I SA/Łd 531/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2010-07-15
NSApodatkoweWysokawsa
VATwewnątrzwspólnotowa dostawa towarównowy środek transportuinterpretacja podatkowakorekta deklaracjistawka 0%dokument wywozuzasada neutralności VATprawo unijne

WSA w Łodzi uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając, że spółka może skorygować deklarację VAT, nawet jeśli nie wystawiła formalnego dokumentu wywozu, pod warunkiem udowodnienia faktycznego wywozu nowego środka transportu za granicę.

Spółka złożyła wniosek o interpretację podatkową dotyczącą wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu. Spółka sprzedała samochód, który został wywieziony do Niemiec, jednak nie posiadała wszystkich wymaganych dokumentów do zastosowania stawki 0% VAT. Minister Finansów odmówił prawa do korekty deklaracji. WSA w Łodzi uchylił interpretację, stwierdzając, że brak formalnego dokumentu wywozu nie pozbawia spółki prawa do zastosowania stawki 0% i korekty deklaracji, jeśli udowodni faktyczny wywóz towaru za granicę, zgodnie z zasadą neutralności VAT i celem opodatkowania konsumpcji.

Spółka z o.o. "A" sprzedała nowy środek transportu (samochód), który został wywieziony z Polski do Niemiec. Spółka początkowo opodatkowała sprzedaż jako krajową, a następnie chciała skorygować deklarację VAT, aby zastosować stawkę 0% jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT). Problem polegał na braku formalnego dokumentu wywozu (VAT-22) oraz numeru NIP nabywcy, co według Ministra Finansów uniemożliwiało zastosowanie stawki 0% i korektę deklaracji. Spółka argumentowała, że posiada inne dokumenty potwierdzające wywóz i zgodność z prawem unijnym, a ścisłe trzymanie się formalności nie powinno pozbawiać jej prawa do preferencyjnej stawki, jeśli cel transakcji (wywóz) został osiągnięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przychylił się do stanowiska spółki. Sąd uznał, że interpretacja Ministra Finansów była nieprawidłowa, ponieważ nadmiernie formalistyczne podejście do wymogów dokumentacyjnych nie powinno pozbawiać podatnika prawa do zastosowania stawki 0% i korekty deklaracji, jeśli faktycznie doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu. Sąd podkreślił, że kluczowe jest udowodnienie wywozu towaru za granicę, a zasada neutralności VAT wymaga, aby podatnik nie był obciążony podatkiem od transakcji, która faktycznie miała miejsce poza krajem. Uchylono zaskarżoną interpretację i zasądzono koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak formalnego dokumentu wywozu nie pozbawia podatnika prawa do zastosowania stawki 0% i korekty deklaracji, jeśli udowodni faktyczny wywóz nowego środka transportu za granicę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest udowodnienie faktycznego wywozu towaru za granicę, a zasada neutralności VAT wymaga, aby podatnik nie był obciążony podatkiem od transakcji, która faktycznie miała miejsce poza krajem. Nadmierny formalizm nie powinien wykluczać możliwości zastosowania stawki 0% i korekty deklaracji, jeśli cel transakcji został osiągnięty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.u. art. 42

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

u.p.d.o.u. art. 5 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.u. art. 41 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 146 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Dyrektywa 2006/112/WE art. 1 § ust. 2

Dyrektywa Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 2006/112/WE art. 138

Dyrektywa Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

77/388/EWG art. 28 c

Szósta Dyrektywa Rady w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak formalnego dokumentu wywozu nie powinien pozbawiać prawa do stawki 0% VAT, jeśli faktyczny wywóz jest udowodniony. Zasada neutralności VAT wymaga, aby podatnik nie był obciążony podatkiem od transakcji, która faktycznie miała miejsce poza krajem. Ścisłe trzymanie się formalności nie powinno wykluczać możliwości korekty deklaracji, jeśli cel transakcji (wywóz) został osiągnięty. Prawo unijne (Dyrektywa 2006/112/WE) i orzecznictwo ETS wskazują na potrzebę unikania nadmiernego formalizmu w wymogach dokumentacyjnych.

Odrzucone argumenty

Minister Finansów argumentował, że brak wymaganych dokumentów (faktura zgodna z art. 106 ust. 6 uVAT, dokument wywozu VAT-22) uniemożliwia zastosowanie stawki 0% i korektę deklaracji.

Godne uwagi sformułowania

nie pozbawia definitywnie możliwości zastosowania stawki 0% zasada neutralności podatku dla przedsiębiorcy faktyczne opodatkowanie konsumpcji nadmierny formalizm nie może powodować pozbawienie podatnika możliwości ostatecznego skorzystania ze stawki 0%

Skład orzekający

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Klimowicz

sędzia

Joanna Grzegorczyk-Drozda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do korekty deklaracji VAT i zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu w przypadku braku formalnych dokumentów, ale z udowodnionym faktycznym wywozem."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku sprzedaży nowego środka transportu i interpretacji przepisów VAT. Wymaga udowodnienia faktycznego wywozu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między rygorystycznymi wymogami formalnymi a merytorycznym celem przepisów podatkowych, podkreślając znaczenie zasady neutralności VAT i unikania nadmiernego formalizmu. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców zajmujących się handlem międzynarodowym.

VAT i wywóz samochodu za granicę: czy brak formalnego dokumentu to koniec marzeń o stawce 0%?

Dane finansowe

WPS: 81 792 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 531/10 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2010-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1538/10 - Wyrok NSA z 2011-10-28
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 13, art. 41 ust. 3, art. 42
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 146  par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 1 ust. 2, art. 138
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1 art. 28 c
Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. przy udziale --- sprawy ze skargi "A"Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 26 października 2009 r. został złożony wniosek Spółki z o.o. A z siedzibą w Ł. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu.
We wniosku Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny.
Spółka z o.o. A prowadzi działalność, w ramach której zajmuje się sprzedażą samochodów. Dnia [...] dokonała sprzedaży samochodu Volkswagen T5 i wystawiła fakturę nr [...] na kwotę 81.792,00 zł (stawka VAT 0%). Zgodnie z danymi podanymi przez Pana D. S., fakturę wystawiono na niemiecką firmę leasingową B. Termin płatności został określony na dzień 24 listopada 2005 r. Faktycznym zamawiający i odbierającym samochód był Pan D. S., który oświadczył, że zamierza leasingować ten samochód do prowadzonej w Niemczech działalności medycznej, jednak jak się okazało nie ma na to żadnego dowodu. W dniu 18 listopada 2005 r. samochód został odebrany i w tym samym dniu wywieziony z Polski (na "własnych kołach") oraz zarejestrowany w Niemczech na nazwisko D. S. Sporządzając deklaracje VAT-7 za miesiąc listopad 2005 r. wnioskodawca wykazał powyższą sprzedaż jako krajową, opodatkowując podatkiem VAT 22%, policzonym metodą "od stu" w kwocie 17.944,00 zł, bowiem nie dysponował wówczas wiedzą i dokumentacją pozwalającą na wykazanie tej sprzedaży jako WDT. Dnia [...] stwierdzono, że faktura z listopada 2005 r. wystawiona została na błędnego nabywcę. Faktycznie zamawiającym i odbierającym samochód była firma C. W związku z tym faktem, wystawiono korektę do tej faktury nr [...] na B i fakturę na właściwego nabywcę nr [...], z datą sprzedaży [...] Faktura pozostawała nadal niezapłacona, w związku z czym Spółka dochodząc tej należności od Pana D. S. w 2006 r. wystąpiła na drogę sądową. Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2007 r. Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł. zasądził, od Pana D. S. na rzecz zainteresowanego, kwotę 81.792,00 zł z odsetkami i zwrot kosztów procesu. W styczniu 2008 r. Sąd Okręgowy w Ł. podtrzymał powyższy wyrok po apelacji strony pozwanej. Sąd ocenił, że faktycznym nabywcą samochodu był Pan D. S. i potwierdził fakt wywiezienia samochodu z Polski oraz zarejestrowania go w Niemczech przez pozwanego D. S. Wnioskodawca do tej chwili nie skorygował deklaracji VAT-7 za listopad 2005 r. (uznając dokonaną dostawę za WDT i stosując stawkę 0%). W dniu 17 grudnia 2009 r. Spółka uzupełniła wniosek i poinformowała między innymi, że Pan D. S. w momencie zawierania transakcji nie podał numeru NIP, a ona nie dociekała, czy jest on zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, gdyż sądziła, że nabywa on samochód jako osoba fizyczna, niestety potem okoliczności sprawy utrudniały komunikację z Panem S. Zdaniem wnioskodawcy samochód będący przedmiotem dostawy spełniał warunki do uznania go za nowy środek transportu, zgodnie z art. 2 pkt 10a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej uVAT).
W związku z powyższym Spółka zadała następujące pytania.
Po pierwsze, czy na podstawie posiadanych dokumentów Spółka może uznać dokonaną dostawę samochodu za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów? Po drugie, czy Spółka może dokonać korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2005 r. pomniejszając podatek należny w stawce 22% o kwotę 17.994,00 zł (netto 81.792,00 zł) i wykazać kwotę 81.792,00 zł w pozycji 30 (wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów)?
Zdaniem wnioskodawcy posiadane przez niego dokumenty poświadczają dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu, co upoważnia go do dokonania korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2005 r. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołał art. 42 ust. 5 uVAT oraz wskazał, że odnośnie przedmiotowej transakcji, posiada:
1. dane dotyczące podatnika i nabywcy, ich podpisy oraz datę przekazania towaru,
2. dane pozwalające zidentyfikować przedmiot dostawy, jako nowy środek transportu,
3. oświadczenie nabywcy o wywozie nowego środka transportu poza terytorium kraju,
4. kopię dokumentu rejestracji samochodu w Niemczech oraz wyroki sądowe wskazujące, jako faktycznego nabywcę samochodu Pana D. S. i potwierdzające fakt wywozu oraz użytkowania przez niego sprzedanego samochodu.
W świetle powyższego Spółka uznała, że posiadane przez nią dokumenty potwierdzają słuszność jej stanowiska.
W wydanej w dniu [...] indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nr [...] powołano się na treść art. 2 pkt 10 lit. a, art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1, ust. 2 i ust. 7, art. 15 ust. 1, art. 41 ust. 1 i ust. 3, art. 42 ust. 1-3, ust. 5-8 i ust. 16, art. 106 ust. 1 i ust. 6 uVAT oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia wzoru dokumentu potwierdzającego wywóz przez nabywcę nowego środka transportu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium innego państwa członkowskiego (Dz. U. Nr 84, poz. 783) i uznano stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Zdaniem organu z powołanych uregulowań wynika, iż prawo podatnika do zastosowania, przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, preferencyjnej stawki podatku w wysokości 0% uzależnione jest, w znacznej mierze, od posiadania dokumentów potwierdzających jednoznacznie, iż doszło do wywozu towaru poza terytorium Polski. Istotą przywołanych przepisów jest zobowiązanie podatnika do udowodnienia, iż towary będące przedmiotem dostawy rzeczywiście opuściły terytorium kraju, ze względu na korzystniejsze niż w odniesieniu do dostaw krajowych skutki podatkowe. Podstawowe znaczenie dla udokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu mają dokumenty wymienione w art. 42 ust. 3 pkt 2 i 3 uVAT oraz dokument, o którym mowa w art. 42 ust. 5 uVAT, natomiast zgodnie z art. 106 ust. 1 uVAT podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16 uVAT W przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu dla nabywcy, który nie podał dla tej czynności numeru identyfikacyjnego, nadanego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, podatnik wystawia fakturę w trzech egzemplarzach. Oryginał faktury jest wydawany nabywcy, jedną z kopii faktury podatnik pozostawia w swojej dokumentacji, a drugą przesyła w terminie 14 dni od dnia dokonania dostawy do biura wymiany informacji o podatku VAT - art. 106 ust. 6 uVAT. Zdaniem organu w każdym przypadku, w którym ma zastosowanie art. 106 ust. 6 uVAT, podatnik wystawia "dokument wywozu", czyli dokument potwierdzający wywóz przez nabywcę nowego środka transportu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium innego państwa członkowskiego (VAT-22), natomiast nabywca w związku z nabyciem nowego środka transportu, podpisując oświadczenie zawarte w "dokumencie wywozu", bierze na siebie pełną odpowiedzialność za wykonanie dalszych czynności, mających na celu prawidłowe rozliczenie podatku wynikającego z takiej transakcji. Dostawca ma wtedy prawo zastosować stawkę 0%. Treść wspomnianego oświadczenia nabywcy, oprócz zobowiązania do wywozu nabytego środka transportu w terminie 14 dni od dnia dostawy, zawiera także klauzulę o znajomości przepisów ustawy o podatku od towarów i usług dotyczących skutków niewywiązania się z obowiązku wywozu nowego środka transportu w ww. terminie. Ponadto, oświadczenie to zobowiązuje nabywcę do powiadomienia władz podatkowych w państwie członkowskim przeznaczenia o nabyciu nowego środka transportu i zapłaty wszelkich należnych podatków.
W oparciu o przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy organ stwierdził, iż pomimo zaistnienia w przedmiotowej sprawie sytuacji, o której mowa w art. 106 ust. 6 uVAT, Spółka nie posiada wszystkich dokumentów wymaganych przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, aby uznać dokonaną dostawę za wewnątrzwspólnotową dostawę nowego środka transportu. Wnioskodawca bowiem nie wystawił faktury VAT zgodnie z art. 106 ust. 6 uVAT oraz dokumentu wywozu na sformalizowanym druku VAT-22, zawierającym wszystkie dane określone w art. 42 ust. 5 uVAT. Skoro strona nie spełnia warunków wynikających z powołanych przepisów, to nie ma prawa do zastosowania stawki podatku 0% dla dokonanej dostawy nowego środka transportu. Słusznie zatem spółka opodatkowała i wykazała w deklaracji VAT-7 przedmiotową dostawę, jako dostawę na terytorium kraju ze stawką właściwą dla danego rodzaju towaru, tj. jak sama wskazała ze stawką 22%. Tym samym, nie może ona dokonać korekty deklaracji VAT-7 za miesiąc listopad 2005 r.
Ponadto organ stwierdził, iż w sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić uwagę, że analiza załączników dołączonych do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawnej załączników dołączonych przez wnioskodawcę.
Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organu podatkowego, w dniu 5 lutego 2010 roku Spółka wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa i zmianę interpretacji indywidualnej z dnia [...] nr [...] poprzez uznanie, że wnioskodawca ma prawo do zastosowania w przedmiotowej sprawie stawki podatku 0% dla dokonanej wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu i jest uprawniony do dokonania korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2005 r.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem zarzutów przytoczonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie.
W skardze do sądu administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz uznanie, że skarżący ma prawo do zastosowania w przedmiotowej sprawie podatku 0% dla dokonanej wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu i jest uprawniony do dokonania korekty deklaracji VAT 7 za listopad 2005 r. Ponadto pełnomocnik strony wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Pełnomocnik strony zarzucił ww. interpretacji indywidualnej naruszenie art. 42 ust. 5 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że obligatoryjnym dokumentem dającym prawo do zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów jest jeden dokument wskazany w art. 42 ust. 5 ustawy o VAT, który zawiera wszystkie informacji wskazane w tym ustępie. Zdaniem spółki, organ wydający przedmiotową interpretację nieprawidłowo uznał, że posiadanie wszystkich niezbędnych wymaganych przez ustawodawcę danych umożliwiających prawidłową identyfikację podatnika dokonującego dostawy i nabywcy oraz nowego środka transportu znajdujących się w oddzielnych dokumentach, a nie w jednym nie wystarcza do uznania, że taka dostawa jest wewnątrzwspólnotową dostawą towarów opodatkowaną stawką 0%. Takie stanowisko jest sprzeczne z wykładnią przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a także zasadą autonomii podatku od towarów i usług. Strona posiada bowiem w swojej dokumentacji - przedstawionej we wniosku o dokonanie interpretacji indywidualnej - dowody na to, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Nieposiadanie numerów identyfikacyjnych nabywcy przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów - nowych środków transportu nie jest przeszkodą do uznania takiej transakcji za wewnątrzwspólnotową dostawę nowych środków transportu.
Przedmiotowej interpretacji indywidualnej Spółka zarzuciła również naruszenie art. 106 ust. 6 ustawy o VAT, poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że obligatoryjnym dla zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów jest przesłanie faktury w terminie 14 dni dnia dokonania dostawy do biura wymiany informacji o podatku VAT. W jej opinii, takie stanowisko jest sprzeczne z wykładnią przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a także z obowiązująca zasadą autonomii podatku od towarów i usług.
Dla poparcia przedstawionego wyżej stanowiska A Sp. z o.o. w Ł. pełnomocnik strony powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3448/08, z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1909/08., z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1210/07, z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 155/08 oraz wyrok NSA z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt I FSK 611/07). Zdaniem pełnomocnika strony zgromadzona przez stronę dokumentacja nie pozostawia zatem wątpliwości, że doszło w niniejszym przypadku do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Według orzecznictwa dokumenty, które przedstawia podatnik mają łącznie potwierdzać określony fakt, co oznacza, że wszystkie zebrane dane mają razem zawierać jednoznaczną informację, której wymaga przepis.
Pełnomocnik spółki wskazał, że przepisy dotyczące wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów należy w pierwszym rzędzie rozpatrywać na tle Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Dlatego też w związku z tym trzeba w tym miejscu, w celu szerszego uzasadnienia racji skarżącego, powołać orzecznictwo ETS. Należy podkreślić, iż Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie C-146/0 5 (Albert Collee, orzeczenie z 27 września 2007 r.) zaznaczył, że dyrektywa istotnie upoważnia państwa członkowskie do wprowadzenia regulacji dotyczących obowiązków dokumentacyjnych, które podatnicy powinni spełnić w celu potwierdzenia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Jednak co szczególnie istotne, zdaniem Trybunału, przedmiotowe obowiązki dokumentacyjne nie mogą wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia określonych w dyrektywie celów, czyli zapewnienia prawidłowego poboru podatku i uniknięcia oszustw podatkowych (zgodnie z art. 273 dyrektywy 2006/112 państwa członkowskie mogą w pewnych okolicznościach i przy zachowaniu określonych warunków nałożyć na podatników inne niż określone wprost w dyrektywie obowiązki, jakie uznają za niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym). W szczególności zaś nałożone na podatnika obowiązki nie mogą zagrażać neutralności podatku VAT. Stąd Trybunał uznał, że przepisy krajowe, które uzależniają prawo do preferencji w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej (zwolnienia z prawem do odliczenia) od spełnienia obowiązków formalnych (przy jasności co do tego, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów nastąpiła), wykraczają poza to, co jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku.
Na tej pełnomocnik strony stwierdził, iż interpretacja jest niezgodna z obowiązującym prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz dodał, że powołane w indywidualnej interpretacji przepisy prawa podatkowego w sposób wyraźny określają jakie dokumenty powinny potwierdzać wewnątrzwspólnotową dostawę nowego środka transportu. Ustawodawca jednoznacznie w nich wskazał, że ma to być kopia faktury wystawionej zgodnie z przepisem art. 106 ust. 6 ustawy, specyfikacja oraz potwierdzenie wywozu przez nabywcę nowego środka transportu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium innego państwa członkowskiego na sformalizowanym dokumencie VAT-22, zawierającym wszystkie dane określone w art. 42 ust. 5 ustawy.
Zdaniem organu w świetle zaistniałego stanu faktycznego trudno jest się zgodzić ze stwierdzeniem skarżącej, iż po pierwsze w pełni wykazała, że towar będący przedmiotem dostawy rzeczywiście opuścił terytorium kraju, wypełniając tym samym cel ustawowej regulacji, ponieważ z przedłożonych przez nią dokumentów jednoznacznie wynika, że przedmiot dostawy rzeczywiście opuścił terytorium kraju. Po drugie, że wypełniła wszystkie przesłanki zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów. Jak wskazano powyżej, była ona bowiem zobligowana do zastosowania powołanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i prawidłowego udokumentowania dokonanej dostawy. W interpretacji indywidualnej w sposób wyczerpujący przedstawiono wszystkie przepisy ustawy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz jednoznacznie wskazano jakie dokumenty określone w powołanych przepisach winien posiadać podatnik, aby mieć prawo do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku. Po dokonaniu analizy opisanego we wniosku stanu faktycznego oraz powołując się na przepisy stwierdzono, iż w niniejszej sprawie skarżąca ich nie posiada. Warunek wystawienia faktury VAT dokumentującej dostawę nowego środka transportu oraz obowiązek przesłania jej kopii w terminie 14 dni od dnia dokonania dostawy do biura wymiany informacji o podatku VAT, wynika bezpośrednio z przepisu art. 106 ust. 6 uVAT, zatem stanowisko skarżącej, iż warunek dotyczący przesłania kopii faktury VAT w powołanym terminie do biura wymiany informacji o podatku VAT jest sprzeczny z wykładnią przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, należy uznać za nieprawidłowe.
Organ podkreślił, iż czynny podatnik VAT w zakresie realizowanych przez siebie działań gospodarczych działa głównie w ramach systemu wytyczonego przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tejże ustawy. Działając w obszarze swojej działalności gospodarczej, np. podejmując decyzję o sprzedaży nowego środka transportu, podatnik VAT musi zatem uwzględnić przepisy, które będą odnosić się do wykonywanych czynności i przewidzieć skutki swoich decyzji na gruncie przepisów o VAT, bowiem o zakresie stosowania prawa podatkowego w odniesieniu do danych czynności przesądza rzeczywisty charakter tych czynności. Podkreślenia wymaga fakt, iż na moment powstania obowiązku podatkowego konkretyzują się ostatecznie wszystkie istotne elementy stosunku prawnopodatkowego. W tym bowiem momencie ustalone zostają informacje o podmiocie i przedmiocie podatku, podstawie opodatkowania oraz właściwej stawce. Jakiekolwiek przeszkody nie mogą determinować sposobu rozliczenia podatku. Rzeczą podatnika jest takie zorganizowanie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, aby w prawidłowy sposób mógł wywiązać się z nałożonych na niego przez ustawodawcę obowiązków i aby miał możliwość wykazania się stosowną dokumentacją, gdyż w razie niemożności odtworzenia zdarzeń gospodarczych skutki prawne na gruncie podatkowym zawsze obciążają podatnika. Wskazana przez Stronę okoliczność polegająca na braku wiedzy i dokumentacji pozwalającej na wykazanie przedmiotu sprzedaży jako wewnątrzwspólnotowej dostawy w momencie jej dokonania - nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem to na niej ciążył obowiązek rzetelnego i prawidłowego przedstawienia swojego zobowiązania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ powołał się na art. 138 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 2006.347.1 ze zm., dalej Dyrektywa), zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium Wspólnoty, przez sprzedawcę, przez nabywcę lub na ich rzecz, dokonane dla innego podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, działających w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów. Natomiast zgodnie z art. 138 ust. 2 lit. a) Dyrektywy poza dostawami, o których mowa w ust. 1, państwa członkowskie zwalniają transakcje dostawy nowych środków transportu wysyłanych lub transportowanych do nabywcy do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium Wspólnoty, przez sprzedawcę, przez nabywcę lub na ich rzecz, dla podatników lub osób prawnych niebędących podatnikami, w przypadku których wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów nie podlegają opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 3 ust. 1, lub na rzecz każdej innej osoby niebędącej podatnikiem. Skoro wykazanie przez dostawcę faktu wysyłki (wywozu) towaru do innego państwa członkowskiego jest warunkiem zwolnienia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów podatku VAT, to posiadanie dokumentów potwierdzających zaistnienie faktu jest zarazem istotną przesłanką warunkującą zastosowanie tego zwolnienia (stawki 0%). Rodzaje tych dokumentów określa zaś każde państwo członkowskie na podstawie uprawnień przyznanych mu przez prawo wspólnotowe na gruncie art. 131 i art. 273 Dyrektywy.
Zgodnie z art. 131 Dyrektywy, zwolnienia przewidziane w rozdziałach 2-9 stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć. Natomiast w świetle art. 273 Dyrektywy, państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, pod warunkiem równego traktowania transakcji krajowych i transakcji dokonywanych między państwami członkowskim przez podatników oraz pod warunkiem, że obowiązki te, w wymianie handlowej między państwami członkowskimi, nie będą prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania oraz powstania formalności związanych z przekraczaniem granic. Państwom członkowskim pozostawiono zatem względną swobodę w nakładaniu innych obowiązków niezbędnych do prawidłowego poboru VAT i zapobieżeniu oszustwom, ponieważ te obowiązki nie mogą prowadzić do powstania formalności związanych z przekraczaniem granic. Ustawodawca, korzystając ze swojego uprawnienia, ustalił w sposób jasny i precyzyjny warunki jakie musi spełniać podatnik, aby mógł zastosować preferencyjną stawkę podatku w wysokości 0% dokonując wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu.
Odnośnie przywołanego przez skarżącą wyroku ETS w sprawie C-146/05 Albert Collee organ stwierdził, iż stan faktyczny w powyższej sprawie różnił się od tego, który jest przedmiotem niniejszej skargi. Zasadnicza różnica pomiędzy tymi sprawami polega na tym, iż w sprawie będącej przedmiotem tego wyroku doszło do sytuacji, gdzie władze fiskalne odmówiły zwolnienia transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów z tego względu, iż dowód potwierdzający tą transakcję nie został przedstawiony we właściwym czasie. W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z brakiem wszystkich dokumentów potwierdzających dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu. W powołanym wyroku ETS stwierdził, iż zasada neutralności podatkowej wymaga, by zwolnienie od podatku VAT zostało przyznane w razie spełnienia przesłanek merytorycznych. Równocześnie w ocenie ETS zwolnienie od podatku nie mogłoby być przyznane również wówczas, gdyby naruszenie wymogów formalnych uniemożliwiło przedstawienie przekonywującego dowodu spełnienia przesłanek merytorycznych. Z treści uzasadnienia tego wyroku (pkt 33 i pkt 35) wynika, iż wprowadzenie systemu korekt w zakresie opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów jest dopuszczalne i uzasadnione zwłaszcza w sytuacji, gdy zakwalifikowanie dostawy jako wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie było w danym przypadku możliwe z uwagi na okoliczności wynikłe niezależnie od woli podatnika. Nie ma wątpliwości, że taką okolicznością może być w szczególności opóźnienie w dostarczeniu podatnikowi przez kontrahenta lub przewoźnika dokumentów potwierdzających fakt wywozu towaru poza terytorium kraju do miejsca przeznaczenia w innym państwie członkowskim.
Odnośnie powołanych przez skarżącą orzeczeń sądów administracyjnych wskazać należy, iż dotyczą one wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, zdefiniowanej w art. 13 ust. 1 ustawy, natomiast przedmiotem zaskarżonej interpretacji jest wewnątrzwspólnotowa dostawa nowych środków transportu określona w art. 13 ust. 7 ustawy. Tym samym, nie negując tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni i norm prawa podatkowego, stwierdzić należy, iż nie mogą one wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Należy bowiem zauważyć, że moc obowiązująca wyroków zamyka się w obrębie spraw, w których zostały wydane. Wynika to również z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), który przesądza, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynności było przedmiotem zaskarżenia. Zatem, wyroki sądów są wydane w konkretnych sprawach i dotyczą wyłącznie tych spraw, w których zapadły. Organ podatkowy jest zobowiązany traktować indywidualnie każdą sprawę, natomiast rozstrzygnięcia sądów podejmowane są w oparciu o zebrany w danej sprawie materiał dowodowy.
Wobec powyższego, stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż interpretacja dokonana przez organ jest nie tylko niezgodna z obowiązującym prawem ale także z zasadami prawa podatkowego, orzecznictwem sądów polskich, a także niezgodna z wytycznymi jakie wynikają z orzecznictwa ETS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona przez [...] interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., organ upoważniony przez Ministra Finansów do wydawania interpretacji indywidualnych, dotyczy warunków opodatkowania podatkiem od towarów i usług według preferencyjnej stawki 0%, przewidzianej dla czynności określanych jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Dla porządku jedynie należy wspomnieć, że wyodrębnienie powyższej czynności (wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów) podlegającej opodatkowaniu według art. 5 ust. 1 pkt 5 uVAT, było konieczne z uwagi na daleko posuniętą harmonizację ustawodawstw państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie podatków obrotowych, w tym podatku od towarów i usług, i dążenie w ten sposób do tworzenia i funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz unikania zakłócania konkurencji. Wymagało to przyjęcia wspólnej reguły, m. in. w zakresie opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych, polegającej na faktycznym opodatkowaniu dostaw towarów w państwie przeznaczenia, do którego towary są przemieszczane docelowo. Osiągnięcie tego celu jest możliwe poprzez potraktowanie czynności dostawy towarów odbywającej się z przemieszczeniem towarów między państwami Unii jako dwóch odrębnych zdarzeń podatkowych: jednego mającego miejsce w państwie dostawcy (dostawa) i drugiego – w państwie nabywcy (nabycie) i zastosowanie do dostawy, nazwanej w polskiej ustawie o podatku od towarów i usług wewnątrzwspólnotową dostawą towarów, zwolnienia podatkowego lub jak w ustawie polskiej stawki podatkowej 0% oraz opodatkowanie nabycia, nazwanego w polskiej ustawie o podatku od towarów i usług wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów, według stawki właściwej w państwie nabycia. Taki sposób opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych powoduje, że faktycznie transakcje nie są opodatkowane w państwie dostawcy ale dostawca zachowuje prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami towarów i usług dotyczących tej dostawy, natomiast transakcje są opodatkowane w państwie nabywcy, a więc w zasadzie w miejscu konsumpcji towarów.
Powyższy model opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych wynikający z art. 138 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, nakazuje traktować zwolnienie dla dostawy towarów wywożonych do innego państwa członkowskiego (w ustawie polskiej funkcję zwolnienia pełni stawka 0%) jako fundamentalny, konstrukcyjny element zasad opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych, co oznacza, że państwa członkowskie Unii Europejskiej realizując powyższą Dyrektywę, a wcześniej VI Dyrektywę Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) – art. 28c, powinny tak kształtować wewnętrzne przepisy regulujące podatek od towarów i usług, aby dostawca wewnątrzwspólnotowy miał możliwość skorzystania ze zwolnienia lub zastosowania stawki 0%, a więc aby nie był obciążony podatkiem od takiej dostawy. Takie ukształtowanie przepisów jest konieczne dla realizacji jednej z podstawowych cech podatku od wartości dodanej, a mianowicie faktycznego opodatkowania konsumpcji a przez to neutralności podatku dla przedsiębiorcy – podatnika, tj. cechy wynikającej z art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE.
Z powyższym modelem opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych związane jest niebezpieczeństwo unikania opodatkowania pojawiające się wtedy, gdy transakcja jest deklarowana jako wewnątrzwspólnotowa, a w rzeczywistości jest transakcją krajową. Rezultatem tej sytuacji jest faktyczny brak opodatkowania transakcji (stawka podatku 0%). Taka sytuacja oznacza oszustwo podatkowe i zakłócenie konkurencji w stosunku do podatników prawidłowo rozliczających krajowe dostawy towarów. Eliminacja tego niebezpieczeństwa wymagała wprowadzenia koniecznych warunków, w tym dokumentacyjnych, których spełnienie upoważnia podatnika do potraktowania dostawy towarów jako dostawy wewnątrzwspólnotowej i zastosowania stawki podatku 0% zgodnie z art. 41 ust. 3 uVAT. W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług warunki takie zostały określone przede wszystkim w art. 42. Należy jednak mieć na uwadze, że efektem stosowania przepisów zawierających te warunki nie powinno być pozbawienie podatnika możliwości zastosowania stawki 0% w sytuacji, gdy nie będzie budziło wątpliwości, że dostawa towarów, rzeczywiście zrealizowana, miała cechy dostawy wewnątrzwspólnotowej.
Podstawowe warunki, o których mowa wyżej są dwa. Jeden z nich związany jest ze stronami transakcji, a drugi z samą transakcją. Potraktowanie dostawy jako wewnątrzwspólnotowej wymaga mianowicie, aby była ona dokonywana przez podatników oraz osoby prawne, które są zarejestrowane i zidentyfikowane na potrzeby takiej transakcji, a więc w odniesieniu do nabywcy, powinien on posiadać właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej. Numer ten powinien być zamieszczony na fakturze stwierdzającej dokonanie dostawy towarów. Ponadto podatnik (dostawca) przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy powinien posiadać w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
Może się jednak zdarzyć, że przed sporządzeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, podatnik nie będzie jeszcze dysponował dowodem, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 42 ust. 12, podatnik wykazuje dostawę w ewidencji jako dostawę krajową, czego skutkiem jest też opodatkowanie tej dostawy według stawek obowiązujących w kraju, a nie według stawki 0% właściwej dla dostawy wewnątrzwspólnotowej. Późniejsze jednak skompletowanie dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej uprawnia podatnika, zgodnie z ust. 13 art. 42, do korekty złożonej wcześniej deklaracji podatkowej. Z analizowanych wyżej przepisów uVAT wynika zatem, że istotnym warunkiem potraktowania dostawy towarów jako wewnątrzwspólnotowej jest możliwość wykazania przez podatnika (zbywcę), że towary rzeczywiście zostały wywiezione z kraju i trafiły do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego. Brak dowodu na tę okoliczność w chwili sporządzania deklaracji podatkowej nie pozbawia podatnika definitywnie zastosowania preferencyjnej stawki 0%, skoro rozliczenie transakcji jako dostawy krajowej jest czasowe, do chwili uzyskania potwierdzenia wywozu towarów. Ustawodawca przywiązuje dużą wagę do warunku udokumentowania wywozu towarów ale jednocześnie przestrzega zasady neutralności podatku dla podatnika, który nie jest konsumentem i umożliwia takiemu podatnikowi odzyskanie zapłaconego wcześniej podatku, poprzez korektę deklaracji podatkowej, pod warunkiem wykazania, że towary rzeczywiście zostały wywiezione do innego państwa członkowskiego.
Dla określonego rodzaju towarów ustawodawca wprowadził odmienne warunki zastosowania stawki podatku 0% od przedstawionych wyżej, ogólnych warunków opodatkowania dostawy wewnątrzwspólnotowej. Dotyczy to m. in. wywozu przez nabywcę nowych środków transportu bez użycia innego środka transportu. W takim bowiem przypadku, zgodnie z art. 42 ust. 2 pkt 1) uVAT , nie jest konieczne, aby nabywca zamieszkujący w innym niż Polska państwie członkowskim był podatnikiem zarejestrowanym i identyfikowanym w swoim państwie na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Ponadto warunkiem zastosowania stawki 0%, zgodnie z art. 42 ust. 5 uVAT, gdy nabywcą jest podmiot niezidentyfikowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, jest posiadanie przez podatnika (zbywcę) kopii faktury, specyfikacji poszczególnych sztuk ładunku oraz jednego egzemplarza tzw. dokumentu wywozu. Dokument ten jest wystawiany przez podatnika (zbywcę) w trzech egzemplarzach, z których: jeden wydawany jest nabywcy, drugi zatrzymuje podatnik, a trzeci – podatnik przesyła wraz z fakturą do właściwej jednostki w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zwanej "biurem wymiany informacji o podatku VAT". Dokument wywozu powinien zawierać dane umożliwiające prawidłową identyfikacje podatnika dokonującego dostaw i nabywcy oraz nowego środka transportu, a w szczególności:
- dane dotyczące podatnika i nabywcy;
- dane pozwalające jednoznacznie zidentyfikować przedmiot dostawy jako nowy środek transportu;
- datę dostawy;
- podpis podatnika i nabywcy;
- oświadczenie nabywcy o wywozie nowego środka transportu poza terytorium kraju w terminie 14 dni od dnia dostawy;
- pouczenie nabywcy o skutkach niewywiązania się z obowiązku wywozu nowego środka transportu.
Wystawienie przez podatnika (zbywcę) dokumentu wywozu jest ważne z dwóch względów. Po pierwsze umożliwia podatnikowi potraktowanie dostawy nowego środka transportu jako wewnątrzwspólnotowej i opodatkowanie jej według stawki 0%, mimo braku dowodu na wywiezienie nowego środka transportu do innego kraju członkowskiego. Po drugie przenosi na nabywcę obowiązek zapłaty podatku w razie nie wywiezienia przez niego nowego środka transportu w ciągu 14 dni poza terytorium kraju. A zatem w takiej sytuacji, zgodnie z art. 42 ust. 8 uVAT, to dostawca jest zobowiązany do zapłaty podatku, według stawek obowiązujących w Polsce, od dokonanej na jego rzecz dostawy nowego środka transportu. Jednakże, stosownie do ust. 9 tego artykułu, może zapłacony podatek odzyskać, jeżeli wykaże wywóz nowego środka transportu na terytorium innego państwa członkowskiego i zarejestrowanie go tam, jeżeli środek ten podlega obowiązkowi rejestracji. Ustawodawca przyjmuje zatem, podobnie jak w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy wszelkich innych towarów dokonywanej według zasad ogólnych, że podstawowe znaczenie dla zastosowania stawki preferencyjnej 0% ostatecznie ma wywóz towaru z kraju i dostarczenie go do innego państwa członkowskiego. Natomiast przedstawiane na tę okoliczność dokumenty mają walor dowodowy. Z treści ust. 11 art. 42 wynika też, że nie jest ważne w jaki sposób, jakimi dokumentami, zostanie wykazany wywóz towarów do innego państwa członkowskiego. Ważne jedynie, aby fakt taki został wykazany. Nie jest też tak bardzo ważny moment udokumentowania wywozu, bowiem uczynienie tego później umożliwia odzyskanie już zapłaconego podatku poprzez korektę deklaracji lub zwrot podatku na wniosek nabywcy. W tym miejscu należy zauważyć, że brzmienie ust. 11 art. 42 uVAT nie jest całkowicie jasne. W przepisie tym wspomniano bowiem m.in. o dokumentach, o których mowa w ust. 5, które nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium innego państwa członkowskiego. Jednakże w ust. 5 opisany jest dokument wywozu, który przecież nigdy nie potwierdza dostarczenia towaru do innego państwa, bo jest wystawiany przed wywozem towaru.
Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z wniosku o interpretację należy stwierdzić, że nie odpowiada on hipotezie normy prawnej z art. 42 ust. 5. Wystawiając bowiem fakturę na rzecz pierwotnie wskazanego nabywcy – niemieckiej firmy leasingowej, podatnik traktował nabywcę jako podmiot zarejestrowany i zidentyfikowany w Niemczech na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, a zatem nie miał obowiązku wystawiania dokumentu wywozu. Dopiero później okazało się, że nabywcą nowego samochodu był D. S., o którym nie wiadomo, aby był podatnikiem podatku VAT zarejestrowanym i zidentyfikowanym w Niemczech na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. Co do faktu, kto był rzeczywistym nabywcą pojazdu istniał spór pomiędzy podatnikiem a D. S., a więc pewność podatnik mógł w tej mierze uzyskać po uprawomocnieniu się wyroku sądu powszechnego. Wtedy jednakże, a nawet wcześniej, bo w styczniu 2006 r., gdy podatnik wystawił fakturę na rzecz właściwego nabywcy, było za późno na wystawienie dokumentu wywozu, bowiem ten dokument, jak się wydaje, biorąc pod uwagę jego funkcję, powinien być wystawiony przed upływem 14 dni od dnia dostawy. Wszak w tym terminie nabywca zobowiązuje się do wywiezienie nowego środka transportu z terytorium kraju.
Sposób postępowania podatnika (zbywcy) opisany w ust. 5 art. 42 uVAT dotyczy sytuacji, gdy podatnik od początku ma świadomość, że dokonuje dostawy nowego środka transportu dla nabywcy nie zarejestrowanego w innym państwie członkowskim na potrzeby podatku od towarów i usług, który ma zamiar dokonać wywozu towaru do innego państwa członkowskiego bez użycia innego środka transportu. Sporządzenie przez dostawcę dokumentu wywozu przenosi wtedy obowiązek podatkowy na nabywcę, jeżeli nie dojdzie do faktycznego wywozu. Brak sporządzenia dokumentu wywozu powoduje zatem, że podatnik (zbywca) nie jest upoważniony do zastosowania stawki podatku 0%. Nie został bowiem spełniony podstawowy warunek wynikający z tego przepisu. Podatnik jest zatem zobowiązany do zastosowania stawki podatku obowiązującej w kraju.
Jednakże w częściowo odmiennym stanie faktycznym, opisanym we wniosku o interpretację, sytuację prawną podatnika należy oceniać z uwzględnieniem także innych przepisów uVAT, wyżej wskazanych oraz zasad konstrukcyjnych podatku od wartości dodanej zawartych w Dyrektywie 2006/112/WE. W ocenie Sądu art. 42 uVAT należy interpretować w ten sposób, że podatnik, który nie wystawił dokumentu wywozu, bowiem na podstawie okoliczności towarzyszących transakcji, a w szczególności informacji uzyskanych od nabywcy, nie wiedział, że nabywca nie jest podatnikiem zarejestrowanym i zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w swoim kraju, nie traci definitywnie możliwości zastosowania stawki podatku 0%. Niewystawienie tego dokumentu powoduje jedynie, że obowiązek rozliczenia podatku nie zostaje przeniesiony na nabywcę nowego środka transportu. Konsekwencją tego jest konieczność rozliczenia podatku przez podatnika według stawki właściwej dla sprzedaży krajowej, ale także prawo podatnika do skorygowania deklaracji podatkowej w terminie późniejszym, po uzyskaniu dowodu, że przedmiot dostawy został wywieziony z kraju do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego. Taka interpretacja:
- umożliwia uwzględnienie jednej z podstawowych zasad podatku od wartości dodanej, czyli zasady obciążenia podatkiem ostatecznego konsumenta, a więc neutralności podatku dla podatnika-przedsiębiorcy,
- umożliwia uzależnienie zastosowania preferencyjnej stawki 0% związanej z wewnątrzwspólnotową dostawą towarów od spełnienia podstawowego wymogu, tj. wywiezienia towaru z terytorium kraju do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego,
- czyni sensownym korygowanie błędów zawartych w treści faktury w zakresie oznaczenia nabywcy tak, aby faktura odzwierciedlała stan rzeczywisty,
- nie zakłóca konkurencji, bowiem nie obciąża obowiązkiem zapłaty podatku podatnika-przedsiębiorcy, który rzeczywiście dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
Zajmując takie stanowisko Sąd ma na uwadze, że podstawowym wymogiem zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, wynikającym z ujednoliconej konstrukcji podatku od wartości dodanej, mającej podstawę w prawie unijnym, jest przemieszczenie towarów pomiędzy państwami członkowskimi. Spełnienie pozostałych wymogów jest ważne dla unikania oszustw podatkowych, a więc dla uzyskania pewności, że doszło do przemieszczenia towarów pomiędzy państwami członkowskimi. Ścisła i formalna kontrola spełnienia tych wymogów jest konieczna, ale nie może powodować pozbawienie podatnika możliwości ostatecznego skorzystania ze stawki 0%, jeżeli tylko wykaże, że doszło do czynności opisanej w art. 13 uVAT, w szczególności, gdy podatnik nie wystawił dokumentu wywozu w okolicznościach ustalonych w tej sprawie.
Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona interpretacja jest nieprawidłowa, bowiem wyklucza możliwość korekty deklaracji podatkowej ze względu na niewystawienie przez podatnika dokumentu wywozu. Fakt niewystawienia tego dokumentu jest niesporny, jednakże w okolicznościach tej sprawy nie powinien, w ocenie Sądu, wykluczać możliwości skorygowania deklaracji, pod warunkiem udowodnienia przemieszczenia nowego środka transportu do nabywcy w innym kraju członkowskim.
Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI