawnienia była już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach. Podkreślono, że skarga na czynność egzekucyjną dotyczy wyłącznie formalnoprawnych aspektów konkretnej czynności, a nie zasadności całego postępowania egzekucyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi L. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi o zajęciu rachunków bankowych skarżącej. Skarżąca podnosiła zarzuty przedawnienia należności oraz nieuwzględnienia dokonanych wpłat. Sąd administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając argumentację organów obu instancji za prawidłową. Sąd podkreślił, że kwestia przedawnienia należności za lata 2013-2018 była już wielokrotnie rozstrzygana w poprzednich postępowaniach i stanowiła przedmiot prawomocnych postanowień. Wskazano, że skarga na czynność egzekucyjną, uregulowana w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy do kwestionowania wyłącznie formalnoprawnych aspektów konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie do ponownej oceny zasadności wszczęcia lub prowadzenia całego postępowania egzekucyjnego. Sąd analizował również kwestię rozliczenia wpłat oraz prawidłowość doręczeń, uznając je za zgodne z prawem. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność egzekucyjną dotyczy wyłącznie formalnoprawnych aspektów konkretnej czynności egzekucyjnej i nie służy do ponownej oceny zasadności wszczęcia lub prowadzenia całego postępowania egzekucyjnego, ani do kwestionowania kwestii merytorycznych, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną jest samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego, która ma charakter subsydiarny i komplementarny wobec innych środków prawnych. Kontroli w tym trybie podlegają wyłącznie formalne aspekty prowadzonej egzekucji, a nie zasadność całego postępowania czy kwestie merytoryczne, które były już przedmiotem prawomocnych rozstrzygnięć.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 19 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 115

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 68 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 261 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73 § 1a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynność egzekucyjną nie służy do kwestionowania zasadności całego postępowania egzekucyjnego ani kwestii merytorycznych już rozstrzygniętych. Kwestia przedawnienia należności była już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach. Wpłaty zobowiązanej zostały uwzględnione zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środki egzekucyjne i rozliczył wpłaty.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia należności za lata 2013-2018. Nieuwzględnienie wpłat dokonanych przez skarżącą. Brak zameldowania i zamieszkiwania w lokalu. Błędne doręczenie postanowienia na adres pełnomocnika. Pozbawienie strony możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynność egzekucyjną nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego Ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej w ramach skargi na czynności egzekucyjne z art. 54 § 1 u.p.e.a. kontroli mogą podlegać tylko formalne aspekty prowadzonej egzekucji nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia

Skład orzekający

Bożena Kasprzak

przewodniczący

Paweł Janicki

sędzia

Tomasz Furmanek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zasady rozpatrywania zarzutów przedawnienia w kontekście wcześniejszych rozstrzygnięć."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i jego relacji do innych środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Brak nietypowych faktów czy emocjonalnego wymiaru sprawia, że jest mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Skarga na czynność egzekucyjną – kiedy można ją złożyć, a kiedy jest bezzasadna?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 559/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący/
Paweł Janicki
Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 54 par 1, par, 2, par 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 2 lipca 2024 r. nr SKO.418.24.2024 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 559/24
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi, na podstawie art. 54 § 1 pkt 1, § 2, 3 i 4 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm. – dalej u.p.e.a. ), oddalił skargę L. M. (dalej: skarżąca, zobowiązana, strona) na czynność egzekucyjną dokonaną przez Prezydenta Miasta Łodzi zawiadomieniem z dnia 23 lutego 2024 r.
Z treści uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, że zawiadomieniem z dnia 23 lutego 2024 r. dokonano zajęcia wierzytelności rachunków bankowych zobowiązanej na podstawie następujących tytułów wykonawczych:
Lp. Data wystawienia Numer tytułu
1 [...]
2 [...]
3 [...]
4 [...]
5 [...]
6 [...]
7 [...]
8 [...]
9 [...]
10 [...]
11 [...]
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji – odnosząc się do argumentacji pisma strony skarżącej (zatytułowanego "skarga na czynności egzekucyjne") z 5 marca 2024 wskazał, że kwestia przedawnienia była już ostatecznie rozpoznana we wcześniej wydanych rozstrzygnięciach. Odniesiono się też do wpłat zobowiązanej i poinformowano zobowiązaną o sposobie zaksięgowania wpłat, będących następstwem norm zawartych w art. 115 u.p.e.a.
Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 8 kwietnia 2024 r. w przedmiocie skargi L. M. na czynność egzekucyjną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, wskazując na treść art. 54 § 1 u.p.e.a., podzieliło stanowisko organu I instancji, że celem zobowiązanej, po oddaleniu jej argumentacji w kontekście umorzenia postępowań egzekucyjnych, było zakwestionowanie z uwagi na te same okoliczności, prawidłowości samego zajęcia rachunków, przez wniesienie skargi na czynność egzekucyjną. Tylko taka ocena mogła prowadzić do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia ponieważ wszystkie podnoszone przez zobowiązaną kwestie zostały już merytorycznie rozpatrywane w ramach rozpoznawania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej (co znalazło odzwierciedlenie w szeregu ostatecznych i prawomocnych postanowień).
Opisując wcześniejsze etapy procedowania wyjaśniono, że w reakcji na zajęcie wynagrodzenia zobowiązana pismem z 5 lipca 2023 r. wniosła skargę, uzasadniając ją wyegzekwowaniem należności przez komornika i przedawnieniem należności. Następnie skargę uzupełniła pismem z 30 sierpnia 2023 r. Ponieważ kwestie te zostały już uprzednio rozstrzygnięte, organ przyjął przychylną interpretację podania i zamiast odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów i umorzenia postępowania, merytorycznie rozpoznał skargę na czynność egzekucyjną.
Dokonano tego postanowieniem z 11 września 2023 r. (którym m. in. uwzględnioną skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 15.06.2023 r. w części w jakiej tej czynności dokonano na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r.). Nie zostało ono zaskarżone. Tym samym za niezgodnie z prawdą uznano twierdzenie o braku odpowiedzi na pismo z 30 sierpnia 2023 r.
Kolejne podanie zobowiązanej pochodzi z 5 marca 2024 r. (inicjujące postępowanie w niniejszej sprawie) zostało wniesione w reakcji na zajecie rachunków bankowych. Zobowiązana ponowiła twierdzenie o przedawnieniu zobowiązań. Stwierdziła też, że przy czynności nie uwzględniono jej wpłat.
Oceniając treść wniesionego zażalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że w zażaleniu zobowiązana nie odnosi się do stanowiska organu przedstawionego w skarżonym postanowieniu. Nie zarzuca jego błędnej kwalifikacji żądania jako skargi na czynność egzekucyjną, nie neguje sposobu rozliczenia wpłat i w końcu nie podważa prawidłowości zaskarżonej czynności. Natomiast ponownie podnosi argumentację, która została już ostatecznie i prawomocnie odrzucona w toku innych postępowań.
Przedstawiając kwestie zarzutów podniesionych w zażaleniu na tle wcześniej podjętych rozstrzygnięć wskazano, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Podstawą skargi nie mogą być podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a uwzględnienie skargi nie spowoduje umorzenia postępowania egzekucyjnego Postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. Ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej.
Kolegium analizując akta przedmiotowej sprawy nie dopatrzyło się żadnych uchybień formalnoprawnych ze strony organu egzekucyjnego.
Wskazano, że egzekucję administracyjną prowadzi uprawniony organ egzekucyjny - Prezydent Miasta Łodzi, który zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a. jest uprawniony do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Organ ten podjął działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Przepis art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. wymienia rodzaje środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych wskazując, że jednym z nich jest egzekucja z rachunków bankowych. Podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowiło zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienie spełniało wszystkie wymogi formalne u.p.e.a.
Również kolejność zaspokajania wierzytelności z kwoty uzyskanej z egzekucji administracyjnej (wpłat zobowiązanej) nie wzbudziło zastrzeżeń Kolegium.
Na postanowienie SKO w Łodzi z 2 lipca 2024 r. zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
– art. 54 § 1 pkt 1 w związku z art. 29 § 1 oraz § 2 pkt 1 w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j., ze zm., dalej; k.p.a.),w związku z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023.2383 t.j,, dalej "O.p."),
– art. 54 § 1 pkt 1 w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a." w związku z art. 261 § 1 k.p.a.
– art. 54 § 1 pkt 1 w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 73 §1, § 1a oraz §2 k.p.a.
– art. 54 § 1 pkt 1 w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 40 § i 1 oraz § 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe wniesiono uchylenie zaskarżanego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w zakresie podatku od nieruchomości, której dotyczy prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie jest zameldowana w Ł. od 2009 roku oraz nie jest właścicielem lokalu przy ulicy [...] od 2018 r. Ponadto zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości w odniesieniu do lat 2014, 2015 ,2016 i 2017 przedawniło się.
W dalszej części uzasadnienia skargi wskazano, że na wcześniejszym etapie postepowania egzekucyjnego skarżącej odmówiono dostęp do materiału dowodowego, a także wskazano na okoliczność, że zakażone postanowienie zostało doręczone błędnie na adres pełnomocnika (ponieważ udzielone pełnomocnictwo nie obejmowało skargi na czynność egzekucyjną będącą przedmiotem zakażonego postanowienia).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 5 listopada 2024 r, skarżąca wniosła pismo procesowe z uzupełnieniem argumentacji skargi (oraz załączyła 3 pisma, z których dwa znajdują się w aktach sprawy: postanowienie komornika z dnia 24.08.2021 oraz pismo skierowane do organu przez Kancelarię H. D. z dnia 12.06.2024 r. i jedno, które jest opatrzone datą późniejszą niż zaskarżone rozstrzygnięcie: zaświadczenie z Urzędu Miasta w Łodzi z dnia 25.07.2024 r. o ujawnieniu zaległości podatkowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone, jeśli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z akt sprawy wynika, Prezydent Miasta Łodzi dokonał zawiadomieniem z 23 lutego 2024 r. nr [...] zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych na rzecz zobowiązanej.
W dniu 8 marca 2024 r. wpłynęło do Urzędu Miasta Łodzi podanie skarżącej z 5 marca 2024 r., zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne". Skarżąca podniosła, że składa skargę w związku z przedawnieniem roszczenia, z którego wynika tytuł wykonawczy za lata od 2013 do 2018 roku. Ponadto z uwagi na pominięcie wpłat dokonanych 12.10.2023 r. na zaległości w kwocie 206 zł i 13.10.2023 kwoty 87,85 zł. Do podania załączono kopie trzech potwierdzeń wpłat z 12.10.2023 r., na łączną kwotę 206,00 zł, oraz dwóch potwierdzeń wpłat, na. łączną kwotę 88,21 zł.
Potraktowanie przez organ powyższego żądania jako skargi wniesionej w trybie art. 54 u.p.e.a. (poprzedzone analizą zagadnienia wygaśnięcia obowiązku w wyniku jego wykonania - s. 2 akapit 3 uzasadnienia postanowienia organu I instancji, jak również rozważeniem ewentualnych konsekwencji rozpoznania tego pisma jako zarzutu - nie budzi zastrzeżeń Sądu. Prawidłowo również przenalizowano treść przepisów przejściowych w zakresie zmian u.p.e.a. (s. 3-5 postanowienia organu I instancji) i wskazano na właściwe brzmienie regulacji mających zastosowanie w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze treść pisma skarżącej z dnia 5 marca 2024 w pierwszej kolejności należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z 03 czerwca 2022 r. oddalono zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z [...] r. nr [...]. Zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem SKO w Łodzi z 29 sierpnia 2022 r. Wyrokiem WSA w Łodzi z 19 stycznia 2023 r. oddalono skargę na to rozstrzygnięcie (sygn. akt I SA/Łd 784/22).
Następnie, postanowieniem z 5 maja 2023 r. umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] nr [...] i odmówiono umorzenia postępowań egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia:
1) [...]
2) [...]
3) [...]
4) [...]
5) [...]
6) [...]
7) [...]
8) [...]
9) [...]
Kolejnym postanowieniem z 5 maja 2023 r. odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów nieistnienia obowiązku i wygaśnięcia obowiązków egzekwowanych w postępowaniach egzekucyjnych w administracji prowadzonych wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z [...] r. nr [...] i [...] (bowiem kwestie te były już uprzednio rozstrzygnięcie postanowieniem SKO w Łodzi z 29 sierpnia 2022 r.).
Oba postanowienia z 5 maja 2023 r. nie zostały zaskarżone i stały się prawomocne.
Analizując treść powyższych postanowień trzeba wskazać, że kwestia przedawnienia należności za lata 2013-2018 była już rozpoznawana w toku stosownego postępowania i stanowi przedmiot ostatecznego rozstrzygnięcia. Organ I instancji przedstawił szczegółowe wyjaśnienia tej problematyki w uzasadnieniu swojego postanowienia z 8 kwietnia 2024 r. (na s. 2, akapit 2). Sąd, wywody organu w zakresie przedawniania (łącznie z tym, że przedawnianie nie może nie może stanowić przedmiotu oceny w postępowaniu wszczętym skargą), ocenił jako zasługujące na aprobatę i tym samym stanowisko skarżącej (zawarte również jako argumentacji skargi do Sądu) koncentrujące się wokół tego zagadnienia należy potraktować jako niezasadne.
W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, że rozpoznanie podania skarżącej jako wniosek o umorzenie postępowania (na skutek uznania pisma skarżącej jako zarzutu wnoszonego w trybie art. 33 u.p.e.a.) – wobec wcześniej wydanych rozstrzygnięć - byłoby niekorzystne dla zobowiązanej. Miałoby ono charakter formalny, gdyż nie dotykałby kwestii merytorycznych postępowań egzekucyjnych.
Tym samym prawidłowo organy zidentyfikowały, że celem zobowiązanej, po oddaleniu jej argumentacji w kontekście umorzenia postępowań egzekucyjnych, było zakwestionowanie z uwagi na te same okoliczności, prawidłowości samego zajęcia rachunków, przez wniesienie skargi na czynność egzekucyjną.
Skarga na czynność egzekucyjną została uregulowana w art. 54 u.p.e.a. Właściwym do rozpoznania skargi jest organ egzekucyjny, którym w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta Łodzi (art. 54 § 3 i 4 u.p.e.a.).
Podstawą skargi jest:
1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy
2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: oddala skargę na czynność egzekucyjną lub uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (§ 5 art. 54 u.p.e.a.
Wykładnia przepisu art. 54 u.p.e.a. wskazuje, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Podkreślenia wymaga to, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne z art. 54 § 1 u.p.e.a. kontroli mogą podlegać tylko formalne aspekty prowadzonej egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 20.11.2020 r., sygn. akt II FSK 2560/18), a także nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 06.010.2021 r. sygnatura akt III FSK 4238/21).
Określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego.
Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty.
Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. - są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; LEX nr 1783606; z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, LEX nr 1774564; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, LEX nr 1592003; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, LEX nr 1941089).
W skardze określono zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i przedstawiono jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.).
Za prawidłowe należy ocenić przyjęcie przez organy, że jedyną nową okolicznością (które nie została już ostatecznie rozpoznana innymi postanowieniami) podniesioną w piśmie z dnia 5 marca 2024 r. to nieuwzględnienie w czynności zajęcia wpłat zobowiązanej z 12 i 13 października 2023 r.
Rację mają organy, że wpłaty zobowiązanej zostały jednak uwzględnione w toku egzekucji, a zaskarżana czynność uwzględniła ten fakt.
Zobowiązana dokonując wpłat wskazała w treści tytułów wpłat numery trzech tytułów wykonawczych. Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że wpłaty dokonane po wszczęciu egzekucji rozliczna są nie według woli zobowiązanego czy organu egzekucyjnego, ale zgodnie z kolejnością wyznaczoną w art. 115 u.p.e.a. Artykuł ten ma inne brzmienie dla postępowań wszczętych przed 20.02.2021 r. i tych wszczętych od tej daty. Zmieniono go mocą art. 1 pkt 32 ustawy z 04.07.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1553 z późn. zm.). Zgodnie z jej art. 6 ust. 1 w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie przewidziano wyjątku dla art. 115 § 1 u.p.e.a. Tak więc dla tytułów wystawionych przed 20.02.2021 r., a więc wszystkich, na podstawie których dokonano skarżonej czynności: Z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności:
1) koszty egzekucyjne i koszty upomnienia;
2) należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim;
3) należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu;
4) należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności;
5) (uchylony);
6) inne należności i odsetki, z zastrzeżeniem § 2a i 3.
Prezydent Miasta Łodzi wskazał w uzdatnieniu, że wpłaty zobowiązań zostały w całości zaliczone na poczet kosztów egzekucyjnych, zaspakajając je do wysokości 291,94 zł. Zmniejszyło to należności z tytułu kosztów egzekucyjnych z 352,52 zł (kwota wskazana w zawiadomieniu z 15.06.2023 r. o zajęciu wynagrodzenia i pomniejszona o 1,40 zł będącego efektem umorzenia postępowania prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], postanowieniem z 11.09,2023 r.) do kwoty 58,31 zł. Efektem skarżonego zajęcia było jednak powstanie obowiązku zapłaty kolejnych kosztów egzekucyjnych w wysokości 60,87 zł. Składają się na nią: 50,45 zł opłaty za czynności egzekucyjne i 10,42 zł wydatki egzekucyjne (9,80 zł za list polecony za zwrotnym potwierdzeniem doręczenia do zobowiązanej i 0,62 zł opłata za zajęcie rachunku bankowego za pośrednictwem systemu Ognivo).. Należy pamiętać, że w zakresie kosztów sprawie ma zastosowanie art. 64 i n. w brzmieniu obowiązującym przed 20.02.2021 r. Opłata egzekucyjna naliczana jest od należności głównej i odsetek w dacie podjęcia czynności. Wzrost odsetek powoduje więc naliczenie opłaty od różnicy w ich wysokości w porównaniu z poprzednią czynnością. Dodatkowa w postępowaniach wszczętych od 08.09.2016 r. za dokonanie kolejnej czynności egzekucyjnej pobiera się nie mniej jednak niż 6,80 zł (art. 64 § 5 u.p.e.a. w brzmieniu nadanym art. 3 pkt 7 ustawa z 10.07.2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1311 z późn. zm.). Na podstawie tytułu nr [...] powstała opłata w wysokości 1,34 zł, tytułu [...] - 1,51 zł, ale dla tytułów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] już po 6,80 zł na każdym z nich.
Odnośnie zarzutu skargi dotyczące braku zamieszkiwania i zameldowania w o lokalu na ulicy [...] to kwestia to była przedmiotem rozważań organu w postanowieniu z 5 maja 2023 r. (w przedmiocie m. in. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r.) w którym stwierdzono, że "fakt przeniesienia własności nieruchomości został uwzględniony przez organ podatkowy. Nabywca nieruchomości przedłożył kopie postanowienia Sądu z 15.07.2019 r., zawierającego adnotacją o jego uprawomocnieniu z dniem 08.05.2020 r. Zobowiązana za kolejne okresy zostały odpisane z konta zobowiązanej, co zostało też uwzględnione w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast ustalanie daty, w której nabywca stał się właścicielem nieruchomości, a w konsekwencji zdarzenia, z którym związane jest wygaśnięcie obowiązku podatkowego po stronie dotychczasowego właściciela, zarezerwowane jest dla postępowania podatkowego" (s. 4 postanowienia z 5 maja 2023 r.).
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego błędnego doręczania zakażonego postanowienia na adres Kancelarii Adwokacko-Podatkowej H. D. (ponieważ według skarżącej pełnomocnictwo z dnia 29 maja 2024 r. załączone do pisma z 12 czerwca 2024 obejmowało tylko złożenie tego pisma) to należy zauważyć, że pismo pełnomocnika z dnia 12 czerwca 2024 (złożone, w trybie art. 45 u.p.e.a., po wniesionym przez skarżącą zażaleniu od postanowieniu organu I instancji) zostało prawidłowo, ze względu na charakter przedstawionej w nim argumentacji i wskazywanych środków dowodowych, zakwalifikowane jako złożone w toku toczącego się już postępowania zainicjowanego pismem skarżącej z dnia 5 marca 2024 r. Treść tego pisma była zbieżna z przedmiotem toczącego się postepowania i jego argumentacja została potraktowana przez organy jako uzupełnienie zażalenia (pismo Prezydenta Miasta Łodzi - omyłkowo oznaczone datą 13 maja 2024 r, zamiast 17 czerwca 2024 r. - przekazujące SKO w dniu 17 czerwca pismo H. D. z dnia 12 czerwca 2024 r.).
Mając na uwadze powyższe (jak również treść art. 40 § 2 k.p.a.), i nie tracąc z pola widzenia faktu, że w aktach sprawy znajduje się wcześniejsze pełnomocnictwo szczególne (dołączone do pisma z 23 marca 2022 r.) dla adwokata P. M. (którego adres Kancelarii, jest w pismach wnoszonych osobiście przez skarżącą (począwszy od pisma z 3 marca 2023), wskazany jako adres do korespondencji), w ocenie Sądu, organ uprawniony był do doręczenia zakażonego postanowienia na adres pełnomocnika adwokata – doradcy podatkowego H. D..
W świetle oceny, że pismo z 12 czerwca 2024 r. zostało prawidłowo potraktowane jako złożone w toku toczącego się postępowania w zakresie rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną (nie wszczynało żadnego odrębnego postępowania – na marginesie warto zauważyć, że nawet jeśli uznać, że mogłoby wszcząć, to postępowanie to musiałby być w konsekwencji potraktowane jako zgłoszenie zarzut w rozumieniu art. 33 u.p.e.a. – zob. szerzej P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz do art. 45 u.p.e.a., LEX/el. 2023), a strona w pełnomocnictwie z dnia 29 maja 2024 r. wskazała, że ustanawia H. D. pełnomocnikiem do spraw doręczeń w sprawie tego pisma to doręczenie zaskarżonego postanowienia temu pełnomocnikowi nie można postrzegać w kategorii uchybienia procesowego mającego wpływ na wynik postępowania.
Z uwagi na powyższe nie można się zgodzić się z argumentacją strony podniesioną w piśmie złożonym na rozprawie, że pismo pełnomocnika z 12 czerwca 2024 pozostało bez odpowiedzi. Sąd zauważa, że uzasadnienie organu jest w tym zakresie lakoniczne (organ przedstawia okoliczności sprawy, w kontekście braku zapoznania się z aktami sprawy przez ustanowionego pełnomocnika - s. 2 zaskarżonego postanowienia), lecz jest to uchybienie procesowe nie mające wpływu na wynik sprawy.
Odnośnie zarzutu uzasadnienia skargi wskazującego na pozbawienia strony możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym (bez wskazania na konkretne przejawy zachowania organów, które miałyby prowadzić to pozbawiania strony tego prawa) Sąd podkreśla, że doktryna i orzecznictwo przyjmują, iż z uwagi na tę specyfikę egzekucji nie wszystkie zasady ogólne znajdą zastosowanie, że względu na cel tego postępowania. Postępowanie egzekucyjne toczy się bowiem w celu realizacji stwierdzonego już obowiązku i musi zmierzać do jak najszybszego zaspokojenia wierzyciela. Stąd uznaje się, że tak postawione postępowaniu egzekucyjnemu cele determinują zakres inkorporacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 k.p.a.), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przewidzianej w art. 10 k.p.a. do podstępowania egzekucyjnego. W praktyce oznacza to, że treść art. 18 u.p.e.a. (na który wskazuje skarżącą w zarzutach skargi), należy rozumieć w ten sposób, że tylko niektóre zasady postępowania administracyjnego można przenieść na grunt postępowania egzekucyjnego nie zmieniając ich brzmienia, inne należy stosować odpowiednio, jeszcze innych nie stosuje się w ogóle. W oparciu o powyższe podnosi się więc, że w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio następujące zasady: wynikającą z art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, wynikającą z art. k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, określoną w art. 8 K.p.a. zasadę zaufania, zasadę udzielania informacji (art. 9 K.p.a.), zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12. k.p.a.) oraz zasadę pisemnego załatwienia sprawy (art. 14 § 1 k.p.a.). W postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znajduje natomiast zastosowania określona w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (por.: D. Jankowiak w Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2005, s. 184-185, M. Szubiakowski, Zasady ogólne administracyjnego postępowania egzekucyjnego, (System egzekucji administracyjnej, C.H. Beck 2004, s. 119 i nast.), R. Hauser, A. Skoczylas, Odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (System egzekucji administracyjnej, C.H. Beck 2004, s. 204 i nast.), wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r.; sygn. akt I FSK 157/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r.; sygn. akt III SA 3483/03).
Sąd uznając wszystkie zarzuty skargi (zarówno te o charakterze procesowym jak i materialnym) za niezasadne, a jednoczenie nie znajdując innych uchybień prawa skutkujących potrzebą uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI