I SA/Łd 529/25

I SA/Łd 529/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Paweł Janicki
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 119zg pkt 9, art. 119zv par 1 i par 3 pkt 2, art. 119zq pkt 8, art. 119 zn par 1, par 2 i par 3, art. 119 zg pkt 6, ar. 119 zha par 1, art. 119zw par 1 i par 3 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 775
art. 96 ust 9 pkt 5.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście z dnia 5 sierpnia 2025 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników VAT 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście na rzecz strony skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź – Śródmieście w Łodzi w dniu 5 sierpnia 2025 r., na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.) dalej: u.p.t.u., wykreślił E Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. z rejestru podatników podatku od towarów i usług.
Jak wynika z wniosku o wykreślenie podatnika z rejestru VAT, uzasadnienia do wykreślenia z rejestru podatników VAT/VAT-UE Naczelnik Urzędu Skarbowego upatruje w pozyskanych w dniu 28 i 31 lipca 2025 r. informacjach wskazujących na prowadzenie przez Spółkę działań z wykorzystaniem działalności banków dla celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a jednocześnie wskazujących, że majątek spółki może się okazać niewystarczający na uregulowanie istniejących lub mogących powstać w przyszłości zobowiązań podatkowych. Przedmiotowe informacje, przekazane pismami z dnia 28 i 31 lipca 2025 r. Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego w Łodzi, to zawiadomienie blokadzie na okres 72 godzin rachunków bankowych podmiotu kwalifikowanego E Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. oraz o przedłużeniu blokady 13 rachunków bankowych Spółki, w którym Naczelnik Urzędu Celno – Skarbowego w Łodzi wobec przedstawionego w postanowieniu stanu faktycznego i prawnego pozostawił do rozważenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Łódź - Śródmieście w Łodzi podjęcie działań w oparciu o art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. Naczelnik Urzędu Celno – Skarbowego w Łodzi przekazał nadto postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 18 sierpnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego w Łodzi z 31 lipca 2025 r. o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na okres do 3 miesięcy wraz z uzasadnieniem.
We wniosku o wykreślenie z rejestru VAT/VAT-UE, Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego powołując postanowienia dotyczące blokady rachunków i jej przedłużenia podał, że przeprowadzona w nich analiza wykazała, iż Spółka prowadzi działalność symulowaną, zaś wskazane w treści uzasadnienia transakcje gospodarcze miały charakter sztuczny, a ich celem było zoptymalizowanie należności publicznoprawnych (pozyskanie zwrotu podatku VAT oraz rozliczenie dotacji unijnych). W ocenie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, transakcje gospodarcze zawierane od stycznia do lipca 2025 r. z podmiotami A A. T. oraz N Sp. z o.o. z siedzibą w T. (łącznie 9 transakcji) nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego, a skarżąca Spółka nie miała prawa do ich ujęcia w poszczególnych deklaracjach rozliczeniowych VAT, a tym samym uzyskania zwrotu nadwyżki podatku VAT. Ponadto wskazano, że ze zgromadzonego materiału wynika, iż podmiot kwalifikowany może uczestniczyć w wykorzystaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, a majątek który posiada może okazać się niewystarczający na uregulowanie w przyszłości zobowiązań podatkowych.
W dniu 5 sierpnia 2025 r. organ podatkowy dokonał wykreślenia skarżącej z rejestru podatników w oparciu o art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT na skutek ustalenia, że Spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Przesłanką wykreślenia Spółki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego były m.in. ustalenia dokonane w toku czynności sprawdzających dotyczących podatku VAT za 6/2025, analiza spółki na podstawie dostępnych baz danych oraz ustalenia dokonane przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi dotyczące przedłużenia blokady 13 rachunków bankowych, należących do skarżącej Spółki, na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 31 października 2025 r. do kwoty 618 470,00 zł, objęte wydanym w związku z art. 119zw § 1 O.p. postanowieniem Nr 368000-CWS-l.4021.1.36.2025.17 z 31 lipca 2025 r.
Na ww. czynność wykreślenia E Sp. z o.o. z rejestru czynnych podatników VAT Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzuciła naruszenie przepisu art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. oraz wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że czynność materialno-techniczna dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście w Łodzi była niezgodna z prawem, bowiem przy jej wykonaniu doszło do naruszenia art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT. Zdaniem skarżącej Spółki organ nie dokonał własnej oceny w zakresie stwierdzenia, że Spółka działa z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 O.p. do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p., a oparł się wyłącznie o informację uzyskaną od Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi. Dalej podniesiono, że dla analizy zaistniałego stanu faktycznego oraz zaskarżonej czynności doniosłe znaczenie ma uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2023 r. wydana w sprawie o sygn. akt I FPS 3/23, w treści której po pierwsze - przesądzono o tym, że wykreślenie podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy VAT stanowi czynność materialno -techniczną, a po drugie - że istotnym jest, że przesłanki wykreślenia podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT nie są tożsame z przesłankami zastosowania blokady rachunku według art. 119zv § 1 O.p., gdyż do zastosowania blokady wystarczy posiadanie informacji wskazujących na możliwość wykorzystywania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a dla wykreślenia podatnika z rejestru VAT wymagane jest posiadanie informacji wskazujących na prowadzenie działań z zamiarem wykorzystywania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. W dalszej części skargi Spółka wskazuje, że organ dokonując oceny całokształtu winien wziąć pod uwagę również dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu, w tym dokumentację oraz wyjaśnienia podatnika składane w związku z dokonanymi w okresie od stycznia do czerwca 2025 r. zwrotami podatku VAT. Podsumowując, skarżąca wskazuje, że zaskarżona czynność narusza prawo materialne, jest sprzeczna z treścią art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy VAT w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na zakończenie swojego uzasadnienia wspomina również, że wniosła zażalenie na postanowienie wydane dnia 31 lipca 2025 r. przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi o przedłużeniu blokady rachunków bankowych, wobec czego postanowienie to nie jest prawomocne.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź – Śródmieście w Łodzi wniósł o oddalenie skargi. Zwrócił uwagę, że postanowienia dotyczące blokady rachunków bankowych i przedłużenia blokady rachunków bankowych nie były jedynym źródłem informacji w sprawie. Dodał, że w toku czynności sprawdzających za 06/2025 r. wezwano Spółkę do przedłożenia faktur zakupu środków trwałych wystawionych przez kontrahenta A. T. na łączną kwotę netto 1.480.000 zł, podatek VAT 340.400 zł. Na podstawie przedłożonych dokumentów stwierdzono, że kontrahent wykazał w swoim rozliczeniu jedną z faktur w innej, dużo niższej wysokości tj. o kwotę netto 660.000 zł. i podatek VAT 151.800 zł. W związku z tym 22.07.2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście wezwał kontrahenta do przedłożenia stosownej dokumentacji, m.in. faktur, dowodów płatności, umów, zamówień i wyjaśnień co do niezgodności kwot transakcji. Ponadto, w toku czynności weryfikacyjnych ustalono, że podatnik nie złożył zeznania CIT-8 za 2024 rok. Zatem już na etapie czynności sprawdzających wystąpiły wątpliwości co do rzetelności wykazywanych przez Skarżącą Spółkę transakcji. Zeznanie CIT-8 za 2024 r. podatnik złożył dopiero 25.07.2025 r. (termin do złożenia upłynął 31.03.2025 r.). Wskazano też, że Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w dniu 30 lipca 2025 r. wszczął kontrolę celno-skarbową wobec skarżącej Spółki w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 2025 r. do 29 lipca 2025 r.
Organ podkreślił, że 13 stycznia 2018 r. weszła w życie tzw. ustawa o STIR. Regulacje w niej zawarte umożliwiają analizowanie wszystkich transakcji bankowych podatników na bieżąco. Ustawa z 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2491), zwana ustawą o STIR (system teleinformatyczny izby rozliczeniowej) wprowadziła nowe przepisy do ustawy Ordynacja podatkowa oraz do ustawy o podatku od towarów i usług. Przepisy te ustanawiają nowy system elektronicznego monitorowania wszystkich transakcji bankowych przez organy skarbowe. Jeżeli organy skarbowe podczas takiego monitoringu zauważą, że dany podmiot może mieć związek z oszustwem podatkowym mogą odmówić rejestracji, bądź w przypadku podmiotu zarejestrowanego, naczelnik urzędu skarbowego może wykreślić taki podmiot z rejestru podatników VAT. Przesłanki wykreślenia z rejestru VAT nie mają charakteru ocennego czy uznaniowego, lecz są oparte na wynikach konkretnych analiz prowadzonych na podstawie działu III B Ordynacji podatkowej - chodzi o informacje pozyskane od właściwych organów oparte na algorytmach określenia prawdopodobieństwa prowadzenia nieuczciwej działalności w oparciu o konkretne kryteria oceny ryzyka.
Zdaniem organu, ustalenia dokonane przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w zakresie analizy przepływów pieniężnych na rachunkach bankowych skarżącej Spółki wskazują, że istnieje uzasadniona obawa, że nie wykona on istniejącego lub mogącego powstać zobowiązania. Świadczy o tym między innymi: nie odnotowanie na rachunkach bankowych wpływów związanych z pokryciem zwiększonego w grudniu 2023 r. do 4 000 000 zł kapitału Spółki, natomiast w sprawozdaniu finansowym za 2023 r. brak jest informacji o posiadaniu przez Spółkę takich środków w kasie (gotówce), jak również nie dysponowanie przez udziałowców Spółki za okres 2010-2025 środkami finansowymi, które pozwoliłyby im na pokrycie udziałów w Spółce. Ponadto zaznaczono, że udziałowiec Spółki M. K., podczas prowadzonych 29 lipca 2025 r. przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi czynności zeznał, że nic nie wie, że miałby być udziałowcem Spółki E i nie przypomina sobie, aby był u notariusza w sprawie jakiejś spółki, nic nie wie na temat działalności prowadzonej przez spółkę E.
Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście, oświadczenie udziałowca M. K. wskazuje, że ww. osoba może pełnić rolę tzw. "słupa" nieświadomego swojego zaangażowania w sprawy skarżącej Spółki. Przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście czynności sprawdzające i weryfikacyjne w zakresie zasadności zwrotu podatku VAT za 6/2025, a także przeprowadzona przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi analiza działalności spółki E oraz jej kontrahentów, zawierane pomiędzy nimi transakcje uzasadnia podejrzenie, że łańcuch dostaw pomiędzy E Sp. z o.o. a jej kontrahentami zostały wykreowane w sposób sztuczny, a celem jego było zoptymalizowanie należności publicznoprawnych (pozyskanie zwrotu podatku VAT oraz rozliczenie dotacji unijnych). Zgromadzony materiał i przedstawione okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, że E Sp. z o.o. w złożonych plikach JPK_V7M za okres od 01/2025 do 06/2025 podała nieprawdę, wykazując nabycia krajowe od podmiotów, co do których istnieje podejrzenie, że nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zebrane dane wskazują, że E. Sp. z o.o. może uczestniczyć w wykorzystaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych.
Reasumując, zdaniem organu, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ dysponował wystarczającymi dowodami pozwalającymi na zastosowanie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT i posiadał dostateczne ku temu informacje, które uzasadniały podejrzenie wykorzystania przez podatnika wyłudzeń sektora bankowego. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącej Spółki, iż wniosła zażalenie na postanowienie wydane 31 lipca 2025 r. przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi o przedłużeniu blokady rachunków bankowych, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście zaznaczył, że 18.08.2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wydał postanowienie, którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi z 31 lipca 2025 r. Z uwagi na powyższe oraz posiadane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego informacje stwierdzono, że słusznie podjęto w sprawie czynności wykreślenia podatnika z rejestru czynnych podatników VAT.
Pismem z dnia 15 września 2025 r. skarżąca Spółka wniosła replikę na odpowiedź na skargę, w której wskazała, że w okresie od stycznia 2025 r. do lipca 2025 r. dokonano zwrotu na rzecz Spółki nadwyżki podatku VAT: 1) w dniu 28 lutego 2025 r. w kwocie 136 237,00 PLN za 01/2025; 2) w dniu 8 kwietnia 2025 r, w kwocie 30 912,00 PLN za 02/2025; 3) w dniu 27 maja 2025 r. w kwocie 38 302,00 PLN za 03/2025; 4) w dniu 11 czerwca 2025 r. w kwocie 138,00 PLN za 02/2025; 5) w dniu 18 czerwca 2025 r. w kwocie 8 428,00 PLN za 04/2025; 6) w dniu 25 czerwca 2025 r. w kwocie 174146,00 PLN za 05/2025; 7) w dniu 29 lipca 2025 r. w kwocie 311113,82 PLN za 06/2025. Każdorazowo przed dokonaniem zwrotu, organ przeprowadzał wobec Spółki czynności sprawdzające, które potwierdziły zasadność zwrotu nadwyżki podatku VAT. Zatem, w ocenie strony skarżącej, stanowisko organu wskazujące, że dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających stanowiły podstawę do dokonania zaskarżonej czynności są sprzeczne z poprzednimi decyzjami i czynnościami organu, w tym w zakresie zatwierdzenia i dokonania zwrotu nadwyżki podatku VAT za poszczególne okresy. Gdyby uznać, że dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających za okres styczeń, maj i czerwiec 2025 r. dawały podstawę do uznania, iż Spółka dokonuje transakcji gospodarczych za pośrednictwem rachunków bankowych w celu mającym związek z wyłudzeniami skarbowymi to organ nie dokonałby zwrotów za poszczególne okresy.
Skarżąca podniosła, że na żadnym etapie organ nie wykazał, jakie poczynił ustalenia w związku z rzekomymi wątpliwościami związanymi z przeprowadzonymi czynnościami sprawdzającymi oraz nie wyjaśnił, dlaczego mimo rzekomych wątpliwości dokonał zwrotu nadwyżki VAT w terminie. Skoro organ miał wątpliwości co do zasadności zwrotu VAT, to rodzi się pytanie dlaczego nie przedłużył terminu na jego zwrot oraz w tym czasie nie podjął działań kontrolnych w stosunku do Spółki. Powołując się na fakt skierowania do jednego z kontrahentów pisma z dnia 22 lipca 2025 r. organ nie wykazał jakie poczynił w tym zakresie ustalenia oraz, co istotne, czy kontrahent przedłożył stosowną dokumentację i wyjaśnienia co do niezgodności kwot transakcji. Jak wynika z ustaleń kontroli celno - podatkowej, wskazany kontrahent złożył korektę deklaracji wykazując tożsame kwoty transakcji co Spółki, co organ całkowicie pominął.
Zdaniem strony skarżącej, organ nie uzasadnił jakie konkretnie dokumenty zgromadzone w toku czynności miałyby stanowić podstawę stawianych tez. Organ nie uzasadnił w żaden sposób jak doszedł do przekonania, że Spółka działała z zamiarem (a wiec celowo i świadomie) wykorzystania sektora bankowego do rzekomych wyłudzeń skarbowych. Organ nie przedstawił żadnej argumentacji mającej poświadczać zamiar Spółki wykorzystywania sektora bankowego do rzekomych wyłudzeń skarbowych. Co istotne, zaniechał wykazania przesłanek mających stanowić podstawę wykreślenia Spółki z rejestru podatników czynnych VAT, zaś zasadność swoich czynności oparł wyłącznie o treść postanowienia o ustanowieniu blokady STIR, dokonując tym samym zaniechania szerszego zbadania okoliczności sprawy, w tym potwierdzenia informacji wskazanych w treści uzasadnienia postanowienia Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi z dnia 31 lipca 2025 r. Organ nie wystąpił ponadto do Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi o przesłanie analizy ryzyka STIR oraz pozostałych dokumentów zgromadzonych w tymże postępowaniu.
Pismem z dnia 16 października 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł duplikę na replikę odpowiedzi na skargę podnosząc, że podejmując decyzję o wykreśleniu Skarżącej Spółki z rejestru podatników VAT oparł się na całokształcie ustaleń faktycznych, obejmujących dowody oraz informacje uznane za ważne w sprawie, które w ocenie organu wskazywały na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów sprzecznych z prawem. Ponadto organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście dokonując zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wskazane okresy na podstawie dokonanych wówczas ustaleń nie dysponował jeszcze materiałem dowodowym gromadzonym obecnie przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, w toku prowadzonej wobec skarżącej Spółki kontroli celno-skarbowej. Już na etapie prowadzonych czynności sprawdzających wobec skarżącej Spółki wystąpiły wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia podatku VAT oraz zwrotu podatku VAT za czerwiec 2025r. Z uwagi na obowiązujące przepisy oraz wykazanie przez skarżącą Spółkę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek VAT za czerwiec 2025 r. organ podatkowy nie mógł wydać postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT.
Organ wyjaśnił również, że dowody/informacje oraz źródła ich pozyskania , na których oparł się dokonując oceny pod kątem wykreślenia podmiotu na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, tj. dane m.in. z WRO-SYSTEM, JPK_VAT, STIR, CRCM, CEPIK zawarte są w analizie ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1 O.p., będącej podstawą blokady rachunków bankowych podmiotu, jak również informacje warunkujące jej przedłużenie dokonanej przez Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi (Pismo nr 368000-CWS1.4021.1.36.2025.17 z 31 lipca 2025 r.). Jednocześnie wskazano, że Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w piśmie z 8 października 2025 roku poinformował, że jako finansowy organ postępowania przygotowawczego wszczął w dniu 26.09.2025 r. postępowanie karno - skarbowe wobec Spółki (kwalifikacja czynu art. 62 § 2 oraz art. 61 § 1 oraz art. 56 § 2 kks) oraz, że wobec Spółki E Prokuratura Rejonowa Ł. prowadzi śledztwo w sprawie sygn. akt [...].Ds.[...].
Pismem z dnia 23 października 2025 r. skarżąca Spółka rozszerzyła żądanie poprzez żądanie stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności wykreślenia Spółki z rejestru czynnych podatników VAT oraz VAT-UE, a także podniosła dodatkową argumentację na poparcie swojego stanowiska przytaczając m.in. wyrok TSUE z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt C-164/24 i odnosła się do dupliki na replikę do odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 133 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio (art. 146 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź – Śródmieście w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2025 r., polegająca na wykreśleniu skarżącej Spółki z rejestru podatników VAT/VAT-UE. Zaskarżona czynność materialno-techniczna znajduje oparcie w przepisie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru, jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 O.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p.
W myśl art. 119zg pkt 9 O.p. przez wyłudzenia skarbowe rozumie się:
a) przestępstwa skarbowe, o których mowa w art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1 i 2, art. 56 § 1 i 2, art. 62 § 1-2a oraz art. 76 § 1 i 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy,
b) przestępstwa, o których mowa w art. 270a § 1 i 2, art. 271a § 1 i 2 oraz art. 277a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1138, z późn. zm.),
c) przestępstwa, o których mowa w art. 258 § 1-3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, mające na celu popełnienie przestępstw skarbowych, o których mowa w lit. a, lub przestępstw, o których mowa w lit. b.
Z kolei, jak stanowi art. 119zv § 1 O.p., Szef KAS Skarbowej może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1, wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. W powyższej analizie uwzględnia się wskaźnik ryzyka, przez który – zgodnie z przepisem art. 119zg pkt 8 O.p. – rozumie się przez to wskaźnik wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.
Wskaźnik ryzyka ustala izba rozliczeniowa w STIR nie rzadziej niż raz dziennie, opierając się na zautomatyzowanym przetwarzaniu, przy czym jest on ustalany w odniesieniu do podmiotu kwalifikowanego na podstawie opracowanych przez izbę rozliczeniową algorytmów, uwzględniających najlepsze praktyki sektora bankowego i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakresie przeciwdziałania wykorzystywaniu ich działalności do przestępstw oraz przestępstw skarbowych (art. 119zn § 2 i § 3 O.p.).
W przepisie art. 119zg pkt 6 O.p. definiuje się STIR, jako system teleinformatyczny izby rozliczeniowej spełniający minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych określone w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z dyspozycją art. 119zha § 1 O.p., STIR służy do: 1) odbioru i przetwarzania danych w celu ustalenia wskaźnika ryzyka; 2) przekazywania danych i informacji o wskaźniku ryzyka do Centralnego Rejestru Danych Podatkowych oraz do systemów teleinformatycznych banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych; 3) pośredniczenia w przekazywaniu danych, informacji i żądań pomiędzy Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a bankami oraz spółdzielczymi kasami oszczędnościowo-kredytowymi; 4) pośredniczenia w przekazywaniu przez instytucje zobowiązane, o których mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o Systemie Informacji Finansowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 180), informacji rejestrowanych, o których mowa w tej ustawie, do Systemu Informacji Finansowej.
Uwzględniając posiadane dane, w tym wskaźnik ryzyka oraz informacje i zestawienia, o których mowa w art. 119zq oraz art. 119zs O.p., Szef KAS dokonuje analizy ryzyka wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi (art. 119zn § 1 O.p.).
Mając na uwadze wyniki analizy tego ryzyka, gdy wskazują one, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać, Szef KAS może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, z możliwością jej przedłużenia w drodze postanowienia, na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące (art. 119zw § 1 O.p.).
Stosownie zaś do treści art. 119zv § 3 pkt 2 O.p. Szef KAS przekazuje właściwemu dla podmiotu kwalifikowanego m.in. naczelnikowi urzędu skarbowego, zawiadomienie o blokadzie rachunku podmiotu kwalifikowanego zawierające dane określone w żądaniu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego. Z kolei, zgodnie z art. 119zw § 3 pkt 2 O.p. po wydaniu postanowienia o przedłużeniu terminu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, Szef KAS przekazuje właściwemu dla podmiotu kwalifikowanego m.in. naczelnikowi urzędu skarbowego, zawiadomienie o przedłużeniu terminu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego zawierające dane określone w postanowieniu.
W ocenie Sądu już tylko lektura i analiza przytoczonych przepisów nie pozostawia wątpliwości, iż przesłanki uzasadniające zastosowanie blokady rachunków bankowych nie są tożsame z przesłankami, od wystąpienia których uzależnione jest wykreślenie podatnika z rejestru podatników VAT/VAT-UE. Zastosowanie blokady rachunków bankowych, przedłużenie blokady samo w sobie nie prowadzi do automatycznego wykreślenia podmiotu z przedmiotowego rejestru.
Trafnie wskazała strona skarżąca, że istotne znaczenie przy wykładni przepisu art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. ma uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2023 r., sygn. akt I FPS 3/23 (dostępna, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przywołanej uchwale przesądzono, że wykreślenie podatnika z rejestru podatników czynnych podatku od towarów i usług w trybie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. następuje poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej. Stwierdzono ponadto, że czynność wykreślenia podatnika z rejestru podatników podatku od towarów i usług nie jest objęta normami postępowania podatkowego (działu IV Ordynacji podatkowej), wobec czego niedopuszczalne jest w tej sytuacji wydanie decyzji, skoro jej wydanie, stosownie do art. 207 O.p., może mieć miejsce tylko w następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego.
Jednocześnie w uzasadnieniu powołanej uchwały NSA przypomniał, że przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 został dodany do ustawy o podatku od towarów i usług z dniem 13 stycznia 2018 r. przez art. 8 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2491). Jego ustanowienie było związane z wprowadzeniem, również z dniem 13 stycznia 2018 r., do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, przepisów Działu IIIB "Przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych".
Zasadniczym celem nowych regulacji było ograniczenie luki w VAT spowodowanej wyłudzeniami, eliminacja z obrotu gospodarczego podstawionych firm oszukujących uczciwych przedsiębiorców oraz poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej dla wszystkich podatników poprzez przywrócenie uczciwej konkurencji na rynku oraz wykrywanie i ściganie wyłudzeń skarbowych poprzez wymianę informacji i współpracy pomiędzy organami władzy publicznej a podmiotami sektora finansowego. Powyższym celom służyć ma wprowadzenie instytucji prawa podatkowego w postaci tzw. blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego w powiązaniu z normą art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., stanowiącą podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru VAT bez potrzeby jego zawiadamiania, jeżeli posiadane przez właściwy organ podatkowy informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.
Zaznaczyć przy tym należy, co słusznie zauważyła skarżąca Spółka i na co zwrócił uwagę NSA w powołanej uchwale, istotnym jest, że przesłanki wykreślenia podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. nie są tożsame z przesłankami zastosowania blokady rachunku według art. 119zv § 1 O.p., gdyż do zastosowania blokady wystarczy posiadanie informacji wskazujących na możliwość wykorzystywania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, a dla wykreślenia podatnika z rejestru VAT wymagane jest posiadanie informacji wskazujących na prowadzenie działań z zamiarem wykorzystywania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.
Uwzględniając posiadane dane, w tym wskaźnik ryzyka oraz informacje i zestawienia, o których mowa w art. 119zq oraz art. 119zs O.p., Szef KAS dokonuje analizy ryzyka wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi (art. 119zn § 1 O.p.). Mając na uwadze wyniki analizy tego ryzyka, gdy wskazują one, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać, Szef KAS może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, z możliwością jego przedłużenia w drodze postanowienia, na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące (art. 119zw § 1 O.p.). Należy przy tym zwrócić uwagę, że analiza ryzyka jest sporządzana na podstawie art. 119zn O.p., a treść tego przepisu nie wymaga, aby analiza ryzyka opierała się na ocenie dowodów zebranych od podmiotu kwalifikowanego, w tym jego dokumentacji podatkowej oraz złożonych wyjaśnień, czy zeznań. Specyfika tych czynności analitycznych tkwi więc w ich kameralnym charakterze, dokonywaniu ich bez wiedzy podmiotu kwalifikowanego oraz bez jego dowodowego angażowania. Z tych względów w postępowaniu blokadowym nie bada się zamiaru wyłudzenia skarbowego, czy winy. Istotne są obiektywne okoliczności, ujawnione w wyniku analizy ryzyka, wskazujące, że mogło dochodzić do wyłudzeń skarbowych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 188/21).
Ustawodawca formułując przepis art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. wskazał natomiast na konieczność wykazania przez organ prowadzenia przez podatnika działań z zamiarem wyłudzeń skarbowych. Omawiana norma zawiera węższe ujęcie wykorzystywania instytucji finansowych do wyłudzeń skarbowych niż to wynika z brzmienia art. 119zv § 1 O.p. W konsekwencji już tylko zastosowanie wykładni językowej art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. w zestawieniu z art. 119zv § 1 O.p. wskazuje, że sam fakt żądania przez Szefa KAS blokady rachunków podmiotu kwalifikowanego na 72 godziny i następnie przedłużenia tej blokady, nie upoważnia do automatycznego wykreślenia takiego podatnika z rejestru podatników na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. Organ orzekający na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. powinien, w celu ustalenia przesłanek do zastosowania tego przepisu, uzyskać od Szefa KAS materiał dowodowy w oparciu, o który wydano postanowienie dotyczące blokady rachunków bankowych, a nie opierać się tylko na treści wydanego postanowienia.
Powyższe znajduje potwierdzenie również w przywoływanej uchwale, gdzie NSA w ślad za wyrokiem NSA z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt I FSK 1352/19, uwypuklił, że aby sądowoadministracyjna kontrola czynności materialno-technicznej, jako czynności z zakresu administracji publicznej, nie była iluzoryczna, organ winien wykazać, na czym oparł swoje ustalenia dotyczące spełnienia przesłanek warunkujących wykreślenie podatnika z rejestru VAT, poprzez przedstawienie sądowi materiału dowodowego, w oparciu o który dokonał wykreślenia podatnika z rejestru. Tylko bowiem w takim przypadku pozwoli to sądowi na zbadanie, czy zaistniały okoliczności określone jako ustawowe przesłanki wykreślenia. Czynność wykreślenia podatnika z jednej strony nie wymaga zatem przeprowadzenia postępowania podatkowego, z drugiej jednak obliguje organ do przedstawienia dowodów pozwalających stwierdzić zaistnienie przesłanek wykreślenia podatnika z rejestru VAT wynikających z przepisów normujących ww. wykreślenie. Potwierdza to stanowisko, że organ orzekający na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. powinien uzyskać od Szefa KAS materiał dowodowy, w oparciu o który wydano postanowienie dotyczące blokady rachunków bankowych.
Przywoływana uchwała jest tak zwaną uchwałą konkretną, podjętą w następstwie wystąpienia przez NSA z wnioskiem o rozstrzygnięcie w składzie poszerzonym zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. Uchwały konkretne tak jak uchwały abstrakcyjne posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych także ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis.
Analizując ukształtowane na tle przytoczonej wyżej uchwały orzecznictwo, jako ugruntowane należy ocenić stanowisko wedle, którego organ orzekający na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. powinien, w celu ustalenia przesłanek do zastosowania tego przepisu, zamiaru strony wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, uzyskać materiał dowodowy, a nie opierać się tylko na treści wydanego postanowienia w przedmiocie blokady rachunku bankowego.
W świetle brzmienia art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u., warunkiem koniecznym i wystarczającym do wykreślenia podatnika z rejestru VAT w tym trybie jest uprzednie uzyskanie przez organ orzekający o wykreśleniu materiału dowodowego, z którego wynika, wymieniony w tym przepisie, zamiar wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 O.p. lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 O.p. (vide - wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 449/23.)
Podsumowując powyższe, w ocenie Sądu, przekazanie przez Szefa KAS rozstrzygnięć dotyczących zawiadomienia o blokadzie rachunków bankowych na 72 godziny i postanowienia o przedłużeniu blokady nie obligowało Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź – Śródmieście w Łodzi do wykreślenia podatnika z rejestru czynnych podatników podatku od towarów i usług bez wykazania zamiaru dokonywania przez Spółkę działań ukierunkowanych na wykorzystywanie sektora bankowego do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Organ winien wykazać znacznie bardziej skonkretyzowaną okoliczność (zamiar) niż bliżej nieokreśloną "możliwość uczestniczenia Spółki w oszustwie podatkowym", mając na uwadze, że wykreślenie podatnika z rejestru VAT niesie ze sobą daleko idące skutki prawne, rozstrzyga o statusie podmiotu w podatku od towarów i usług.
W okolicznościach niniejszej sprawy zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że ograniczenie się do wskazania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego w Łodzi z dnia 28 lipca 2025 r. o blokadzie rachunków bankowych oraz na postanowienie z dnia 31 lipca 2025 r. o przedłużeniu blokady rachunków bankowych na okres do 3 miesięcy nie jest wystarczające, aby przypisać Spółce zamiar wykorzystania działalności sektora bankowego do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Organ wprawdzie wyjaśnia w odpowiedzi na skargę, że Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w toku prowadzonych czynności stwierdził m.in., że skarżąca Spółka prowadzi działalność symulowaną, transakcje gospodarcze miały charakter sztuczny, a ich celem było zoptymalizowanie należności publicznoprawnych (pozyskanie zwrotu podatku VAT oraz rozliczenie dotacji unijnych). Transakcje gospodarcze zawierane od stycznia do lipca 2025 r. z podmiotami A A. T. oraz N Sp. z o.o. z siedzibą w T. (łącznie 9 transakcji) nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego, a Spółka nie miała prawa o ich ujęcia w poszczególnych deklaracjach rozliczeniowych VAT, a tym samym uzyskania zwrotu nadwyżki podatku VAT. Wskazano przy tym, że ze zgromadzonego materiału wynika, że podmiot kwalifikowany może uczestniczyć w wykorzystaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, a majątek który posiada może okazać się niewystarczający na uregulowanie w przyszłości zobowiązań podatkowych, ale poza ww. postanowieniem o przedłużeniu blokady nie ma w aktach dowodów, o których wspomina organ podatkowy. Dalej organ stwierdził, że materiał dowodowy zebrany przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego wskazuje, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez skarżącą Spółkę przestępstw spenalizowanych w art. 56 § 1 i art. 62 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy polegających na podaniu nieprawdy w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7, poprzez posługiwanie się fakturami VAT wystawionymi w sposób nierzetelny oraz w art. 271a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny poprzez używanie faktur VAT poświadczających nieprawdę co do okoliczności faktycznych, mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że zawiadomienia dotyczące blokady rachunków bankowych i przedłużenia blokady rachunków bankowych nie były jedynym źródłem informacji w sprawie. Skarżąca Spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź - Śródmieście o zwroty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek VAT m.in. za 01/2025 r. w kwocie 136.237 zł, za 05/2025 r. w kwocie 191.281 zł, za 06/2025 r. w kwocie 324.900 zł. W toku czynności sprawdzających za 06/2025 r. wezwano Spółkę do przedłożenia faktur zakupu środków trwałych wystawionych przez kontrahenta A. T. na łączną kwotę netto 1.480.000 zł, podatek VAT 340.400 zł. Na podstawie przedłożonych dokumentów stwierdzono, że kontrahent wykazał w swoim rozliczeniu jedną z faktur w innej, dużo niższej wysokości tj. o kwotę netto 660.000 zł i podatek VAT 151.800 zł. W związku z tym 22.07.2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście wezwał kontrahenta do przedłożenia stosownej dokumentacji, m.in. faktur, dowodów płatności, umów, zamówień i wyjaśnień co do niezgodności kwot transakcji. Jednak dowodów, o których mowa brak w aktach sprawy.
Ponadto, Sąd stwierdza, że w aktach nadesłanych wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę brak śladu przeprowadzonej analizy, brak dokumentów wskazujących na taką analizę, brak dokumentów, w oparciu o które wydano postanowienia dotyczące blokady rachunków bankowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź - Śródmieście nie podjął żadnych kroków w celu pozyskania pełnego materiału dowodowego, w oparciu o który wydane zostało postanowienie Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego z dnia 28 lipca 2025 r. oraz z dnia 31 lipca 2025 r. o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych skarżącej Spółki, w tym analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1 O.p. oraz danych przekazanych przez izbę rozliczeniową. W szczególności nie sporządzono żadnych notatek służbowych lub wydruków raportów z czynności weryfikacyjnych przeprowadzonych w oparciu o dostępne organowi systemy informatyczne JPK_VAT, VIES czy STIR.
Końcowo Naczelnik Urzędu Skarbowego kolejny raz podsumowuje, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ dysponował wystarczającymi dowodami pozwalającymi na zastosowanie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT i posiadał dostateczne ku temu informacje, które uzasadniały podejrzenie wykorzystania przez podatnika wyłudzeń sektora bankowego.
Zatem organ nadal powołuje się na argumenty wyprowadzone przez Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego oraz posiadane informacje, a wobec ich braku w aktach administracyjnych przedłożonych przy skardze Sąd nie ma możliwości ich lektury. W tym stanie rzeczy nie jest możliwa weryfikacja informacji posiadanych przez organ w kontekście ewentualnego przypisania stronie zamiaru wykorzystania działalności sektora bankowego do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowym.
Rację ma przy tym strona skarżąca powołując się a wyrok z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sprawie C-164/24, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który dokonał wykładni przepisów art. 213 ust. 1 oraz art. 273 dyrektywy 2006/112/WE, wskazując, że przepisy te – w świetle zasad pewności prawa i proporcjonalności – stoją na przeszkodzie krajowym regulacjom lub praktykom, które umożliwiają wykreślenie podatnika z rejestru VAT wyłącznie z powodu uchybienia obowiązkom z tytułu VAT, bez zbadania charakteru, wagi i przyczyn tych naruszeń oraz rzeczywistego zamiaru podatnika. Trybunał podkreślił, że sam fakt uchybienia obowiązkom z tytułu VAT nie może automatycznie prowadzić do pozbawienia podatnika statusu zarejestrowanego podatnika VAT, jeżeli nie wykazano, że podatnik działał w sposób oszukańczy lub nadużywający systemu podatkowego. Takie działanie organu stanowi bowiem nieproporcjonalną sankcję i narusza zasadę neutralności VAT, która jest jednym z filarów wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. W świetle tego orzeczenia, polska praktyka polegająca na automatycznym wykreślaniu podatników z rejestru VAT – bez indywidualnej analizy przyczyn i skutków naruszeń oraz bez zapewnienia możliwości uprzedniego odniesienia się podatnika do zarzutów organu – pozostaje w sprzeczności z prawem unijnym. Organy podatkowe, dokonując takiej czynności, przekraczają granice dopuszczalnej ingerencji administracyjnej i naruszają zasadę proporcjonalności, wynikającą zarówno z art. 273 dyrektywy 2006/112/WE, jak i z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej. W związku z powyższym, organ podatkowy, ograniczając się jedynie do formalnego stwierdzenia określonych uchybień, bez zbadania ich rzeczywistej wagi, zakresu i przyczyn, a także bez uwzględnienia dotychczasowego zachowania Spółki jako podatnika, naruszył zasadę indywidualizacji rozstrzygnięć oraz zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, jak w piśmie procesowym z dnia 23 października 2025 r. słusznie podnosi strona skarżąca.
Z tych wszystkich względów, zdaniem Sądu, wobec nie potwierdzonych - wskazywanymi przez organ dowodami - informacji zawartych w przedłożonych do sprawy aktach administracyjnych, kontrola prawidłowości zastosowania przepisu art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. byłaby iluzoryczna, wykreślenie Spółki z rejestru podatników VAT nie jest poparte informacjami wskazującymi na zamiar Spółki wykorzystania działalności sektora bankowego do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wytyczne wynikające z przywołanej uchwały i przed zastosowaniem przepisu art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u. pozyska informacje i dowody, na których oparł się Urząd Celno – Skarbowy dokonując przedłużenia blokady rachukós Spółki, których analiza pozwoli przypisać skarżącej Spółce zamiar wykorzystania działalności sektora bankowego do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, już w momencie dokonania skarżonej czynności wykreślenia z rejestru, mając przy tym na uwadze, że z uwagi na różne przesłanki wdrożenia blokady rachunków bankowych i wykreślenia z rejestru czynnych podatników VAT, nie zawsze muszą wystąpić razem.
Konsekwencją powyższych uchybień jest stwierdzenie bezskuteczności czynności organu, tj. wykreślenia skarżącej Spółki z rejestru podatników VAT, na podstawie przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz, zastosowanego odpowiednio, przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
P.C.