I SA/Łd 541/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki transportowej na decyzję Dyrektora IAS dotyczącą VAT za 2014 r., uznając zasadność opodatkowania nieodpłatnych usług wynajmu autobusów i prawidłowość szacowania podstawy opodatkowania zaniżonych obrotów.
Sprawa dotyczyła skargi spółki transportowej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2014 r. Spółka kwestionowała opodatkowanie nieodpłatnych usług wynajmu autobusów z kierowcami na rzecz PKS w O. oraz zaniżenie obrotów z tytułu wynajmu autobusów dla firmy B. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały nieodpłatne świadczenie usług jako podlegające opodatkowaniu VAT na podstawie art. 8 ust. 2 u.p.t.u., a także zasadnie oszacowały podstawę opodatkowania zaniżonych obrotów z firmą B, gdy umowa i rozliczenia były niejasne i niewiarygodne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrzył skargę spółki transportowej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego określającą spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za niektóre miesiące 2014 r. oraz zobowiązanie podatkowe za inny miesiąc. Spór dotyczył dwóch kwestii: zaniżenia obrotu z tytułu wynajmu autobusów z kierowcami na rzecz firmy B oraz niezaewidencjonowania obrotu z tytułu nieodpłatnego wynajmu autobusów z kierowcami na rzecz PKS w O.. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo postąpiły. W odniesieniu do wynajmu dla firmy B, sąd stwierdził, że umowa nie zawierała precyzyjnych ustaleń dotyczących wynagrodzenia, a przedstawione przez spółkę rozliczenia były niewiarygodne i sprzeczne. Wobec tego organy miały podstawy do oszacowania podstawy opodatkowania, stosując metodę opartą na liczbie przejechanych kilometrów i rynkowej stawce najmu. W kwestii nieodpłatnych usług na rzecz PKS w O., sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż świadczenie to nie miało związku z działalnością gospodarczą spółki, a służyło jedynie interesom PKS O., potencjalnie ułatwiając przyszłe przejęcie. Sąd podkreślił, że spółka nie kwestionowała ustaleń organów dotyczących zawyżenia podstawy opodatkowania przy dowozie uczniów do szkół, co stanowiło odrębną kwestię w pierwotnych decyzjach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT, jeśli nie ma związku z działalnością gospodarczą podatnika w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, nawet jeśli ma na celu ułatwienie przyszłego przejęcia tego podmiotu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie usług na rzecz PKS w O. nie było związane z potrzebami działalności gospodarczej spółki, nie było niezbędne dla jej prowadzenia ani nie przyczyniało się do jej promocji czy lepszych efektów. Fakt, że PKS w O. odnosił korzyść, a nie spółka świadcząca usługi, potwierdza brak związku z działalnością gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 8 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
PPSA art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 29a § ust. 1 i ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 109 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 146 a § pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 23 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 23 § § 5
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały nieodpłatne świadczenie usług wynajmu autobusów z kierowcami na rzecz PKS w O. jako podlegające opodatkowaniu VAT na podstawie art. 8 ust. 2 u.p.t.u., ponieważ nie miało ono związku z działalnością gospodarczą spółki. Organy podatkowe zasadnie oszacowały podstawę opodatkowania zaniżonych obrotów z tytułu wynajmu autobusów dla firmy B, ponieważ umowa i rozliczenia były niejasne, niewiarygodne i nie pozwalały na dokładne ustalenie należności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym oddalenia wniosków dowodowych i błędnego zastosowania metody szacowania, nie zostały uwzględnione. Spółka argumentowała, że umowa z firmą B opierała się na podziale zysku, a przedstawione faktury odzwierciedlały rzeczywisty obrót, jednak sąd uznał te twierdzenia za niewiarygodne.
Godne uwagi sformułowania
nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika nie miało związku z działalnością gospodarczą Podatnika w tym znaczeniu, że nie było związane z potrzebami działalności gospodarczej Podatnika, nie było niezbędne dla realizacji prowadzonej przez Podatnika działalności, nie przyczyniało się do lepszego prowadzenia tej działalności lub jej promocji, ich świadczenie nie poprawiało efektów firmy Podatnika, ani obiektywnie nie mogło wpływać na te efekty. księga podatkowa m.in. w tym zakresie jest prowadzona nierzetelnie, a więc zapisy w niej dokonane nie stanowią dowodu. szacowanie to zostało oparte na uzasadnionych podstawach.
Skład orzekający
Teresa Porczyńska
przewodniczący
Wiktor Jarzębowski
sprawozdawca
Anna Świderska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2 ustawy o VAT w kontekście nieodpłatnego świadczenia usług między podmiotami gospodarczymi, a także zasady szacowania podstawy opodatkowania w przypadku nierzetelnych ksiąg i niejasnych rozliczeń."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące umowy z firmą B i świadczenia na rzecz PKS O. mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie orzeczenia do podobnych sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dwóch kluczowych zagadnień z zakresu VAT: opodatkowania nieodpłatnych świadczeń i szacowania podstawy opodatkowania, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców z branży transportowej i nie tylko.
“VAT od darmowego wynajmu autobusów i niejasne rozliczenia – jak sąd ocenił praktyki spółki transportowej?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 541/19 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2019-12-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-07-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Wiktor Jarzębowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 891/20 - Wyrok NSA z 2024-05-07 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 2, art. 29a ust. 1 i ust. 5, art. 41 ust. 2, art. 109 ust. 3, art. 146 a pkt 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędzia NSA Anna Świderska Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A.Spółki z o.o. z/s w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] stycznia 2019 r., określającą Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej w O. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (przed połączeniem z PKS w O. – Przedsiębiorstwu Transportu Samochodowego A Sp. j. E. W., M. W., W. W. z siedzibą O.), dalej w skrócie: "Podatnikowi", nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za okresy: marzec 2014 r.-październik 2014 r. i grudzień 2014 r. oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. Podstawą decyzji były następujące ustalenia i wnioski. Podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej PTS A w 2014 r. było świadczenie usług transportowych w przewozach regularnych osób. Jednostka świadczyła także na rzecz innych podmiotów usługi okazjonalne przewożenia pasażerów zbieranych z inicjatywy klienta, autobusowe przewozy szkolne oraz usługi wynajmu autobusów z kierowcami. Z dniem 3 lipca 2017 r., w wyniku połączenia Spółek przez przejęcie, spółka dominująca – PTS A E. W., M. W., W. W. Sp.j. została przejęta przez PKS w O. Sp. z o.o. z siedzibą w K.. Świadczone przez Podatnika pod nową firmą usługi transportowe, tj. transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski oraz pozostały transport lądowy pasażerski gdzie indziej niesklasyfikowany, opodatkowane były w 2014 r. według 8% stawki podatku VAT. W toku postępowania kontrolnego ustalono, że: - w okresie luty-czerwiec i wrzesień-listopad 2014 r. Podatnik zawyżył podstawę opodatkowania i podatek należny, poprzez dwukrotnie ujęcie w rejestrach sprzedaży i deklaracjach VAT-7 obrotu uzyskanego z tytułu dowozu uczniów do szkół na zlecenie Urzędów Gmin: B., G. i S. na podstawie faktur wystawionych przez Podatnika oraz na podstawie okresowych raportów fiskalnych. W dniu 22 maja 2015 r. Podatnik dokonał korekt deklaracji VAT-7 za luty-czerwiec 2014 r., nie złożył natomiast korekt deklaracji VAT-7 za wrzesień, październik i listopad 2014 r. Spowodowało to zawyżenie podstawy opodatkowania o łączną kwotę 209.183,84 zł i podatku należnego o łączną kwotę 16.734,71 zł. Podatnik tych ustaleń nie kwestionuje; - w okresie marzec-sierpień 2014 r. Podatnik zaniżył obrót i podatek należny z tytułu wynajmu 12 autobusów wraz z kierowcami do przewozu osób na liniach regularnych: K.-S., K.-L. i K.-Ł. na rzecz B w K.; - w okresie sierpień-grudzień 2014 r. Podatnik nie zaewidencjonował obrotu i nie opodatkował usług wynajmu autobusów wraz z kierowcami do przewozu osób na ww. liniach regularnych, świadczonych nieodpłatnie na rzecz PKS w O.. Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. określił Podatnikowi nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za marzec-październik i grudzień 2014 r. oraz określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania od tego rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W treści zaleceń co do dalszego postępowania organ odwoławczy wskazał m.in. na konieczność zbadania jak była ustalana cena wynajmu autobusów wraz z kierowcami, jaka była przeciętna cena rynkowa stosowana przy świadczeniu usług o podobnym charakterze oraz po jakiej cenie B wynajmował autobusy wraz z kierowcami od innych firm. Organ odwoławczy polecił też zbadać zasadność przeprowadzenia wnioskowanych przez Podatnika dowodów pod kątem ustaleń faktycznych w zakresie opodatkowania usług wynajmu autobusów z kierowcami, świadczonych nieodpłatnie w okresie sierpień-grudzień 2014 r. na rzecz PKS Sp. z o.o. O.. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji, opisaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2019 r., na podstawie m. in. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 2, art. 29a ust. 1 i ust. 5, art. 41 ust. 2, art. 109 ust. 3, art. 146 a pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej w skrócie "u.p.t.u."), ponownie określił Podatnikowi nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za marzec-październik i grudzień 2014 r. oraz określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania Podatnika od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że umowa z 28 lutego 2014 r., podpisana pomiędzy Podatnikiem a firmą B nie zawiera ustaleń kształtujących prawa i obowiązki stron oraz zasad i trybu kształtowania cen za usługę wynajmu. Tytułem realizacji tej umowy Podatnik ujął w rejestrach sprzedaży w okresie kwiecień-sierpień 2014 r. 6 faktur na łączną kwotę netto 175.000,01 zł (podatek VAT 14.000 zł). Ponieważ faktury nie zawierały danych dotyczących zakresu wykonanych usług oraz ceny jednostkowej usługi, wezwano Podatnika do przedłożenia kalkulacji wyceny usług wynajmu autokarów wraz z kierowcami na podstawie umowy. Z przedłożonych przez niego kalkulacji wynika, iż do wyceny wartości usług wynajmu objętych ww. fakturami Spółka przyjmowała liczbę przejechanych kilometrów w okresie rozliczeniowym oraz cenę 2,40 zł netto za km. W wyjaśnieniach z 5 listopada 2016 r. pełnomocnik Podatnika wskazał jednak, że przedłożona wcześniej kalkulacja sporządzona została jedynie na potrzeby prowadzonego postępowania i nie odzwierciedla ani ustaleń między stronami, ani uwarunkowań rynkowych. Jego zdaniem, rzeczywista wysokość wynagrodzenia miała być uzależniona od faktycznych przychodów uzyskiwanych na liniach przejętych przez B od PKS K.. Od uzyskanych przychodów na wymienionych trasach odejmowane były koszty poniesione na ich obsługę i tak ustalony zysk dzielony był według parytetu wynoszącego po około 50%. Mając na uwadze powyższe sprzeczne wyjaśnienia strony, zeznania jej kontrahenta, organ pierwszej instancji nie uznał za dowód w rozumieniu przepisu art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej ewidencji sprzedaży Podatnika za marzec-sierpień 2014 r. i określił podstawę opodatkowania w drodze szacowania, wykorzystując metodę uwzględniającą składowe ceny usługi wynajmu autobusów. Podstawą do oszacowania podstawy opodatkowania była liczba faktycznie przejechanych kilometrów oraz rynkowa stawka netto najmu za 1 km. Ustalona w ten sposób łączna wartość niezaewidencjonowanej sprzedaży netto za marzec-sierpień 2014 r. wyniosła 501.465,49 zł (podatek VAT 8% - 40.117,24 zł). W zakresie usług, które miały być świadczone przez Podatnika na rzecz PKS w O. na podstawie umowy z 1 sierpnia 2014 r. organ wskazał, że zgodnie z brzmieniem umowy, obowiązkiem PTS A było zapewnienie w okresie od 15 sierpnia 2014 r. do 31 grudnia.2014 r. bez wynagrodzenia, w miarę potrzeb zgłaszanych przez PKS Sp. z o.o. O. realizacji przewozów na określonych trasach z udziałem należących do niej autobusów wraz z kierowcami. Po stronie kosztów ponoszonych przez PKS Sp. z o.o. O. pozostawały głównie koszty paliwa. Świadczenie tych usług na rzecz PKS O. nie zostało jednak zafakturowane przez PTS A i nie zostało ujęte w rejestrach sprzedaży. Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że świadczenie usług wsparcia nie było przedmiotem, działalności gospodarczej prowadzonej przez PTS A, nie miało wpływu na jej przyszłe obroty, zyski, czy wizerunek, a W. W. przesłuchany w charakterze strony zeznał m.in., że PTS A nie świadczyło podobnych usług wspierających w odniesieniu do innego przedsiębiorstwa. W tej sytuacji organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, iż opisana czynność nieodpłatnego świadczenia przez PTS A usług wsparcia dla PKS O. spełnia dyspozycję art. 8 ust. 2 u.p.t.u. i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, bowiem nie wpisuje się w cel prowadzonej przez PTS A działalności gospodarczej. Odnosząc się do postulowanego przez Podatnika przeprowadzenia kolejnych dowodów organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jest na tyle jednoznaczny i przekonujący, że w jego opinii nie wymagał już dalszego uzupełnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im naruszenie: - art. 180 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej (dalej w skrócie: "O.p.") poprzez oddalenie wniosków dowodowych Podatnika, dotyczących wysokości stawki rynkowej za świadczenie usług transportowych nieobejmujących kosztów paliwa, relacji ceny za 1 km w przypadku relacji przewozów do i powyżej 100 km, wysokości rynkowych cen usług transportowych w zakresie przewozu ludności i sposobu ich różnicowania w zależności od długości trasy, wysokości stosowanych w obrocie wynagrodzeń za świadczenie usług transportowych, wielkości zysku osiąganego przez podmioty zajmujące się działalnością tego rodzaju, a także przyczyn, dla których PTS A świadczyła nieodpłatne usługi polegające na udostępnieniu swoich samochodów firmie PKS O. oraz skutków jakie przyniosła dla PTS A współpraca z PKS O.; - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op. Poprzez zaniechanie ustalenia w sposób rzetelny właściwej stawki za świadczenie przez Podatnika usług transportu osób na rzecz firmy B w zakresie obsługi tras K.-L., K.-S. i K.-Ł., dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i pominięcie oświadczeń stron tego stosunku cywilno-prawnego udokumentowanych pełnym rozliczeniem usług świadczonych przez Podatnika na rzecz B, pominięcie zeznań Podatnika i S. M. co do przyczyn, dla których przyjęto model współpracy oparty na udziale zysku, nie zaś na stawce za kilometr, zastosowanie błędnej metodologii przy wyliczeniu średniego zużycia paliwa przez samochody wykorzystywane przez PTS A (obecnie PKS O.) co do wykonywania usług przewozu osób na rzecz firmy B, zakładającej uwzględnienie w równym stopniu średniego zużycia paliwa przez wszystkie samochody wymienione w umowie, w sytuacji gdy część z nich (w szczególności niewielkie busy) nie była wykorzystywana w świadczeniu usług w oparciu o tę umowę, błędne wyliczenie średniego spalania samochodów wykorzystywanych do świadczenia spornych usług wyłącznie w oparciu o średnią arytmetyczną, a także nieuwzględnienie przy szacowaniu stawki za 1 km usług świadczonych przez Podatnika wszystkich elementów kosztotwórczych ponoszonych przez usługobiorcę (B), takich jak opłaty drogowe, pozostałe koszty, opłaty dworcowe za przystanki, mimo że fakt ich ponoszenia przez usługobiorcę w oczywisty sposób wpływał na wartość usługi świadczonej na jego rzecz przez Podatnika; - art. 23 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 23 § 5 Op., poprzez zastosowanie metody szacowania, która nie uwzględnia wielu istotnych, obiektywnych czynników mających wpływ na cenę świadczonej przez Podatnika na rzecz B usługi, takich jak rodzaj obsługiwanych tras, zakres czynników kosztotwórczych po stronie Podatnika, kosztów utrzymania linii w zakresie opłat dworcowych, za przystanki i parkingi, co spowodowało, że przyjęta metoda oszacowania nie odzwierciedlała faktycznych warunków współpracy między stronami, i nie mogła doprowadzić do ustalenia wartości świadczonej przez Podatnika usługi; - art. 8 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., poprzez uznanie, iż w sprawie doszło do spełnienia warunków dla opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług świadczonych przez Podatnika na rzecz PKS O. Sp. z o.o., gdy, zdaniem Podatnika, w realiach sprawy usługi te nie podlegają opodatkowaniu, gdyż nie ma do nich zastosowania art. 8 ust. 2 u.p.t.u. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dla porządku należy zaznaczyć, że nie wszystkie stwierdzone przez organy podatkowe nieprawidłowości w zakresie rozliczenia przez Podatnika podatku od towarów i usług były przez niego kwestionowane. Podatnik nie zgłosił bowiem żadnych zastrzeżeń w odniesieniu do stwierdzonego przez organy wadliwego (niekorzystnego dla Podatnika) rozliczenia i zadeklarowania podatku należnego uzyskanego z tytułu dowozu uczniów do szkół na zlecenie Urzędów Gmin: B., G. i S. na podstawie faktur wystawionych przez Podatnika oraz na podstawie okresowych raportów fiskalnych. Skarga nie dotyczy decyzji podatkowej w tej części, a zatem ta kwestia nie wymaga analizy Sądu. Przedmiotem sporu są zatem dwa zagadnienia, a mianowicie stwierdzone przez organy podatkowe: 1) zaniżenie obrotu i podatku należnego z tytułu wynajmu 12 autobusów wraz z kierowcami do przewozu osób na liniach regularnych: K.-S., K.-L. i K.-Ł. na rzecz F.U.H. B w K., oraz 2) niezaewidencjonowanie obrotu i nieopodatkowanie usług wynajmu autobusów wraz z kierowcami do przewozu osób na ww. liniach regularnych, świadczonych nieodpłatnie na rzecz PKS w O.. Odnosząc się do pierwszego ze spornych zagadnień Sąd stwierdza, że podnoszone w skardze zarzuty nie są uzasadnione. Przede wszystkim Podatnik stwierdził, że umowa zawarta przez niego z F.U.H. B opierała się na ustaleniach, że wysokość wynagrodzenia stron umowy będzie zależała od faktycznych zysków uzyskanych z przewozów pasażerów na liniach przejętych przez B od PKS K., w tym również na liniach: K. – S., K. – Z. i K. – K. oraz na liniach obsługiwanych przez autobusy Podatnika, to jest: K. – S., K. – L. i K. – Ł.. Od uzyskanych przychodów na wymienionych trasach były odejmowane koszty poniesione na obsługę linii, a uzyskany zysk miał być i był dzielony na pół. Dlatego też obrót wynikający z 6 faktur wystawionych przez Podatnika na rzecz B odpowiada, według skarżącego, wysokości połowy zysku z realizacji przewozów pasażerów, zgodnie z zawartą umową, i jest to obrót rzeczywisty, a nie zaniżony. Należy jednak zauważyć, że powoływana przez Podatnika umowa z 28 lutego 2014 r. nie zawiera precyzyjnych ustaleń określających prawa i obowiązki stron oraz, co ważne, zasad, trybu kształtowania cen za usługę wynajmu autobusów z kierowcami i zasad dokonywania rozliczeń, a przede wszystkim nie zawiera jasnego wskazania takiego sposobu określenia wysokości wynagrodzenia Podatnika, jaki został przez niego zaprezentowany. Wobec tego brak jest wiarygodnych dowodów na to, że strony umowy ustaliły, iż wynagrodzeniem Podatnika będzie połowa zysku z rozliczenia przewozów na wszystkich trasach, czyli zarówno tych obsługiwanych przez B, jak i przez Podatnika. Wniosek taki jest dodatkowo uzasadniony faktem, że podjęta przez organ podatkowy próba weryfikacji wyjaśnień Podatnika co do sposobu ustalania wynagrodzenia za realizowanie usług poprzez przyporządkowanie kwot wydatków i wpływów na konto utworzone (jak twierdzili Podatnik i S. M.) specjalnie do rozliczania wspólnego przedsięwzięcia nie doprowadziła do uzyskania kwot wynikających ze spornych 6 faktur (str. 11-12 decyzji organu pierwszej instancji). Rezultatem tej próby są kwoty wyższe, co potwierdza wniosek organu, że Podatnik zaniżył obrót z realizacji umowy zawartej z B. Ponadto z wyjaśnień S. M. wynika, że wspomniany rachunek zawiera także koszty nie dotyczące wspólnego przedsięwzięcia, jakkolwiek nie wskazał wielkości takich kosztów, a poza tym wyjaśnił, że takie przyporządkowanie kwot wpływów i wydatków związanych z obsługą linii autobusowych realizowaną w ramach wspólnego przedsięwzięcia z Podatnikiem nie jest obecnie możliwe, bowiem część faktur kosztowych ujmowanych na tym koncie dotyczyła tylko firmy B i nie jest możliwe ich precyzyjne wyodrębnienie. Sąd ma też na uwadze, że w toku postępowania przed organami Podatnik istotnie zmieniał swoje wyjaśnienia dotyczące podstaw obliczenia należności objętych wystawionymi fakturami na rzecz firmy B, a w tym przyznał, że jego pierwotne wyjaśnienia i kalkulacje wyceny usług nie były oparte na żadnych realnych podstawach, ani na umowie ze S. M.. Organy zasadnie podkreśliły, że ani z treści zmieniających się zeznań Podatnika, ani z treści zeznań i wyjaśnień S. M., także nieprecyzyjnych nawet co do tego, czy podstawą wynagrodzenia skarżącego miała być połowa zysku, czy tylko kwota do niej zbliżona, nie wynika jasno jakie były zasady obliczania wynagrodzenia należnego Podatnikowi. Organy miały podstawy do stwierdzenia wadliwości spornych 6 faktur, skoro ich treść nie zawiera wszystkich koniecznych danych, w szczególności zakresu wykonanych usług i ich cen jednostkowych, a więc były podstawy do żądania od Podatnika podania informacji umożliwiających weryfikację wielkości obrotu wykazanego na tych fakturach. Uzyskiwane w toku postępowania informacje nieprecyzyjne i zmienne nie pozwalają na stwierdzenie, że obrót wykazany w treści faktur jest zgodny z rzeczywistością. A zatem organy prawidłowo wnioskowały, że księga podatkowa m.in. w tym zakresie jest prowadzona nierzetelnie, a więc zapisy w niej dokonane nie stanowią dowodu. Zasadniczo jest możliwe ustalenie przez strony umowy o świadczenie usług wynajmu autobusów z kierowcami, jak w tej sprawie, że wynagrodzenie usługodawcy nie będzie rozliczane na podstawie ustalonej stawki za kilometr i ilości przejechanych kilometrów, jak jest praktykowane zwykle, ale będzie ustalone na innej podstawie, jednakże do stron umowy należy dokładne określenie podstawy obliczenia wynagrodzenia w taki sposób, aby możliwa była późniejsza weryfikacja treści faktur. W tej sprawie jest istotne, że umowa zawarta przez Podatnika z B nie wskazuje sposobu rozliczania należności za usługi świadczone przez Podatnika, a czynione w toku postępowania wyjaśnienia strony i S. M. nie pozwalają na dokładne ustalenie wysokości tych należności w poszczególnych miesiącach, a tym samym nie pozwalają na stwierdzenie, że kwoty wynagrodzenia ujęte na fakturach są zgodne z kwotami rzeczywistymi. A zatem przedstawiona przez stronę wersja obliczenia wysokości wynagrodzenia ujętego na fakturach nie jest niewiarygodna dlatego, że przedstawiony przez stronę model współpracy nie jest na rynku powszechny, ale dlatego, że wyjaśnienia stron umowy, łącznie z analizą wpływów i wydatków z rachunku mającego obsługiwać wspólne przedsięwzięcie i tak nie potwierdza wyniku odzwierciedlonego na fakturach. Twierdzenia skarżącego, że rzeczywisty zysk ze wspólnego przedsięwzięcia był niższy, niż wynik uzyskany z kalkulacji dokonanej przez organ podatkowy (str. 11-12 decyzji), bowiem S. M. miał pobierać z tego rachunku pewne środki z powodu wcześniejszego poniesienia na to przedsięwzięcie wydatków ze środków własnych, nie wyjaśniają sprawy wystarczająco, skoro S. M. przyznał, że nie ma obecnie możliwości takiego dokładnego wyodrębnienia wpływów i wydatków związanych tylko ze wspólnym przedsięwzięciem. Dokładniej można sytuację określić w ten sposób, że o ile nawet strony umowy umówiły się, że wynagrodzeniem Podatnika będzie połowa zysku ze wspólnego przedsięwzięcia, to nie przedstawiły w toku postępowania wiarygodnych i sprawdzalnych danych pozwalających na jasne i nie budzące wątpliwości określenie tej rzeczywistej wielkości. W tej sytuacji organ podatkowy mógł oszacować podstawę, skoro wykazał, że dane wynikające z ksiąg nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Wbrew zarzutom skargi organ uzasadnił właściwie wybór metody szacowania. Biorąc pod uwagę rodzaj świadczonych usług szacowanie oparte na ustalonej przez organ ilości przejechanych kilometrów, niekwestionowanej przez stroną, i stawce najmu za kilometr pomniejszonej o koszty paliwa, było właściwe. Dodać należy, że dokonując stosownych obliczeń organ oparł się głównie na danych dostarczonych przez Podatnika co do rodzaju pojazdów użytych do wykonania umowy zawartej z firmą B, co do średniego spalania paliwa przez te autobusy, a także uwzględnił ceny nabycia paliwa w ocenianym okresie, a średnią cenę wynajmu autobusu organ ustalił na podstawie informacji uzyskanych od kilku przedsiębiorstw komunikacji samochodowej. Oczywistym jest, że wynik uzyskany z obliczeń dokonanych przez organ nie odzwierciedla dokładnie wielkości wynagrodzenia Podatnika, bo jest to wynik szacunkowy. Jednak szacowanie to zostało oparte na uzasadnionych podstawach. Zarzuty Podatnika, że w szacowaniu zastosowano błędną metodologię przez uwzględnienie w równym stopniu mniejszych busów i większych autobusów oraz nie uwzględniono faktu, że niektóre pojazdy były wykorzystywane rzadziej, jest o tyle niezasadny, że organ oparł się w tej mierze na informacjach podatnika, który na takie rozróżnienia nie zwracał uwagi. Nie są też uzasadnione zarzuty dotyczące drugiej spornej kwestii, czyli niezaewidencjonowania obrotu i nieopodatkowania usług wynajmu autobusów wraz z kierowcami do przewozu osób na liniach regularnych, świadczonych nieodpłatnie na rzecz PKS w O.. Organy zasadnie stwierdziły, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy istniała podstawa do potraktowania nieodpłatnie świadczonych przez Podatnika usług jako odpłatnie świadczonych usług na terenie kraju, czyli jako usług wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u, a więc podlegających opodatkowaniu. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 tej ustawy za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. Sporne usługi świadczone nieodpłatnie na rzecz PKS O. nie miały związku z działalnością gospodarcza Podatnika w tym znaczeniu, że nie były związane z potrzebami działalności gospodarczej Podatnika, nie były niezbędne dla realizacji prowadzonej przez Podatnika działalności, nie przyczyniały się do lepszego prowadzenia tej działalności lub jej promocji, ich świadczenie nie poprawiało efektów firmy Podatnika, ani obiektywnie nie mogło wpływać na te efekty. Natomiast o istnieniu takiego związku nie świadczy zamiar Podatnika przejęcia w przyszłości Odrębnego podmiotu, to jest PKS O.. Oczywiście Sąd nie wyklucza, że w interesie Podatnika mogło leżeć wsparcie odrębnej firmy, czyli PKS O., jeżeli miałoby to ułatwić przyszłe przejecie tej firmy, ale taki cel nieodpłatnego świadczenia usług nie ma związku z działalnością gospodarcza Podatnika. Organy zasadnie zauważyły, że to nie Podatnik odnosił korzyść z nieodpłatnego świadczenia usług, ale jedynie PKS w O., co także świadczy o braku związku z działalnością gospodarczą Podatnika. Zarzut skargi podniesiony w pkt II.4 jest nieuzasadniony, gdyż o celowym związku nieodpłatnego świadczenia usługi z działalnością gospodarczą podatnika nie przesądza to, że usługa należy do tych, które podatnik świadczy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ale okoliczności przedstawione wyżej. Dodatkowo należy stwierdzić, ze nie są uzasadnione zarzuty naruszenia prawa procesowego. Sprawa została wyjaśniona w dostatecznym stopniu, a wydana decyzja zawiera uzasadnienie w zakresie wszelkich spornych kwestii. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. r.l.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI