I SA/Łd 540/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok z powodu błędów w ustaleniu kosztów uzyskania przychodów.
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok, gdzie organy podatkowe zakwestionowały rzetelność księgi przychodów i rozchodów oraz określiły podatek w drodze oszacowania. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez NSA, Dyrektor Izby Skarbowej wydał nową decyzję, która została zaskarżona przez podatnika. Sąd uchylił tę decyzję, wskazując na błędy w ustaleniu kosztów uzyskania przychodów oraz konieczność ponownego rozpatrzenia kwestii daty otrzymania dostawy towarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność księgi przychodów i rozchodów podatnika, określając podatek w drodze oszacowania. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i wadliwego oszacowania, Dyrektor Izby Skarbowej przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające. W nowej decyzji organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, obniżając należny podatek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, pozbawienie prawa do obrony i manipulację materiałem dowodowym, w tym sztuczny podział roku podatkowego i wadliwy spis z natury. Sąd, związany oceną prawną NSA, uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne błędy w ustaleniu kosztów uzyskania przychodów, polegające na pominięciu wartości remanentu towarów handlowych z pierwszego okresu rozliczeniowego. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy, uwzględniając również kwestię faktycznej daty otrzymania dostawy towarów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły koszty uzyskania przychodów, pomijając wartość remanentu towarów handlowych z pierwszego okresu rozliczeniowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, określając dochód skarżącego, przyjął koszty uzyskania przychodów w wysokościach wynikających z decyzji organu pierwszej instancji, bez samodzielnej analizy. Kluczowe było pominięcie kwoty 878.578,30 zł stanowiącej wartość remanentu towarów handlowych na dzień 10.06.1996r., która powinna powiększać ogólne koszty uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
O.p. art. 23 § par.1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt.1 lit. a i c
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 21 § 1 pkt 1 i §3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 47 § § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 51 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1 i 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § ust.1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust.1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27 § ust.1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 200 § par.1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 23 § par.3
Ordynacja podatkowa
u.z.p. art. 11 § ust.1
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
u.p.d.o.f. art. 24 § ust.2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
rozp. MF art. 18 § ust.1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Dz.U. nr 153, poz.1271 art. 99
Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § par.3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne ustalenie kosztów uzyskania przychodów poprzez pominięcie wartości remanentu towarów handlowych z pierwszego okresu rozliczeniowego. Konieczność ponownego rozpatrzenia kwestii faktycznej daty otrzymania dostawy towarów w świetle nowego dowodu (list przewozowy).
Odrzucone argumenty
Prawidłowość zakwestionowania księgi przychodów i rozchodów. Prawidłowość sporządzenia spisu towarów z natury. Ustalenia dotyczące przyjętej ilości zakupionych rajstop i stwierdzonych niedoborów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzekający jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Instytucja szacunku (...) dotyczy podstawy opodatkowania, na którą oprócz przychodów podatnika składają się również koszty uzyskania przychodów. Organ orzekający określił dochód skarżącego, wielkość kosztów uzyskania przychodów (...) przyjął w wysokościach wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego (...) bez dokonania samodzielnej analizy i oceny tych kosztów.
Skład orzekający
P. Kiss
przewodniczący-sprawozdawca
P. Janicki
członek
A. Cudak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania, w szczególności uwzględniania kosztów uzyskania przychodów i remanentów w przypadku nierzetelności ksiąg podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej za rok 1996, ale zasady dotyczące szacowania i kosztów uzyskania przychodów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i rachunkowe organów podatkowych mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po wcześniejszym udziale NSA. Podkreśla wagę prawidłowego ustalania kosztów uzyskania przychodów.
“Błąd organów podatkowych w kosztach uzyskania przychodów doprowadził do uchylenia decyzji podatkowej.”
Dane finansowe
WPS: 1 823 943 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 540/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-05-31 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-07-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Cudak Paweł Janicki Piotr Kiss /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędziowie NSA P. Janicki, A. Cudak, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 9.200 (dziewięć tysięcy dwieście) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Łd 540/04 Uzasadnienie Izba Skarbowa w Ł. wcześniejszą decyzją z dn.[...], po rozpatrzeniu odwołania J. D. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Z. z dn. [...] nr [...] którą z powołaniem się m. in. na przepisy art. 21 § 1 pkt 1 i §3, art. 47 § 3, art. 51 § 1 i art.207 ustawy z dn. 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 45 ust. 1 i 6 w związku z art.9 ust.1, art. 10 ust.1, art.22 i art.27 ust.1 ustawy z dn. 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 1993 r. nr 90, poz. 416 ze zm.) określono dla podatnika wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok w kwocie 1.823.943 zł, zaległość podatkową z tego tytułu w kwocie 1.819.336,80 zł oraz odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości 3.171.652,30 zł. Organy podatkowe powołały się na ustalony w sprawie stan faktyczny, zgodnie z którym podatnik, prowadzący w okresie od 20.01.1996r. do końca 1996r. działalność gospodarczą w ramach firmy A , zajmującej się sprzedażą na terenie kraju różnego rodzaju wyrobów pończoszniczych sprowadzanych z zagranicy znacznie zaniżył zadeklarowane przychody i należny podatek dochodowy od osób fizycznych. W oparciu w wyniki źródłowej kontroli podatkowej, przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z. w miesiącach czerwcu i wrześniu 1996r. oraz na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego organy podatkowe stwierdziły, że prowadzona przez podatnika w 1996r. podatkowa księga przychodów i rozchodów była nierzetelna i nie może stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym, w związku z czym podstawa opodatkowania określonego mu podatku dochodowego za 1996r. została ustalona w drodze oszacowania. W toku kontroli stwierdzono również, że nabywane przez podatnika towary handlowe były składowane w pomieszczeniach, wynajmowanych nieodpłatnie od A. S., właścicielki firmy B w Z., prowadzącej podobną działalność gospodarczą. Po rozpatrzeniu wcześniejszej skargi J. D. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 czerwca 2003r. sygn. akt I S.A./Łd 1723/01 uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł.. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że przesłanką uchylenia decyzji organu podatkowego drugiej instancji było m.in. stwierdzenie, iż została ona wydana z naruszeniem art.200 par.1 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W powyższym zakresie Sąd podniósł, że do akt sprawy, już po złożeniu przez stronę odwołania zostały załączone protokóły przesłuchania w charakterze świadków trzech pracownic Urzędu Skarbowego w Z. na okoliczności dotyczące sposobu przeprowadzenia w firmie podatnika w dniach 10-11.06.1996r. spisu towarów z natury, przy czym z dowodów tych nie wynika, kiedy faktycznie zostały one przeprowadzone oraz czy strona była powiadomiona o miejscu i terminie ich przeprowadzenia. Ponadto według oceny Sądu pewne zastrzeżenia budził sposób dokonania przez organy podatkowe oszacowania podstawy opodatkowania skarżącego podatnika. Sąd podnosząc wyjątkowość instytucji szacunku, przewidzianej w art.23 Ordynacji podatkowej stwierdził, że w sprawie zostały wskazane jedynie dwie metody oszacowania, z których wyniki drugiej metody tzw. porównawczej nie zostały w ogóle zastosowane z uwagi na podniesioną przez organy podatkowe konieczność zachowania tajemnicy skarbowej. Sąd uznał, iż przyjęta przez organy podatkowe metoda oszacowania podstawy opodatkowania skarżącego została uzasadniona w sposób lakoniczny, a nadto organy nie wskazały czy w sprawie można było zastosować jeszcze inne metody szacunkowe. Wątpliwości Sadu budził także fakt przyjęcia przez organy podatkowe marży handlowej w jednakowej wysokości za cały rozpatrywany okres podatkowy oraz brak wyjaśnienia, dlaczego w odniesieniu do części sprzedaży niekwestionowanej przez organy podatkowe /sprzedaż na rzecz istniejących podmiotów, po cenach wyższych od cen zakupu/ nie uwzględniono cen wykazanych przez podatnika, a także brak uwzględnienia niekwestionowanego ostatecznie przez organy faktu, iż część towarów została sprzedana po cenie niższej od cen zakupu /10 % sprzedaży wykazanej po cenach zaniżonych, dotycząca tego rodzaju sprzedaży na rzecz znanych nabywców/. Jednocześnie na podstawie dokonanej oceny całości przedstawionego w powyższej sprawie materiału dowodowego Sąd stwierdził, że "organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały księgę przychodów i rozchodów" oraz "trafnie uznały, iż podstawa opodatkowania winna być określona w drodze oszacowania". Sąd nie podzielił również zarzutów skarżącego odnośnie wadliwego i niezgodnego z rzeczywistym stanem sporządzenia spisu towarów z natury w magazynie, sporządzonego przez pracowników organu podatkowego w dniach 10 - 11. 06. 1996r. W powyższym zakresie wskazano, że na wszystkich arkuszach spisu, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych znajduje się podpis podatnika i jego oświadczenie, iż do sposobu sporządzenia spisu i treści arkuszy spisowych nie wnosi zastrzeżeń. Sąd podzielił również stanowisko organów podatkowych odnośnie ustaleń dotyczących przyjętej ilości zakupionych rajstop oraz stwierdzonych niedoborów, podnosząc, że przedstawione przez skarżącego oświadczenia pochodzące od sprzedawcy nie potwierdzają twierdzenia, iż oznaczenia zakupów rajstop "stock", "rajstopy primetta" czy "fine serie" stanowiły określenie dostawy różnych wyrobów pończoszniczych. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po otrzymaniu wymienionego wyżej wyroku Sądu przeprowadził w trybie art.229 Ordynacji podatkowej uzupełniające postępowanie wyjaśniające, w zakończeniu którego sporządzono szczegółowy opis stanu sprawy, doręczony pełnomocnikowi strony, a następnie organ w załatwieniu wcześniejszego odwołania strony wydał decyzję uchylającą decyzje organu pierwszej instancji z dn.[...] w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego obniżając należny podatek dochodowy do kwoty 1.290.104,85 zł, zaległość podatkową do kwoty 1.285.498,15zł oraz odpowiednio zmniejszając wysokość odsetek za zwłokę. W obszernym uzasadnieniu wydanej decyzji, liczącej ogółem 14 stron organ odwoławczy powołał się w szczególności na okoliczność, iż w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, pełnomocnik podatnika na odpowiednie wezwanie Urzędu Skarbowego w Z. podał, że w trakcie całego roku podatkowego 1996 średnia marża handlowa stosowana przez podatnika, uzależniona od szeregu wskazanych czynników /jakości towaru, płynności finansowej firmy, cen konkurencji/ wynosiła 24,97%. Zgodnie z powyższym wyjaśnieniem pełnomocnika podatnika oraz sugestii Urzędu Skarbowego organ orzekający przyjął zaproponowaną marżę do szacunkowego wyliczenia podstawy opodatkowania za cały rok podatkowy, który z uwagi na sporządzony w dniach 10-11.06.199r. spis kontrolny towarów został podzielony na dwa okresy rozliczeniowe. Według organu określenie podstawy opodatkowania w podziale na dwa okresy rozliczeniowe znajduje uzasadnienie w art.44 ust.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz par.18 ust.1 obowiązującego w 1996r. rozporządzenia Ministra Finansów z dn.14.12.1995r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 148, poz. 720/, zgodnie z którym w przypadku zarządzenia przez urząd skarbowy dokonania u podatnika spisu towarów z natury podlega on wpisaniu do księgi podatkowej. Na podstawie oceny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że prowadzona przez podatnika księga przychodów i rozchodów była nierzetelna i nie może stanowić dowodu w postępowaniu, w związku z czym zaszła konieczność określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Powołując się na zalecenia sądu administracyjnego zawarte we wcześniejszym wyroku organ orzekający dokonał analizy kilku wskazanych metod szacowania, wynikających z treści art.23 par.3 Ordynacji podatkowej oraz stwierdził niemożność zastosowania w rozpatrywanej sprawie innych metod oprócz metody przyjętej, zgodnej według organu z zaleceniami sądu. Według przedstawionej metody wielkość przychodu wykazanego przez podatnika w księdze podatkowej za poszczególne okresy od dn.20.01. do 10.06.1996r. i od dn.11.06. do 31.12.1996r. została powiększona o ustalone w drodze szacunkowej kwoty przychodu wynikającego ze sprzedaży towarów, ustalonych w wyniku remanentu z dn.10.06.1996r. jako brakujące /niedobór/ oraz o ustalony przychód ze sprzedaży towarów, wykazanych jako sprzedanych po cenach niższych od cen zakupu, przy uwzględnieniu w wyliczeniach wskazanej przez pełnomocnika podatnika średniej marży zysku 24,97 %, a także przyjęciu, iż sprzedaż towarów po cenach niższych od cen zakupu dotyczyła jedynie 10 % wykazanej tego rodzaju sprzedaży. Z przedstawionego przez organ odwoławczy wyliczenia wysokości dochodu podatnika za poszczególne okresy rozliczeniowe oraz związanego z tym podatku dochodowego wynika, iż wielkość kosztów uzyskania została przyjęta w wysokości tych kosztów ustalonych w decyzji organu pierwszej instancji. Organ orzekający podał również, że powołane przez Sad we wcześniejszym wyroku protokóły z przesłuchań trzech pracownic Urzędu Skarbowego w Z. nie stanowiły dowodu w postępowaniu podatkowym, a przesłuchanie pracownic zostało dokonane w dn.25.05.2000r. przez przełożonego tych pracownic w celu dokonania oceny pracy podległych pracowników przy sporządzeniu spisu towarów handlowych w firmie podatnika. Stwierdzono także, że powyższe wyjaśnienia pracownic nie wnoszą nic nowego do sprawy i nie były brane pod uwagę przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji w tej sprawie. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skardze J. D. wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji zarzucił, że decyzja organu drugiej instancji została wydana z naruszeniem przepisów art. 23, art.120-122, art.180. art.187par.1 i art.193 par.6-8 Ordynacji podatkowej oraz art. 9 w związku z art.24 ust.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez pozbawienie strony prawa do obrony i "manipulację" materiałem dowodowym. Skarżący zarzucił, że decyzje organów podatkowych zostały wydane w oparciu o wadliwie odtworzony stan faktyczny sprawy, a rzekome niedobory i nadwyżki towarów, mające świadczyć o nierzetelności podatkowej księgi przychodów i rozchodów powstały w wyniku sztucznego podziału roku podatkowego na dwa okresy od dn.01.01. do dn.10.06. i od 11.06. do 31.12.1996r. Zdaniem skarżącego powyższy podział roku podatkowego na dwa okresy został dokonany z obrazą przepisów art.9 par.1 w związku z art.24 ust.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona stwierdziła, że zapisy w księdze podatkowej od numeru 636 do numeru 651 zostały dokonane w dn.10.06.1996r. na polecenie kontrolujących /po rozpoczęciu w tym dniu kontroli podatkowej/ na podstawie znajdujących się w biurze firmy dokumentów, natomiast nie wyjaśniono, dlaczego przedmiotowe dokumenty nie były wpisane do księgi w momencie rozpoczęcia kontroli, a według skarżącego brak rejestracji faktury nr 200175, dotyczącej zakupu 251.000 sztuk wyrobów pończoszniczych był spowodowany brakiem dostarczenia towaru do magazynu. Skarżący podniósł także, że stwierdzone przez organy podatkowe różnice asortymentowe jego towarów były spowodowane tym, iż w otrzymywanych dostawach rajstop oznaczanych jako typu "stock", "primetta" i "fine serie", oprócz rajstop znajdowały się również inne wyroby pończosznicze, takie jak: pończochy, podkolanówki i skarpety. W skardze zarzucono, iż przeprowadzenie w dn. 10 i 11 czerwca 1996r. spisu towarów z natury zostało dokonane w sposób nieprawidłowy, gdyż znajdujące się w aktach sprawy arkusze spisu nie zostały sporządzone w trakcie spisu, lecz w Urzędzie Skarbowym, bez obecności skarżącego na podstawie notatek kontrolujących, usuniętych z akt sprawy. Podatnik podniósł, że stwierdzone przez organy podatkowe przypadki fikcyjnych danych odnośnie nabywców sprzedawanych towarów po cenach niższych od cen zakupu nie mogą powodować dla niego ujemnych skutków, gdyż tego rodzaju sprzedaż była ekonomicznie uzasadniona z uwagi na to, iż dotyczyła ona towarów niepełnowartościowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy oraz ustosunkował się do zarzutów skargi powołując się w szczególności na ocenę prawną zawartą we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dn.24.06.2003r. sygn. akt I S.A./Łd 1723/01. W toku postępowania sądowego ustanowiony przez podatnika nowy pełnomocnik skarżącego złożył w dn.24.11.2004r. pismo procesowe, w którym popierając żądanie skargi wniósł dodatkowo o przeprowadzenie dowodu z załączonych do pisma dokumentów dotyczących zakupu i faktycznego otrzymania przez skarżącego towarów w postaci 251.000 sztuk rajstop, sprowadzonych z Włoch na podstawie dokumentu odprawy celnej SAD nr [...] z dn.[...]. W szczególności strona powołała się na okoliczność, iż zgodnie z międzynarodowym listem przewozowym nr [...] skarżący otrzymał wymienioną partię towaru dopiero w dn.12.06.1996r., w związku z czym dokonanie przez organy podatkowe rozliczenia tego towaru w ramach remanentu dotyczącego przyjętego pierwszego okresu roku 1996 /okres od dn.20.01. do 10.06./ spowodował "pozorny niedobór" za ten okres, a brak uwzględnienia tego towaru w przyjętym drugim okresie rozliczeniowym spowodował "pozorną nadwyżkę" towarów. W piśmie podniesiono również, że dokonane przez organy podatkowe wyliczenia w zakresie kosztów uzyskania przychodów skarżącego za rok 1996r. zawierają istotny błąd rachunkowy, albowiem została pominięta kwota 878.578,30 zł, stanowiąca wartość remanentową towarów skarżącego na dzień 10.06.1996r. i nie uwzględniona w dalszych rozliczeniach. Jednocześnie strona ze względów ostrożności procesowej wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w Z. o sygn. akt [...] w sprawie poświadczenia nieprawdy, posługiwania się sfałszowanymi dokumentami oraz usunięcia z akt postępowania przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z. dokumentów mających istotne znaczenie prawne. W związku z powyższym pismem strony skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie procesowym z dn. 29.11.2004r. podtrzymując swoje stanowisko zajęte w odpowiedzi na skargę stwierdził, że załączone przez stronę w kserokopiach dokumenty zostały powołane przez stronę mimo długotrwałego postępowania prowadzonego z udziałem skarżącego dopiero na etapie skargi do Sądu, w związku z czym organy podatkowe nie miały możliwości dokonania ich oceny oraz ustosunkowania się do nich. W zakresie wskazanego przez stronę skarżącą błędu rachunkowego mającego wpływ na wysokość podatku dochodowego skarżącego za 1996r. organ stwierdził, iż na etapie postępowania ze skargi podatnika do Sądu nie posiada uprawnień do uwzględnienia skargi w części. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po zapoznaniu się z załączonym przez stronę skarżącą oryginałem międzynarodowego listu przewozowego [...], dotyczącym otrzymania przez skarżącego 251.000 sztuk rajstop dodatkowo zawiadomił Sąd, iż w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przerobienia tego dokumentu /dopisania daty odbioru towaru w dn. 12.06.1996r./ skierował do Prokuratury Rejonowej w Z. odpowiednie zawiadomienie o popełnieniu tego przestępstwa. Ponadto obie strony postępowania złożyły na piśmie głosy do protokołu z rozprawy przed Sądem. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga w zakresie żądania uchylenia zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Już na wstępie należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie Sąd orzekający /jak również organ podatkowy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji/ stosownie do art. 99 ustawy z dn. 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 24.06.2003r.sygn.akt I S.A./Łd 1723/01, wydanego w wyniku rozpatrzenia wcześniejszej skargi J. D. na poprzednią decyzję organu podatkowego drugiej instancji. W szerokim uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał z jednej strony przesłanki powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej wówczas decyzji oraz jednocześnie przesądził ocenę szeregu występujących w sprawie istotnych okoliczności, podnoszonych także przez stronę skarżącą w niniejszym postępowaniu. Należy wskazać, iż w świetle powyższej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestia prawidłowości zakwestionowania przez organy podatkowe rzetelności prowadzonej przez skarżącego podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 1996r. oraz związanej z tym konieczności określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania nie może być ponownie rozważana przez Sąd orzekający. Podobne stanowisko należy zająć odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących jego zdaniem wadliwego i niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy sporządzenia przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z. w dniach 10-11.06.1996r. spisu towarów w magazynie, w zakresie której to okoliczności NSA nie uznając zasadności powyższych zarzutów powołał się na fakt, iż na wszystkich arkuszach sporządzonego w obecności skarżącego /a także A. S./ spisu towarów z natury znajduje się jego podpis i adnotacja o braku zastrzeżeń do sposobu i treści arkuszy spisowych. W powyższym wyroku Sąd podzielił również generalnie stanowisko organów podatkowych odnośnie ustaleń dotyczących przyjętej ilości zakupionych rajstop oraz stwierdzonych niedoborów towarów. Przyczyną uchylenia przez NSA wcześniejszej decyzji organu podatkowego drugiej instancji było stwierdzone naruszenie art.200 par.1 ustawy z dn. 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), związane w szczególności z załączeniem do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego nowych dokumentów, a także wskazane zastrzeżenia odnośnie sposobu dokonania przez organy podatkowe oszacowania podstawy opodatkowania skarżącego, mogące mieć istotny wpływ na wysokość jego zobowiązania podatkowego. Dokonując analizy uzupełnionego materiału dowodowego należy stwierdzić, że zaskarżona została wydana z zachowaniem wymogów art.200 par.1 Ordynacji podatkowej, a także organ orzekający wyjaśnił w sposób dostateczny kwestie związane z wcześniejszym załączeniem do akt sprawy protokołów z przesłuchań trzech pracownic Urzędu Skarbowego w Z. na okoliczność sposobu przeprowadzenia kontroli podatkowej w firmie skarżącego. Organ orzekający dokonał również ponownego oszacowania przychodów skarżącego za 1996r. przy uwzględnieniu zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, co spowodowało w konsekwencji pewne zmniejszenie zobowiązania podatkowego skarżącego w stosunku do wcześniej określonego. Jednakże dokonując oceny prawidłowości oszacowania dokonanego w zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż dotyczyło ono w zasadzie jedynie przychodów skarżącego, podczas, gdy instytucja szacunku zgodnie z art. 23 par.1 Ordynacji podatkowej /wcześniej wynikająca z art.11 ust.1 ustawy z dn. 19.12.1980r. o zobowiązaniach podatkowych – t.j. Dz.U. z 1993r. nr 108, poz.486 ze zm./ dotyczy podstawy opodatkowania, na którą oprócz przychodów podatnika składają się również koszty uzyskania przychodów. W powyższym zakresie należy stwierdzić, co zresztą wynika z treści zaskarżonej decyzji, iż organ orzekający określając dochód skarżącego osiągnięty w ustalonych dwóch okresach rozliczeniowych, wielkość kosztów uzyskania przychodów w poszczególnych okresach przyjął w wysokościach wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego w Z. / por. str.8 i 11 zaskarżonej decyzji / bez dokonania samodzielnej analizy i oceny tych kosztów, co jest niezgodne z obowiązkiem organu odwoławczego dotyczącym ponownego merytorycznego rozpatrzenia całości materiału dowodowego sprawy. Zgodzić się natomiast należy z argumentami podniesionymi przez ustanowionego w toku postępowania sądowego pełnomocnika skarżącego, iż przyjęte przez organy podatkowe wyliczenie wysokości kosztów uzyskania przychodów poniesionych przez skarżącego w 1996r. musi budzić co najmniej uzasadnione wątpliwości. Tak, jak to podniósł pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dn.24.11.2004r. oraz w głosie do protokołu z rozprawy przed Sądem, organy podatkowe przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów skarżącego najprawdopodobniej pominęły kwotę 878.578,30 zł, stanowiącą wartościowe wyliczenie remanentu towarów handlowych skarżącego, ustalonego na koniec pierwszego okresu rozliczeniowego /od 20.01.do 10.06.1996r./, która to wartość nie została zaliczona do kosztów ani w pierwszym ani w drugim okresie rozliczeniowym /od 11.06. do 31.12.1996r./. Powyższa konstatacja wynika z przyjętego przez organ odwoławczy wyliczenia kosztów uzyskania skarżącego za 1996r., zawartego w decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dn.[...] /w szczególności str.10 i 15 tej decyzji/. Urząd Skarbowy ustalając wysokość kosztów uzyskania skarżącego poniesionych w pierwszym okresie rozliczeniowym stwierdził, iż przy zerowym stanie remanentu początkowego ustalone koszty w wysokości ponad 2.200.000 zł ulegają pomniejszeniu o wartość remanentu na koniec tego okresu /10.06.1996r./ w wysokości 878.578,30 zł i wynoszą kwotę 1.339.595,40 zł. Ustalone z kolei koszty uzyskania przychodów skarżącego za drugi okres rozliczeniowy w kwocie 1.918.389,09 zł obejmowały koszty zakupu towarów handlowych w kwocie 1.900.433,74 zł powiększone jedynie o niewielkie wydatki pozostałe i dokonaną korektę. Należy również stwierdzić, iż remanent towarów handlowych skarżącego na koniec 1996r. został wykazany przez podatnika w zerowej wysokości /str.11 decyzji US/. W tych warunkach należałoby podzielić stanowisko strony skarżącej o braku uwzględnienia przez organy podatkowe przy oszacowaniu podstawy opodatkowania skarżącego wymienionej wyżej kwoty 878.578,30 zł, stanowiącej wartościowe wyliczenie zakupu towarów w pierwszym okresie rozliczeniowym, pozostałych na stanie jego magazynu na dzień 10.06.1996r., która to kwota powinna powiększać jego ogólne koszty uzyskania przychodów. Należy również zauważyć, iż powyższa nieprawidłowość, podniesiona w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dn.24.11.2004r. została w zasadzie uznana przez stronę przeciwną, która w piśmie z dn.29.11.2004r. stwierdziła, iż odnośnie błędu rachunkowego mającego wpływ na określenie skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego za 1996r. organ po wniesieniu skargi do Sądu nie mógł zgodnie z przepisem art.54 par.3 ustawy z dn. 30.08.2002r. z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ uwzględnić skargi w części. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ orzekający winien również ustosunkować się do kolejnego podnoszonego w postępowaniu sądowym zarzutu strony skarżącej, związanego z powołaniem się na okoliczność faktycznego otrzymania dostawy 251.000 sztuk rajstop dopiero w dn.12.06.1996r. /zamiast przyjętej przez organy podatkowe daty przed dniem 10.06.1996r./, zgodnie z załączonym do akt sądowych międzynarodowym listem przewozowym [...] nr [...]. W zakresie powyższego dowodu, a w szczególności odnośnie widniejącej na liście przewozowym daty faktycznej dostawy towaru Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił w toku postępowania swoją negatywną ocenę, a także skierował w dn.24.01.2005r. do Prokuratury Rejonowej w Z. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez skarżącego przestępstwa przerobienia dokumentu przez późniejsze dopisanie daty odbioru towaru, tym niemniej ponowna decyzja winna zawierać także ustosunkowanie się do tego zarzutu, przy ewentualnym wykorzystaniu rozstrzygnięcia wymienionego wyżej organu ścigania. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt.1 lit. a i c oraz art. 200 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI