I SA/Łd 269/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-05-17
NSApodatkoweŚredniawsa
nadpłatapodatek dochodowyodsetki za zwłokępostępowanie podatkoweostateczna decyzjazasada trwałości decyzjiOrdynacja podatkowaWSAskarga podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatniczki na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego za lata 2011-2012, uznając, że kwestia ta została już rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami podatkowymi.

Podatniczka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za lata 2011-2012, twierdząc, że wpłaciła więcej niż wynosiło jej zobowiązanie podatkowe, a odsetki zostały naliczone nieprawidłowo. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na zasadę trwałości ostatecznych decyzji podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że kwestia zobowiązania podatkowego została już prawomocnie rozstrzygnięta, a wszelkie wątpliwości dotyczące odsetek były przedmiotem odrębnych postępowań sądowoadministracyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 1 139 040 zł wraz z odsetkami, argumentując, że łączna kwota wpłat przekroczyła ustalone zobowiązania podatkowe, a odsetki zostały naliczone nieprawidłowo. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na zasadę trwałości ostatecznych decyzji podatkowych (art. 128 Ordynacji podatkowej) oraz zasadę związania organu decyzją (art. 212 O.p.). Podkreślono, że ostateczne decyzje określające zobowiązanie podatkowe za lata 2011 i 2012 nadal funkcjonują w obrocie prawnym, a kwestie dotyczące naliczania odsetek za zwłokę były przedmiotem odrębnych postępowań sądowoadministracyjnych, które zakończyły się oddaleniem skarg skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że nie jest możliwe procedowanie w zakresie żądania stwierdzenia nadpłaty, ponieważ wymiar zobowiązania podatkowego został rozstrzygnięty ostatecznymi decyzjami. Sąd podkreślił, że orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2022 r. potwierdziły ostateczność decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 27 czerwca 2019 r., co oznacza definitywne określenie wysokości zaległości podatkowej. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. była prawidłowa. Sąd zaznaczył, że prowadzenie postępowania w celu zmiany wysokości zobowiązania wynikającego z ostatecznych decyzji wymagałoby zastosowania trybów przewidzianych dla wzruszenia takich decyzji. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, jeśli ostateczne decyzje podatkowe określają wysokość zobowiązania podatkowego, a kwestia naliczania odsetek była przedmiotem odrębnych postępowań.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada trwałości ostatecznych decyzji podatkowych (art. 128 O.p.) oraz zasada związania organu decyzją (art. 212 O.p.) uniemożliwiają ponowne merytoryczne rozpatrywanie kwestii zobowiązania podatkowego, które zostało już prawomocnie rozstrzygnięte. Wszelkie wątpliwości dotyczące odsetek były przedmiotem odrębnych postępowań sądowoadministracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

O.p. art. 165a § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne.

Pomocnicze

O.p. art. 216

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 212

Ordynacja podatkowa

Organ jest związany decyzją podatkową.

O.p. art. 54 § § 1 pkt 3 i 7

Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę.

O.p. art. 55 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 62 § § 4

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wydawania postanowień o zaliczeniu wpłat.

O.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Definicja nadpłaty.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada trwałości ostatecznych decyzji podatkowych (art. 128 O.p.). Zasada związania organu decyzją podatkową (art. 212 O.p.). Ostateczność decyzji określających zobowiązanie podatkowe za lata 2011 i 2012. Kwestia naliczania odsetek za zwłokę była już przedmiotem odrębnych postępowań sądowoadministracyjnych.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje żadne postanowienie w przedmiocie sposobu rozliczenia wpłat. Argument, że dopiero w ramach postępowania o stwierdzenie nadpłaty można dowodzić nieprawidłowości naliczania odsetek.

Godne uwagi sformułowania

wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia (decyzji) w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nadpłaty (zwrotu) naruszyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych nie może być wobec Strony prowadzone postępowanie podatkowe w zakresie żądania Strony nie jest możliwe procedowanie w zakresie istoty żądania jakie wniósł [...] pełnomocnik Strony, gdyż kwestia wymiaru zobowiązania tego podatku została rozstrzygnięta decyzjami mającymi charakter ostateczny wpłacone przez podatnika należności określone tym decyzjami były należne

Skład orzekający

Bożena Kasprzak

przewodniczący

Grzegorz Potiopa

sprawozdawca

Joanna Grzegorczyk-Drozda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych i ograniczeń w wszczynaniu nowych postępowań w celu kwestionowania tych decyzji, zwłaszcza gdy kwestie sporne były już przedmiotem postępowań sądowoadministracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której ostateczne decyzje podatkowe już funkcjonują, a kwestia odsetek była przedmiotem odrębnych postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady prawa podatkowego dotyczące trwałości decyzji i ograniczeń w ponownym wszczynaniu postępowań. Jest to interesujące dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Ostateczna decyzja podatkowa blokuje wniosek o nadpłatę – co mówią sądy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 269/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący/
Grzegorz Potiopa /sprawozdawca/
Joanna Grzegorczyk-Drozda
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1594/23 - Wyrok NSA z 2024-03-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 31 stycznia 2023 r. nr 1001-IEW-2.7010.31.2022.12.U12.BJ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej także: DIAS), po rozpatrzenia zażalenia E. P. (dalej także: Strona lub Skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie (dalej także: NUS) z dnia 19 sierpnia 2022 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 r.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 22 lipca 2022 r. pełnomocnik Strony złożył za pomocą platformy e-puap do Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie korespondencję, zawierającą wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 w kwocie 1 139 040 zł wraz z odsetkami liczonymi Jak dla zaległości podatkowych:
- od kwoty 89 040 zł od 27 sierpnia 2019 r. do dnia zwrotu
- od kwoty 1 050 000 zł od 22 lipca 2022 r. do dnia zwrotu.
Powyższy wniosek umotywował tym, że decyzjami z 30 czerwca 2017 r. i 16 lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie określił Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012, gdzie łączna kwota zaległości wyniosła 2 750 960 zł. Natomiast według wskazanego we wniosku wykazu dokonanych przez Skarżącą na powyższe zobowiązania wpłat, ich wartość wyniosła łącznie 3 890 000 zł.
W ocenie pełnomocnika Strony różnica pomiędzy wysokościami wpłat, a zaległościami podatkowymi, jakie obciążają, tj. kwota 1 139 040 zł jest nadpłatą, która winna podlegać zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi. Wobec treści wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w obrocie prawnym nie funkcjonuje żadne z postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie w zakresie sposobu rozliczenia wpłat dokonanych przez Panią. Oznacza to, że wniosek z 22 lipca 2022 r. jest uzasadniony i konieczny.
W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie wydał w dniu 19 sierpnia 2022 r. postanowienie, w którym odmówił Stronie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 na podstawie przepisów art. 165a § 1, art. 216 i 217 O.p.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazał, że w obrocie prawnym istnieją decyzje określające Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w innej kwocie niż wykazane w zeznaniach podatkowych za lata 2011 i 2012 r. W opinii NUS wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia (decyzji) w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nadpłaty (zwrotu) naruszyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 128 O.p., a także wynikającą z art. 212 O.p. zasadę związania organu decyzją podatkową.
Powyższe zadaniem organu pierwszej instancji skutkuje tym, iż nie może być wobec Strony prowadzone postępowanie podatkowe w zakresie wniesionej pismem z 22 lipca 2022 r. dyspozycji o stwierdzenie nadpłaty.
Na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z pełnomocnik Strony złożył zażalenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 165a § 1 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od osób fizycznych za lata 2011 i 2012, podczas gdy w jego ocenie dopiero w ramach tego postępowania Strona może dowodzić, że odsetki zostały naliczone w sposób nieuzasadniony. W związku z powyższym pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, podkreślając przy tym, iż nigdy wcześniej żaden organ podatkowy, czy sąd, nie wypowiadał się w tym temacie.
DIAS wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia 19 sierpnia 2022 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 r.
W ocenie organu odwoławczego, NUS zasadnie odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 na podstawie art. 165a § 1 O.p. W konsekwencji, prowadzenie postępowania w kierunku zmiany wysokości zobowiązania podatkowego wynikającego ze wskazanych decyzji ostatecznych określających zobowiązanie podatkowe Strony za poszczególne lata, wymaga przeprowadzenia stosownych postępowań podatkowych w trybach, które przewidziane są regulacjami Ordynacji podatkowej dla wzruszenia decyzji mających charakter ostatecznych. Zgodnie bowiem z treścią zasady wyrażonej brzmieniem art. 128 O.p. - decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne.
Odnosząc się stanowiska zawartego zażaleniu, iż prawidłowość naliczania odsetek za zwłokę nie została w żaden DIAS wskazał, że w obrocie prawnym nadal funkcjonują postanowienia w sprawie zaliczeń wpłat dokonanych przez Stronę. Wprawdzie postanowienia DIAS utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie zostały uchylone, lecz na skutek uwzględnienia skarg kasacyjnych, stan faktyczny uległ zmianie. W następstwie ich rozpatrzenia Naczelny Sąd Administracyjny wydał orzeczenia, w których uchylił wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując jednocześnie na konieczność dokonania oceny zasadności zarzutów wniesionych skarg w zakresie ustalenia okresów, za które nie są naliczane odsetki za zwłokę (art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.). Zgodnie z przekazanymi zawiadomieniami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyznaczył już termin rozpraw przypadający na luty 2023 r. Zatem kwestie związane z zastosowaniem lub nie przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, są obecnie przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w związku z zaleceniem wskazanym przez Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji wniosek Strony z 22 lipca 2022 r. okazał się bezzasadny, gdyż toczy się postępowanie sądowoadministarcyjne w tej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe, DIAS nie zaaprobował zarzutu naruszenia art. 165a § 1 O.p.
Pełnomocnik Strony zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie DIAS z dnia 31 stycznia 2023 r.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 165a § 1 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku PIT za lata 2011 i 2012, podczas gdy dopiero w ramach tego postępowania Skarżąca może dowodzić, że odsetki zostały naliczone w sposób nieuzasadniony, zwłaszcza w sytuacji gdy nigdy wcześniej żaden organ podatkowy, czy Sąd, nie wypowiadał się w tym przedmiocie.
Wobec powyższego pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia poprzedzającego go, tj. postanowienia NUS z dnia 19 sierpnia 2022 r.
W złożonej skardze pełnomocnik Strony wskazał, iż wystąpił z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012, w związku z tym, iż w jego opinii w obrocie prawnym nie funkcjonuje żadne z postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie w przedmiocie sposobu rozliczenia wpłat dokonanych przez Stronę. Powyższe pełnomocnik wywiódł z treści wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w których uchylono postanowienia w sprawie zaliczenia wpłat zarówno Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, jak i poprzedzających je postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie. Pełnomocnik wskazał, że mimo ostatecznie potwierdzonych zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012, składa wniosek o stwierdzenie nadpłaty, uznając iż odsetki za zwłokę zostały naliczone w sposób nieprawidłowy i tylko w ramach tego postępowania może dowodzić swoich racji.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie, którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z dnia a 19 sierpnia 2022 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 r.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy istota sporu wynika z przyjęcia przez Skarżącą odmiennej od organów podatkowych implementacji stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Pełnomocnik Strony w dniu 22 lipca 2022 r. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 w kwocie 1 139 040 zł wraz z odsetkami liczonymi Jak dla zaległości podatkowych:
- od kwoty 89 040 zł od 27.08.2019 r. do dnia zwrotu
- od kwoty 1 050 000 zł od 22.07.2022 r. do dnia zwrotu.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzjami z 30 czerwca 2017 r. i 16 lutego 2018 r. NUS określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012, gdzie łączna kwota zaległości wyniosła 2 750 960 zł. Natomiast według wskazanego we wniosku wykazu dokonanych przez Stronę na powyższe zobowiązania wpłat, ich wartość wyniosła łącznie 3 890 000 zł. Oznacza to, że różnica pomiędzy wysokościami wpłat, a zaległościami podatkowymi, jakie obciążają Stronę, tj. kwota 1 139 040 zł jest nadpłatą, która winna podlegać zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi. W ocenie pełnomocnika, wobec treści wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w obrocie prawnym nie funkcjonuje żadne z postanowień NUS w zakresie sposobu rozliczenia wpłat dokonanych przez Skarżącą.
Sąd stwierdza, że w obrocie prawnym funkcjonują decyzje określające Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w innej kwocie niż wykazane w zeznaniach podatkowych za lata 2011 i 2012 r. Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, że wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia (decyzji) w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nadpłaty (zwrotu) naruszyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 128 O.p., a także wynikającą z art. 212 O.p. zasadę związania organu decyzją podatkową. Nie może być wobec Skarżącej prowadzone postępowanie podatkowe w zakresie żądania Strony z dnia z 22 lipca 2022 r.
Organy podatkowy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych zgodnie, z którymi w rozpatrywanej sprawie, zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011 i rok 2012 zostało określone w wydanych w trybie art. 21 § 3 O.p. decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie: w decyzji z 30 czerwca 2017 r. za rok 2011 oraz w decyzji z 16 lutego 2018 r. za rok 2012. W wyniku rozpatrzenia złożonych odwołań DIAS dwoma decyzjami z 27 czerwca 2019 r.:, utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpatrzeniu złożonych skarg, wyrokiem sygn. akt I SA/Łd 634/19 z 26 listopada 2019 r. uchylił decyzję DIAS z 27 czerwca 2019 r. w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 2011 oraz wyrokiem sygn. akt I SA/Łd 635/19 z 26 listopada 2019 r. uchylił decyzję DIAS z 27 czerwca 2019 r. w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 2012. Zarówno DIAS oraz pełnomocnik Skarżącej wnieśli skargi kasacyjne od powyższych wyroków. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt II FSK 706/20 z 20 kwietnia 2022 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę kasacyjną strony w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok oraz wyrokiem sygn. akt II FSK 707/20 z 20 kwietnia 2022 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę kasacyjną strony w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok. Oznacza to, że na dzień wydania zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji decyzje DIAS z 27 czerwca 2019 r. mają walory decyzji ostatecznych.
Odnośnie wydanych postanowień informujących Stronę o sposobie zaliczenia wpłat należy stwierdzić, że o każdym zaliczeniu wpłat na zobowiązanie wynikające z decyzji za 2011 i 2012 rok organ pierwszej instancji zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 62 § 4 O.p. wydawał postanowienia o zaliczeniu wpłat ze stosowną informacją dotyczącą należnych odsetek za zwłokę (okresy, za które powstały oraz wysokości ich stawek) oraz wskazywał na ewentualne zastosowanie lub nie przerw w ich naliczaniu na które składano zażalenia. DIAS rozpatrywał złożone środki zaskarżenia, ustosunkowując się do stawianych zarzutów w zakresie prawidłowości naliczenia odsetek za zwłokę, a na wydane postanowienia strona również składała skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Tutejszy Sąd w wyniku rozpatrzenia złożonych skarg uchylił zarówno postanowienia DIAS, jak i poprzedzające je postanowienie NUS, uznając w tych okolicznościach sprawy za przedwczesne rozpatrywanie zarzutów strony, co do ustalenia okresów wyłączających naliczanie odsetek za zwłokę. Organ drugiej instancji wniósł skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który rozpatrzył poprzez wydanie we wrześniu 2022 r. orzeczeń uchylających wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania, wskazując jednocześnie na konieczność dokonania oceny zasadności zarzutów wniesionych skarg w zakresie ustalenia okresów, za które nie są naliczane odsetki za zwłokę (art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, stosując się do zaleceń Sądu drugiej instancji, skargi Strony w tym zakresie oddalił.
W związku z powyższym Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie prawidłowo odmówiono Stronie wszczęcia postępowania.
Nie jest bowiem możliwe procedowanie w zakresie istoty żądania jakie wniósł 22 lipca 2022 r. pełnomocnik Strony, gdyż kwestia wymiaru zobowiązania tego podatku została rozstrzygnięta decyzjami mającymi charakter ostateczny. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2022 r. są prawomocne i oznaczają, iż decyzje z 27 czerwca 2019 r. DIAS mają walory decyzji ostatecznych, a to oznacza z kolei określenie definitywnej wysokości zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. i 2012 r. Powyższe potwierdza zasadność odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 na podstawie art. 165a § 1 O.p.
Użyte w tym przepisie wyrażenie "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne jego przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3183/21).
Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł.
W myśl niekwestionowanego poglądu doktryny istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną) – L. Etel, Komentarz do art. 72 O.p. Lex, 2017.
W rozpoznawanej sprawie, w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia, żadna z powyższych sytuacji nie zachodziła.
Sąd stwierdza, że prowadzenie postępowania w kierunku zmiany wysokości zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji ostatecznych wymaga przeprowadzenia stosownych postępowań podatkowych w trybach, które przewidziane są regulacjami O.p. dla wzruszenia decyzji mających charakter ostatecznych. Zgodnie bowiem z treścią zasady wyrażonej brzmieniem art. 128 O.p. - decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne.
Wbrew temu, co sugeruje pełnomocnik Strony w skardze, w obrocie prawnym nadal funkcjonują postanowienia w sprawie zaliczeń wpłat dokonanych przez Skarżącą, w których analizowana była kwestia ustalenia okresów, za które nie są naliczane odsetki za zwłokę (art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.). Organ prawidłowo ustalił, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, co prawda postanowienia DIAS utrzymujące w mocy postanowienia NUS w zakresie rozliczeń wpłat, zostały uchylone, lecz na skutek uwzględnienia skarg kasacyjnych, stan faktyczny uległ zmianie. W następstwie ich rozpatrzenia Naczelny Sąd Administracyjny wydał orzeczenia, w których uchylił wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując jednocześnie na konieczność dokonania oceny zasadności zarzutów wniesionych skarg w zakresie ustalenia okresów, za które nie są naliczane odsetki za zwłokę (art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.). Oznacza to, że kwestie związane z zastosowaniem lub nie przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę, stały się przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. W konsekwencji organ zasadnie uznał, że wniosek strony z 22 lipca 2022 r. jest bezzasadny, gdyż toczy się postępowanie sądowoadministarcyjne w tej sprawie, co potwierdza zasadność zastosowania w niniejszej sprawie art. 165a § 1 O.p.
Sądowi z urzędu jest znany fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przystąpił, zgodnie z dyspozycją Naczelnego Sądu Administracyjnego, do ponownego rozpoznania skarg w zakresie ustalenia okresów, za które nie są naliczane odsetki za zwłokę i w lutym 2023 r. wydał orzeczenia (nieprawomocne) oddalające skargi strony. W wyroku z 2 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 908/22 (dotyczącym zaliczenia wpłaty Strony z 22 lipca 2019 r. w kwocie 1.800.000 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p., w konsekwencji także art. 55 § 1 O.p. (treść wyroku dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Oznacza to, że zasadnie w rozpoznawanej sprawie odmówiono wszczęcia postępowania. To czy organ podatkowy prawidłowo zastosował lub nie przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę, podlegało ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, gdyż w lutym 2023 r. Sąd ten wydał orzeczenia (nieprawomocne) oddalające skargi Strony. Ponadto ukształtowanie się ostatecznych kwot zobowiązań podatkowych za lata 2011 i 2012 w decyzjach z 27 czerwca 2019 r., oznacza tyle, że organ podatkowy jest nimi związany, a wpłacone przez podatnika należności określone tym decyzjami były należne. Niezasadne zatem okazały się podnoszone, zarówno w skardze, jaki i zażaleniu, zarzuty długości trwania postępowania podatkowego oraz zasadności podejmowanych w tym czasie czynności. Co więcej wniosek z 22 lipca 2022 r. należy potraktować, jako kolejną próbę procedowania w tej samej sprawie. Obecnie rozstrzygnięcia w sprawie zaliczeń wpłat wraz z poruszonymi kwestiami w zakresie ustalenia okresów, za które nie są naliczane odsetki za zwłokę (art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.) są przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
lp

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI